1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-05-26
Facebook Twitter Youtube

ATA TERZİBAŞI’NIN ARDINDAN

Avrupa Türkmen Federasyonu, terörle mucadele konferansında.

Dr. Cüneyt MENGÜ

Türk dünyasının bilim ve bilgi alanında ender yetiştirdiği alimlerinden biri olan Türkolog, araştırmacı, kültür ve edebiyat uzmanı Ata Terzibaşı 31 Mart 2016 Perşembe akşamı hayata veda etti.
14 Kasım 1924 tarihinde Kerkük’ün Bulak mahallesinde dünyaya gelen Terzibaşı, ilk, orta ve lise eğitimini Kerkük’te tamamladıktan sonra 1950’de Bağdat Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur. Öğrencilik yıllarından başlayarak doğup büyüdüğü Kerkük’te icra ettiği avukatlık mesleğinin yanı sıra ömrünün tamamını Türk kültürüne adayan Terzibaşı, otuzdan fazla değerli eserler meydana getirmiş, Ankara, İstanbul, Beyrut, Bağdat, Halep ve Kahire gibi uluslararası gazete ve dergilerde Arapça – Türkçe bilimsel makaleleri yayınlanmış ve çeşitli kongrelerde tebliğler sunmuştur.
Terzibaşı’nın eserleri arasında yer alan 13 ciltlik Osmanlı dönemini de kapsayan “Kerkük ve Erbil Şairleri” adlı eseri Türk dünyasında yoğun ilgi görmüştür. Ayrıca bu ve diğer eserlerinin Irak’ta Türkmen varlığının Türk kültürü ve medeniyete sağladığı katkılarının yanı sıra Kerkük ve Erbil’in Türkmen şehirleri olduğuna dair tapu niteliğinde birer belgelerdir.
Türk Dil Kurumu üyesi de olan Terzibaşı’nın ‘’Türkmence Sözlük’’ adlı kitabında Türkiye’de kullanılan bazı kelimelerin kökeni ve anlam yönünden benzerlik ve farklılıkları üzerinde yorumları yer almaktadır. Eserin dil bilimcileri tarafından dikkatle takip edilmesi hasebiyle Türk Kültür Birliğine de damgasını vurmuştur.
“Hoyrat demek Kerkük demektir” diyenlere katılıyorum. Gönüllere hitap eden ve topluma mal edilen hoyratlar, Türkmen ferdinin genellikle kişisel veya toplumsal acı ve kederleri, siyasal ve sosyoekonomik yönden ıstırap ve buhranlarını yansıtan sesleniş ve feryatları olup şair ve bestekarlar için ilham kaynağıdır. Terzibaşı’nın kaleme aldığı “Kerkük Hoyratları ve Maniler” adlı eserinde, Hoyrat lafının kökeni, edebi anlamı, musiki bakımından çıkışı ve tekamülü, bini aşkın cinaslı ve cinassız hoyrat yer almaktadır. Dolayısıyla yüz yıllardır Irak’ta yaşayan Türkmenler onca savaş, acı, keder ve baskıya rağmen varlıklarını korumuş, türkü, ağıt ve feryatlarla zengin bir kültürel miras oluşturmuşlardır.
Araştırmacı kimliğini koruyan Terzibaşı siyasetle uğraşmamasına rağmen çeşitli dönemlerde defalarca tutuklanmış ve soruşturmalara tabii tutulmuştur. Terzibaşı’nın avukatlık bürosu ve evi sürekli olarak gerek Irak’ta gerekse yurtdışında yerleşik yazar, şair ve siyasetçilerin uğrak yeri olmuştur. Türkmenler arasındaki ihtilaflı gruplarla eşit mesafede durmayı sağlayabilen ve idealist kimliğiyle bilinen Terzibaşı inandığı tez ve eleştirilerini her zaman cesaretle savunmuştur.
Terzibaşı hakkında daha çok yazılıp çizilecektir. Gençlik yıllarımdan beri kendisini yakinen tanıyan biri olarak bildiğim hususların birkaç tanesini dile getirmek isterim;

