1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-08-22
Facebook Twitter Youtube

DEMİREL VE KERKÜK

Irak Türkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Dr. Cüneyt Mengü



9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel 17 Haziran 2015 günü Hakk’ın rahmetine kavuştu. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesine inançla bağlı olan Demirel’in ne kadar büyük bir değer olduğu, ilgi çekici görüş ve tespitleri, Türkiye’nin doğrularından hareket etmeyi bilen dirayetli devlet adamlığı hakkında çok farklı, ilginç ve güzel anılar yazılıp çizilmektedir.
Demirel’in anlatılacak yönleri arasında özellikle Türk Cumhuriyetleri ve Dış Türkler topluluğu ile ilgili çalışmaları kapsamında Kerkük meselesi de önemli bir yer alıyor.
1965’te Türkiye Cumhuriyeti’nin 12. Başbakanı olan Demirel, 20-24 Ekim 1967 tarihleri arasında Irak’a yaptığı beş günlük ziyaret programına Kerkük Şehri’nin de dahil edilmesi şu ana kadar hem benzerine rastlanılmayan bir çıkıştır ve hem de Türkiye Cumhuriyeti’nin Başbakanı sıfatıyla Kerkük’ü ziyaret eden ilk ve tek başbakandır.
Bağdat’ta gerçekleştirilen resmi görüşmelerin ardından, Türkiye Cumhuriyeti Bağdat Büyükelçiliği’nde Başbakan Demirel onuruna verilen resepsiyona Türkmen Kardaşlık Ocağı Yönetim Kurulu Üyeleri, ileri gelen Türkmen şahsiyetleri ve Bağdat Üniversitesi’nde tahsil gören Türkmen öğrencilerin temsilcileri de katılmışlardır. Bendeniz de bu resepsiyonda Ocağın Kurul Üyesi olarak hazır bulunanlar arasındaydım.
Demirel Türkmen heyetine hitaben konuşmasında; Türkiye ile Irak arasında çok iyi ilişkiler içerisinde bulunulmasının gerekliliğine işaret ederken, Türkmenlerin de çeşitli alanlarda eğitim sahibi olarak Irak’ın gelişmesine katkıda bulunabilmeleri için Türkiye üniversitelerinde Türkmen öğrencilere yeteri sayıda kontenjan tahsis edileceğini ve maddi durumu zayıf olanlara da burs verileceğini ifade etmiştir. Burs ve eğitim ile ilgili bu ifadeleri sözde kalmayıp hayata geçirilmiş ve hatta bir süre sonra Demirel’in direktifleriyle zamanın Türkmen kökenli Bursa Milletvekili şair ve yazar Ömer Rasih Öztürkmen’in Eğitim-Kültür programlarını yakından takip etmek amacıyla Bağdat’a yapmış olduğu ziyaretine yakinen tanık oldum.
Resepsiyonda ayrıca, Ocak Başkanı Abdullah Abdurrahman, Demirel’e kendi imzasını taşıyan bir kol saatinin yanı sıra, gümüş üzerine oymalı Kerkük Kalesi’nin altında;
“Hoş geldin safa geldin
Sen Kaf’dan Kaf’a geldin
Ne men öldüm kurtuldum
Ne sen insafa geldin”
şeklindeki anonim bir hoyrat’ın yazılı olduğu bir plaket verdi ve bu plaket o günden bugüne kadar evinin her zaman baş köşesinde yerini aldı ve Güniz Sokak’taki evini ziyaret eden her Türkmen’e Demirel bu plaketi gururla gösterirdi.
Kerkük ziyareti ise gerçekten muhteşem olmuştu. Kerkük Havaalanı’ndan ikamet edeceği yere kadar 25-30 km.lik yol boyunca kurbanlar kesilmişti. Demirel’in misafir edildiği Kerkük Oteli, etrafında sevinç tezahüratı yapan on binlerce Türkmen tarafından sevgi çemberine alınmıştı. Demirel gördüğü manzara karşısında gözlerime inanamıyorum diyordu. Davul zurna eşliğinde karşılanan Demirel için eski Kerkük türkülerinden“Ağam Süleyman/Paşam Süleyman/Evleri Köprübaşında/Ben sana hayran” dizeleri sürekli olarak tekrarlanıyordu. Ne yazık ki bu coşkulu karşılamanın ardından Demirel Irak’tan ayrıldıktan sonra onlarca Türkmen genci tutuklanarak cezaevine konuldu.
Yıl 1979. Türkiye’nin olumsuz siyasi ve ekonomik durumu hakkında şu anda bilgi sahibi olmayan yok gibidir. O tarihte Demirel yine Başbakandır. Saddam rejiminin Irak Türkmenleri üzerindeki baskısı had safhadaydı. Tutuklu dört kahraman liderin acımasız işkencelere tabi tutuldukları ve bunların idam edilecekleri haberi de Türkmen toplumu arasında yayılmaktaydı. 16 Ocak 1980 günü Türkiye’de tahsil gören 200’e yakın Türkmen öğrencinin Başbakan Demirel’den, tutuklu bulunan liderlerinin ya serbest bırakılmaları, ya da idam edilmemeleri için girişimlerde bulunmasına dair talepleri sonuçsuz kalmıştır. Çünkü bu liderlerden Abdullah Abdurrahman, Dr. Necdet Koçak ve Adil Şerif görüşme yapıldığı gün saat 06.40’da idam edilmişlerdi. Dr. Rıza Demirci ise işkenceyle öldürüldüğünden cesedi bile teslim edilmemiştir.
Demirel ile 1990-2000 yılları arasında ve hatta 2000 yılı sonrasında da çeşitli nedenlerden dolayı görüşme imkânım oldu. Bir defasında şehit Türkmenler için “içimde hâlâ bir yaradır” demişti.
Alparslan Türkeş’in 1992 yılında başlattığı Türk Dünyası Kurultayı’na destek vermiş ve Başbakanlık himayesine almıştır. Demirel gerek Başbakanlığı ve gerekse de Cumhurbaşkanlığı döneminde Orta Asya, Kafkaslardaki Türk Cumhuriyetleri ve Kıbrıs başta olmak üzere Batı Trakya, Bulgaristan, Ahıska ve Gagavuz Türklerine olan özel ilgisini hiç eksik etmemiştir.
Türk Milleti Demirel’i unutmayacak ve hep hayır ve şükranla yâd edecektir. Ruhu şâd mekânı cennet olsun.

