1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-04-29
Facebook Twitter Youtube

BAÞÝKA ASKER KRÝZÝ

site Bakimda

Dr. Cüneyt MENGÜ

Musul’un 12 km. Kuzeybatýsýndaki Baþika, 10 Haziran 2014 tarihinde Musul’un düþmesinden günümüze kadar IÞÝD’in kontrolü altýndadýr. Tarihi kaynaklarda; Aramice kökeninden gelen ve iki kelimeden oluþan Beyt-Þihiki’nin kýsaltýlmýþý olan Baþika’nýn kelime anlamýnýn afedzadeler, ezilenlerin evi ve aþýklarýn evi olduðu belirtilmektedir.
Baþika’nýn 70.000 olan nüfusunun % 70’i Yezidi, % 25’i Hýristiyan (Katolik ve Ortodoks), % 5’i ise Arap – Kürt – Þebek ve Türkmenlerden oluþmaktadýr. Nüfusun büyük bir bölümü tarafýndan Mardin þivesine yakýn Arapça ile birlikte Süryanice, Kürtçe ve Türkmence lisanlarý da konuþulmaktadýr. Hâlihazýrda neredeyse nüfusunun tamamý IÞÝD’den kaçarak beldeyi terk etmiþlerdir. Farklý dinlere ait ibadethanelerin de tahrip edildiði belirtilmektedir.
24 Kasým’da Rus uçaðýnýn düþürülmesi ile Ankara ile Moskova arasýnda baþlayan kriz zirveye týrmanýrken, 5 Aralýk 2015 tarihinde TSK’nýn rotasyon deðiþikliði amacýyla Baþika’ya konuþlanmasý farklý yorum ve geliþmelere yol açmýþtýr. Baðdat itiraz etti. Sonra Türk askerinin oradan çekildiði haberi duyuruldu. Ama bu da yetmedi. Baðdat bu kez “ Kuzey Irak’taki tüm askerlerinizi çekin.” Dedi. Ýki gün önce T.C. Savunma Bakaný personelimizin Baþika’daki varlýðýný sürdüreceðini açýklamýþtýr.
Türk askerinin Baþika yöresine giriþ – çýkýþýyla ilgili haberler ulusal ve uluslararasý medyada yer almakta, bazý kesimler tarafýndan Türk askerinin Baþika beldesine deðil yakýnlarýna yerleþtiði belirtilirken Irak medyasýnda ise Türkiye sýnýrýna en yakýn Zelikan noktasýna yerleþtiði iddia edilmektedir.
1991’de Irak’ýn kuzeyinde oluþturulan güvenli bölge kýsa zamanda özerk bölgeye dönüþtü ve ABD’nin Irak’ý iþgalinden sonra 2005 yýlýnda Defacto olarak Anayasada yerini almýþtýr. Kürtlerin özerk bölge dýþýndaki Türkmeneli ve Baþika’nýn da içerisinde yer aldýðý bazý yerleþim noktalarý ihtilaflý bölgeler olarak kabul edilmektedir. IÞÝD iþgalinden önce merkezi hükümete baðlý olan Musul vilayeti sýnýrlarý içinde yer alan bazý noktalar KDP’nin denetiminde iken Musul’un düþmesiyle Baþika dahil Musul vilayetinin hemen hemen tamamý IÞÝD’in kontrolü altýna girmiþtir. Baþika, halihazýrda IÞÝD’in güçlü savunma hattý olmakla Duhok yönünden Kürdistan bölgesi ile Sünnilerin çoðunlukta bulunduðu bölge arasýnda stratejik bir öneme sahiptir. KDP, Baþika’nýn bir Kürt beldesi olduðunu iddia ediyor olsa da Yezidiler Baþika’nýn Kürt bölgesi olmadýðýný ileri sürmektedirler.
Bölgede Türk askerinin varlýðý yeni deðil hatta 1984 yýlýndan itibaren Saddam rejimi ile yapýlan anlaþmalar doðrultusunda, güvenli bölgenin kuruluþ aþamasýnda ve 1996’da Ankara mutabakatýna göre 2005 yýlýna kadar TSK bölgenin 11 noktasýnda asker bulunduruyordu. Geçmiþte KDP’nin itirazlarýna raðmen direnen Ankara, 2005 yýlýndan sonra sayýyý aþamalý olarak azalttý ve belirli noktalarda Türk irtibat timleri ve özellikle son 2 yýl içerisinde eðitim amaçlý asker bulundurmuþtur.
Elbette bir ülkenin baþka bir ülkede asker bulundurmasý uluslar arasý hukuka göre o ülkenin izniyle mümkün olabilir. Ankara, Irak’taki Türk askerinin varlýðýnýn kesinlikle Irak’ýn egemenliðine karþý olmadýðýný vurguladýysa da 1923 yýlýnda imzalanan Lozan’ýn 16. Maddesi ve 1926 Ankara Antlaþmasý’nýn 3. Maddesi de unutulmamalýdýr.
Konu ile ilgili anlaþýlmayanlar arasýnda; þayet Baþika operasyonunun amacý IÞÝD’i bölgeden bertaraf etmek ise, IÞÝD’in kontrolü altýndaki noktalarda egemenliðini kaybeden Irak, IÞÝD’e karþý mücadele etmekte olan ABD, Ýran, Rusya gibi ülkeler neden karþý çýkýyorlar? Ayrýca Arap Birliði’nin kýnamasýna da anlam veremedim!! Ýkincisi, sonraki adým ne olacak ve kurtarýlan noktalar kimin nüfuz alaný içinde olacaktýr? Üçüncüsü, Sincar kurtarýldý, Telafer neden kurtarýlmýyor? Yerinden yurdundan olan yaklaþýk 300.000 Telaferli Türkmen çok zor þartlar altýnda sýðýnmacý durumundadýrlar. Yoksa amaç farklý mýdýr?

