Arabic Turkish
 
2005-09-17   Arkadþýna gönder
4463 (1768)


14.Temmuz .1959 Kerkük Katliamı Şehitlerimizden Hacı Necmettin1 Kimdir?


Cengiz Bayraktar

Kerkük Halkı tarafından kısaca Hacı Necim diye tanınan bu şehidimiz, zamanın tanınmış din alimlerinden Şeyh Celil’nin torunudur. Şeyh Celil, Türkmeneli’nin Kerkük’ün, bağrından çıkan büyük din adamlarından olup, ilmi yüksek dini çevrelerce makamı mübarek diye tanımlanırdı. Şeceresi Resul Ekrem Muhammet Mustafa’ya dayanırdı.

Şeyh Celil’in iki katlı, geniş avlulu konağı, Kerkük kalesinin Helvacılar kapısına yakın bir yerde idi. Sırtı Kale’nin zindan mahallesine dayanırdı. Giriş kapısı, ağalık mahallesindeki Hasan Mekki camisine yakındı. Söz konusu konakta, büyük din alimlerinin ziyafetinde seviyeli dini meclisler kurulur, fıkıh meseleleri ele alınırdı. Türkmen din adamları yetiştirilir, ayrıca her Cuma günü özelliklede akşamları bazen mevlitler bazen de zikir merasimi yapılırdı. Bu meclisler, keyfili, bir düğün havasında cereyan ederdi. Avluda, gün boyu bir koşuşturma yaşanır, küçük, büyük baş hayvanlar kesilir, geniş kazanlarda pişirilir, önce fakir fukaraya bakraç bakraç dağıtılır, daha sonra zikir ve sohbette yer alan talebe ve misafirler için uzunca bir sofra kurulup, topluca, dualar eşliğinde yenilirdi. Özellikle Kale sakinlerince çok sevilen Şeyh Celil hakkın rahmetine kavuşunca, Kale içinde gömülmesini talep ederler. Ailesi de bu haklı isteği saygıyla karşılar. Tekke haline gelen konağın bir odasına dini merasimle, tekbirlerle defnedilir.

Dede Şeyh Celil’in Mehmet ile Abdullah adında iki oğlu vardı. Şeyh Mehmet genç yaşta, evlenmeden hakkın rahmetine kavuşur, vasiyeti üzerine babasının yanına gömülür.

Şeyhlik büyük oğlu Abdullah ’e geçer. Şeyh Abdullah üç kez evlenir. İlkinden, iki kız bir oğlu olur. Bunlar, sırasıyla şehidimiz Hacı Necim , Afife ile Fehime hanımdır. İkinci eşinden bir oğul birde kızı olur bunlar da Hasip Naciye hanımdır. Üçüncü evliliğini Kifri kasabasında Hediye hanımla yapar. Bundan çocuğu olmaz zaten kısa bir süre sonra bu hanımdan boşanır. Şeyh Abdullah’ ta öldükten sonra, kardeşi gibi vasiyeti üzerine babasının yanına gömülür.

Şeyhlik Hacı Necim’e geçer, ataları gibi iyilik sever, merhametli, fakiri kapısından çevirmeyen kişiliği, Kerkük halkınca takdirler yad edilir, saygıyla karşılanır.

Hacı Necim İlkin, babasının amcası kızı olan Fethiye hanımla evlenir, bundan Habip, Vezire adlarında bir oğlu bir kız olur. Birkaç yıl sonra Fethiye hanımdan boşanır, komşusu topal İsmail’in kızı Nazmiye hanımla evlenir. Bundan on çocuğu olur, altısı erkek dördü kız. Sırasıyla Gazi , Zubeyr , Mehmet, Hüseyin, Hasan , Ahmet, Halime, Miyase , Gülderen ve Hassa hanımdır.

Hacı Necim, Irak hükümetinin tekke ve zaviyeleri, kapatma karırı üzerine, başta Dede Şeyh Celil’in, baba Şeyh Abdullah ve amca Şeyh Mehmet’in bulunduğu türbeyi her cuma günü ziyaret etmeyi adet haline getiren Kale sakinlerine nazikçe, mezar odanın kilitli olduğunu söyleyerekten geri çevirir.

