Arabic Turkish
 
2003-10-23   Arkadþýna gönder
2983 (1205)


Irak Türkleri (Türkmenler) neden varlık göstermiyor -5-


Cengiz Bayraktar

Plebisitinin doğuracağı tehlikeler şimdilik ortadan kalksa da ister Baas'çılar tarafından olsun ister Barzaniciler tarafından Kerkük'ün ablukası sona ermez. Her iki taraf yavaş, yavaş soydaşlarını Kerkük'e yerleştirmek için birbirleriyle yarışırlar. Baas'çılar, Göçmen Arapları Kerkük ilinin güney sınırına yakın bir bölgede (el-Kerame el- Baas, 17 Temmuz) modern mahalleler inşa ederek yerleştirirken, Kürtlerde Kerkük'ün Kuzey ve kuzey doğu bölgelerinde daha çok çamur evler yaparak (Rahimava, İkan, Şorça) mahallelerini kurarlar. Bugün Güneyden veya Kuzeyden Kerkük'e girdiğinizde ilk önce Türkmen ve de aslen Kerküklü olmayan Arap, Kürt din kardeşlerimizle karşılaşmanızın sebebi budur.
Bu plebisitinin Türkmenler açısından sakıncaları yanında faydalarını da zikretmek mümkün, yaşanan bütün gelişmelerden sonra Türkmenler, haklı davalarına dünya kamuoyu desteğini almak için yurt dışındada örgütlenmenin ne kadar büyük ehemmiyetli olduğunu bilfiil deneyerek gördüler. Sadece Türkiye'de bulunan bir tek kuruluşla (Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneğiyle) sesini duyurması, bu kadar büyük başarı elde etmesi Türkmenleri bu kuruluşa daha fazla alaka göstermeye iter, Türkiye'nin bir çok büyük şehirlerinde hatta Avrupa'da şubeler açmak için kolları sıvarlar.
Diğer bir faydası ise Bağdat yönetiminin Irak'taki Türklerin varlığını hiçe sayan tutumunun yanında , Türk devletinin, özellikle de Türk Dışişlerinin önemle ve de ivedilikle üzerinde durması, bunun dış meselelerin den biri olarak Türk hükümetince gündeme alınmasıydı..
16 ocak 1971 Tarihinde Irak'ın Cumhurbaşkanı yardımcılarından General Sâlih Mehdi Ammaş Türkiye'ye bir haftalık ziyarette bulunur. General Ammaş'ın gündemini malum sebeplerden dolayı ağırlıklı olarak Baas'çılar, ve Barzaniciler tarafından haksızlıklara uğrayan Irak Türklerinin meselesi oluşturmuştu . Buna rağmen Ammaş, dönemin iktidar partisinden başka muhalefetinde tepkisini çekmiştir.
18 Ocak 1971 tarihinde TRT'nin 19.00 haber bültenin içinde yer alan "Günün Yorumu"nda General Ammaş'ın geliş münasebeti Türk kamuoyuna şöyle duyurulur. "Sayın dinleyiciler,
Irak'ın Cumhur Başkanı yardımcısı General Ammaş üç gündür Türkiye'de bulunuyor. General Ammaş, önce Ankara'ya gelmişti. Burada Türk devlet adamları ile görüşmeler yaptıktan sonra ve bu arada iki ülke arasındaki ekonomik sorunlara ilişkin bir de protokol imzalanmıştır. Buna benzer cümleler kurarak ve de Türk-Irak ilişkilerinin gelişmede olduğunu ifade ederek yorum tamamlanır. Irak Türklerinden ne yazık ki tek kelime dahi edilmez."
21 ocak 1971 Tarihinde Türk Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil Irak Türk'lerinin son durumunu anlatmak için başta İsmet İnönü olmak üzere muhalefeti bilgilendirme turunu başlatır. Ana muhalefet lideri İsmet İnönü , Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil'i bir saat dinledikten sonra konuyla alakalı bir açıklama yapar.

