1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2018-09-19
Facebook Twitter Youtube

TـRKMENLER NE DURUMDA?

Kardaslik 79

Dr. C├╝neyt Meng├╝


Kuzey IrakÔÇÖta uzun y─▒llardan beri her t├╝rl├╝ s─▒k─▒nt─▒lara ra─čmen varl─▒─č─▒n─▒ korumaya ├žal─▒┼čmakta olan T├╝rkmenlerin b┘Élgedeki durumu incelendi─činde, 10 Haziran 2014ÔÇÖte Ter┘Ér ├ľrg├╝t├╝ I┼×─░D operasyonlar─▒n─▒n ard─▒ndan daha da k┘Ét├╝ye gitti─či g┘Ér├╝lmektedir. IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri olan MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra, Kerk├╝k, Selahaddin ve Anbar gibi vilayetleri savunmadan terk eden Irak ordusunun yerini ya I┼×─░D ┘Érg├╝t├╝ veya pe┼čmerge milisleri alm─▒┼čt─▒r. Hali haz─▒rda Kerk├╝k ┼čehrinin stat├╝s├╝ KDP ve KYP taraf─▒ndan tayin edilmektedir. Katk─▒s─▒z T├╝rkmen kenti Telafer ve baz─▒ T├╝rkmen k┘Éyleri I┼×─░DÔÇÖin kontrol├╝ alt─▒nda zorluklar i├žerisinde ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedirler. Bu geli┼čmelerin yaratt─▒─č─▒ veya yarataca─č─▒ tehlikeler sonucunda T├╝rkmeneli b┘Élgesi neredeyse co─črafyas─▒n─▒n tamam─▒n─▒ kaybetmektedir. Hali haz─▒rda, yerinden veya yurdundan olan yakla┼č─▒k 400.000ÔÇÖden fazla T├╝rkmen zor ┼čartlar alt─▒nda hayatlar─▒n─▒ idame etmektedirler. Telafer, T├╝rkmeneli B┘Élgesi i├žin Kerk├╝k kadar ┘Énemli bir yerle┼čim merkezidir. TelaferÔÇÖden g┘É├že zorlananlar─▒n yerlerine d┘Énmelerini sa─člamak amac─▒yla her t├╝rl├╝ imkanlar seferber edilmelidir.
Endi┼čeli,sessiz beleyi┼č
B┘Élgesel K├╝rt y┘Énetimi ├╝zerinde k─▒sm─▒ otoritesini kaybeden Ba─čdat h├╝k├╝meti, nedense T├╝rkmenleri IrakÔÇÖ ta siyasi denklemin d─▒┼č─▒na itmeye ├žal─▒┼čmaktad─▒r. B┘Élgeden ald─▒─č─▒m─▒z bilgilere g┘Ére merkezi h├╝k├╝met I┼×─░DÔÇÖ in kontrol├╝ alt─▒ndaki b┘Élgeleri kurtarmaya ├žal─▒┼č─▒rken, kurtar─▒lan b┘Élgelerin ise ya halk milislerinin veya pe┼čmerge g├╝├žlerinin h├ókimiyeti alt─▒na girdi─či g┘Ér├╝lmektedir. Ne yaz─▒k ki kurtar─▒lan Tikrit ┼čehrinin durumu da ortadad─▒r. Uzun zamandan beri Merkezi Irak h├╝k├╝meti taraf─▒ndan MusulÔÇÖa yap─▒lmas─▒ planlanan operasyonun s├╝rekli ertelenmesinin arkas─▒nda farkl─▒ senaryolar─▒n olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra b┘Élgesel K├╝rt y┘Énetimi ile s─▒k─▒ pazarl─▒klar─▒n da yap─▒ld─▒─č─▒ iddia edilmektedir. Bu geli┼čmeler T├╝rkmenlerin ne kadar vahim bir durum i├žinde oldu─čunun g┘Éstergesidir. T├╝rkmenler a├ž─▒s─▒ndan meseleye bak─▒ld─▒─č─▒nda, birlik ve beraberli─čini sa─člamakta zorluklar i├žerisinde olan T├╝rkmenler, baz─▒ ├ževrelerin kar┼č─▒ ├ž─▒kmas─▒ sebebiyle m├╝┼čterek milis g├╝├žlerini halen kuramad─▒lar. Her ┼čeye ra─čmen ba─č─▒ms─▒z bir T├╝rkmen milis g├╝c├╝n├╝n kurulmas─▒ gerekmektedir. H├ólihaz─▒rda T├╝rkmenleri bir sessizlik sarm─▒┼čt─▒r. At─▒l durumda olan T├╝rkmen Meclisi bir t├╝rl├╝ toparlanamamaktad─▒r. Birka├ž g├╝n ┘Énce, T├╝rkmen Meclis Ba┼čkan─▒ÔÇÖn─▒n gen├žlerin bask─▒s─▒ sonucunda