1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-06-27
Facebook Twitter Youtube

Irak Dil Kurumu Yasası ve Türkmenler

Türkmen Şehitleri Tuzhurmatu

Habib Hürmüzlü

, ORSAM Danışmanı

Irak Parlamentosu kısa bir süre önce “Irak Dil Kurumu” yasa taslağını kabul ederek yasalaştırmıştır. Yasa resmi gazetede yayınlandıktan sonra yürürlüğe girecektir. On iki yıl gecikmeli olarak kabul edilen bu yasaya göre kurulacak olan Dil Kurumu, Başbakanlığa bağlı ve tüzel kişiliğe sahip bir kurum olacaktır. Adı geçen yasaya göre kurumun görevleri ise şunlardır:

- Bilimsel konularda devletle ve devlet müesseseleriyle istişarelerde bulunmak.
- Arapça, Kürtçe, Türkmence ve Süryanice dillerinin sağlamlığını korumak; bu dillerin bilim, edebiyat ve sanat alanlarının ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilmesini sağlamak.
- Bilimsel ve dille ilgili sözlükler basmak; eski kitap ve bilimsel belgeleri araştırıp yayınlamak.
- Bilim, edebiyat ve sanat dallarında Arap ve İslam kültürünü canlandırmak ve Irak’ın tarihini, medeniyetini ve zenginliklerini incelemeye özen göstermek.
- Çağdaş bilimlerin ilerlemesine vakıf olmak, bilimsel araştırmalar yapmak ve yeni teknolojileri geliştirmek.
- Telif, araştırma ve yayın konularına destek olmak.
- Irak içinde ve dışında üniversiteler ve bilim müesseseleriyle yardımlaşmak ve bunlarla bilim odaklı ilişkiler kurmak.

Bu yasa yürürlüğe girdikten sonra Türkmenlerle ilgili hükümlerinin ne derecede uygulanacağını zaman gösterecektir. Aslında önümüzde bu yasaya benzeyen iki yasanın örneği vardır. 1970 yılında çıkan ve Türkmenleri ilgilendiren yasa hükmündeki “Devrim Komuta Konseyi”nin 89 nolu kararının içeriğinde Kültür Bakanlığı bünyesinde bir Türkmen Kültürü Genel Müdürlüğü kurulması da vardı. O zaman bu genel müdürlük fiilen kurulmuş ve her ne kadar Baas Partisi politikasına uygun olarak çalışmışsa da bazı müspet çalışmalar da ortaya koymuştur. 2003 tarihindeki ABD işgalinden sonra bu genel müdürlük ortadan kaldırılmış diğer yandan 12 yıl sonra Türkmen politikacıların çalışma ve temasları sonucunda böyle bir genel müdürlüğün yeniden tesis edilme sözü verilmiş olmasına rağmen, bu söz hala yerine getirilmemiştir.

Bunun karşılığında yine 2003 tarihinden sonra ve tam olarak 2011 yılında çıkan Milli Eğitim Bakanlığı yasasında Türkmence Eğitim Genel Müdürlüğünün tesis edilmesi yer almış ve anılan genel müdürlük kurularak fiilen çalışmalarına başlamıştır. Bunun yanı sıra Irak Anayasası’nın 125. Maddesi de Türkmenlere kendi dillerinde eğitim verme hakkını garanti altına almış ve bu anayasal maddeden yararlanarak başta Kerkük şehri olmak üzere hemen hemen tüm Türkmen bölgelerinde Türkçe tedrisat başlatılmış ve bu alanda büyük mesafeler kat edilmiştir.

Irak Dil Kurumu yasasında Türkmen halkına tanınan hak ve imkanların fiiliyata geçirilebilmesi için Türkmen milletvekillerinin, Türkmen partilerinin ve Türkmen siyasetçilerinin azami şekilde bu uğurda çaba harcamaları gerekecektir, aksi takdirde bu haktan yararlanabilmek için yine uzun yıllar beklemeye ihtiyaç olacaktır.

Bu yorum: ORSAM – (Ortadoğu Türkmenleri Programı) sitesinde 27 Mayıs 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Habib Hürmüzlü Yazarn dier yazlar (6)...

Kerkük Katliamı ve Türkmenlerin Bitmeyen Çilesi

Hits: 26

Bugünkü Irak toprakları Osmanlı döneminde Bağdat, Basra ve Musul adları ile tanınan üç eya…

Devam...

Türkmen Şehitleri Tuzhurmatu'da Anıldı

Hits: 16

Irak'ın Selahattin iline bağlı Türkmen ilçesi Tuzhurmatu'da şehadetlerinin 4. yıl dönümünd…

Devam...

DEAŞ, IRAK TÜRKMENLERİ'NİN MUSUL'DAKİ MEDENİYET SİMGELERİNİ HEDEF ALMAKTADIR.

Hits: 51

DEAŞ,Türkmen bölgelerini ele geçirdiği ilk günden buyana, tarih boyunca Türkmen Sultanları'n…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 133

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

Kerkük gazetesi 70

Hits: 14

Devam...

Irak’ta 1925 Anayasasına dönüş gerekebilir mi?

Hits: 72

Ülkedaşlarımdan özür dilemem lazım. Çünkü Irak halkının iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devam...

“Tarihi Kürdistan” yok

Hits: 55

Atatürk Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi, Savaş Eğilmez, Kerkük ve Sincar gibi tar…

Devam...

Kürt partilerine yakın çevreler,Türkmenleri hedef alarak bölümek istemektedirler....

Hits: 97

2003 yılından beri Türkmenlerin,bölücülüğe karşı olduğu için ,organize bir şekilde,kiml…

Devam...

Şehit çocuklarına bayram kıyafeti

Hits: 58

Kerkük Kışlası Irak Türkmenleri Siyasi Tutuklular ve Şehit Aileleri derneği Danimarka’da bu…

Devam...

Kardaşlık 74

Hits: 25

Devam...

Yazarn ok okunan

KERKÜK’TE BAYRAK KRİZİ

Hits: 12502

Kerkük Valisi Necmettin Kerim, Kerkük İl Meclisine 14 Mart 2017 tarihinde resmî bir yazı gönde…

Devam...

Irak’ta Türkçe Eğitimin Tarihçesi ve Hukuki Boyutu

Hits: 12337

Osmanlı Devleti’nin bugünkü Irak topraklarında hâkim olduğu süre içerisinde eğitim, baş…

Devam...

Irak Dil Kurumu Yasası ve Türkmenler

Hits: 5629

Irak Parlamentosu kısa bir süre önce “Irak Dil Kurumu” yasa taslağını kabul ederek yasala…

Devam...

Hukuki Boyutuyla Kerkük Krizi

Hits: 4603

Kerkük Valisi, Kerkük il meclisine 14 Mart 2017 tarihli bir yazı yönelterek Kerkük’teki resm…

Devam...

Kerkük Üniversitesi Rektörü Olayı ve Kerkük’teki Dengeler

Hits: 4159

4 Mayıs 2015 sabahı Kerkük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abbas Taki rektörlük binasının s…

Devam...