1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-03-29
Facebook Twitter Youtube

MART TEZKERESİNİN PERDE ARKASI

Altınköprü Katliamı 26. Anısında

Dr. Cüneyt Mengü

Yıllardır hararetle tartışma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yılını dolduran 1 Mart tezkeresinin meclisten geçememesinin arkasında ilk defa gizli ellerin olduğu geçtiğimiz günlerde devletin en üst katında ifade edildi.
Türkiye’nin ABD öncülüğündeki koalisyon güçleriyle birlikte kuzeyden Irak’a girmesini öngören 1 Mart tezkeresi, Türkiye’nin ısrarla savunduğu kırmızıçizgilerin yanı sıra Türkiye ve Türkmenler Irak’ın siyasi denklemi içerisinde yer almasını öngörmekteydi. Tezkere meclisten geçseydi Irak’ın Musul ve Diyale vilayetlerinin merkez ve kasabalarında kimliklerini saklı tutan ve Araplaşmış Türkmenlerin büyük bir bölümü gerçek kimliklerini ilan etmeleriyle 3 Milyonu aşan Türkmen nüfusu tescil edileceğinin yanı sıra her türlü siyasi haklara sahip olacaklardı. Tezkereyi o zaman bu sebeple savunmuştum, bugün de aynı görüşteyim.
Tezkereye karşı çıkanlar, ABD askerlerinin Türkiye’den geçmesini kabullenemeyenler 1991’de Çekiç Güç İncirlik’te yıllarca konuşlandırılırken neredeydiler? Türk ordusunun Irak’ta bataklığa saplanacağı görüşü ise ülke yararına elde edilecek toplam müktesebat, risk ile orantılıdır. Bazılarına göre Arap dünyasında kahraman ilan edileceğimiz konusu ise çuvalla sonuçlanmıştır.
ITC Temsilcisi sıfatıyla tezkere sürecinin bazı bölümlerine tanık olmam hasebiyle Meclisten geçmeme sebeplerinden biri olarak gördüğüm iktidar partisinin grup kararı almaması sonucunda 264 kabul, 250 ret, 19 çekimser oy almış ve Anayasanın salt çoğunluk gereği 3 oy farkla 1 Mart Tezkeresi reddedilmiştir. Ayrıca diğer bir sebep ise tezkere süreci ve Amerikalı yetkililer ile yapılan görüşmeler hakkında detaylı bilgi sahibi olan dönemin Büyükelçisi Deniz Bölükbaşı ve Dışişleri Müsteşarı Uğur Ziyal kürsüye çağrılıp konuşma fırsatı verilmemesi de bu sonucun alınmasına sebep olmuştur. Diğer bir husus da Mart Tezkeresinin TBMM’de oylamasından önce Genel Kurmayın da sessiz kalmasıdır. Bu hususlar mutlaka sorgulanmalıdır. 1 Mart tezkeresi ile ilgili olarak Meclis tutanaklarından kimlerin neler söylediğinin araştırılması, bir ihanetin olup olmadığına ışık tutacaktır.
Görüşmeler sırasında Amerikalıların Türkiye’den sakladığı B Planının olduğunu 29 Ocak 2003’te Türkmenleri temsilen Davos’ta katıldığım toplantıda NATO’nun eski komutanı Wesley Clark’ın konuşmasıyla öğrenmiştim. Nitekim 20 Mart tarihinde yapılan Amerikan müdahalesinde, Clark’ın dediği gibi, Irak’ta kuzey cephe yerine güney kullanıldı ve Türkiye devre dışı bırakıldı. Bu müdahaleye kadar Davos’taki konuşmalara itibar etmeyen, Amerika’nın kuzeyden başka bir müdahale şansı olmadığına inanan Ankara, Amerikalı yetkililer ile görüşmelere devam etmiştir.
ABD ile Türkiye arasında gerginleşen ilişkilerin düzelmesi için 18 Mart 2003’de Ankara devlet konuk evinde Iraklı muhaliflerle yapılan toplantıda Kürt Liderlerinden Kerkük’e girmeyeceklerine dair alınan taahhüde de daha sonra sadık kalınmamıştır. Toplantının akabinde Amerikalıların yönlendirmesiyle Genelkurmay başkanlığına davet edilen Kürt lideriyle ITC heyetinin de katıldığı toplantıda Türk ordusunun koalisyona katılabileceği önerisi Barzani tarafından reddedilmiştir. Nereden nereye? 25 Nisan 2003’te Bağdat toplantısında, Türkmenlerin de devre dışı kaldığı açıkça anlaşılmıştır.
Irak’ta düşülen hataya Suriye’de düşmek istemiyoruz tezine gelince, Türkiye’nin bugünkü şartlar altında Suriye’deki durumu Irak’taki tezkere sürecinden çok farklıdır. Hali hazırda ABD, Suriye meselesinde Ankara ile aynı fikirde değildir. ABD’nin Ruslarla politikası örtüşmekte ve PYD’yi de müttefik olarak görmektedir. Neredeyse geçiş hükümetinde Esad’ı bile kabul edecektir. Türkiye, Suriye politikasında beklentilerinin karşılanmasının mümkün olamayacağı endişeleri içerisindedir. Buna rağmen Türkiye başta ABD olmak üzere NATO’yla müşterek hareket etmek mecburiyetindedir. Bir ülkenin duruşu, stratejik kararları sahip olduğu gücüyle orantılıdır. BM ve uluslararası camianın müdahaleleri bir yere kadardır.

Cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. Cüneyt Mengü Yazarın diğer yazıları (104)...

Türk Diyarı Kerkük Elden Gidiyor!

Hits: 31

Türkmen şehri Kerkük resmi olarak Bağdat yönetimine bağlı bir kenttir. Ancak peşmerge, 2014 yılında…

Devamı...

Türkmen Şehitleri Için Anma Töreni Düzenlendi

Hits: 10

Irak'ın Kerkük kentinde Saddam Hüseyin rejimi tarafından 26 yıl önce rejime karşı geldikleri iddiası…

Devamı...

Türkiye'den Kerkük'te Kürt Bayrağı Asılmasına Sert Tepki

Hits: 40

Dışişleri Bakanalığı Kerkük'te resmi dairelerde Kürt bayrağı asılmasına tepki göstererek "endişeyle …

Devamı...

Abdullah Gül: Kerkük'te IKBY Bayrağı Asılması Beraberliği Tehdit Eder

Hits: 108

11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Irak'ta IKBY bayrağının hükümet binalarına asılma kararına Twitter'd…

Devamı...

Irak'taki Türkmen öğrencilerden IKBY bayrağına boykot

Hits: 38

Barzani yönetiminin Kerkük'teki kurum ve kuruluşlara IKBY bayrağı asmasına tepki olarak, 2 bin Türkm…

Devamı...

TÜRKMEN DİRİLİŞİNİ ANCAK GENÇLER GERÇEKLEŞTİREBİLİR

Hits: 57

Türkmenler can çekişmekte ve ölmek üzere olan bir hasta adama benzer. Yıllarca yoksulluk, bakımsızlı…

Devamı...

Altınköprü Katliamı 26. Anısında

Hits: 35

İnsanlık, medeniyet ve uygarlık tarihine kök salmış yüce bir ulusu veya halkı, coğrafi demografileri…

Devamı...

KERKÜK’TEN VAZGEÇİLMEZ

Hits: 64

Şimdi de tarihi gerçekleri ve Irak’ın anayasasını göz göre göre hiçe sayan Kerkük’ün KYB (Talabani) …

Devamı...

Türkmen öğrenciler Kerkük'te okulları boykot edecek

Hits: 37

Açıklamayı Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşet Salihi yaptı. Salihi "Kentte olası bir kan dökülmesind…

Devamı...

Kerkük sesi 68

Hits: 14

Devamı...

Yazarın çok okunanı

100. YILINDA SYKES PICOT

Hits: 11658

Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla batılı güçler tarafından hasta adam olarak adlandırılan Osmanl…

Devamı...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 11254

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yapılan Musul operas…

Devamı...

MART TEZKERESİNİN PERDE ARKASI

Hits: 10887

Yıllardır hararetle tartışma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yılını dolduran 1 Mar…

Devamı...

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 10297

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi…

Devamı...

FIRAT KALKANI

Hits: 10053

Suriye’de Esad rejimine karşı 2011’de başlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eş zamanlı baş…

Devamı...