Arabic Turkish
 
2008-01-24   Arkadþýna gönder
2698 (1167)


“24 Ocak 1971” Irak’ta Türkmen Varlığının Dünyaya Haykırıldığı Tarih


Cengiz Bayraktar

Tarihte Bugün:

Bundan 38 yıl önce, 24 Ocak 1970 günü, Irak Türkmenlerinin yıllardır gelmiş geçmiş hükümetlerden bekledikleri olağan kültürel haklarının tanındığı, bizzat Irak cumhurbaşkanı Ahmet Hasan el-Bekir tarafından, belge niteliğindeki, tarihi bir bildiri okunarak bütün dünyaya ve Irak halkına ilan edildi. Irak Türkmenlerinin haklı talebinin karşılanması, başta Irak Türkmenleri olmak üzere, bütün Irak birliğinden yana olanları sevince boğmuştur.

Irak hükümetinin 24 ocak 1970 Tarihli, 89 sayılı bildirisinin resmi gazetelerde yayımlanan metni şöyledir:
“Vatandaşların, ülkeye hizmetlerini arttırmanın,milli birliği koruma ve mücadele azmini derinleştirmenin, onların ancak meşru haklarına kavuşmaları ile sağlanacağına inanan 17 Temmuz devrimi, Türkmen azınlığının yaşadığı bölgelerde, kültürel haklarını kullanmasını uygun görmüştür”

Bundan dolayı Irak’ın İhtilal Komuta Konseyi 24 Ocak 1970 tarihli oturumunda :

1. İlk okullarda Türkmen dili okutturulmasına,
2. Bu dille öğretim yapan bütün okullarda açıklama usullerinin Türkmen diliyle
yapılamasına,
3. Türkmence öğretim hususunda Talim ve Terbiye Bakanlığı'na bağlı bir müdürlüğün
kurulmasına,
4. Türkmen edebiyatçı,şair ve yazarlarının, kendilerine mahsus bir birlik kurmalarına
imkan verilmesine, eserlerini bastırabilmeleri için yardım edilmesine, dil
bakımından istidat ve kabiliyetlerini artırma fırsatı verilmesine ve bu birliğin Irak
Edebiyatçılar Birliği'ne bağlanmasına,
5. Kültür ve Tanıtma Bakanlığı'na bağlı olarak, bir Türkmen Kültür Müdürlüğü
kurulmasına,
6. Türkmence haftalık bir gazete ve aylık bir dergi çıkarılmasına,
7. Kerkük televizyonundaki Türkmence yayınların arttırılmasına, karar verilmiştir.

Türkmenler, 5 Ocak 1970 gününü daha mutlu, hazırlıklı bir şekilde karşılarlar. O zamanki bir milyonu aşkın Türkmen nüfusu, Kuzey batıda bulunan kahraman Talefer ilçesinden başlayarak; Musul’a ve Dicle nehri boyunca, Yunus Peygamber, Karabatak, Yarımca, Reşidiye,Kazıköy, Kızfehre, Tezharap, Karakoyun, Harabdelil, Yengice, Arapcı, şirhan, Selamiye, Beysan, gibi sayılı Türkmen köy ve bucaklarından sonra, Erbil kenti, Altunköprü ilçesi, Kerkük şehri, Taze hurmatu, Leylan ilçeleri ve Yayçı, Tirkalan, kümbetler, Çardaklar, Tuzhurmatu, Bayat, Kifri ,Karatepe, Karahan, kızlarbat, Mendeli, Bedre ve sayamadığımız bir çok köy ve bucakların tümünün özbeöz Türkmen olan ahalisi, bu bildirinin duyulmasıyla birlikte sevinçe boğulmuştur.
Bütün bu saydığımız Türkmen yörelerinde genç, yaşlı, çocuk, kızlı, erkekli muhteşem kalabalıklarla, şenlikli alaylar düzenlemişlerdir, bu coşku ve sevinçlerini de başta zamanın Irak cumhurbaşkanı el-Bekir’e ve radyo ve televizyonlarına, gazetelere telgraf çekerek dile getirmişlerdir.
Bu karara dayanarak Türkmenlerin yaşadığı bölgelerde etnik kökene göre sayım yapıldı, netice müthişti, 199 okul Türkmence okumaya hak kazandı. Yalnız Kerkük şehrinde altmış üçü Erkek elli ikisi Kız olmak üzere 115 okul Türkmence eğitim vermeye başladı.



Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - Türkmeneli’nin Basın Tarihinden Yıldızlar
( Nadide Kültür Adamı: İhsan S. Vasfi )
2 - Eleştiri Dozu Hangi Ölçüde Olmalı?
3 - Türkmeneli’nin Öncü Tiyatrocularından Merhum Enver Mehmet Ramazan'ın Biyografisi
4 - Abant Toplantısı, Barışı Aramak mı, Yoksa Kürdistan’ı Afişe Etmek mi?
5 - Irak'taki Yerel Seçimlerin Kesin Sonuçlarý Ne Zaman Açýklanacak?
6 - “Seçime Doğru” Türkmeneli TV’nin En Etkin En Başarılı Programı…
7 - Kemal Çapraz: Türk Dünyasının Sesi Kulağı…
8 - Lider Nejdet Koçak’ın Ardından
9 - Türkmeneli Liderinin Ölüm Yürüyüşü
10 - Irak Türkmen Partilerinden Yerinde Bir Karar Ama…
11 - Kerkük Valiliği Tabelasına Türkçe ilave Edilmesinin Perde Arkası
12 - Kerkük Hem Türkmen Şehri, Hem Azınlıklar Şehri olabilir mi?
13 - İbni Haldun’un Mukaddimesi ve Payımıza Düşenler
14 - Türkmeneli Tarihinden Yapraklar
15 - Mavilerin Kerkük’üm
16 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
17 - Türkmeneli’nin Siyasi Tarihinden Yapraklar
18 - Güneş Harekatı Dosta, Düşmana Dudak Isırttı
19 - Abdüllatif Benderoğlu ve Yalancının Mumu...
20 - Irak Türkmenleri Bağdat’ta Şahlandı
21 - “2 Şubat 1970”
22 - Kerküklü büyük şair Kabil
23 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 2 -
24 - Milli Sohbetler ( 3) Mavi urbalılar çizgisi Bölüm - 1 -
25 - Türkmeneli Bayrağı
26 - Yeni Irak, İkinci Cumhurbaşkanını Görecek Mi?
27 - Muhteşem Kerkük Mitingi Perde Arkası (Son)
28 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası Bölüm -5-
29 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası / Bölüm - 4 -
30 - Muhteşem Kerkük Mitinginin Perde Arkası / Bölüm -3-
>>Sonraki >>