1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-07-19
Facebook Twitter Youtube

21. Asrın Sevr´i Irak´tan Başlar

IRAK’TA OTORİTE KRİZİ

Mahir Nakip

Gِrünen Kِy...

Gِrünen o ki 21. Asır Ortadoğu için hayırlı bir asır olmayacaktır. 2003 yılında Irak’ta baş gِsteren süreç hiç de hayra delalet değildir. Bir ülke düşünün unsurları zorla bir araya getirilmiş, bir asra yakın ya krallar ya diktatِrler tarafından yِnetilmiştir. Sonra da bir dış müdahale ile aniden federatif bir yapıya sokularak ısmarlama demokrasiye geçilmiştir. 2003-2016 yılları arasında beş hükümet kurulmuş, hepsi çok (takriben 17) partili ve bütün parlamentoyu kapsamıştır. Yani muhalefette hiç parti kalmamış hepsi iktidara ortak olmuştur! Çünkü dışarıda kalan, pastadan pay alamaz adamlarını devlette yerleştiremez ve siyasi süreçten dışlanır.

Bِyle bir çarpık demokrasi ne vatandaşın günlük ihtiyacını karşılayabilir ne de sürekli olabilir. Nitekim federatif çِzüme karşı çıkan Sünni Araplar, Kürtlerin ABD’nin himayesinde kurabildikleri Kürdistan Federasyonu’na ِzenmeye başladılar çünkü Irak bütçesinden %17 pay alabilmektedirler, yerel tayinleri kendileri yapabiliyorlar ve yerel olarak ürettikleri petrolü satabiliyorlar. Neticede kargaşa ve düzensizlikten yararlanan Kürt bِlgesi federasyondan konfederasyonuna doğru ilerlerken, Sünniler de Selahattin, Anbar ve Musul’da federatifleşmek istemektedirler.

Suriye’de neşvünema eden IŞİD 2014 Haziran’ında Musul’u işgal ettikten kısa bir süre sonra Irak’ın takriben %40’na hakim oldu. IŞİD, daha çok Sünni Arap ve Türkmen bِlgelerini işgal etmiştir. Ne gariptir ki IŞİD’a karşı verilen mücadele ya Halk Ordusu adı altında Şiiler tarafından ya da Peşmerge adı altında Kürtler tarafından verilmektedir. Silahlı güç kurup IŞİD’a karşı mücadele verme hakkı Türkmenlere hiç verilmezken, Sünni Araplara nisbî olarak verilmektedir. Bِylece IŞİD’tan kurtarılan topraklar ya Kürt bِlgesine ya da Şii ağırlıklı Bağdat yِnetimine katılmaktadır. Bu da Sünni Araplar ve Türkmenler nezdinde ciddi kaygılara sebep olmaktadır.

Kurulan hükümetlerin hiç birisi vatandaşın en basit su ve elektrik sorununu çِzemedi. İşsizlik diz boyu, anarşi her gün onlarca can alıyor. Şu anda Başbakan olan İbadi, bu kadar toplama bakanlarla hükümeti yürütemeyeceğini anlayınca bir teknokrat hükümeti kurmayı ِnerdi, kabul gِrdü ama yine siyasi partiler devreye girerek İbadi üzerinde baskı kurarak adamlarını yerleştirmeye çalışmaktadırlar. Yani, bu bile çِzüm olmayacak gibi gِrünüyor. Siyasi kargaşa IŞİD’la mücadeleyi bile olumsuz yِnde etkileyecektir. Nitekim, birçok bِlgede IŞİD’la mücadele askıya alınmıştır.

Hal bِyle olunca devletin bütünlüğü bِlünmüş ve oluşan defaktolu bِlgeler giderek meşruluk kazanmaktadır. Bunların başında Kerkük’ün statüsü gelmektedir. IŞİD gerekçe gِsterilerek bugün Kerkük tamamen Kürtlerin denetimine girmiştir. Yani 2007 yılında Irak Anayasasına gِre kadük kalan Kerkük, bugün fiilen Kürt bِlgesine katılma noktasına getirilmiştir. Kerkük’ün fiilen ve/veya resmen Kürt bِlgesine katılması bazı sonuçları doğurmaya gebedir. Bu cümleden, başta KDP’nin Başkanı Barzani olmak üzere Kürt liderlerinin Irak’ta bir Kürt Devletini ilan etmeleri an meselesi olacaktır. Mesele sadece uluslararası konjonktürün gelişmesine bağlı kalacaktır. Bu durumda Kürt yِnetiminin yasal topraklarını aşan yerlerden hendek kazarak oluşturdukları bِlgeler meşruluk kazanacaktır.

