1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-08-22
Facebook Twitter Youtube

KERK├ťK UNUTULMASIN (2)

Irak T├╝rkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Dr. C├╝neyt MENG├ť

Kerk├╝k Valisi May─▒s ay─▒nda WashingtonÔÇÖda y├╝r├╝tt├╝─č├╝ resmi temaslar─▒n ard─▒ndan gazetelere verdi─či demecinde, Kerk├╝kÔÇÖ├╝n Irak K├╝rt b├Âlgesine kat─▒lmas─▒n─▒n gerekli oldu─čuna dair a├ž─▒klamas─▒yla e┼č zamanl─▒ olarak KDPÔÇÖnin ├╝st d├╝zey y├Âneticilerinden Faz─▒l Miran yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada ÔÇťIrak K├╝rdistan b├Âlgesinin referandum yoluyla bu y─▒l─▒n sonuna kadar Ba─čdatÔÇÖtan ayr─▒laca─č─▒n─▒ÔÇŁ duyurdu.
Hali haz─▒rda her ne kadar K├╝rtler Kerk├╝kÔÇÖteki illegal n├╝fus kayd─▒rmalar─▒yla ├žo─čunlu─ču te┼čkil etseler de yap─▒lacak referandum; ABD, T├╝rkiye, Merkezi H├╝k├╝met ve hatta Kerk├╝kÔÇÖte ya┼čayan T├╝rkmen ve Araplar─▒n g├Âr├╝┼čleri al─▒nmadan kolay olmayacakt─▒r. Ancak, b├Âlgede ├že┼čitli oyunlar─▒n oynand─▒─č─▒ m├╝┼čahede edilmekte olup s├╝re├ž T├╝rkiye ve T├╝rkmenler taraf─▒ndan dikkatle takip edilmelidir.
Referandum meselesi k─▒saca incelendi─činde, Nisan 2003ÔÇÖde ABDÔÇÖnin IrakÔÇÖ─▒ i┼čgaliyle her iki parti (KYB, KDP) yetkilileri ile 18 Mart 2003ÔÇÖde AnkaraÔÇÖda yap─▒lan toplant─▒da K├╝rt Pe┼čmergelerinin Kerk├╝kÔÇÖe girmeyeceklerine dair imzalad─▒klar─▒ taahh├╝tnameye ra─čmen Kerk├╝kÔÇÖ├╝ payla┼čt─▒lar ve ge├žen s├╝re i├žinde gruplar halinde illegal n├╝fus kayd─▒rmalar─▒n─▒ da ger├žekle┼čtirdiler.
D├Ânemin D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Abdullah G├ťL, ABDÔÇÖnin o d├Ânemdeki D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Colin PowellÔÇÖ─▒ arayarak K├╝rt gruplar─▒n─▒n Kerk├╝kÔÇÖ├╝ terk etmelerini talep etmi┼čtir. Di─čer taraftan Talabani 12 Nisan 2003ÔÇÖde Kerk├╝kÔÇÖe yapm─▒┼č oldu─ču ziyaret s─▒ras─▒nda ┼čehrin K├╝rt, T├╝rkmen ve Araplardan olu┼čan e┼čit say─▒da bir komite taraf─▒ndan y├Ânetilece─čini ifade etmesine ra─čmen ne komite kuruldu ne de g├Â├ž├╝n h─▒z─▒ kesildi.
Referandum meselesi irdelenmeden ├Ânce iki hususun alt─▒n─▒ ├žizmekte yarar vard─▒r; ilki Irak ve BM resmi kay─▒tlar─▒na g├Âre 2003ÔÇÖdeki sava┼č ├Âncesi 830 bin olan Kerk├╝kÔÇÖ├╝n n├╝fusu, K├╝rtler taraf─▒ndan illegal n├╝fus kayd─▒rmalar─▒ sonucu 1 Milyon 450 Bin ki┼čiye ula┼čm─▒┼č ve resmi kay─▒tlara da ge├žirilmi┼čtir. ─░kincisi, K├╝rt gruplar─▒n─▒n yine sava┼č ├Âncesi g├Â├že zorlananlar─▒n─▒n say─▒s─▒ y├╝z binler oldu─ču iddialar─▒na kar┼č─▒l─▒k, BM ve Irak T├╝rkmen Cephesi kay─▒tlar─▒na g├Âre Saddam d├Âneminde Kerk├╝kÔÇÖten g├Â├že zorlanan K├╝rt say─▒s─▒n─▒n yakla┼č─▒k 11 Bin 800 ki┼či oldu─ču tespit edilmi┼čtir.
Bu tablonun birinci bendine bak─▒ld─▒─č─▒nda Kerk├╝kÔÇÖte yap─▒lacak herhangi bir referandumun sonu├žlar─▒ K├╝rt gruplar─▒n─▒n lehine olaca─č─▒ a┼čikard─▒r. Durumun resmile┼čtirilmesi amac─▒yla K├╝rt gruplar─▒n─▒n bask─▒lar─▒ sonucunda 2005ÔÇÖde onaylanan daimi anayasada yer alan 140. Maddede; ihtilafl─▒ b├Âlgeler i├žindeki Kerk├╝k i├žin 31 Aral─▒k 2007ÔÇÖye kadar normalle┼čtirme s├╝recinin ba┼člat─▒larak g├Â├že zorlananlar─▒n geri d├Ânmesi, yani daha fazla n├╝fus kayd─▒rmalar─▒n─▒n ger├žekle┼čmesinin ard─▒ndan n├╝fus say─▒m─▒ sonucunda referandumun yap─▒laca─č─▒ yer alm─▒┼čt─▒r. S├╝rekli s├Âz├╝ edilen ihtilafl─▒ b├Âlgeler ile ilgili olarak halen hukuki zemin olu┼čturulamam─▒┼čt─▒r.


