Arabic Turkish
 
2015-07-09   Arkadþýna gönder
5179 (1580)


Hoca Ahmet Yesevi Hazretlerinden Kerkük´lü Avni Nakkaşoğluna Hattatlık İcazesi


Aydın Kerkük



Kitabın Adı: Ahmet Yesevi
Değerlendiren: Aydın Kerkük

İçinde bulunduğumuz 2015 yılı Ahmet Yesevi üniversitesi mütevelli heyet başkanlığı tarafından inceleme ve araştırma dizisinin 23 nomaralı yayınını Ahmet Yesevi hazretlerine ayırmıştır.
Büyük hacmiyle kitap veya mecmua niteliğinde sayılan bu eser,İster baskı,ister hacim,ister kağıt bakımından
çok kaliteli basılmış olup ve içinde yeralan minyatür, tezhip ve hat sanatına gayet ehmiyet verilmiştir.
Kitabın içindeki muhteva hakkında ve kitabın ön sözünde editör Prof.Dr.Nejdet tosun yazdığı yazısında Ahmet Yesevi hazretlerinin Divan-ı Hikmet adlı eserinden ve kitabın ne amaçla hazırlandığı ve hazılanmasında kimlerin katkısı olduğuyla ilgili malumat vermektedir.
Kitabın kaynak bölümünde Ahmet Yesevi hakkında muhtelif dillerde çıkan yazılar kitaba kaynak teşkil edilmiş bibliyografya sayfanısında yayınlanan eserlerin adları gösterilmiştir.
Kitabın 112 sayfasından 239 sayfasına kadar Hoca Ahmet Yesevi´nin meşhur eseri (divan-ı Hikmett)´e bulunan şiir parçaları Türkiye Türkçesi,Kazak Türkçesi,Rusça ve İngilizceye çevrilerek
Okuyuculara sunulmuştur.
Biz bu kitabı değerlendirmeden önce muhterem okuyucularımıza Ahmet Yesevi hakkında bir nebzede olsa tutarlı bir bilgiyi vermeden geçmeyeceğiz.
Şunu söylemek yerinde olur ki aziz okuyucularımıza aktardığımız bilgiler, Hoca Ahmet yesevi hakkında uzman olarak geniş malumat birikimine sahip olan prof.Dr. Nejdet Tosunun yazılarına istinad etmişizdir.
(12. Yüzyılda Orta Asya´da yaşamış olan Hoca Ahmed Yesevi,hem İslamiyet´in yayılmasında hemde ahlak ve maneviyatın kökleşmesinde önemli katkıları olmuş,ayrıca hikmet tarzı şiirlerle Türk dili ve edebiyatına önemli hizmetleri geçmiş bir alim,mutasavvıf ve şairdir.Hakkında dilden dile aktarılan menkibeler ve kendisine nispet edilen birkaç risale haricinde onun görüşlerini ve duygu dünyasını günümüze aktaran en önemli eserler,şiirlerinin toplandığı Divan-ı Hikmet ile talebesi ve müridi Sufi Muhammed Danışmend´in kaleme aldığı Mirat´ül-kulub isimli eserdir.
Şiirlerin birbirinden farklı olması ve eski tarihli yazmalarının aktarıldığı Sonraları kaleme alınırken farklı şekillerde derlendiği ve hatta başka şairlere ait şiirlerin de bu mecmualara karışmış olabileceği tahmin edilmektedir.
Bununla birlikte Divan-ı Hikmet´teki tüm şiirler, Hoca Ahmet Yesevi´nin dini, ahlaki ve tasavvufi görüşlerini yansıtacak niteliktedir. Yesevinin gönül dünyasını günümüze taşıyan bu şiirler,Doğu Türkçesi yazı dili
Geleneği içerisinde, Çağatay Türkçesiyle kaleme alındığı için günümüzde rahatça anlaşılmamaktadır.
Bu şiirlerin hem çağdaş Türk lehcelerine hem de İngilizce Rusça gibi dünya da yaygın
Konuşulan dillere çevrilerek insanlığın istifadesine sunulması önemli bir ihtiyaçtı.
Bu ihtiyacı kısmen de olsa karşılamak için Divan-ı hikmet´ten önemli gördügümüz Hikmetler seçilmiş ve Türkiye Türkçesi,Kazak Türkçesi,Rusça ve ingilizceye çevrilerek birçok kişinin okuyup anlayarak istifade edebileceği bir seçmeler mecmuası meydane getirilmiştir.
Bununla birlikte,Divan-ı Hikmet yüzlerce yıl Arap harfleriyle yazılıp basıldğı için özgün yazımlarını göstermek,bu hatırayı yad ve bir nostalijiyi günümüze sanatlı bir şekilde taşımak gayesiyle seçilen hikmetlerin Arap harfli yazımı,Latin harfli okunuşu,sadeleştirme ve tercümeleri birlikte verilmiştir.
Hoca Ahmet Yesevi´nin hayatı ve menkibeleri ilgili yeni çizilmiş minyatürler ile bazı şiirlerin hat sanatıyla yazılmış levhalarıda esere sanat açısndan ayrı bir değer katmıştır.
Sonuçta meydane gelen bu güzel sanat eseri,hoca Ahmed Yesevi´nin hayatı menkibeleri ve yeseviyye tarikatının adabı hakkında bir giriş ile birlikte okuyuculara takdim edilmiştir.
Divan-ı Hikmetten seçmeler yapılırken eserin Arap harfleriyle yapılan iki basısından
Yararlanılmıştır.
Bunlardan birincisi, eserin Kazan 1904 baskısının Dayrabay serıkbayulı ve S.Rafiddinov tarafından yine Arap harfleriyle ve bilgisayarda dizilerek 2001 yılında Almatıda yapılan neşridir.
