1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-08-21
Facebook Twitter Youtube

B─░R DE TESKERE OLMAZSA

T├╝rkmenler Telafer

Dr. C├╝neyt Meng├╝

TBMM Genel Kurulu 03.09.2015 tarihinde yapt─▒─č─▒ ola─čan├╝st├╝ toplant─▒da, ge├žici h├╝k├╝mette yer alan ba─č─▒ms─▒z bakanlar─▒n yemin etmelerinin ard─▒ndan Irak ve Suriye ile ilgili 02.10.2014 tarihinde kabul edilen tezkerenin bir y─▒ll─▒k izin s├╝resinin uzat─▒lmas─▒ g├Âr├╝┼č├╝lerek AK Parti, CHP ve MHPÔÇÖnin blok olarak verdikleri kabul oyu ile onayland─▒.
2007 y─▒l─▒ndan bu yana TBMM taraf─▒ndan aral─▒ks─▒z olarak onaylanan Irak tezkeresine, 2012 y─▒l─▒nda b├Âlgede meydana gelen olaylar─▒n sonucu olarak SuriyeÔÇÖde dahil edilmi┼čtir.
Bilindi─či ├╝zere tezkerenin mahiyeti ve amac─▒; TSKÔÇÖnin gerekti─či takdirde s─▒n─▒r ├Âtesi harekat ve m├╝dahalede bulunmak ├╝zere yabanc─▒ ├╝lkelere asker g├Ânderilmesi ve ayn─▒ ama├žlara y├Ânelik olmak ├╝zere yabanc─▒ silahl─▒ kuvvetlerin T├╝rkiyeÔÇÖde bulunmas─▒na izin verilmesi, bu kuvvetlerin kullan─▒lmas─▒ ile ilgili risk ve tehditlerin giderilmesi i├žin her t├╝rl├╝ tedbirlerin al─▒nmas─▒ ve bunlara imkan sa─člayacak d├╝zenlemelerin yap─▒lmas─▒ i├žin anayasan─▒n h├╝k├╝mleri uyar─▒nca h├╝k├╝mete verilen yetkidir.
Ge├žmi┼čte T├╝rkiyeÔÇÖnin uygulad─▒─č─▒ ve izledi─či uluslararas─▒ politikalar nedeniyle tezkerelere temkinli yakla┼č─▒ld─▒─č─▒ g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Nitekim 1992 ÔÇśde Turgut ├ľzalÔÇÖ─▒n Kuzey IrakÔÇÖa askeri m├╝dahalede bulunma iste─čine TSK komuta kademesinin s─▒cak bakmamas─▒ sonucu Genelkurmay Ba┼čkan─▒ Necip Torumtay g├Ârevinden istifa etmi┼čtir. ─░kinci ├Ânemli geli┼čme ise T├╝rkiyeÔÇÖnin g├╝ndemini aylarca me┼čgul eden 1 Mart 2003 tezkeresi hem mecliste hem de medya da hararetli tart─▒┼čmalara sebep olmu┼čtur.
Zaman─▒nda 1 Mart 2003 tezkeresine kar┼č─▒ ├ž─▒kanlardan bir k─▒sm─▒ bug├╝n hata yap─▒ld─▒ derken bunun aksini de savunanlar vard─▒r. Bug├╝ne kadar 1 Mart tezkeresi ile ilgili olarak a├ž─▒klanmayan baz─▒ hususlar─▒n var oldu─ču kanaatindeyim. T├╝rkiyeÔÇÖnin ayn─▒ d├Ânemde ilan etti─či k─▒rm─▒z─▒├žizgilerinden ├Ât├╝r├╝ m├╝ttefiki olan ABD ile olan ili┼čkilerindeki gerginlik yine 1 Mart 2003 tezkeresinin reddedilmesi sonucu olarak zirveye t─▒rmanm─▒┼č ve neredeyse iki ├╝lke aras─▒ndaki ili┼čkiler kopma noktas─▒na varm─▒┼čt─▒r.
Bize g├Âre ABD idaresi bir yandan tezkerenin onaylanmas─▒n─▒ isterken di─čer taraftan reddini de te┼čvik etmi┼čtir! Di─čer bir ifadeyle oyun i├žinde oyun! 29 Ocak 2003 tarihinde DavosÔÇÖta yap─▒lan Ekonomik ForumÔÇÖa 9 ki┼čiden olu┼čan ├╝st d├╝zey Irak muhalefet guruplar─▒ ile beraber ben de kat─▒ld─▒m. Irak muhalefet temsilcilerinin yapaca─č─▒ sunumdan ├Ânce NATO eski komutan─▒ ve emekli olduktan sonra ABDÔÇÖnin ba┼čkan aday─▒ olan Wesley ClarkÔÇÖ─▒n konu┼čmas─▒na hep beraber tan─▒k olduk. Clark konu┼čmas─▒nda AmerikaÔÇÖn─▒n IrakÔÇÖa kuzey cephesi yerine g├╝ney cephesini kullanarak girece─čini ve T├╝rkiyeÔÇÖnin de bu