Cüneyt Mengü
Cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (107)...

site Bakimda

Hits: 25

Devam...

Baþbakan Ýbadi'den Kerkük açýklamasý

Hits: 37

Irak Baþbakan? Haydar el-Ýbadi Kerkük'te yerel seçimlerin yapýlmasýný desteklediðini ancak m…

Devam...

Kerkük'te Terör Örgütü PKK Yandaþlarýndan Gösteri

Hits: 40

Irak'ýn Kerkük kentinde terör örgütü PKK yandaþý bir grup, Türk Silahlý Kuvvetleri'nin (TS…

Devam...

Salihi-Türkmen Öðrencilerin mezuniyet törenine katýldý-

Hits: 40

Irak Türkmen Cephesi Baþkaný Erþet Salihi,Türkmeneli Öðrenci ve Gençler Birliði tarafýndan…

Devam...

Ali Kerküklü Kimdir?

Hits: 36

Ali Kerküklünün yayýmlanan 4 kitabý: "Ýstihbarat Oyunlarý, Petrol ve Kerkük", "Oyun Ýçinde…

Devam...

KERKÜK'Ü ÝÞGAL ADIMLARI

Hits: 40

Yüzlerce yýllýk bir Türkmen þehri olan Kerkük'ün demografik yapýsý deðiþtirilerek iþgale…

Devam...

KERKÜK’ÜN GELECEÐÝ TEHLÝKEDE

Hits: 40

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayraðý asýlmasý ve Kürtçenin zoru…

Devam...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliþtirmeli

Hits: 299

Kamu kurumlarýnda Irak bayraðýnýn yanýnda IKBY bayraðýnýn da asýlmasýyla tansiyonun yükse…

Devam...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 15

Devam...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yýldönümü Kerkük'te kutlandý.

Hits: 38

Kutlamada konuþan Irak Türkmen Cephesi Baþkaný ve Kerkük Milletvekili Erþet Salihi, Tüm Türk…

Devam...

Yazarn ok okunan

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 13719

Yaklaþýk bir yýldan fazladýr sözü edilen ve Irak’ýn içinde ve dýþýnda pazarlýðý yap…

Devam...

BÖLÜNME TARTIÞMALARI

Hits: 13395

1991’de BM kararýyla Güvenli Bölge adý altýnda Irak’ýn kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

100. YILINDA SYKES PICOT

Hits: 12784

Birinci Dünya Savaþý’nýn baþlamasýyla batýlý güçler tarafýndan hasta adam olarak adland…

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 12249

Suriye’de Esad rejimine karþý 2011’de baþlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eþ …

Devam...

MART TEZKERESÝNÝN PERDE ARKASI

Hits: 11060

Yýllardýr hararetle tartýþma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yýlýný do…

Devam...