1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-10-17
Facebook Twitter Youtube

T├ťRKMENLER NE DURUMDA?

Tuzhurmatu

Dr. C├╝neyt Meng├╝


Kuzey IrakÔÇÖta uzun y─▒llardan beri her t├╝rl├╝ s─▒k─▒nt─▒lara ra─čmen varl─▒─č─▒n─▒ korumaya ├žal─▒┼čmakta olan T├╝rkmenlerin b├Âlgedeki durumu incelendi─činde, 10 Haziran 2014ÔÇÖte Ter├Âr ├ľrg├╝t├╝ I┼×─░D operasyonlar─▒n─▒n ard─▒ndan daha da k├Ât├╝ye gitti─či g├Âr├╝lmektedir. IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri olan MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra, Kerk├╝k, Selahaddin ve Anbar gibi vilayetleri savunmadan terk eden Irak ordusunun yerini ya I┼×─░D ├Ârg├╝t├╝ veya pe┼čmerge milisleri alm─▒┼čt─▒r. Hali haz─▒rda Kerk├╝k ┼čehrinin stat├╝s├╝ KDP ve KYP taraf─▒ndan tayin edilmektedir. Katk─▒s─▒z T├╝rkmen kenti Telafer ve baz─▒ T├╝rkmen k├Âyleri I┼×─░DÔÇÖin kontrol├╝ alt─▒nda zorluklar i├žerisinde ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedirler. Bu geli┼čmelerin yaratt─▒─č─▒ veya yarataca─č─▒ tehlikeler sonucunda T├╝rkmeneli b├Âlgesi neredeyse co─črafyas─▒n─▒n tamam─▒n─▒ kaybetmektedir. Hali haz─▒rda, yerinden veya yurdundan olan yakla┼č─▒k 400.000ÔÇÖden fazla T├╝rkmen zor ┼čartlar alt─▒nda hayatlar─▒n─▒ idame etmektedirler. Telafer, T├╝rkmeneli B├Âlgesi i├žin Kerk├╝k kadar ├Ânemli bir yerle┼čim merkezidir. TelaferÔÇÖden g├Â├že zorlananlar─▒n yerlerine d├Ânmelerini sa─člamak amac─▒yla her t├╝rl├╝ imkanlar seferber edilmelidir.
Endi┼čeli,sessiz beleyi┼č
B├Âlgesel K├╝rt y├Ânetimi ├╝zerinde k─▒sm─▒ otoritesini kaybeden Ba─čdat h├╝k├╝meti, nedense T├╝rkmenleri IrakÔÇÖ ta siyasi denklemin d─▒┼č─▒na itmeye ├žal─▒┼čmaktad─▒r. B├Âlgeden ald─▒─č─▒m─▒z bilgilere g├Âre merkezi h├╝k├╝met I┼×─░DÔÇÖ in kontrol├╝ alt─▒ndaki b├Âlgeleri kurtarmaya ├žal─▒┼č─▒rken, kurtar─▒lan b├Âlgelerin ise ya halk milislerinin veya pe┼čmerge g├╝├žlerinin h├ókimiyeti alt─▒na girdi─či g├Âr├╝lmektedir. Ne yaz─▒k ki kurtar─▒lan Tikrit ┼čehrinin durumu da ortadad─▒r. Uzun zamandan beri Merkezi Irak h├╝k├╝meti taraf─▒ndan MusulÔÇÖa yap─▒lmas─▒ planlanan operasyonun s├╝rekli ertelenmesinin arkas─▒nda farkl─▒ senaryolar─▒n olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra b├Âlgesel K├╝rt y├Ânetimi ile s─▒k─▒ pazarl─▒klar─▒n da yap─▒ld─▒─č─▒ iddia edilmektedir. Bu geli┼čmeler T├╝rkmenlerin ne kadar vahim bir durum i├žinde oldu─čunun g├Âstergesidir. T├╝rkmenler a├ž─▒s─▒ndan meseleye bak─▒ld─▒─č─▒nda, birlik ve beraberli─čini sa─člamakta zorluklar i├žerisinde olan T├╝rkmenler, baz─▒ ├ževrelerin kar┼č─▒ ├ž─▒kmas─▒ sebebiyle m├╝┼čterek milis g├╝├žlerini halen kuramad─▒lar. Her ┼čeye ra─čmen ba─č─▒ms─▒z bir T├╝rkmen milis g├╝c├╝n├╝n kurulmas─▒ gerekmektedir. H├ólihaz─▒rda T├╝rkmenleri bir sessizlik sarm─▒┼čt─▒r. At─▒l durumda olan T├╝rkmen Meclisi bir t├╝rl├╝ toparlanamamaktad─▒r. Birka├ž g├╝n ├Ânce, T├╝rkmen Meclis Ba┼čkan─▒ÔÇÖn─▒n gen├žlerin bask─▒s─▒ sonucunda