Arabic Turkish
 
2003-10-21   Arkadþýna gönder
2798 (1147)


Irak Türkleri (Türkmenler) beden varlık göstermiyor -4-


Cengiz Bayraktar

Şehit Nizamettin Arif hadisesinden sonra, Türkmenler, yeni bir suç unsuru olarak Türk casusu olma ithamları ile siyasi hayatlarında sık sık karşı karşıya kalırlar. Bu tarihten sonra her Türkmen aydını bu suçla tehdit edilir, ömür boyu hapse atılır, vatana hıyanetten çoğu kez de idam edilir.
02 Ocak 1969 tarihinde Kerkük iline bağlı Dakuk kasabasından Nihat Fâzıl Dakuk'lu adlı Türkmen çavuşunun tutuklanması, işkenceyle şehit edildi diye haberlerin yayılması
Türkmenler arasında üzüntü ve kaygılara yol açmıştır.
24 ocak 1970 tarihi Türkmenler için dönüm noktası olur. Baas rejimi, Kürtlerin sinsice Kerkük'ü el geçirme çabalarını görür engellemek için Türkmen kartını oynamak kararı alır. Bu tarihte 89 sayılı bildirisinde Türkmenlere her türlü kültürel hakların tanındığını resmen ilan eder. Irak Türkmenleri için büyük önem taşıyan bu kararın metni şöyledir:
Vatandaşların, ülkeye hizmetlerini arttırmanın,milli birliği koruma ve mücadele azmini derinleştirmenin, onların ancak meşru haklarına kavuşmaları ile sağlanacağına inanan 17 Temmuz devrimi, Türkmen azınlığının yaşadığı bölgelerde, kültürel haklarını kullanmasını uygun görmüştür. Bundan dolayı İhtilal Komuta Konseyi 24 Ocak 1970 tarihli oturumunda :

1. İlk okullarda Türkmen dili okutturulmasına,
2. Bu dille öğretim yapan bütün okullarda açıklama usullerinin Türkmen diliyle
yapılamasına,
3. Türkmence öğretim hususunda Terbiye ve Talim Bakanlığı'na bağlı bir müdürlüğün
kurulmasına,
4. Türkmen edebiyatçı,şair ve yazarlarının, kendilerine mahsus bir birlik kurmalarına
imkan verilmesine, eserlerini bastırabilmeleri için yardım edilmesine, dil bakımından
istidat ve kabiliyetlerini artırma fırsatı verilmesine ve bu birliğin Irak Edebiyatçılar
Birliği'ne bağlanmasına,
5. Kültür ve Tanıtma Bakanlığı'na bağlı olarak, bir Türkmen Kültür Müdürlüğü kurulmasına,
6. Türkmence haftalık bir gazete ve aylık bir dergi çıkarılmasına,
7. Kerkük televizyonundaki Türkmence yayınların arttırılmasına, karar verilmiştir.