1950 yılına kadar tamamı, 2003 yılına kadar %35’i Türkmen olan Kerkük’te Türkmenlerin nüfusu azalmamıştır. Ama Kuzeyden getirilen Kürt halkı çeşitli vaatlerle bu şehre yerleştirildi ve şu anda Türkmenlerin nüfusu %20 civarındadır. Hiç bir üst düzey idari gِrevde Türkmen bulunmamaktadır. Kürt Peşmergeler ve Asayiş Kuvvetleri IŞİD’tan koruma bahanesiyle şehrin denetimini elinde tutmaktadır. Yani her ne kadar 2007 yılında Kerkük Kürt bِlgesine ilhak edilemediyse de, şu anda fiilen Kürt bِlgesinin denetimine geçmiştir. Resmen Kerkük, Kürt bِlgesine dahil edilirse, Kürtlerin Irak’ın bütünü içerisinde kalmasını gerektiren hiç bir ihtiyaç kalmayacaktır. Süper devletlerin yeşil ışık yakmasıyla bir devlete dِnüşmesi an meselesi olacaktır. İşte bu da 21. Asrın Sevr’idir. Çünkü Irak Kürt bِlgesi devletleşirse, Irak muhakkak üçe bِlünür ve bunun neticesinde de Türkmen bِlgeleri bu üç bِlgenin içinde kalır. Türkmenler bu üç bِlge içerisinde azınlık olacaklarından ya asimile olurlar ya da Türkiye’ye gِç etmeye başlarlar.

Musul ve Telafer’in Kaderi

Şu anda IŞİD’ın denetiminde olan Musul’un kurtarılması da ciddi sorunlara gebedir. ـç silahlı taraf Musul’u kurtarmak için hazırlıklarını gِrmektedir. Bağdat Yِnetiminde (Şii ağırlıklı) Halk Ordusu, Peşmerge Kuvvetleri ve ABD esas aktِrlerdir. Sünni Musul Arapları cılız da olsa ve biraz da Türkiye’nin yardımı ile silahlı güçleri oluştu. Ama Musul’un kurtarılmasında ne kadar etkili olacağı belirsizdir. Esas süreçten dışlanan kesim Telafer Türkmenleridir. IŞİD Haziran 2014 tarihinde şehri işgal ettiğinde 400 bin nüfuslu Telafer’in 120 bini Şii Türkmen, Kürt Yِnetiminin de yِnlendirmesiyle apar-topar Necef ve Kerbela’ya gِnderildiler. 200 bini ise Kerkük civarlarına gِç etti ve 50 bini ise Türkiye’ye Suriye üzerinden iltica etmiştir.

İl olarak Musul’un toplam nüfusu 2 milyon 200 bin civarındadır. Bunun 400 bini Türkmen olup daha çok Telafer’de yaşardı. Eğer Musul’u kurtarma operasyonunda Türkmenler formülün içerisinde yer alamazsa, yerlerine Araplar değil, daha çok Kürtler yerleşecektir. Bu konuda en çok hazırlık gِren Kürt kesimi PKK, PYD ve silahlı Yezidi Kürtleridir. Bunlar iki ülkedeki Kürt kِprüsünü kurmaya zaten taliptirler.

Türkiye’nin Yapması Gerekenler

Musul ve Halep Türkiye için iki ِnemli şehirdir. Her ikisinde de yüzbinlerce soydaşı yaşamaktadır ve yüzlerce tarihi eseri vardır. Türkiye’nin bu iki şehre bir güvenlik koridoru oluşturması şarttır. Bu iki koridor açılmadığı takdirde Türkiye 21. Asırda şu sıkıntılarla karşı karşıya kalacaktır:

Kuzey Afrika hariç diğer Arap ülkeleri ile karasal bağlantısı sadece Kürt bِlgesi üzerinden olacaktır.
Suriye ve Irak’ta yaşayan soydaşları ile bağlantısı tamamen kopacaktır.

Bunu aşağıdaki haritada daha net bir şekilde gِrmek mümkündür.

Bugün Türkiye, Halepli ve Telaferli on binlerce Türkmen’i mülteci statüsünde kabul etmiş ve birçok sağlık, iaşe ve ibate ihtiyaçlarını gِrmektedir. Bu potansiyel güç maalesef kullanılamamakta ya da bilinmemektedir. Ortadoğu’da cereyan eden olaylar bizi fazlasıyla etkilemektedir. Ama biz etkili olamamaktayız. Çünkü imkanlarımızı yeteri düzeyde kullanamamaktayız. Türkiye kendisinin güvenliği için ve bu iki ülkede yaşayan soydaşlarının topraklarında kalıp bir güvenlik kuşağı oluşturabilmeleri için mutlaka risk almalı ve en az İran kadar bu iki ülke üzerinde etkili olmalıdır.