Yıl 1963, Terzibaşı’nın da yer aldığı kalabalık bir Türkmen heyetinin Irak Cumhurbaşkanı Abdüsselam Arif’le yapılan görüşmesinde, Terzibaşı’nın ‘’Kabinede ne olursa olsun herhangi bir bakanlık Türkmenlere neden tahsis edilmiyor?’’ şeklindeki bir sorusu, Türkmen siyasi tarihinde direkt olarak en yüksek makama iletilen ilk talep olması nedeniyle önem arz etmektedir.
1980’li yıllar Türkmen siyasi tarihinin en büyük kırılma noktasıdır. İdamlar, tutuklamalar ve Türkmenlere ait sivil toplum kuruluşlarında el değiştirmeler bu dönemde meydana geldi. Bu süre zarfında Saddam’ın adamları yandaş toplamak için Terzibaşı’na yaptıkları ziyaretlerinde, talepleri münasip bir lisanla geri çevirmiş ve Mecliste bulunan bir Türkmen şairinin;
“Yad’a Yol,
Saçını tara ya da yol,
Yad yolu bilmezdi,
Kim gösterdi Yad’a yol” sözleriyle görüşmeyi bitirmiştir.
Terzibaşı 1987’de Türkmenleri yok sayan Genel Nüfus Sayımını protesto için Irak Türkleri Derneği tarafından organize edilen Ankara’daki büyük Türkmen yürüyüşünü de ilk kutlayan şahsiyetlerden biri olmuştur. 2003’den sonra Kerkük’ü ziyaretimizde her zaman olduğu gibi birlik ve beraberlikten söz eden Terzibaşı’nın, 70 yılı aşkın bir süredir topladığı zengin arşivi de mutlaka koruma altına alınmalıdır.
Türk Dünyası için büyük bir kayıp olan Ata Terzibaşı ağabeyimizin ruhu şad, mekanı cennet olsun.


Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (110)...

Rıyaz Sarıkahya: Peşmerge hareketi yanlışından geri dönmeli

Hits: 37

Irak'ta Türkmeneli Partisi Genel Başkanı Sarıkahaya, yaptığı açıklamada, "İnatçı, dikt…

Devam...

Avrupa Türkmen Federasyonu, terörle mucadele konferansında.

Hits: 37

Avrupa’da Irak Türkmen Federasyon Başkanı sayın bayan Sündüs Abbas sayın Fransa Büyükelç…

Devam...

Türkmen Koordinasyon Kurulu ilk Toplantısını Bağdatta gerçekleştirdi

Hits: 38

Türkmen Koordinasyon Kurulu 24 Mayıs 2017 akşamı BM (UNAMİ) nin temsilcisinin Sayın Şeyh Ta…

Devam...

ABD'nin Kerkük telaşı

Hits: 59

Salı günü ABD Senatosunda düzenlenen bir oturumda konuşan, ABD Savunma İstihbarat Ajansı (DIA…

Devam...

Tarih Tekerrür Etmesin (Bir Anekdot)

Hits: 39

Tarihin en çirkin ve kirli savaşlarından biri şüphesiz geçen yüzyılın sonlarında eski yugo…

Devam...

SALİHİ: Şehit Yarbay Mustafa Amirli gibi kahramanları kaybettik.

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı Erşet Salihi,Tuzhurmatu Emniyet Müdürü Yarbay Mustafa Amir…

Devam...

Erşat Hürmüzlü: Türkmenler olarak bu toprakları bırakmamız mümkün değil

Hits: 260

11'inci Cumhurbaşkanı Gül'ün Ortadoğu danışmanı Hürmüzlü, "Türkmenler hiçbir zaman mezh…

Devam...

Türkmenler, Kerkük yerel yönetiminin değiştirilmesini istiyor

Hits: 39

Türkmeneli Partisi Başkanı Sarıkahya, "İnatçı, diktatör ve tekel bir yönetim olan Kerkük…

Devam...

TÜRKMEN DEKLARASYONU

Hits: 190

Kerkük’te Kürt bayrağının asılmasıyla başlayan krizin ardından Türkmen toplumunda yaşan…

Devam...

Salihi: Türkmen kurultayını değerlendiriyor (video)

Hits: 44

Türkmeneli TV ye Bağdatta gerçeleşen Türkmen Kurultayı hakkında çok önemli açıklamalarda …

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 16749

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 15203

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yap…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 14485

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 14130

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 13704

Suriye’de Esad rejimine karşı 2011’de başlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eş …

Devam...