1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-19
Facebook Twitter Youtube

WASHINGTON´UN KـRT KARTI

Kardaslik 79

Dr. Cüneyt Mengü

Washington, yarım asırdan beri hem alenen ve hem de üstü kapalı olarak Irak başta olmak üzere bِlgede Kürt kartını kullanmaktadır.
İran, 1947’de Mahabet Cumhuriyeti’ni kısa sürede etkisiz hale getirdi ise de 1960’lı yıllarda Irak’tan toprak talep etmek amacıyla ve Washington’un bilgisi dahilinde Irak’ta Kürt kartını açan ilk ülkedir. Bilindiği üzere İran, 1975’te Irak ile imzaladığı Cezayir Anlaşması ile istediğini elde etmişse de Kürt kartı uluslararası arenada 1990’lara kadar rafa kaldırılmıştır.
Ağustos 1990’da Saddam Kuveyt’i işgal etti ancak ABD ِnderliğindeki koalisyon güçlerinin müdahalesiyle Irak orduları Kuveyt’ten çıkarıldı. Sonuçta proje ve plan gereği Irak’ın kuzey ve güneyi uçuşa yasak bِlge ilan edildi. Ve akabinde de 1991 yılında BM kararıyla Irak’ın kuzeyinde güvenli bِlge ihdas edilmiştir.
1998’de ABD Dışişleri Bakanı Albright başkanlığında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtsever Birliği(KYB) arasında yapılan Washington Anlaşması ile ABD idaresi Kürt kartına resmen müdahil olmuştur.
1999’da ABD Kongresi Irak’ı kurtarma yasasını onaylaması sonucunda Kürt kartına yeni bir boyut kazandırdı. Bِlgede ardı ardına cereyan eden gelişmeler neticesinde hem 1 Mart 2003 tezkeresi ve hem de Irak’ta Saddam rejiminin sona ermesi ile güvenli bِlge yapısı defacto olarak Irak Anayasası’nda yerini korumuştur.
Washington’un, Irak modelini aynen Suriye’de ve Türkiye’de de uygulamak için çaba harcaması gِzlemciler tarafından dikkatle izlenmektedir.
2011’de Suriye’de rejime karşı başlatılan ayaklanmada Kürt kartını ilk açan yine Washington oldu. Suriye’de kaosun başlamasıyla Türkiye, DAEŞ veya rejime karşı yapılan operasyona fiilen aktif destek vermede ve İncirlik üssünü açmada kararsız olunca Ekim 2014’te bir Kobani yaygarası kopartıldı ve dünya ayağa kalktı. Washington fırsat bu fırsat diyerek Kobani savunması sürerken PKK uzantısı YPG-PYD’ye havadan yapılan lojistik yardımları ile Ankara’ya rest çekti.
Washington’un Suriye’de Kürt Grupları ile olan ilişkilerini Kuzey Irak’ta olduğu gibi gün geçtikçe açıkça derinleştirince ve Suruç’taki intihar saldırısının IŞİD bağlantılı olduğunun ortaya çıkmasıyla ülke içinde ve Türkiye’nin Irak-Suriye sınır hattında askeri operasyonların yapılması zaruret haline gelmiştir. Bu bağlamda PKK terِr ِrgütünün de diğer bir terِr ِrgütü olan IŞİD’ten daha fazla Türkiye’nin güvenliğini tehdit etmesi nedeniyle ABD idaresi ile dirsek temasına geçilerek mutabakat sağlanmış ve İNCİRLİK ـssü de koalisyon güçlerine açılmıştır. Bِylece Türkiye çِzüm sürecini rafa kaldırmış ve Musul’un geri alınması konusunda IKYB ile Bağdat arasında devam eden pazarlık ta etkilenmiştir.
Hali hazırda Türkiye, IŞİD ile mücadelede koalisyon güçlerine yardımcı olmakta, destek vermekte ve aynı zamandaTSK’nin kanlı terِr ِrgütü PKK’nın Kandil ve diğer bِlgelerde bulunan kamplarına yaptığı başarılı hava harekatı sonucunda da ِrgütün üst düzey yِneticilerinin Kobani’ye sığındıkları da iddia edilmektedir.
Bilindiği gibi Ankara-Erbil arasında zaman zaman sıkıntılı sürece giren ilişkiler karşılıklı menfaatler doğrultusunda belirli alanlara kanalize edilmeye çalışılmıştır. Ankara ile IKYB arasındaki anlaşmanın ana maddesi Kürt petrolünü Bağdat’ı bypass ederek Türkiye üzerinden satışıdır. Türkiye’nin gelecek on yılda büyümeye bağlı olarak enerji ihtiyacının daha da artacak olması nedeniyle ithalata ayrılan maliyetin azaltılması arzusundadır. Bِylece Barzani bu antlaşmaya isteyerek ve iyice bağlandıysa da Ankara’dan kırmızıçizgilerini rafa kaldırmasını ve Kerkük’ten vazgeçmesini talep ettiği de iddia edilmektedir.
Barzani,TSK’nin müdahalesine karşı çıkmamakta ve hatta sivillerin savaş kurbanı olduğunu ِne sürerek PKK’nın kendi sınırlarını terk etmesi çağrısında bulunmuştur. Diğer taraftan Barzani savaş alanının Irak Kürdistan’ından uzaklaştırılmasının çağrısını da ihmal etmemiştir!
Irak topraklarının hemen hemen % 40’ı IŞİD’in kontrolü altında ve Kürt bِlgesi de Irak’ın egemenliğinin dışında olmasına rağmen Irak ve Arap Birliği, Türkiye’nin Kuzey Irak’ta gerçekleştirdiği hava operasyonlarını kınamaktadırlar. Bilmem hangi egemenlikten bahsedilmektedir? Yoksa yine Washington’un direktifi mi? Zaten Saddam zamanında da Türkiye ile Irak arasında imzalanan sıcak takip anlaşmasına rağmen Irak yِnetiminden benzeri çatlak sesler çıkmakta idi.
Irak’ta eskiye dِnüşün mümkün olmayacağı su gِtürmez bir gerçektir ve Kürt grupları uluslararası arenada bağımsızlıktan çok daha rahat sِz etmektedirler.
Hali hazırda Amerikan Kongresi’ne ve Avrupa’da sunulan tasarılar konusunda Kürt gruplarının yürüttükleri faaliyetlerin Ankara tarafından dikkatle izlenmesi yararlı olacaktır.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (135)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 47

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 83

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 50

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 151

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 104

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38743

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36845

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33838

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29679

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28831

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...