İkincisi ise kuanışbek Kar Galya Kamberbekova ve Resul İsmailzade tarafından hem Arap harfleri hemde Kazakça uyarlaması(tercümesi)ile birlikte hazırlananve 2000 yılında Tahranda yapılan baskısıdır.
Bu ikinci neşri hazırlayanlar Divan-ı Himetin Kazan 1893 ve İstanbul 1897 baskılarını mukayese ederek daha sağlam bir metin oluşturdukları için,Yaptığımız seçmelerde daha çok bu ikinci nushayı esas aldık.
Seçilen hikmetlerin Türkiye Türkçesine çevrisi/uyarlaması
Tarafımızdan yapılmış olup gerektiğinde Abuşka lüğatı ve şeyh Süleyman Buharinin Lüğatı Çağatay ve Türki-i Osmani gibi sözlükleri ile daha önce Kemal Eraslan ve Hayati Bice tarafından yapılan neşirlerin sonundaki lügatçelerden de istifade edilmiştir.
Divan-ı Hikmet daha önce Rusça ve İngilizce gibi dillere bu miktarda tercüme edilmemiş olduğundan,eser,bu iki dili bilenler için önemli bir kaynak olacaktır.Esasen Ahmed Yesevi gibi bir değerimizin şimdiye kadar farklı dillere çevrilip dünyaya yeterince tanıtılmamış olması bir kayıb idi .farklı dillere tercümeleri,hat ve minyatürleriyle hem ilim hemde sanat eseri olan bu çalışma,Ahmed Yesevinin dünyaya tanıtılması konusunda da önemli bir katkı olacaktır. Bu çalışmayı hazırlayan ekip olarak,eserin basılmasını üstlenen Ahmed Yesevi Üniversitesine müteşekkir olduğumuzu bildirmek isteriz.)
Kitapta Hoca Ahmet Yesevinin daha iyi tanıtmak için şu konulara yer verilmiştir:-Hoca Ahmet Yesevi,Hayatı,Eserleri,Menkıbeleri,Türbesi,Yesevilik,Yesevilikte Tasavvufi Eğitim.
Kitapta ayrıca Minyatürler ve çok sayıda hat numüneleri yer almaktadır.
Bizim kitap hakkında söyleyeceğimiz en önemli konu ise oda hat sanatında büyük adımlarla ilerleyen kardeşimiz hattat Avni nakkaş beyin hat numünelerinin bu kitapta yerini almasıdır.
Artık son yıllarda Türk ve bütün İslam dünyasında tanınmaya yüz tutmuş bu Kerkük evladını biz can-u gönülden kutluyoruz.
Ne mutlu bize ne mutlu Türkmen milletine.
Belkide bir çok islam alemine dağıtımı yapılan bu eserin içinde Avni Nakkaşın imzasının bulunması Hoca Yesevinin bereketine nail olmak demektir.
O bereket onaydır icazedir.Bizim yüreğimizde böyle anlam taşıyor, Allahım kabül eyle ki bu bereket hepimize nasib olsun Amin.Burada yazımıza son vermeden önce siz sayın okurlarıma Avni Nakkaşoğlunu tanıtmadan geçmeyeceğim.
1961 yılında Kerkük´te dünyaya gelen Nakkaşoğlu,ilk ve orta tahsilini Kerkük´te bitirdikten sonra
Öğretmen okuluna yazıldı ve burayı bitirdikten sonra ilk okul öğretmeni oldu.
Nakkaşoğlu uzun bir zaman bu görevi sürdükten sonra okullarda müfettişlik görevine atandı.
Irak çapında hattatların emiri diye adlandırılan Avni hattat Nakkaşoğlu Hat sanatını şahsi çabası olarak ve bu alanda şöhret kazanmış hattatların eserlerinden ilham alarak hemde kendi kendinden öğrendi ve başarı kayd etti.
Nakkaşoğlu kendi düzenlediği sergiler yanında,ister yurt içinde ister yurt dışında olsun çok sayıda sergilere katıldı. Nakkaşoğlunun sanat felsefesine dikkat edersek o bu felsefesini şöyle açıklıyor:
Hat sanatı en üstün bir sanattır. Bu sanata gönül verene ruhsal nefesli bir halet doğurur.
Bu duygu çoğu zaman usta hattatların kaleminde tecelli eder,buna ilaveten herkesce bellidir ki hat sanatında başarı kayd etmiş eski hattatların levhelerine göz attığımız zaman bu büyük eserler karşısında hayran kalır hatta gözler bile yaşarır.



Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Yeşil Pusula- Türkmenlerin Ölüm Fermanı
2 - Daış Bitti Savaş Bitti...
3 - Tisin´li Şair, Celal Rıza Efendi´nin, Kerkük Üzerine Yazdığı Şiirler
4 - Kerkük´te Cami ve Mescitlerin Tarihi
5 - Değerlendirme: 1921-2014 yılları Arasında Irak´ta çıkan Kanuni Yasamalarda (Türkmenler)
6 - Türkmen Kültür Sahasında Tafsilatlı Olarak Ele Alınmayan (Zavra) Gazetesi 146. Kuruluş Yıl Dönümünde
7 - Ağla Kalem Usta Baş Aldı Getti
8 - Elveda Umuduna Erişmeyen Babayiğidim Elveda Cüneytciğim
9 - Türkmen Muharipleri, Başınız sağ olsun
10 - Başarı ve Şahlanış
11 - Ata Terzibaşı Türkmeneli uydu kanalına konuştu