Bu karara dayanak Türkmenlerin yaşadığı bölgelerde etnik kökene göre sayım yapıldı, netice müthişti 199 okul Türkmence okumaya hak kazandı. Yalnız Kerkük şehrinde altmış üçü Erkek elli ikisi Kız olmak üzere 115 okul Türkmence eğitim vermeye başlar. Türkmen aydınların hazırlıklı oldukları, isteyip elde edemedikleri şey kendiliğinden gelmiştir, bu başarıda o hazırlığın hasılatıydı. Türkmence eğitimine bende şahit oldum gerçi ben o zamanlar orta okulda okuyordum, ama küçük kardeşim ilk eğitimine ana diliyle başlamıştı.
07 Temmuz 1970 tarihinde Baas rejiminin güneyden getirip Kerkük'e yerleştirdiği Araplar sorun çıkamaya başlarlar, 18 yaşındaki Kerküklü Mehmet Saatçi'yi sudan bahanelerle kurşun yağmuruna tutarlar, Saatçi babasının dükkanı önünde can verir. Buna şahit olan esnaf hemen kepenkleri kapatarak şehidin etrafında toplanır. Ertesi gün büyük bir cenaze töreni düzenlenir, katılanlar, kana kan, intikam, Kerkük Türk'tür Türk kalacak sloganlarını atarak hükümeti protesto ederler. Bu yürüyüş( kadın,Erkek,yaşlı,genç) Irak genelinde büyük yankı yapar. Bağdat'ta ise şok yaratır.
07 Ekim 1970 Tarihinde Türkmenler, Irak hükümetine bir muhtıra veriler.
Avukat, Doktor, Öğretmen, Esnaf temsilcilerin imzasıyla verilen muhtıra şu talepleri içerir:
1. Türkmen adının Irak Anayasasında yer verilmesi.
2. Irak Hükümet'i içinde bir Türkmen temsilcisinin bulundurulması,
3. İhtilal Komuta Konseyi tarafından Türkmenlere tanınan kültürel hakların uygulanması,
4. Türkmen Edebiyatçılar Birliği'nde görev alacak kişilerince yayımlanan Yurt gazetesi ve
tahsis edilen aylık dergininde Türkmenler tarafından liyakatli ve toplumca kabul
edebiyatçılara tevdi edilmesi,erini bastırabilmeleri için yardım edilmesine, dil
bakımından istidat ve kabiliyetlerini artırma fırsatı verilmesine ve bu birliğin Irak
Edebiyatçılar Birliği'ne bağlanmasına,
5. Türk'(men)çe tedrisatta Latin Alfabesinin uygulanması,bu tedrisatta görev alacak
öğretmenlere eğitim kurslarının bir önce başlatılması,
6. Radyo Televizyon programlarının uygun saatlerde yayını ve programların yeniden
düzenlenmesi,
7. Vali, Vali yardımcısı, Kaymakam,Nahiye Müdürü ve benzeri üst düzey idari görevlere
Türkmen kökenli kimselerin atanması,
8. Türkmenlerin Kültür merkezi olan Kerkük'te üniversite,fakülte, ve yüksek okulların
kurulması,
9. kapatılan Erkek ve Kız Öğretmenler okullarının tekrar açılması, Irak'taki
üniversite ,fakülte ve enstitülere yeteri derecede Türkmen öğrencilerin alınması,
10.Halkının tamamı Türkmen olan Telafer kazasının vilayet (il ) haline getirilmesi,

07 Ekim 1970 Tarihinde Bağdat yönetimi ile Kürtler arsında varılan anlaşmaya göre,
Kürt özerk bölgesinin sınırlarının tespiti için plebisite(sınırlandırma) yapılmasının
kararı alınır. Maalesef bu plebisite Irak'ın asli unsur olarak Arap ve Kürt toplumlardan
oluştuğu savına göre gündeme gelir. Anlaşmaya göre Türkmeneli bölgesi Baaas'çılar
ve Barzaniler arasında bölüşmek istenir. Barzani, özellikle Kerkük ilinin
muhtariyetlerinin bir parçası olduğunu iddia eder, hatta Kürt muhtariyetinin başkenti olduğunu savunur. Baaas'çılar buna yanaşmaz, Barzani'ye Kerkük yerine, Erbil ilini teklif ederler. Kerkük ili Baaas'çılar ve Barzaniler arasında şiddetli tartışmaya yol açar, Yahudi- İngiliz lobileri devreye gireler, yetmiş yıldır dağ kültüründen şehir kültürüne adapte edemedikleri Kürtlere telkinlerde bulunurlar, çözüm olarak bölgede sayım yapılması önerilir. Barzani Baas'çılarla yaptığı müzakerelerde Kerkük'te tek bir Kürt dahi olsa bu ilin kendilerine ait olduğunu tekrarlar. Baaas'çılar karşı çıkarak masadan kalkarlar, her iki tarafın savaş boruları çalmaya başlarlar. Baas'çılar son çözüm olarak bölge halkının reyine başvurulmasına Barzani'den mi yoksa kendilerinden yana mı olduklarının tespitinin yapılmasını ortaya atarlar. Ancak orada bir sorun vardır, Kerkük'te nüfusun neredeyse tamamı Türkmenlerden oluşmaktadır, özellikle Türkmen aydınları buna ne der korkusu ortaya çıkar . Yahudi- İngiliz lobicilerin Türkmenleri yok sayın tezi ağırlık kazanır. Bunu göre de Türkmenler reylerini ya Baas'çılara yada Barzani'ye vermek zorunda bırakılır. Her iki taraf Türkmenlere fazla güvenmeyerek Kerkük'e yeni göç harekatı başlatırlar Baas'çılar elli bin Arap ailesini güneyden getirerek Kerkük'e yerleştirirler, Barzaniler durur mu onlarda Irak'ın ücra dağlarından bir o kadar Kürdü Kerkük'e gizlice sokmayı başarır. Her iki taraf (Barzani ve Baas'çılar) zorla getirdikleri yandaşlarına Türkmenlerden korkmamaları için binlerce otomatik silah dağıtır. Barzani daha ileri giderek üç bine yakın silahlı Peşmerge'yle Kerkük'ü abluka altına alır. Tabii bu gelişmeleri dakikası dakikasına takip eden Türkmenler bu çifte baskıya karşı koyacak güçte olmadıklarının farkındadır. Ufacık bir direnişte bulunsa belini bir daha düzeltemeyeceğini biliyor onun için bu ani gelişmeleri alttan alıyor, elinden geldiği kadarıyla da yurt dışında bulunan Türkmenlere bilgi uçuruyordu. Merkezi Türkiye'de bulunan Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği bu bilgileri alır almaz harekete geçer. Öncelikle Türk ve Dünya kamuoyunun dikkatini çekmek içim bir sürü girişimde bulunur. Başta Başkan Dr. Nefi Demirci olmak üzere dernek kurucuları, Türkmenleri yok sayan adeta soykırımlarının anlamına gelen bu plebisite hakkında Türk medyasını bilgilendirir. Bültenler yayımlanır, Türk Dışişleri bakanlığının kapısında nöbet tutulur. Buna bir çok gençlik kuruluşu yayımlarıyla destek vererek bu plebisite şiddetle protesto edilir. Bu konuda Türkmenlerin yalnız olmadığı vurgulanır. Türk medyası da bu olaya tepkisiz kalmaz. Ahmet Kabaklı, Abdi İpekçi gibi bir çok tanınmış köşe yazarı Kerküklerin haklı davalarını savunur. Hürriyet ve Milliyet gibi çok tirajlı gazeteler olayı araştırmak için Kerkük'e muhabirler gönderir. Nihayetinde Bağdat hükümeti, bu plebisitinin bilinmeyen bir tarihe ertelendiğini ilan etme zorunda kalır.




Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Türkmeneli’nin Basın Tarihinden Yıldızlar
( Nadide Kültür Adamı: İhsan S. Vasfi )
2 - Eleştiri Dozu Hangi Ölçüde Olmalı?
3 - Türkmeneli’nin Öncü Tiyatrocularından Merhum Enver Mehmet Ramazan'ın Biyografisi
4 - Abant Toplantısı, Barışı Aramak mı, Yoksa Kürdistan’ı Afişe Etmek mi?
5 - Irak'taki Yerel Seçimlerin Kesin Sonuçlarý Ne Zaman Açýklanacak?
6 - “Seçime Doğru” Türkmeneli TV’nin En Etkin En Başarılı Programı…
7 - Kemal Çapraz: Türk Dünyasının Sesi Kulağı…
8 - Lider Nejdet Koçak’ın Ardından
9 - Türkmeneli Liderinin Ölüm Yürüyüşü
10 - Irak Türkmen Partilerinden Yerinde Bir Karar Ama…
11 - Kerkük Valiliği Tabelasına Türkçe ilave Edilmesinin Perde Arkası
12 - Kerkük Hem Türkmen Şehri, Hem Azınlıklar Şehri olabilir mi?
13 - İbni Haldun’un Mukaddimesi ve Payımıza Düşenler
14 - Türkmeneli Tarihinden Yapraklar
15 - Mavilerin Kerkük’üm
16 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
17 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
18 - Güneş Harekatı Dosta, Düşmana Dudak Isırttı
19 - Abdüllatif Benderoğlu ve Yalancının Mumu...
20 - Irak Türkmenleri Bağdat’ta Şahlandı
21 - “2 Şubat 1970”
22 - “24 Ocak 1971” Irak’ta Türkmen Varlığının Dünyaya Haykırıldığı Tarih
23 - Kerküklü büyük şair Kabil
24 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 2 -
25 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 1 -
26 - Türkmeneli Bayrağı
27 - Yeni Irak, İkinci Cumhurbaşkanını Görecek Mi?
28 - Muhteşem Kerkük Mitingi Perde Arkası (Son)
29 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası Bölüm -5-
30 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası / Bölüm - 4 -
>>Sonraki >>