sava┼čta devre d─▒┼č─▒ kalaca─č─▒n─▒ s├Âylemi┼čtir. Bu a├ž─▒klama daha sonra AnkaraÔÇÖda hi├ž tepki yaratmam─▒┼čt─▒r. ClarkÔÇÖ─▒n konu┼čmas─▒n─▒n sonunda Arap grubu temsilcileri, T├╝rkiyeÔÇÖnin ABD ile beraber harekat yapaca─č─▒ndan rahats─▒z olan K├╝rt gurubu temsilcilerini kutlad─▒lar. Ancak K├╝rt temsilcileri T├╝rklerin hala bu konuya m├╝dahale edeceklerini ifade etmi┼člerdir. Bu ba─člamda ┼×ubat 2003ÔÇÖte Selahaddin KentiÔÇÖnde yap─▒lan Irakl─▒ muhalifler toplant─▒s─▒nda, Barzani 1 Mart tezkeresinin TBMMÔÇÖden ge├žmeyece─čini, bunun nedeni olarak da kendisini destekleyen 70 milletvekili oldu─čunu ifade etmi┼čtir. S├╝recin di─čer bir ilgin├ž yans─▒mas─▒ ise: ÔÇť1 Mart tezkeresiÔÇŁ y├╝z├╝nden Temmuz 2003 tarihinde subaylar─▒m─▒z─▒n ba┼č─▒na ├žuval ge├žirme hadisesi ya┼čanm─▒┼čt─▒r.
G├╝ndemdeki konuya gelince Irak ve Suriye tezkeresinde, T├╝rkiyeÔÇÖnin y├╝ksek menfaatlerini etkili bir ┼čekilde korumak ve kollamak, geli┼čmelerin seyrine g├Âre ileride telafisi m├╝mk├╝n olmayan bir durumla kar┼č─▒la┼čmamak i├žin s├╝ratli ve dinamik bir politika izlenmesine yard─▒mc─▒ olmak amac─▒yla, tezkerede hudut, ┼č├╝mul, miktar ve zaman─▒ h├╝k├╝met├že takdir ve tayin olunacak ┼čekilde TSKÔÇÖnin gerekti─či takdirde her t├╝rl├╝ tedbirin al─▒nmas─▒ ve bunlara imkan sa─člayacak d├╝zenlemelerin h├╝k├╝met taraf─▒ndan belirlenecek esaslara g├Âre yap─▒lmas─▒ yer alm─▒┼čt─▒r.
2014 y─▒l─▒nda yap─▒lan tezkere oylamas─▒nda AKPÔÇÖlilerin yan─▒nda 40 MHPÔÇÖli milletvekili kabul oyu verdi. Toplam 400 milletvekilinin oy kulland─▒─č─▒ tezkereye 297 kabul oyu ├ž─▒kt─▒. 03.09.2015 tarihinde yap─▒lan oylamada ise 20 CHPÔÇÖli milletvekili kat─▒lmam─▒┼č ve AK Parti, CHP ve MHP milletvekilleri kabul oyu vermi┼čtir.
Baz─▒lar─▒na g├Âre tezkerenin kesinlikle ne T├╝rkiyeÔÇÖnin ne de Suriye ve IrakÔÇÖ─▒n lehine olmad─▒─č─▒ gibi ─░slam ├╝lkelerinin de hi├ž birinin yarar─▒na olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝┼č├╝n├╝ ileri s├╝rerek tezkerenin k├╝resel emperyalist g├╝├žlere fayda sa─člayaca─č─▒ iddia edilmektedir. Bir k─▒sm─▒na g├Âre tezkerenin m├╝stafi olmu┼č bir h├╝k├╝met yeni kabineyi bypass ederek meclise illegal y├Ântemlerle yetki ve irade gasp─▒ yaparak b├Âyle bir tezkere g├Ândermeye yetkili olmad─▒─č─▒ ve anayasal dayanaktan da yoksun oldu─ču ileri s├╝r├╝lmektedir. Bu a├ž─▒klamalardan, PKK ve I┼×─░DÔÇÖin ├╝lkemizin s─▒n─▒r ├Âtesinde silahl─▒ kamplar kurup ├╝lkeye sald─▒r─▒lar d├╝zenlesin ve T├╝rk askeri de seyirci mi kals─▒n demek isteniyor.
Hali haz─▒rda IrakÔÇÖ─▒n kuzey b├Âlgesinde ├Âzellikle KandilÔÇÖde silahl─▒ PKK ter├Âr ├Ârg├╝t├╝ unsurlar─▒ varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedir. SuriyeÔÇÖde ise hem rejimin PKK uzant─▒s─▒ PYDÔÇÖyi desteklemesi hem de I┼×─░D ve di─čer ter├Âr ├Ârg├╝tlerinin faaliyet i├žerisinde olmalar─▒, T├╝rkiyeÔÇÖnin ulusal g├╝venli─čine y├Ânelik risk ve tehdit olu┼čturmaya devam etmektedir.
Kim ne derse desin tezkere bir sava┼č ilan─▒ de─čil tedbirdir.

