1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-11-24
Facebook Twitter Youtube

KERK├ťK UNUTULMASIN (SON)

T├╝rkiyeÔÇÖde T├╝rkmen ├ľ─črencileri Dilde Fikirde, i┼čte Birlik DediÔÇŽ

Dr. C├╝neyt Meng├╝

Bu yaz─▒ dizisinin son b├Âl├╝m├╝nde, T├╝rkiye ve T├╝rkmenler a├ž─▒s─▒ndan meselenin olas─▒ geli┼čmeler sonucunda neredeyse bir k─▒r─▒lma veya bir d├Ân├╝m noktas─▒ olaca─č─▒ kan─▒s─▒nday─▒m. Netice, T├╝rkiye ve T├╝rkmenlerin g├Âsterece─či ilgi ve ├žal─▒┼čma oran─▒na ba─čl─▒d─▒r. T├╝rkiye ÔÇô Kerk├╝k birlikte yan yana s├Âz konusu oldu─čunda, 1926ÔÇÖdan beri Irakl─▒larda ve hatta baz─▒ b├Âlge ├╝lkelerinde bir ─░ngiliz miras─▒ olarak, T├╝rkiyeÔÇÖnin b├Âlgede g├Âz├╝ oldu─čuna dair olu┼čan kanaat halen devam etmektedir.
Tarihi ger├žekler ve uluslararas─▒ hukuk dikkate al─▒nm─▒yor. 1923ÔÇÖte imzalanan Lozan Konferans─▒ÔÇÖn─▒n en ├Ânemli maddeleri i├žinde yer alan Musul ve Kerk├╝k meselesi, 30 Ekim 1918ÔÇÖde imzalanan Mondros M├╝tarekesinin ┼čartlar─▒na ayk─▒r─▒ d├╝┼čmesi sebebiyle g├╝ndeme al─▒nm─▒┼č ve hararetli tart─▒┼čmalara sebep olmu┼čtur.
Nihayet Haziran 1926ÔÇÖda ─░ngilizlerle AnkaraÔÇÖda imzalanan s─▒n─▒r ve g├╝venlik anla┼čmas─▒na g├Âre T├╝rkiye, MusulÔÇÖu ┼čartl─▒ olarak terk etmi┼čtir. Ge├žen y─▒llar i├žerisinde T├╝rkiye, s├Âz├╝ edilen alg─▒n─▒n tersini s├╝rekli deklare etmesine ra─čmen mevcut kanaatin de─či┼čmedi─či ortadad─▒r. Bunun en son ├Ârne─či olarak Irak, T├╝rkiyeÔÇÖnin Ba┼čikaÔÇÖda asker bulundurmas─▒n─▒ krize d├Ân├╝┼čt├╝rerek kamuoyu yaratmaya ├žal─▒┼č─▒lmaktad─▒r.
Hatta ABDÔÇÖden mesaj veren IrakÔÇÖ─▒n Washington B├╝y├╝kel├žisi ÔÇťYeni b├╝y├╝kel├žimizi AnkaraÔÇÖya g├Ânderdik ve m├╝zakerelerde ciddi oldu─čumuz konusunda T├╝rkiyeÔÇÖye yeni bir mesaj verdik.ÔÇŁ dedi. Rusya D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Lavrov da IrakÔÇÖtaki T├╝rk askeri varl─▒─č─▒n─▒ kabul edilemez olarak nitelendirmi┼čtir.
Konumuza gelince Kuzey IrakÔÇÖta hem Kerk├╝kÔÇÖ├╝n K├╝rdistanÔÇÖa ba─članmas─▒ hem de IKYBÔÇÖnin ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ i├žin y─▒llard─▒r s├Âz├╝ edilen referandumun yap─▒lmas─▒, b├Âlge ├╝lkelerinin b├Âl├╝nmesi i├žin tasarlanan ve uygulamaya konulan projelerin bir par├žas─▒d─▒r. Projeler aras─▒nda Kerk├╝k i├žin ilk a┼čamada ├Âzel y├Ânetim, daha sonra S├╝leymaniye ile tek y├Ânetim alt─▒nda birle┼čmesi, TuzhurmatuÔÇÖnun vilayete d├Ân├╝┼čmesiyle KalarÔÇÖ─▒n Tazehurmatu ile birle┼čtirilerek K├╝rdistan i├žerisinde yeni bir y├Ânetim kurulmas─▒n─▒n oldu─ču iddia edilmektedir.