olsa bile g┘Érevini ge├žici bir komisyona devretmesi sevindirici bir geli┼čmedir. Umar─▒z komisyon bu yeniden yap─▒land─▒rman─▒n devam─▒n─▒ sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde yerine getirir. Da─č─▒n─▒k durumda olan ITC y┘Énetimi ise T├╝rkmen Meclisi gibi halen ├ž┘Éz├╝m aray─▒┼člar─▒ i├žerisindedirler. Ba─čdatÔÇÖta ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝ren baz─▒ de─čerli siyaset├žilerimiz taraf─▒ndan yap─▒lan toplant─▒lar─▒n daha da verimli olabilmesi i├žin di─čer T├╝rkmen parti liderleri ve kanaat ┘Énderlerinin de kat─▒l─▒mlar─▒n─▒n sa─članmas─▒ yararl─▒ olacakt─▒r. Bu ba─člamda aylar ┘Énce T├╝rkmeneli Ara┼čt─▒rma ve D├╝┼č├╝nce Merkezi taraf─▒ndan yap─▒lmas─▒ ┘Énerilen T├╝rkmen Kurultay─▒n─▒n yeniden g├╝ndeme getirilmesi de ┘Énem arz etmektedir. Ayr─▒ca bir ka├ž ay ┘Énce Ba─čdatÔÇÖta ÔÇśÔÇÖBulu┼čmaÔÇÖÔÇÖ ad─▒ alt─▒nda yap─▒lan toplant─▒da al─▒nan kararlar aras─▒nda T├╝rkmen siyasi partilerin genel kurula gitmesi hususu da yer alm─▒┼čt─▒r. Neden hala genel kurullar─▒ yap─▒lmamaktad─▒r? Gere─činden fazla ┘É─črenci birliklerinin mevcudiyeti, siyasi ve toplumsal a├ž─▒dan baz─▒lar─▒na g┘Ére zenginlik olsa bile, ayn─▒ zamanda k├╝├ž├╝k olsun benim olsun mant─▒─č─▒yla tezat d├╝┼čmektedir.
Yard─▒m eli uzanm─▒yor
Ge├žen hafta ─░stanbulÔÇÖ da D├╝nya Azerbaycanl─▒lar KongresiÔÇÖnde T├╝rkmenler ad─▒na s┘Éz alan T├╝rkmen k┘Ékenli bir ┘Énceki d┘Énem Irak Milletvekili olan Fevzi Terzio─člu; T├╝rkmenlerin s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ dile getirdi. Konu┼čmas─▒nda kendisine y┘Éneltilen ÔÇśT├╝rkmenlerin neye ihtiyac─▒ vard─▒r?ÔÇÖ sorusuna kar┼č─▒l─▒k, kendisinin de ayn─▒ soruyu evlenmek ├╝zere olan korumas─▒na sordu─čunda korumas─▒n─▒n kendisine ÔÇśÔÇśher ┼čeyeÔÇŁ diye cevap verdi─činden bahsederek T├╝rkmenlerin her ┼čeye ihtiya├žlar─▒ oldu─čunu dile getirmi┼čtir.
Ankara ge├žmi┼čte ABDÔÇÖnin Irak ile mevcut stratejik hedeflerinin T├╝rkiyeÔÇÖnin beklentilerine uyum sa─člayamad─▒─č─▒ noktalarda T├╝rkmenler arada s─▒k─▒┼č─▒p kalm─▒┼člard─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖnin k─▒rm─▒z─▒├žizgilerinden ┘Ét├╝r├╝ m├╝ttefiki olan ABD ile ili┼čkilerindeki gerginlik 1 Mart 2003 tarihinde zirveye t─▒rmanm─▒┼čt─▒r. Ancak ge├žen birka├ž y─▒l i├žerisinde s┘Éz├╝ edilen k─▒rm─▒z─▒├žizgilerden feragat edilmesinin ard─▒ndan T├╝rkmeneli b┘Élgesinin siyasi konumu tamamen s─▒k─▒nt─▒ya girmi┼čtir. Zaten T├╝rkmen meselesi ┘Éteden beri T├╝rkiyeÔÇÖnin stratejik politikas─▒ i├žerisinde bazen yer almas─▒na ra─čmen ├žo─čunlukla d─▒┼č─▒nda kalm─▒┼čt─▒r. Ankara, T├╝rkmenlerin i├žinde bulundu─ču s─▒k─▒nt─▒lar─▒n giderilmesinde yard─▒m elini uzatmakta neden gecikmektedir?
Son olarak daha ┘Énce ┘Énerilen T├╝rkmenler i├žin Tazehurmat─▒ ile Tuzhurmat─▒ aras─▒nda bir g├╝venli b┘Élgenin olu┼čturulmas─▒ konusunda ba┼čta T├╝rkiye olmak ├╝zere uluslararas─▒ camiadan yard─▒m talep edilmelidir.


cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (135)...

Barzani ve Talabani'den Kerk├╝k plan─▒

Hits: 48

T├╝rkmen Cephesi Kerk├╝k Te┼čkilat Sorumlusu Mehmet Seman A─čao─člu, ABD-Pe┼čmerge ortakl─▒─č─▒yla y…

Devamř...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devamř...

T├ťRKMENLER─░N ├ç├ľZ├ťM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

T├╝rkiyeÔÇÖde ya┼čayan T├╝rkmenler aras─▒nda birli─či, sosyal ve siyasal dayan─▒┼čmay─▒ peki┼čtirmek…

Devamř...

"Kerk├╝k konusunda hi├ž kimse ile pazarl─▒─ča oturmayaca─č─▒z"

Hits: 83

Birle┼čmi┼č Milletler Ba─čdat Temsilcisi Yan Kobi┼č ile bir araya gelen Irak T├╝rkmen Cephesi Genel …

Devamř...

T├╝rkmenlerden Basra'ya 108 ton i├žme suyu yard─▒m─▒

Hits: 50

Kerk├╝k'te Irak T├╝rkmen Cephesi taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan yard─▒m kampanyas─▒ kapsam─▒nda, i├žme suy…

Devamř...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devamř...

T├╝rkmen ─░sti┼čare Toplant─▒s─▒ Yap─▒ld─▒.

Hits: 151

AnkaraÔÇÖda faaliyet g├Âsteren T├╝rkmen Sivil Toplum Kurulu┼člar─▒ 2 Eyl├╝l 2018 tarihinde b├Âlgedek…

Devamř...

T├╝rkmenler k├╝├ž├╝k ordu kurdu

Hits: 104

Kerk├╝kÔÇÖ├╝n Ha┼čdi ┼×abi destekli Irak ordusu taraf─▒ndan K├╝rtlerden al─▒nmas─▒ sonras─▒nda, kent…

Devamř...

Irak Meclis'inde "T├╝rkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak T├╝rkmen Cephesi (ITC) Genel Ba┼čkan─▒ Er┼čat Salihi'nin Meclis binas─▒nda yapt─▒─č─▒ bas─▒n to…

Devamř...

Irak Ba┼čbakan─▒ Haydar el-─░badi: Halk─▒m─▒z─▒n ├ž─▒kar─▒n─▒ ─░ran i├žin riske atamay─▒z

Hits: 57

Irak'ta h├╝k├╝met kurmak i├žin meclis b├╝y├╝k grubunun kurulmas─▒na de─činen ─░badi, lideri oldu─ču …

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

T┘ÇRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 38743

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

RAKKAÔÇÖYA ARA MI VER─░LD─░?

Hits: 36845

16 May─▒s Washington zirvesi s─▒ras─▒nda ve ┘Éncesinde ya┼čananlar s├╝rpriz olmad─▒. AnkaraÔÇÖn─▒n s…

Devamř...

DEA┼×ÔÇÖTAN SONRAK─░ TEHL─░KE

Hits: 33838

Tarihte ├╝├ž y─▒l ┘Énce bug├╝n, IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra Selahaddin, …

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29679

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

G┘ÇVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 28832

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B┘Élge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y┘Én├╝nden bi…

Devamř...