Sonuç

Bugün IŞİD’ın Suriye ve Irak’ta bu kadar yayılması, en çok Türkmenlere zarar vermiştir. 2.5 milyon Iraklı Türk’ün beşte biri yurtsuz kalıp gِç etmiştir. Ne gariptir ki IŞİD giderek toprak kaybetmeye başlarken, Türkmenler ne Suriye’de ne de Irak’ta toprak kazanabiliyorlar. Esas toprak kazanan Kürt silahlı güçleridir. Bu da gerçekten bize Sevr’i hatırlatıyor. Yoksa Maliki Hükümetinde üç bakanlığa, Kerkük İl Meclis Başkanlığına, Musul İl Meclisinde 6 sandalyeye ve Musul Vali Yardımcılığına sahip olan Türkmenler bugün neden bütün bu haklarından mahrum bırakılmış olsun?

Kısacası bِlgeye yeniden şekil verilirken, Türkmenler yok sayılırken, Türkiye de gelişmelerden uzak tutulmak istenmektedir.

Mahir Nakip Yazarn dier yazlar (50)...

Kerkük'te 9 patlama: 17 kişi yaralandı

Hits: 20

Kerkük kentinde peş peşe 9 patlama gerçekleştiği öğrenildi. Yerel kaynaklardan alınan bilgi…

Devam...

Kerkük Havalimanı ağustos ayında açılacak

Hits: 72

Kerkük Valisi Rakan el-Cuburi, Kerkük Havalimanı'nın gelecek ağustos ayında uçuşlara açıla…

Devam...

IRAK’TA OTORİTE KRİZİ

Hits: 23

Iraklıların büyük bir çoğunluğu 12 Mayıs’ta yapılan genel seçimlere hile ve usulsüzlük…

Devam...

1959 KATLİAMI,NESİLLER BOYUNCA HAFIZADAN SİLİNMEYECEK

Hits: 55

Türkmenlerin maruz kaldığı 1959 Kerkük Katliamı’nın 59. Yıldönümü münasebeti nedeniyl…

Devam...

Salihi: Türkmen gencinin Türkiye Burslarına kabul edilmediğini biliyoruz

Hits: 118

Bugünlerde, Irak dahil pek çok ülkeden gencin Türkiye'de yüksek öğretimde eğitim alması ama…

Devam...

'Gaye bölgeyi Türkmen varlığından arındırmaktı, hesap tutmadı'

Hits: 257

Kerkük Vakfı Başkanı Erşat Hürmüzlü, "Gaye Türkmenleri yıldırmak, korkutmak ve Kerkük il…

Devam...

Kerkük'te oyları çalanları asla affetmeyiz

Hits: 38

Irak Başbakanı İbadi, "Kerkük'te elle sayım sonuçları ne olursa olsun oyları çalanları asl…

Devam...

Kerkük'te 8 ayda 22 Türkmen öldürüldü

Hits: 48

Irak'ın Kerkük kentinde son dönemde Türkmenlere yönelik suikastlar bitmek bilmiyor. Kerkük'te …

Devam...

Kerkük Havalimanı uçuşlara açılacak

Hits: 57

Irak Ulaştırma Bakanı Kazım Fincan el-Hamami, Kerkük Havalimanı'ndan önümüzdeki iki hafta i…

Devam...

Bir Asırdır Suriye ve Irak bir Türkmen Yurdu.!

Hits: 90

Irak ve Suriye’de devam eden etnik ve mezhepsel çatışma yıllarca sürse bile, sonunda siyasi c…

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük ـzerinden Türkiye’ye Mesaj Var

Hits: 33750

Yıllardır Kerkük’te valilik yapan Amerikan vatandaşı Necmettin Kerim durup dururken Bir karar…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 29676

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

TـRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR

Hits: 29050

İşin Gelişimi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ERDOĞAN, Irak Türkmen siyasetçilerini Ank…

Devam...

Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI

Hits: 25156

Eski Türklerde üç kutlu şahsiyet gِze çarpar: Han (Kağan), Şaman, Bilge. Han, devleti yِnet…

Devam...

HAŞD ŞAABİ VE TـRKMENLER

Hits: 24391

ABD, ordusu ile bir ülkeye girip başarı ile çıktığı hiç bir ülke yoktur; Vietnam’dan yen…

Devam...