T├╝rkiyeÔÇÖnin b├Âlgede g├Âz├╝ var iddialar─▒ kar┼č─▒s─▒nda eli kolu ba─čl─▒ kalmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝lemez. T├╝rkiyeÔÇÖnin ulusal g├╝venli─činin yan─▒ s─▒ra ekonomik ├ž─▒karlar─▒ ba┼čta olmak ├╝zere b├Âlgede ya┼čayan yakla┼č─▒k 2,5 Milyon soyda┼č─▒n─▒n gelece─či ve g├╝venli─či konusunda seyirci kalmamas─▒ gerekmektedir. T├╝rkiye ne yap─▒p edip bu s├╝recin i├žinde yer almal─▒ ve ─░ranÔÇÖla ortakla┼ča T├╝rkmenler i├žin en az─▒ndan insani haklar─▒ ve hukuklar─▒n─▒ korumal─▒d─▒r.
├ľte yandan T├╝rkiye a├ž─▒s─▒ndan mesele uluslararas─▒ hukuk y├Ân├╝nden incelendi─činde 1926 tarihli Ankara Anla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n 16. Maddesi ÔÇťT├╝rkiye anla┼čmada belirtilen s─▒n─▒rlar d─▒┼č─▒nda bulunan topraklar ├╝zerindeki her t├╝rl├╝ haklar─▒ndan ve egemenli─činden vazge├žmi┼č oldu─čunu bildirir ve ancak bu topraklar─▒n gelece─či ilgililerce d├╝zenlenmi┼č veya d├╝zenlenecektir.ÔÇŁ h├╝km├╝ yer almaktad─▒r. Buna g├Âre T├╝rkiye, Musul vilayeti ├╝zerindeki haklar─▒n─▒ Irak devleti lehine feragat etmi┼čse de ancak Lozan Anla┼čmas─▒na g├Âre; T├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝kÔÇÖle ilgili taraflardan birisidir.
Dan─▒┼čtay ├╝yesi Sn. Ali KaramahmutÔÇÖa g├Âre Lozan Bar─▒┼č Anla┼čmas─▒n─▒n 3. maddesi kapsam─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖnin onay─▒ olmadan Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n stat├╝s├╝ de─či┼čtirilemez, IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde ve Lozan Anla┼čmas─▒ kapsam─▒nda T├╝rkiye ile s─▒n─▒r─▒ olan b├Âlgelerde yeni devletler, stat├╝ler ortaya ├ž─▒kar─▒lamaz ve bu durum T├╝rkiyeÔÇÖnin m├╝dahil olmas─▒na yol a├žar.
T├╝rkmenlere gelince, ITC Y├Ânetiminin da─č─▒n─▒k durumda olmas─▒, siyasi parti ve sivil toplum ├Ârg├╝t├╝ y├Âneticilerinden farkl─▒ sesler ve g├Âr├╝┼čler bildiriliyor.
Bu ba─člamda T├╝rkmeneli Stratejik Ara┼čt─▒rma ve D├╝┼č├╝nce Merkezi taraf─▒ndan s├Âz├╝ edilen referandum ile ilgili olarak haz─▒rlanan anket, t├╝m T├╝rkmen parti, STK, kanaat ├Ânderleri ve ayd─▒n ki┼čilere g├Ânderilerek al─▒nacak sonu├žlar do─črultusunda s├Âylem birli─činin temini i├žin Kerk├╝k, Ba─čdat veya ─░stanbulÔÇÖda ├Âng├Âr├╝len geni┼čletilmi┼č toplant─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ yararl─▒ olacakt─▒r.

