1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-19
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

Irak Dil Kurumu Yasası ve Türkmenler

Habib Hürmüzlü

, ORSAM Danışmanı

Irak Parlamentosu kısa bir süre ِnce “Irak Dil Kurumu” yasa taslağını kabul ederek yasalaştırmıştır. Yasa resmi gazetede yayınlandıktan sonra yürürlüğe girecektir. On iki yıl gecikmeli olarak kabul edilen bu yasaya gِre kurulacak olan Dil Kurumu, Başbakanlığa bağlı ve tüzel kişiliğe sahip bir kurum olacaktır. Adı geçen yasaya gِre kurumun gِrevleri ise şunlardır:

- Bilimsel konularda devletle ve devlet müesseseleriyle istişarelerde bulunmak.
- Arapça, Kürtçe, Türkmence ve Süryanice dillerinin sağlamlığını korumak; bu dillerin bilim, edebiyat ve sanat alanlarının ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilmesini sağlamak.
- Bilimsel ve dille ilgili sِzlükler basmak; eski kitap ve bilimsel belgeleri araştırıp yayınlamak.
- Bilim, edebiyat ve sanat dallarında Arap ve İslam kültürünü canlandırmak ve Irak’ın tarihini, medeniyetini ve zenginliklerini incelemeye ِzen gِstermek.
- Çağdaş bilimlerin ilerlemesine vakıf olmak, bilimsel araştırmalar yapmak ve yeni teknolojileri geliştirmek.
- Telif, araştırma ve yayın konularına destek olmak.
- Irak içinde ve dışında üniversiteler ve bilim müesseseleriyle yardımlaşmak ve bunlarla bilim odaklı ilişkiler kurmak.

Bu yasa yürürlüğe girdikten sonra Türkmenlerle ilgili hükümlerinin ne derecede uygulanacağını zaman gِsterecektir. Aslında ِnümüzde bu yasaya benzeyen iki yasanın ِrneği vardır. 1970 yılında çıkan ve Türkmenleri ilgilendiren yasa hükmündeki “Devrim Komuta Konseyi”nin 89 nolu kararının içeriğinde Kültür Bakanlığı bünyesinde bir Türkmen Kültürü Genel Müdürlüğü kurulması da vardı. O zaman bu genel müdürlük fiilen kurulmuş ve her ne kadar Baas Partisi politikasına uygun olarak çalışmışsa da bazı müspet çalışmalar da ortaya koymuştur. 2003 tarihindeki ABD işgalinden sonra bu genel müdürlük ortadan kaldırılmış diğer yandan 12 yıl sonra Türkmen politikacıların çalışma ve temasları sonucunda bِyle bir genel müdürlüğün yeniden tesis edilme sِzü verilmiş olmasına rağmen, bu sِz hala yerine getirilmemiştir.

Bunun karşılığında yine 2003 tarihinden sonra ve tam olarak 2011 yılında çıkan Milli Eğitim Bakanlığı yasasında Türkmence Eğitim Genel Müdürlüğünün tesis edilmesi yer almış ve anılan genel müdürlük kurularak fiilen çalışmalarına başlamıştır. Bunun yanı sıra Irak Anayasası’nın 125. Maddesi de Türkmenlere kendi dillerinde eğitim verme hakkını garanti altına almış ve bu anayasal maddeden yararlanarak başta Kerkük şehri olmak üzere hemen hemen tüm Türkmen bِlgelerinde Türkçe tedrisat başlatılmış ve bu alanda büyük mesafeler kat edilmiştir.

Irak Dil Kurumu yasasında Türkmen halkına tanınan hak ve imkanların fiiliyata geçirilebilmesi için Türkmen milletvekillerinin, Türkmen partilerinin ve Türkmen siyasetçilerinin azami şekilde bu uğurda çaba harcamaları gerekecektir, aksi takdirde bu haktan yararlanabilmek için yine uzun yıllar beklemeye ihtiyaç olacaktır.

Bu yorum: ORSAM – (Ortadoğu Türkmenleri Programı) sitesinde 27 Mayıs 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Habib Hürmüzlü Yazarn dier yazlar (7)...

Başbakan İbadi'den Kerkük açıklaması

Hits: 43

Irak Başbakanı İbadi, Kerkük'ün kontrol altına alınmasının yıl dönümüne ilişkin, “16…

Devam...

Irak Türkleri Konyaaltı Uluslararası Festivali'ne renk kattı!

Hits: 49

12 ülkenin katıldığı Konyaaltı Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali'ne, birbirinden renkl…

Devam...

1 Ekim’de Irak Medya Ağı ( İMN ) tarafından ( Kerkük Sabahı) haftalık gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.

Hits: 41

Türkmen okuyucunun ellerinde bulunan Kerkük Sabahı’nın sözü var. Irak Medya Ağı tarafında…

Devam...

Kerkük sabahi 3

Hits: 8

Devam...

Kerkük sabahi 2

Hits: 8

Devam...

Kerkük Sabahi 1

Hits: 9

Devam...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 33

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 49

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 15

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 81

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak’ta Türkçe Eğitimin Tarihçesi ve Hukuki Boyutu

Hits: 39519

Osmanlı Devleti’nin bugünkü Irak topraklarında hâkim olduğu süre içerisinde eğitim, baş…

Devam...

KERKـK’TE BAYRAK KRİZİ

Hits: 26751

Kerkük Valisi Necmettin Kerim, Kerkük İl Meclisine 14 Mart 2017 tarihinde resmî bir yazı gِnde…

Devam...

Hukuki Boyutuyla Kerkük Krizi

Hits: 20775

Kerkük Valisi, Kerkük il meclisine 14 Mart 2017 tarihli bir yazı yِnelterek Kerkük’teki resm…

Devam...

Irak Dil Kurumu Yasası ve Türkmenler

Hits: 6273

Irak Parlamentosu kısa bir süre ِnce “Irak Dil Kurumu” yasa taslağını kabul ederek yasala…

Devam...

Kerkük ـniversitesi Rektِrü Olayı ve Kerkük’teki Dengeler

Hits: 5148

4 Mayıs 2015 sabahı Kerkük ـniversitesi Rektِrü Prof. Dr. Abbas Taki rektِrlük binasının s…

Devam...