Cüneyt Mengü
cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (116)...

Irak Türkmen Cephesi: Referandumun Zamanlaması Yanlış

Hits: 19

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), bağımsızlık referandumunu tartışıyor. Referandumun 25 …

Devam...

KERKÜK SADECE KERKÜK DEĞİLDİR?

Hits: 24

Türkiye olarak etrafımızda yaşanan olaylara ‘’alan gerçekleri ‘’ile bakmaktan çok uza…

Devam...

Türkmen Cephesi'nden çağrı: “Bizi yalnız bırakırsanız eririz”

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi, Barzani’nin 25 Eylül’de …

Devam...

Türkmeneli dergi 114

Hits: 11

Devam...

Kerkük'te Kürdistan bayrağı krizi derinleşiyor... Mahkeme kararını uygulamayacaklar

Hits: 35

Bağdat İdare Mahkemesi'nin verdiği 'Kürdistan bayrağı' kararı sonrasında kriz sürüyor. son…

Devam...

REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?

Hits: 38

Irak Kürdistan Bölgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bölgede…

Devam...

Irak Türkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 25

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Salihi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin 25 Eylül'deki bağımsı…

Devam...

Türkmenler Telafer'den güvenli bölgelere kaçıyor

Hits: 46

Irak Türkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEAŞ'ın elinde mahsur kalan Telafer'deki Türkmenlerin…

Devam...

Türkmenlerden referandum tepkisi: Tek başlarına karar almamaları lazım

Hits: 58

Irak Türkmen Cephesi Sözcüsü Ali Mehdi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) 25 Eylül’…

Devam...

Barzani'nin "bağımsızlık referandumu" kararına tepkiler giderek artıyor

Hits: 34

Barzani'nin bağımsızlık referandumu kararına tepkiler giderek artıyor. Irak Başbakanı Haydar…

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 24449

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 23758

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 22294

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 19540

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18349

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yap…

Devam...