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (123)...

SO├ç─░ÔÇÖden ├ž─▒kanlar

Hits: 21

Devlet y├Ânetmek i├žin bilgi ve donan─▒m yetmez , Devleti y├Âneteneler feraset sahibi olmal─▒d─▒rlar…

Devamř...

T├╝rkiyeÔÇÖde T├╝rkmen ├ľ─črencileri Dilde Fikirde, i┼čte Birlik DediÔÇŽ

Hits: 21

T├╝rkiyeÔÇÖnin ba┼čkaneti AnkaraÔÇÖda 1997 y─▒l─▒nda kurulan T├╝rkmeneli ├ľ─črenci Birli─č…

Devamř...

T├╝rkmen Milletvekili Niyazi Mimaro─člu Meclisi G├Âreve ├ça─č─▒rd─▒

Hits: 29

Ba─č─▒ms─▒z T├╝rkmen Milletvekili Niyazi Mimaro─člu, TuzhurmatuÔÇÖda meydana gelen bombal─▒ sald─▒r─…

Devamř...

Tuzhurmatuda Patlama: 20 ├ľl├╝, 100 Yaral─▒

Hits: 68

IrakÔÇÖ─▒n Kerk├╝k ┼čehrinde bir pazar yerinde meydana gelen patlamada en az 20 ki┼činin hayat─▒n─▒ …

Devamř...

─░smail Sertt├╝rkmen ve ÔÇťAnt olsun mavi asman─▒m sanaÔÇŁ

Hits: 60

IrakÔÇÖta T├╝rkmen Milli Mar┼č─▒n─▒n tarihine ad─▒n─▒ alt─▒n harflarla yazan usta T├╝rkmen ┼×airi ─░…

Devamř...

T├╝rkiye'nin Ba─čdat B├╝y├╝kel├žisi Y─▒ld─▒z T├╝rkmenlerle bulu┼čtu

Hits: 60

T├╝rkiye'nin Ba─čdat B├╝y├╝kel├žisi Fatih Y─▒ld─▒z, Irak'─▒n ba┼čkenti Ba─čdat'ta T├╝rkmen aileler…

Devamř...

'Musul-Kerk├╝k belgelerine g├Âz├╝m├╝z gibi bak─▒yoruz'

Hits: 62

Osmanl─▒ co─črafyas─▒ ar┼čivleriyle ilgili tarihe ─▒┼č─▒k tutacak bir kongre yapacaklar─▒n─▒ ifade e…

Devamř...

Erbil'deki T├╝rkmenler, siyasi geleceklerini g├Âr├╝┼čt├╝

Hits: 72

-ITC Erbil Milletvekili Maruf:-'Gayrime┼čru referandum sonras─▒ ya┼čanan siyasi de─či┼čim s├╝recinde…

Devamř...

Kerk├╝k'te DAE┼× ile ├žat─▒┼čma: 4 T├╝rkmen asker ┼čehit

Hits: 48

Kerk├╝k'├╝n g├╝ney bat─▒s─▒ndaki Be┼čir Kasabas─▒'nda da─čl─▒k araziye s─▒─č─▒nan DAE┼× ter├Âris…

Devamř...

T├╝rkmeneli dergi 117

Hits: 16

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 29373

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 26472

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 26095

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

RAKKAÔÇÖYA ARA MI VER─░LD─░?

Hits: 25357

16 May─▒s Washington zirvesi s─▒ras─▒nda ve ├Âncesinde ya┼čananlar s├╝rpriz olmad─▒. AnkaraÔÇÖn─▒n s…

Devamř...

G├ťVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 24253

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B├Âlge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y├Ân├╝nden bi…

Devamř...