Arabic Turkish
 
2017-04-26   Arkadþýna gönder
20370 (2059)


KERKÜK’ÜN GELECEĞİ TEHLİKEDE


Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayrağı asılması ve Kürtçenin zorunlu dil olarak kullanılmasıyla ilgili yayınladığı genelge, Türkmenler arasında gerilim ve Irak’ın genelinde de infial yarattı. Vali bu uygulamaya yasal kılıf uydurmak amacıyla konuyu Kerkük İl Meclisi’ne aktardı ve de çoğunlukta olan Kürt üyelerin oylarıyla uygulama onaylandı.
Toplantıyı 40 üyeden oluşan Kerkük İl Meclisi’nin 9 Türkmen ve 5 Arap üyesi boykot etmiştir. Kınamalar ve tepkiler ardı ardına yaşanırken eş zamanlı Irak Meclisinin de almış olduğu kararla Kerkük’ün Kürdistan’a bağlı olmadığı ve bayrak asılmasının Irak Anayasası’nın 53. Maddesine aykırı olduğu duyuruldu.
Benzer tepkiler de Ankara ve Tahran’dan gelmesine rağmen geri adım atmayan Vali krizi IKBY’nin gündemine taşımıştır. IKBY, 2 Nisan’da KYB ve KDP temsilcilerinin katılımlarıyla Erbil’de yapılan toplantının ardından; bayrağın indirilmeyeceği, 140. Maddeye göre Kürt bölgesine ilhak edileceği, IKBY’nin bağımsızlık için referanduma gidileceği ve Bağdat, Ankara ve Tahran’daki yetkililerle görüşmek üzere birer heyetin oluşturulacağı hususları kararlaştırılmıştır.
İki referandumdan söz edilmektedir. İlki, Kürt özerk bölgesinin bağımsızlığı ve ikincisi ise Kerkük’ün Kürdistan bölgesine ilhakıdır.
Kerkük’ün Kürdistan özerk bölgesine ilhak edilip edilmeyeceği hususu, süresi dolan, Ankara ve Tahran tarafından da uygun görülmeyen anayasanın 140. Maddesiyle ilgilidir. Bu maddeye göre 2003 sonrası demografik yapısı değiştirilen Kerkük için referandum yapılması öngörülmüştür.
Aslında Kürt bölgesinin içinde bulunduğu sosyoekonomik, siyasi ve kendi aralarında nüfus çatışmalarının yanı sıra Bağdat dahil bölge ülkelerinin meseleye bakışı dikkate alınırsa Kuzey Irak’ta bir Kürt Devletinin kurulması zor görülmektedir. Böylece bazılarına göre IKBY tarafından öngörülen referandumun ana hedefinin bağımsızlık değil de Kerkük’ün Kürdistan Bölgesine ilhakıdır. Diğer bir ifade ile bağımsızlık talebini öne sürmekle Irak ve bölge ülkelerinden Kerkük ile ilgili kırmızıçizgilerinden vazgeçmeleri hedeflenmektedir.
Bilindiği gibi Kerkük yakın tarihimiz içinde iki defa referandumla karşı karşıya kalmıştır. İlki, Lozan Mutabakatı ve Ankara ile Londra arasındaki ikili görüşmeler sonuç vermeyince Kerkük ve Musul Meselesi Milletler Cemiyeti’ne havale edilmiştir.
1924 Eylül’ünde meseleyle ilgili Türkiye, Musul ve Kerkük bölgelerinde plebisit (referandum) yapılmasını teklif ettiyse de İngiltere halkın geri kalmışlığını ileri sürerek teklifi reddetmiştir.
İkinci referandumsa 1970 tarihinde 11 Mart Beyannamesi imza aşamasına gelince Bağdat (Saddam) ve KDP (Barzani) Kerkük’ün bölge içine dahil edilip edilmeyeceği hususunda referanduma başvurulması hususunda anlaştılar. Her iki taraf Türkmenlerin desteğini kazanmak amacıyla Türkmen temsilcilerle görüştüler. Daha sonra sözü edilen taraflar Kerkük ve diğer Türkmen bölgelerinde çoğunluğun Türkmenlerden oluştuğu bilincine vardıkları için aynen 1924’te olduğu gibi referandumdan vazgeçtiler. Yoksa Kerkük resmen Türkmen şehri olarak tescil edilmiştir.
Bölgede meydana gelen son gelişmeler doğrultusunda IKBY Yönetiminin özellikle Kerkük’te yapılması öngörülen bayrak konusunda geçerli olmayan bazı anayasa maddelerini öne sürmeleri ve Türkmenleri uzaktan yakından temsil etmeyen yapay Türkmen partileriyle yapılan toplantılarda sözde Türkmen temsilcilerinin her iki referandumu destekledikleri yönündeki açıklamaları düşündürücüdür.
Yapay Türkmen partilerinin konumu gerek muhalefet döneminde gerek Saddam sonrası çeşitli mahfillerde dile getirilmiş ve ITC’nin Türkmenlerin meşru temsilcileri olduğu sürekli vurgulanmıştır. Bunu kimse değiştiremez.
Öte yandan geçtiğimiz günlerde Kerkük’ün Leylan nahiyesine bağlı Yahyava köyünde bulunan Türkmeneli Partisi binasının kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından ateşe verilmesine ne denilebilir? Bu da yeni değil.
Türkmenler, aralarında mezhepsel ayrışıma fırsat vermemeli, söylem birliği içerisinde uluslararası mahfillerde ciddi siyasi operasyonlara geçmelidirler.




Arkadþýna gönder



Yazarýn diðer yazýlarý

1 - GOLAN KARARNAMESİ VE ÖTESİ
2 - KERKÜK BIÇAK SIRTINDA
3 - KERKÜK’ÜN AİDİYET MESELESİ
4 - TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI
5 - KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR
6 - HÜRMÜZ BOĞAZI, PETROLÜN VAZGEÇİLMEZ KORİDORUDUR
7 - IRAK’TA OTORİTE KRİZİ
8 - SURİYE’DE KÜÇÜK HARİTALAR
9 - IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ
10 - IRAK SEÇİM SONUÇLARI
11 - Kerkük Ziyaretim
12 - TÜRKMENLERİN İSTANBUL SEÇİM ÇALIŞTAYI
13 - IRAK SEÇİMLERİ VE TÜRKMENLER
14 - TARİHİ FIRSAT KAÇIRILMASIN
15 - IKBY, KUZEY IRAK OLARAK MI ANILACAK?
16 - BUNDAN SONRA KUZEY IRAK MI?
17 - KERKÜK ve TÜRKMENLER NE OLACAK?
18 - TÜRKMENLERİN NÜFUS MESELESİ
19 - Türkiye'nin güvenliği tehlikede
20 - TÜRKMENLERİN GÜVENLİĞİNİ KİM SAĞLAYACAK?
21 - REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
22 - ANKARA KERKÜK’TEN VAZGEÇMEMELİ
23 - TELAFER KUZEY SURİYE UZANTISI OLMASIN
24 - REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?
25 - ABD SURİYE’Yİ KANTONLARA BÖLDÜ
26 - KUZEY SURİYE’DE KÜÇÜK AMERİKA
27 - DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE
28 - RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?
29 - TÜRKİYE DARBOĞAZDA
30 - BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR
>>Sonraki >>