Referandum ile Kerk├╝kÔÇÖte ya┼čayanlar─▒n Ba─čdat Merkezi H├╝k├╝metine mi yoksa K├╝rdistan Y├Ânetim B├Âlgesine mi ba─članmak istediklerinin sorulaca─č─▒d─▒r. O tarihlerde T├╝rkiyeÔÇÖnin ve Ba─čdat Merkezi H├╝k├╝metinin konuya g├Âsterdikleri hassasiyet sonucunda referandumun s├╝resinde yap─▒lmas─▒ engellenmi┼č ve ask─▒ya al─▒nm─▒┼čt─▒r. Ancak 31 Aral─▒k 2007ÔÇÖde s├╝resi dolan 140. Maddeyle ilgili herhangi bir de─či┼čiklik yapma yetkisinin sadece Irak Meclisinde olmas─▒na ra─čmen BM ├ľzel Temsilcisi Staffan De Mistura taraf─▒ndan iki defa 6 ayl─▒─č─▒na uzat─▒lmas─▒na ra─čmen herhangi bir netice al─▒namamas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra BMÔÇÖnin meseleye olan tarafs─▒zl─▒─č─▒na da g├Âlge d├╝┼č├╝rm├╝┼čt├╝r.
Bilindi─či ├╝zere o zaman─▒n T.C. Ba┼čbakan─▒ Erdo─čan, 2007ÔÇÖde parti grup toplant─▒s─▒nda ÔÇťKerk├╝kÔÇÖte bir referandum yap─▒lmas─▒ ├žok tehlikeli sonu├žlar yaratabilir, demografik yap─▒s─▒ de─či┼čtirilmi┼č bir kentte referandum do─čru olmazÔÇŁ diyerek Kerk├╝kÔÇÖte oldubitti ko┼čanlar─▒ sert bir dille uyarm─▒┼čt─▒r. Ancak, ne olduysa 2008 sonras─▒ ├Âzellikle Kuzey Irakl─▒ K├╝rtlerle T├╝rkiye aras─▒nda enerji ba┼čta olmak ├╝zere ekonomik ├ž─▒karlar sebebiyle Kerk├╝k dosyas─▒ tamamen olmasa da k─▒smen rafa kald─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.
Devam edecektir.

Dr. C├╝neyt MENG├ť Yazarřn di­er yazřlarř (116)...

Irak T├╝rkmen Cephesi: Referandumun Zamanlamas─▒ Yanl─▒┼č

Hits: 19

Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi (IKBY), ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumunu tart─▒┼č─▒yor. Referandumun 25 …

Devamř...

KERK├ťK SADECE KERK├ťK DE─×─░LD─░R?

Hits: 24

T├╝rkiye olarak etraf─▒m─▒zda ya┼čanan olaylara ÔÇśÔÇÖalan ger├žekleri ÔÇśÔÇÖile bakmaktan ├žok uza─…

Devamř...

T├╝rkmen Cephesi'nden ├ža─čr─▒: ÔÇťBizi yaln─▒z b─▒rak─▒rsan─▒z eririzÔÇŁ

Hits: 23

Irak T├╝rkmen Cephesi Ba┼čkan─▒ ve Kerk├╝k Milletvekili Er┼čat Salihi, BarzaniÔÇÖnin 25 Eyl├╝lÔÇÖde …

Devamř...

T├╝rkmeneli dergi 114

Hits: 11

Devamř...

Kerk├╝k'te K├╝rdistan bayra─č─▒ krizi derinle┼čiyor... Mahkeme karar─▒n─▒ uygulamayacaklar

Hits: 35

Ba─čdat ─░dare Mahkemesi'nin verdi─či 'K├╝rdistan bayra─č─▒' karar─▒ sonras─▒nda kriz s├╝r├╝yor. son…

Devamř...

REFERANDUM ENGELLEN─░R VEYA ERTELEN─░R M─░?

Hits: 38

Irak K├╝rdistan B├Âlgesi ile Kerk├╝k ba┼čta olmak ├╝zere ihtilafl─▒ topraklar─▒ i├žine alan b├Âlgede…

Devamř...

Irak T├╝rkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 25

Irak T├╝rkmen Cephesi Ba┼čkan─▒ Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi'nin 25 Eyl├╝l'deki ba─č─▒ms─▒…

Devamř...

T├╝rkmenler Telafer'den g├╝venli b├Âlgelere ka├ž─▒yor

Hits: 46

Irak T├╝rkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEA┼×'─▒n elinde mahsur kalan Telafer'deki T├╝rkmenlerin…

Devamř...

T├╝rkmenlerden referandum tepkisi: Tek ba┼člar─▒na karar almamalar─▒ laz─▒m

Hits: 58

Irak T├╝rkmen Cephesi S├Âzc├╝s├╝ Ali Mehdi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├ÂnetimiÔÇÖnde (IKBY) 25 Eyl├╝lÔÇÖ…

Devamř...

Barzani'nin "ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu" karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor

Hits: 34

Barzani'nin ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor. Irak Ba┼čbakan─▒ Haydar…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 24449

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 23758

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 22294

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

G├ťVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 19540

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B├Âlge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y├Ân├╝nden bi…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18349

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...