1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-24
Facebook Twitter Youtube

DEMİREL VE KERKـK

Erşat Salihi

Dr. Cüneyt Mengü



9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel 17 Haziran 2015 günü Hakk’ın rahmetine kavuştu. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesine inançla bağlı olan Demirel’in ne kadar büyük bir değer olduğu, ilgi çekici gِrüş ve tespitleri, Türkiye’nin doğrularından hareket etmeyi bilen dirayetli devlet adamlığı hakkında çok farklı, ilginç ve güzel anılar yazılıp çizilmektedir.
Demirel’in anlatılacak yِnleri arasında ِzellikle Türk Cumhuriyetleri ve Dış Türkler topluluğu ile ilgili çalışmaları kapsamında Kerkük meselesi de ِnemli bir yer alıyor.
1965’te Türkiye Cumhuriyeti’nin 12. Başbakanı olan Demirel, 20-24 Ekim 1967 tarihleri arasında Irak’a yaptığı beş günlük ziyaret programına Kerkük Şehri’nin de dahil edilmesi şu ana kadar hem benzerine rastlanılmayan bir çıkıştır ve hem de Türkiye Cumhuriyeti’nin Başbakanı sıfatıyla Kerkük’ü ziyaret eden ilk ve tek başbakandır.
Bağdat’ta gerçekleştirilen resmi gِrüşmelerin ardından, Türkiye Cumhuriyeti Bağdat Büyükelçiliği’nde Başbakan Demirel onuruna verilen resepsiyona Türkmen Kardaşlık Ocağı Yِnetim Kurulu ـyeleri, ileri gelen Türkmen şahsiyetleri ve Bağdat ـniversitesi’nde tahsil gِren Türkmen ِğrencilerin temsilcileri de katılmışlardır. Bendeniz de bu resepsiyonda Ocağın Kurul ـyesi olarak hazır bulunanlar arasındaydım.
Demirel Türkmen heyetine hitaben konuşmasında; Türkiye ile Irak arasında çok iyi ilişkiler içerisinde bulunulmasının gerekliliğine işaret ederken, Türkmenlerin de çeşitli alanlarda eğitim sahibi olarak Irak’ın gelişmesine katkıda bulunabilmeleri için Türkiye üniversitelerinde Türkmen ِğrencilere yeteri sayıda kontenjan tahsis edileceğini ve maddi durumu zayıf olanlara da burs verileceğini ifade etmiştir. Burs ve eğitim ile ilgili bu ifadeleri sِzde kalmayıp hayata geçirilmiş ve hatta bir süre sonra Demirel’in direktifleriyle zamanın Türkmen kِkenli Bursa Milletvekili şair ve yazar Ömer Rasih Öztürkmen’in Eğitim-Kültür programlarını yakından takip etmek amacıyla Bağdat’a yapmış olduğu ziyaretine yakinen tanık oldum.
Resepsiyonda ayrıca, Ocak Başkanı Abdullah Abdurrahman, Demirel’e kendi imzasını taşıyan bir kol saatinin yanı sıra, gümüş üzerine oymalı Kerkük Kalesi’nin altında;
“Hoş geldin safa geldin
Sen Kaf’dan Kaf’a geldin
Ne men ِldüm kurtuldum
Ne sen insafa geldin”
şeklindeki anonim bir hoyrat’ın yazılı olduğu bir plaket verdi ve bu plaket o günden bugüne kadar evinin her zaman baş kِşesinde yerini aldı ve Güniz Sokak’taki evini ziyaret eden her Türkmen’e Demirel bu plaketi gururla gِsterirdi.
Kerkük ziyareti ise gerçekten muhteşem olmuştu. Kerkük Havaalanı’ndan ikamet edeceği yere kadar 25-30 km.lik yol boyunca kurbanlar kesilmişti. Demirel’in misafir edildiği Kerkük Oteli, etrafında sevinç tezahüratı yapan on binlerce Türkmen tarafından sevgi çemberine alınmıştı. Demirel gِrdüğü manzara karşısında gِzlerime inanamıyorum diyordu. Davul zurna eşliğinde karşılanan Demirel için eski Kerkük türkülerinden“Ağam Süleyman/Paşam Süleyman/Evleri Kِprübaşında/Ben sana hayran” dizeleri sürekli olarak tekrarlanıyordu. Ne yazık ki bu coşkulu karşılamanın ardından Demirel Irak’tan ayrıldıktan sonra onlarca Türkmen genci tutuklanarak cezaevine konuldu.
Yıl 1979. Türkiye’nin olumsuz siyasi ve ekonomik durumu hakkında şu anda bilgi sahibi olmayan yok gibidir. O tarihte Demirel yine Başbakandır. Saddam rejiminin Irak Türkmenleri üzerindeki baskısı had safhadaydı. Tutuklu dِrt kahraman liderin acımasız işkencelere tabi tutuldukları ve bunların idam edilecekleri haberi de Türkmen toplumu arasında yayılmaktaydı. 16 Ocak 1980 günü Türkiye’de tahsil gِren 200’e yakın Türkmen ِğrencinin Başbakan Demirel’den, tutuklu bulunan liderlerinin ya serbest bırakılmaları, ya da idam edilmemeleri için girişimlerde bulunmasına dair talepleri sonuçsuz kalmıştır. Çünkü bu liderlerden Abdullah Abdurrahman, Dr. Necdet Koçak ve Adil Şerif gِrüşme yapıldığı gün saat 06.40’da idam edilmişlerdi. Dr. Rıza Demirci ise işkenceyle ِldürüldüğünden cesedi bile teslim edilmemiştir.
Demirel ile 1990-2000 yılları arasında ve hatta 2000 yılı sonrasında da çeşitli nedenlerden dolayı gِrüşme imkânım oldu. Bir defasında şehit Türkmenler için “içimde hâlâ bir yaradır” demişti.
Alparslan Türkeş’in 1992 yılında başlattığı Türk Dünyası Kurultayı’na destek vermiş ve Başbakanlık himayesine almıştır. Demirel gerek Başbakanlığı ve gerekse de Cumhurbaşkanlığı dِneminde Orta Asya, Kafkaslardaki Türk Cumhuriyetleri ve Kıbrıs başta olmak üzere Batı Trakya, Bulgaristan, Ahıska ve Gagavuz Türklerine olan ِzel ilgisini hiç eksik etmemiştir.
Türk Milleti Demirel’i unutmayacak ve hep hayır ve şükranla yâd edecektir. Ruhu şâd mekânı cennet olsun.

Cüneyt Mengü
cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (131)...

Erşat Salihi, Fatih Yıldız'la görüştü

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi lideri Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız'la görüştü.…

Devam...

Erşat Salihi'den sert uyarı: "Demokrasi nöbetimiz başka bir şeye dönüşebilir"

Hits: 19

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi, Irak seçimlerine dair CNN Türk'e öneml…

Devam...

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Hits: 47

Irak'ta seçim sonrası kaos devam ediyor... Kerkük, Süleymaniye ve Erbil'de  yapılan seçim hil…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 27

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 25

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 271

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 450

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 50

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 28

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 43

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 37472

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35077

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 30846

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 28837

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 27707

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...