Hacı Necim, konağın geniş avlusundan yola çıkarak bir değirmen satın alır. Konağın kapısı bu kez Türkmen halkının temel gıda ihtiyacını gidermek amacıyla ardına kadar açılır. Bir katır güçüyle dönen bu değirmende, kimine karşılıksız, kimine belli bir para karşılığında bulgur, yarma (ince bulgur) ve de un ihtiyacını giderir. Birkaç yıl bu işle aile geçimini sağlar.

Hacı Necim şehit edilmeden önce Kerkük’ün meşhur Helvacılar Pazarı’nda, tarihi Kerkük Aziz hamamının bitişiğindeki, pasajdaki (handa) geniş odalarından birinde gazlı meşrubat fabrikası kurdurtur. İmalata geçer toptan, perakende gazlı içecek satmaya başlar .

Kuzey Irak’ın Çemçemal bölgesinden gelip genellikle de Kerkük’ün Ahi Hüseyin bölgesine yerleşen Kürt Heme Emin aynı semte perakende şerbet satmaktadır. Hacı Necimin modern, sağlıklı meşrubat fabrikası yüzünden satışının azaldığını düşünüyor, bunu cam bardak, porselen tabak satan hemşerisi Nuri Gazal’a, bu fabrikayı ölüm fermanı olarak lanse ediyordu. Turan-i Hacı Necim’in, bunu yanına bırakmayacağından söz eder. Hac Necim’in dükkanından çok uzak olmasına rağmen, piyasadan, şerbet boyasının Hacı Necim tarafında tüketildiğini iddia ederek, Hacı Necim’e birkaç kez sözlü saldıralar da bulunur. Ancak araya komşu dükkan sahipleri girer, her kesin rızkını Allah verir diyerekten şerbetçi Heme Emin’i ve yandaşlarını yatıştırırlar. Ancak Heme Emin, Hacı Necim’e karşı gizliden gizliye kin tutmakta Kürt yandaşlarına da bu kinini aşılamakta.

Meşum Kara 14 Temmuz 1958 günü gelip çattığında şerbetçi Heme Emin, yanına başta Kürt Nuri Gazal olmak üzere yandaşlarıyla birlikte, Hacı Necimin peşine düşerler ve Ahmet ağa semtinde, bu kana susamış katiller şehidimizin yolunu keserler. Zerrece insanlıktan nasibini almayan bu katillerden, Nuri gazal şahadet parmağıyla Hacı Necim sağ gözünü çıkarır, Katil Heme Emin, katil Nuri ile sözleşmişçesine, o da diğer gözünü parmaklarıyla çıkararak Hacı Necim’in kanlı gözlerini eline zorla tutuştururlar. Haci Necim’in mübarek göz oyukları, kan gölüne çevrilir. Bu bile gözü dönmüş katileri durdurmaz , iki gözü kör olan acılar içinde kıvranan, Hacı Necim’i ölesiye döverler, bitmek, tükenmek bilmeyen bu vahşetin ardından iki ayağından sürükleyerek bir kamyonetin kasasına,( insanlıktan nasibini alamayan katil Kürtlerce şehit edilen Türkmenlerin cesediyle dolu) atılarak, canlı canlı gömülmek üzere bilinmeyen bir yere götürülür. Bu arada üç gün üç gece süren katliam durmuş, Türkmen halkı yasa boğulmuş, kadın erkek, çoluk çocuk, ağlıya ağlıya, yalın ayak parçalanmış cesetleri kaldırmak için Kerkük cadde, sokaklarındaydı. Hacı Necim’in ailesi sadece bunlardan biriydi. Bütün aramalara rağmen Şehit Hacı Nacım’in cesedi bulunamıyordu. Şehit olduğu hatta kimin tarafın kana bulandığı görülmüştür. Ancak nereye gömüldüğü yerel yetkililerce de bir sır perdesi idi. Ertesi gece, bu mübarek insanın kız kardeşi Afife’nin oğlu olan yeğeninin rüyasına girerek, başına gelenleri, canlı canlı, gömüldüğünü, ölmediğini, ağır yaralı olduğunu, nerede gömülü olduğunu, buradan çıkarılmayı beklediğini söyler. Yeğeni İnayet rüyasını ablasına ve de aile fertlerine anlatır hemen tarif edilen yere giderler, ve toprağı kazarlar. Hacı Necim, göz kısmı oyuk, iki eli sımsıkı yumulmuş şekilde bulunur, elbisesi, kanlı tabaka tabaka toprak tutmuş. kimi ölmüş der, kimi hâla canlı der, ardından bir fısıltı duyurulur. Şehitler ölür mü? yüzünde hafif terleme belirtisi vücudunun canlılığı herkesi şaşırtır. Canlı, cansız Hacı Necim’in mübarek naaş’ı son kez konağa getirilir. Hacı Necim bugün 14 Temmuz şehitleri mezarı olarak yerde soydaşlarıyla birlikte yatmaktadır. Kerkük’ün meşhur şairlerinden Mehmet Sadık’ın Hacı Necim için yazığı ağıt şiirine yer veriyor ve bütün şehitlerimizin ruhu şad son yeri cennet olsun diyor kanları yerde kalmayacak diye haykırıyoruz.



