1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-04-25
Facebook Twitter Youtube

Irak Dil Kurumu Yasası ve Türkmenler

Hamza Hamamcıoğlu

Habib Hürmüzlü

, ORSAM Danışmanı

Irak Parlamentosu kısa bir süre önce “Irak Dil Kurumu” yasa taslağını kabul ederek yasalaştırmıştır. Yasa resmi gazetede yayınlandıktan sonra yürürlüğe girecektir. On iki yıl gecikmeli olarak kabul edilen bu yasaya göre kurulacak olan Dil Kurumu, Başbakanlığa bağlı ve tüzel kişiliğe sahip bir kurum olacaktır. Adı geçen yasaya göre kurumun görevleri ise şunlardır:

- Bilimsel konularda devletle ve devlet müesseseleriyle istişarelerde bulunmak.
- Arapça, Kürtçe, Türkmence ve Süryanice dillerinin sağlamlığını korumak; bu dillerin bilim, edebiyat ve sanat alanlarının ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilmesini sağlamak.
- Bilimsel ve dille ilgili sözlükler basmak; eski kitap ve bilimsel belgeleri araştırıp yayınlamak.
- Bilim, edebiyat ve sanat dallarında Arap ve İslam kültürünü canlandırmak ve Irak’ın tarihini, medeniyetini ve zenginliklerini incelemeye özen göstermek.
- Çağdaş bilimlerin ilerlemesine vakıf olmak, bilimsel araştırmalar yapmak ve yeni teknolojileri geliştirmek.
- Telif, araştırma ve yayın konularına destek olmak.
- Irak içinde ve dışında üniversiteler ve bilim müesseseleriyle yardımlaşmak ve bunlarla bilim odaklı ilişkiler kurmak.

Bu yasa yürürlüğe girdikten sonra Türkmenlerle ilgili hükümlerinin ne derecede uygulanacağını zaman gösterecektir. Aslında önümüzde bu yasaya benzeyen iki yasanın örneği vardır. 1970 yılında çıkan ve Türkmenleri ilgilendiren yasa hükmündeki “Devrim Komuta Konseyi”nin 89 nolu kararının içeriğinde Kültür Bakanlığı bünyesinde bir Türkmen Kültürü Genel Müdürlüğü kurulması da vardı. O zaman bu genel müdürlük fiilen kurulmuş ve her ne kadar Baas Partisi politikasına uygun olarak çalışmışsa da bazı müspet çalışmalar da ortaya koymuştur. 2003 tarihindeki ABD işgalinden sonra bu genel müdürlük ortadan kaldırılmış diğer yandan 12 yıl sonra Türkmen politikacıların çalışma ve temasları sonucunda böyle bir genel müdürlüğün yeniden tesis edilme sözü verilmiş olmasına rağmen, bu söz hala yerine getirilmemiştir.

Bunun karşılığında yine 2003 tarihinden sonra ve tam olarak 2011 yılında çıkan Milli Eğitim Bakanlığı yasasında Türkmence Eğitim Genel Müdürlüğünün tesis edilmesi yer almış ve anılan genel müdürlük kurularak fiilen çalışmalarına başlamıştır. Bunun yanı sıra Irak Anayasası’nın 125. Maddesi de Türkmenlere kendi dillerinde eğitim verme hakkını garanti altına almış ve bu anayasal maddeden yararlanarak başta Kerkük şehri olmak üzere hemen hemen tüm Türkmen bölgelerinde Türkçe tedrisat başlatılmış ve bu alanda büyük mesafeler kat edilmiştir.

Irak Dil Kurumu yasasında Türkmen halkına tanınan hak ve imkanların fiiliyata geçirilebilmesi için Türkmen milletvekillerinin, Türkmen partilerinin ve Türkmen siyasetçilerinin azami şekilde bu uğurda çaba harcamaları gerekecektir, aksi takdirde bu haktan yararlanabilmek için yine uzun yıllar beklemeye ihtiyaç olacaktır.

Bu yorum: ORSAM – (Ortadoğu Türkmenleri Programı) sitesinde 27 Mayıs 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Habib Hürmüzlü Yazarın diğer yazıları (5)...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliştirmeli

Hits: 204

Kamu kurumlarında Irak bayrağının yanında IKBY bayrağının da asılmasıyla tansiyonun yükseldiği Kerkü…

Devamı...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 4

Devamı...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yıldönümü Kerkük'te kutlandı.

Hits: 13

Kutlamada konuşan Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşet Salihi, Tüm Türkmenleri …

Devamı...

Hukuki Boyutuyla Kerkük Krizi

Hits: 15

Kerkük Valisi, Kerkük il meclisine 14 Mart 2017 tarihli bir yazı yönelterek Kerkük’teki resmî dairel…

Devamı...

'Kerkük'te tek taraflı kararlarla Türkmen gerçeği değiştirilemez'

Hits: 10

Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Salihi: Kerkük'te tek taraflı kararlarla emrivak…

Devamı...

Irak Türkmen Cephesi 22. yaşında

Hits: 26

TKÜUGD Irak Masası tarafından yapılan açıklamada, "24 Nisan 1995 yılında Türkmen şehri Erbil'de kuru…

Devamı...

Hamza Hamamcıoğlu'nun Ardından

Hits: 44

Dertli geldin dünyaya dünyadan dertli gittin Ömrünün bir gününden hayır görmedin Hamza Yine de ne …

Devamı...

Türkmenler haykırdı! Susmayacağız

Hits: 63

Türkmeneli Partisi Genel Başkanı Rıyaz Sarıkahya, yapılan saldırının sorumlusunun Kerkük Valisi Necm…

Devamı...

krizine ilişkin konuştu: Hakları yoktu

Hits: 37

Irak Başbakanı İbadi: Kerkük'te kamu binaları üzerinde bayrak asmaya hakları yoktu. Bunlar, Irak hük…

Devamı...

Arap Hakimiyeti Bitti, Kürt Hakimiyeti mi Başlayacak?

Hits: 50

1921'de başlayan ırkçı Sünni-Arap hakimiyeti, ABD''nin Irak'ı 2003'te işgal etmesiyle sona ermiştir.…

Devamı...

Yazarın çok okunanı

KERKÜK’TE BAYRAK KRİZİ

Hits: 7549

Kerkük Valisi Necmettin Kerim, Kerkük İl Meclisine 14 Mart 2017 tarihinde resmî bir yazı göndererek …

Devamı...

Irak Dil Kurumu Yasası ve Türkmenler

Hits: 5299

Irak Parlamentosu kısa bir süre önce “Irak Dil Kurumu” yasa taslağını kabul ederek yasalaştırmıştır.…

Devamı...

Kerkük Üniversitesi Rektörü Olayı ve Kerkük’teki Dengeler

Hits: 3905

4 Mayıs 2015 sabahı Kerkük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abbas Taki rektörlük binasının silahlı kiş…

Devamı...

KERKÜK SORUNU VE ÇÖZÜM ARAYIŞLARI

Hits: 845

Irak’ta Türkmen şehri Kerkük’ün kaderi her nedense Türkmenler arasında 1920, 1924, 1946, 1959, 19…

Devamı...

Hukuki Boyutuyla Kerkük Krizi

Hits: 15

Kerkük Valisi, Kerkük il meclisine 14 Mart 2017 tarihli bir yazı yönelterek Kerkük’teki resmî dairel…

Devamı...