C├╝neyt MENG├ť
cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (116)...

T├╝rkmeneli dergi 114

Hits: 3

Devamř...

Kerk├╝k'te K├╝rdistan bayra─č─▒ krizi derinle┼čiyor... Mahkeme karar─▒n─▒ uygulamayacaklar

Hits: 9

Ba─čdat ─░dare Mahkemesi'nin verdi─či 'K├╝rdistan bayra─č─▒' karar─▒ sonras─▒nda kriz s├╝r├╝yor. son…

Devamř...

REFERANDUM ENGELLEN─░R VEYA ERTELEN─░R M─░?

Hits: 10

Irak K├╝rdistan B├Âlgesi ile Kerk├╝k ba┼čta olmak ├╝zere ihtilafl─▒ topraklar─▒ i├žine alan b├Âlgede…

Devamř...

Irak T├╝rkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 8

Irak T├╝rkmen Cephesi Ba┼čkan─▒ Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi'nin 25 Eyl├╝l'deki ba─č─▒ms─▒…

Devamř...

T├╝rkmenler Telafer'den g├╝venli b├Âlgelere ka├ž─▒yor

Hits: 41

Irak T├╝rkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEA┼×'─▒n elinde mahsur kalan Telafer'deki T├╝rkmenlerin…

Devamř...

T├╝rkmenlerden referandum tepkisi: Tek ba┼člar─▒na karar almamalar─▒ laz─▒m

Hits: 56

Irak T├╝rkmen Cephesi S├Âzc├╝s├╝ Ali Mehdi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├ÂnetimiÔÇÖnde (IKBY) 25 Eyl├╝lÔÇÖ…

Devamř...

Barzani'nin "ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu" karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor

Hits: 33

Barzani'nin ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor. Irak Ba┼čbakan─▒ Haydar…

Devamř...

T├ťRKMEN KENT─░ TELAFER ─░├ç─░N HAREKETE GE├ç─░LD─░

Hits: 30

Ter├Âr ├Ârg├╝t├╝ I┼×─░D'in elinde tuttu─ču T├╝rkmen kenti Telafer'deki hedeflerin, uluslararas─▒ k…

Devamř...

T├╝rkmen lider H├╝rriyetÔÇÖe konu┼čtu: ÔÇśBarzani son ana kadar ├ž─▒tay─▒ y├╝kseltecektirÔÇÖ

Hits: 64

IRAK T├╝rkmen Cephesi (ITC) lideri Er┼čad Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetim (IKBY) Ba┼čkan─▒ Mes…

Devamř...

T├╝rkmen ├çocuklar─▒n Y├╝z├╝n├╝ ├ťlk├╝c├╝ A─čabeyleri G├╝ld├╝rd├╝

Hits: 46

Eski┼čehir Yunus Emre ├ťlk├╝ Oca─č─▒ ├╝yeleri, 50 T├╝rkmen ├žocu─čuna g├╝zel bir g├╝n ya┼čatt─▒lar. …

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 24208

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 23578

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 22212

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

G├ťVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 19214

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B├Âlge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y├Ân├╝nden bi…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18202

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...