"Irak'la yakın dış politika münasebetimiz, Kerkük Türkleri üzerinedir. Kerkük Türkleri, Irak idaresinin yeni şeklini almasında, bir aralık, bizi çok endişeye düşüren garip bir vaziyet karşısında kalmışlardı. Güya seçim yapıldığı zaman, ana dillerinin ne olduğunu seçim belgelerine yazdıramayacaklar, Türk olarak yazdıramayacaklardı. Ya Arabız diyecekler, yada Kürdüz diyecekler. Irak'ta milliyet olarak, asırlardan beri devam eden köklü bir Türk toplumu vardır. Bunların bulundukları hükümete karşı, münâsebetlerini güçleştirecek hiçbir vaziyette bulunmalarını hiçbir surette istemeyiz. İstemedik, bugünkü hükümet de istemiyor.
Bunlar, her memlekette kabul olunan vatandaşlık haklarından istifade etsinler, başka bir dediğimiz yok. Böyle, seçimle varlıklarını inkâra götürecek bir usûlü, komşu devletin kabul edeceğine ihtimal vermiyoruz. Şimdiye kadarda böyle bir çok sözler edildi. Fakat, komşu devletin böyle bir uygulamaya razı olmadığını gördük ve olmayacağını zannediyoruz. Bu esaslı bir meseledir. Bu durum, oradaki Türk halkı aleyhine, Türk azınlığı aleyhine işler bir istikamete gelmemiştir. "
Türkmenleri fazlaca tatmin etmeyen Bu açıklamanın İsmet Paşa gibi birinin ağzından duyulması çok önemlidir. Özelliklede (Irak'la yakın dış politika münasebetimiz, Kerkük Türkleri üzerinedir) cümlesi çok manidardır. Ancak İsmet Paşa, burada kurt siyasetçi lakabına uygun olarak "ne şiş yansın ne kebap hesabı" bir açıklamada bulunmuştur. Bir yanda Türkmen meselesine sahip çıkıyor diğer yandan olayların fazla abartıldığını, bütün olanların söylentilerden ibaret olduğunu hatta bir ara kendileri de bu söylentileri ciddiye aldıklarını ancak gerçeklerin hiçte böyle olmadığını, bölgeden buna benzer bir çok gerçek dışı haberler yayıldığını ancak muhatabımız Irak hükümetinin hiçbir zaman Irak Türklerinin aleyhine bir durum sergilemediğini görmedik. Bundan sonrada görmeyeceğimizin kanaatindeyiz."
İsmet Paşanın bu çok yönlü açıklaması gazete sütunlarında yer edinmezken General Sâlih Mehdi Ammaş'ın mülakatları Hürriyet gazetesinde geniş yer tutar, General Ammaş Türk muhabirlerinin Irak Türklerinin durumuyla ilgili sorularını yanıtlarken Türkmenlerin Irak genelinde nüfuslarının 150 bin civarında olduğunu, silahlı Kürt peşmergelerini Kerkük'te barındırmayacaklarını, ayrıca bazı Türkmenlerin, Türkiye-Irak dostluğunu bozma gibi niyetleri olduğunu, ancak dost Türkiye devletinin buna müsaade etmeyeceğine eminim demiştir. Ammaş bu demecinde daha sonra Irak Türklerinin provokatörlüğünden söz etmiş bütün suçu Türkmenler üzerinde toplamıştır.
7 aralık 1970 tarihinde Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği general Ammaş'ın bu açıklamalarına bir basın bildirisiyle cevap verir. Denek Başkanı sayın Nefi Demirci'nin imzasını taşıyan metin kısaca şöyledir:
" Yüce Türk Milleti,
Sayın Irak Cumhurbaşkanı yardımcısı Sâlih Mehdi Ammaş, Hürriyet gazetesi muhabirine verdiği demeçte Irak'ta yaşayan Türklerin sayısını bir Milyon olmayıp yüz 150 bin kadar olduğunu ileri sürmüştür. Sayın Ammaş'ın bu garip iddiası aslında tamamen yanlıştır ve Irak'taki Türklerin sayısının en az bir milyon civarında olduğu herkesçe malumdur. Irak'ın eski Ankara büyükelçisi Talip Muştak'ın 1962 yılında verdiği demecte Irak'ta yaşayan Türklerin sayısının yarım milyon olduğunu söylemiştir. Kaldı ki Irak'ın Ankara büyükelçiliği basın sözcüsünün bir ay önce verdiği demeçte Irak Türklerinin yarım milyondan fazla olduğunu söylemiştir. Irak'ta nüfuz artışı yüzde 2.5 - 3 arasında oynamaktadır. Şimdi diyelim ki Irak'ın Ankara büyükelçiliği resmen kabul ettiği yarım milyon rakamı doğrudur, o halda Irak Türklerinin sayısı sekiz yıl içerisinde hiç mi artış göstermedi?.
General Ammaş Irak'a döner dönemez, Türkmenler için yeni bir dönem başlar. Baasçılar, Türkmenler üzerinde uyguladıkları açık baskı politikasından vazgeçerek, daha gizli ve kapalı bir sindirme politikası başlatırlar. Ocak 1970 tarihinde verilen haklar geri alınmasa da bir çok maddesi kağıt üstünde bırakılır. Tatbikte olan diğer maddelerin ise yozlaştırılmalarına karar verilir. Türlü bahaneler yaratılarak hatta Türkmen veliler adına ( çocukların Arapça okumak istediklerini gösteren) düzenlenen sahte dilekçeleri öne sürerek Türk(men)çe tedrisat veren okullar birer birer kapatılır. Türk kökenli öğretmenler güneye Türkmenlerin yaşamadığı bölgelere tayin yoluyla sürgün edilir.
02 Ekim 1971 Tarihine gelindiğinde de Irak Tanıtma Bakanlığın 28505 sayılı kararıyla Türkmen Kardaşlık Ocağı'nın yayın organı olan "Kardeşlik" dergisinin Latin harfleriyle çıkan bölümleri yasaklanır. Her zamanki gibi gerekçesiz bu yasaklama, bizce iki sebebe dayanır. Birincisi, Irak Türklerinin Latin harflerle Türkçe okumalarına müsaade etmeyerek anavatan Türkiye'den uzaklaştırmak. İkincisi ise bu karar sayesinde otomatik olarak Türkiye'den gelen her türlü neşriyatın Latince olması sebebiyle bu yasak kapsamına girip bulunduranların cezaya çarptırılması. Tıpkı bir taşla iki kuş vurma deyiminde olduğu gibi.




Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Türkmeneli’nin Basın Tarihinden Yıldızlar
( Nadide Kültür Adamı: İhsan S. Vasfi )
2 - Eleştiri Dozu Hangi Ölçüde Olmalı?
3 - Türkmeneli’nin Öncü Tiyatrocularından Merhum Enver Mehmet Ramazan'ın Biyografisi
4 - Abant Toplantısı, Barışı Aramak mı, Yoksa Kürdistan’ı Afişe Etmek mi?
5 - Irak'taki Yerel Seçimlerin Kesin Sonuçlarý Ne Zaman Açýklanacak?
6 - “Seçime Doğru” Türkmeneli TV’nin En Etkin En Başarılı Programı…
7 - Kemal Çapraz: Türk Dünyasının Sesi Kulağı…
8 - Lider Nejdet Koçak’ın Ardından
9 - Türkmeneli Liderinin Ölüm Yürüyüşü
10 - Irak Türkmen Partilerinden Yerinde Bir Karar Ama…
11 - Kerkük Valiliği Tabelasına Türkçe ilave Edilmesinin Perde Arkası
12 - Kerkük Hem Türkmen Şehri, Hem Azınlıklar Şehri olabilir mi?
13 - İbni Haldun’un Mukaddimesi ve Payımıza Düşenler
14 - Türkmeneli Tarihinden Yapraklar
15 - Mavilerin Kerkük’üm
16 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
17 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
18 - Güneş Harekatı Dosta, Düşmana Dudak Isırttı
19 - Abdüllatif Benderoğlu ve Yalancının Mumu...
20 - Irak Türkmenleri Bağdat’ta Şahlandı
21 - “2 Şubat 1970”
22 - “24 Ocak 1971” Irak’ta Türkmen Varlığının Dünyaya Haykırıldığı Tarih
23 - Kerküklü büyük şair Kabil
24 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 2 -
25 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 1 -
26 - Türkmeneli Bayrağı
27 - Yeni Irak, İkinci Cumhurbaşkanını Görecek Mi?
28 - Muhteşem Kerkük Mitingi Perde Arkası (Son)
29 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası Bölüm -5-
30 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası / Bölüm - 4 -
>>Sonraki >>