Hacı Necim



Göçtü dünyadan bugün Hacı Necim

Mesken oldu kendine bağ-ı naim[1]



Bir nefeste canı söndü mum gibi

Manevi etsinde ona bir ince nesim[2]



Muhterem ceddi vefi[3] bir zat idi

Ehil iman taat[4] Hak de mukim



Geldi bu abdın huzur zatına

Merhamet et haline sensin rahim



Zatına layık yok ise taatı

Kendine sen bir kerem et ey kerim



Bin üç yüz üzere yetmiş dokuzdu

Vaz’ı[5] eden tarihin anlar her fehim[6]


1 Bu şehidimizin katilleri Türkmen halkı tarafından teşhis edilerek öldürülmüşler.

[1] Cennet bahçesi

[2] yel , rüzgar

[3] vefalı

[4] itaat

[5] koyan

[6] ehil kişi, anlayışlı



Arkadþýna gönder

Yorumlar:

Eline saًl‎k
Cengiz bey çok te‏ekkür ederim bu yazd‎ً‎n tarihe. Ben cengiz haci necimin torunuyum babam hüseyin ‏ehit zade aç‎kças‎ ben bukadar‎n‎ bilmiyordum bilgi edindim allah raz‎ olsun. Andolsun bunu hiç unutmayak içimizde ya‏‎yacak türkmenin her damla kan‎ du‏manlara çok mal olacak.ALLAHIN فZNفYLE
Cengiz necim


Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Türkmeneli’nin Basın Tarihinden Yıldızlar
( Nadide Kültür Adamı: İhsan S. Vasfi )
2 - Eleştiri Dozu Hangi Ölçüde Olmalı?
3 - Türkmeneli’nin Öncü Tiyatrocularından Merhum Enver Mehmet Ramazan'ın Biyografisi
4 - Abant Toplantısı, Barışı Aramak mı, Yoksa Kürdistan’ı Afişe Etmek mi?
5 - Irak'taki Yerel Seçimlerin Kesin Sonuçlarý Ne Zaman Açýklanacak?
6 - “Seçime Doğru” Türkmeneli TV’nin En Etkin En Başarılı Programı…
7 - Kemal Çapraz: Türk Dünyasının Sesi Kulağı…
8 - Lider Nejdet Koçak’ın Ardından
9 - Türkmeneli Liderinin Ölüm Yürüyüşü
10 - Irak Türkmen Partilerinden Yerinde Bir Karar Ama…
11 - Kerkük Valiliği Tabelasına Türkçe ilave Edilmesinin Perde Arkası
12 - Kerkük Hem Türkmen Şehri, Hem Azınlıklar Şehri olabilir mi?
13 - İbni Haldun’un Mukaddimesi ve Payımıza Düşenler
14 - Türkmeneli Tarihinden Yapraklar
15 - Mavilerin Kerkük’üm
16 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
17 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
18 - Güneş Harekatı Dosta, Düşmana Dudak Isırttı
19 - Abdüllatif Benderoğlu ve Yalancının Mumu...
20 - Irak Türkmenleri Bağdat’ta Şahlandı
21 - “2 Şubat 1970”
22 - “24 Ocak 1971” Irak’ta Türkmen Varlığının Dünyaya Haykırıldığı Tarih
23 - Kerküklü büyük şair Kabil
24 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 2 -
25 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 1 -
26 - Türkmeneli Bayrağı
27 - Yeni Irak, İkinci Cumhurbaşkanını Görecek Mi?
28 - Muhteşem Kerkük Mitingi Perde Arkası (Son)
29 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası Bölüm -5-
30 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası / Bölüm - 4 -
>>Sonraki >>