olsa bile g├Ârevini ge├žici bir komisyona devretmesi sevindirici bir geli┼čmedir. Umar─▒z komisyon bu yeniden yap─▒land─▒rman─▒n devam─▒n─▒ sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde yerine getirir. Da─č─▒n─▒k durumda olan ITC y├Ânetimi ise T├╝rkmen Meclisi gibi halen ├ž├Âz├╝m aray─▒┼člar─▒ i├žerisindedirler. Ba─čdatÔÇÖta ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝ren baz─▒ de─čerli siyaset├žilerimiz taraf─▒ndan yap─▒lan toplant─▒lar─▒n daha da verimli olabilmesi i├žin di─čer T├╝rkmen parti liderleri ve kanaat ├Ânderlerinin de kat─▒l─▒mlar─▒n─▒n sa─članmas─▒ yararl─▒ olacakt─▒r. Bu ba─člamda aylar ├Ânce T├╝rkmeneli Ara┼čt─▒rma ve D├╝┼č├╝nce Merkezi taraf─▒ndan yap─▒lmas─▒ ├Ânerilen T├╝rkmen Kurultay─▒n─▒n yeniden g├╝ndeme getirilmesi de ├Ânem arz etmektedir. Ayr─▒ca bir ka├ž ay ├Ânce Ba─čdatÔÇÖta ÔÇśÔÇÖBulu┼čmaÔÇÖÔÇÖ ad─▒ alt─▒nda yap─▒lan toplant─▒da al─▒nan kararlar aras─▒nda T├╝rkmen siyasi partilerin genel kurula gitmesi hususu da yer alm─▒┼čt─▒r. Neden hala genel kurullar─▒ yap─▒lmamaktad─▒r? Gere─činden fazla ├Â─črenci birliklerinin mevcudiyeti, siyasi ve toplumsal a├ž─▒dan baz─▒lar─▒na g├Âre zenginlik olsa bile, ayn─▒ zamanda k├╝├ž├╝k olsun benim olsun mant─▒─č─▒yla tezat d├╝┼čmektedir.
Yard─▒m eli uzanm─▒yor
Ge├žen hafta ─░stanbulÔÇÖ da D├╝nya Azerbaycanl─▒lar KongresiÔÇÖnde T├╝rkmenler ad─▒na s├Âz alan T├╝rkmen k├Âkenli bir ├Ânceki d├Ânem Irak Milletvekili olan Fevzi Terzio─člu; T├╝rkmenlerin s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ dile getirdi. Konu┼čmas─▒nda kendisine y├Âneltilen ÔÇśT├╝rkmenlerin neye ihtiyac─▒ vard─▒r?ÔÇÖ sorusuna kar┼č─▒l─▒k, kendisinin de ayn─▒ soruyu evlenmek ├╝zere olan korumas─▒na sordu─čunda korumas─▒n─▒n kendisine ÔÇśÔÇśher ┼čeyeÔÇŁ diye cevap verdi─činden bahsederek T├╝rkmenlerin her ┼čeye ihtiya├žlar─▒ oldu─čunu dile getirmi┼čtir.
Ankara ge├žmi┼čte ABDÔÇÖnin Irak ile mevcut stratejik hedeflerinin T├╝rkiyeÔÇÖnin beklentilerine uyum sa─člayamad─▒─č─▒ noktalarda T├╝rkmenler arada s─▒k─▒┼č─▒p kalm─▒┼člard─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖnin k─▒rm─▒z─▒├žizgilerinden ├Ât├╝r├╝ m├╝ttefiki olan ABD ile ili┼čkilerindeki gerginlik 1 Mart 2003 tarihinde zirveye t─▒rmanm─▒┼čt─▒r. Ancak ge├žen birka├ž y─▒l i├žerisinde s├Âz├╝ edilen k─▒rm─▒z─▒├žizgilerden feragat edilmesinin ard─▒ndan T├╝rkmeneli b├Âlgesinin siyasi konumu tamamen s─▒k─▒nt─▒ya girmi┼čtir. Zaten T├╝rkmen meselesi ├Âteden beri T├╝rkiyeÔÇÖnin stratejik politikas─▒ i├žerisinde bazen yer almas─▒na ra─čmen ├žo─čunlukla d─▒┼č─▒nda kalm─▒┼čt─▒r. Ankara, T├╝rkmenlerin i├žinde bulundu─ču s─▒k─▒nt─▒lar─▒n giderilmesinde yard─▒m elini uzatmakta neden gecikmektedir?
Son olarak daha ├Ânce ├Ânerilen T├╝rkmenler i├žin Tazehurmat─▒ ile Tuzhurmat─▒ aras─▒nda bir g├╝venli b├Âlgenin olu┼čturulmas─▒ konusunda ba┼čta T├╝rkiye olmak ├╝zere uluslararas─▒ camiadan yard─▒m talep edilmelidir.


cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (122)...

Irak g├╝├žleri Kerk├╝k Havaliman─▒'nda kontrol├╝ sa─člad─▒

Hits: 40

Kerk├╝k'teki ilerleyi┼čini s├╝rd├╝ren Irak g├╝├žlerinin Kerk├╝k Havaliman─▒'nda da kontrol├╝ sa─člad…

Devamř...

Kerk├╝k'te son dakika: Irak ordusu Kerk├╝k havaliman─▒n─▒ ele ge├žirdi

Hits: 28

IKBY'nin ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumunun sonu├žlar─▒n─▒ iptal etmeyi reddetmesi ├╝zerine Irak ordusu …

Devamř...

Tuzhurmatu'da T├╝rkmen milletvekilinin evine hain sald─▒r─▒

Hits: 29

Selahattin iline ba─čl─▒ Tuzhurmatu il├žesinin T├╝rkmen milletvekili Niyazi Mimaro─člu'nun evine bug…

Devamř...

"200 Ki┼či ile ├ç─▒karma Yapaca─č─▒z" Diyen Alperenler, Kerk├╝k'e Ula┼čt─▒

Hits: 108

Alperen Ocaklar─▒ ─░stanbul ─░l Ba┼čkan─▒ K├╝r┼čat Mican, beraberindeki grupla birlikte T├╝rkmen ken…

Devamř...

Kerk├╝k'te askeri gerilim devam ediyor

Hits: 31

Irak'─▒n Kerk├╝k kentinde Pe┼čmerge ve Ha┼čdi ┼×abi g├╝├žleri aras─▒ndaki gerginlik devam ederken, y…

Devamř...

Irak Genelkurmay Ba┼čkan Ganimi: Kerk├╝k ne ┼čekilde olursa olsun geri al─▒nacak

Hits: 22

Irak Savuma Bakan Yard─▒mc─▒s─▒ ve Genel Kurmay Ba┼čkan─▒ Osman Al Ganimi DHA muhabirine verdi─či r├…

Devamř...

T├╝rkiye-Amerika Krizi

Hits: 108

T├╝rk H├╝k├╝meti ile Amerikan H├╝k├╝metleri aras─▒nda ├ž─▒kan vize krizinin as─▒l nedeni AmerikanÔÇÖ…

Devamř...

Kerk├╝kÔÇÖte K─▒z─▒lca K─▒yamet Kopmak ├ťzere!

Hits: 48

T├╝rk yurdu Kerk├╝k resmi olarak Ba─čdat y├Ânetimine ba─čl─▒ bir kenttir. Ancak pe┼čmerge, 2014 y─▒l…

Devamř...

Pabu├ž Pahal─▒!

Hits: 31

2014ÔÇÖten beri Pe┼čmerge i┼čgali alt─▒nda olan T├╝rkmen ┼čehri Kerk├╝k ├ževresinde Irak ordusunun y…

Devamř...

Referandumdan Konfederasyona

Hits: 185

Baz─▒lar─▒ BarzaniÔÇÖnin referandumdaki inad─▒n─▒ anlamakta zorlan─▒yor. ABD, T├╝rkiye, ─░ran ve B…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 27457

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 25669

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 25543

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

RAKKAÔÇÖYA ARA MI VER─░LD─░?

Hits: 21651

16 May─▒s Washington zirvesi s─▒ras─▒nda ve ├Âncesinde ya┼čananlar s├╝rpriz olmad─▒. AnkaraÔÇÖn─▒n s…

Devamř...

BAYRAK KR─░Z─░ ARTARAK DEVAM ED─░YOR

Hits: 21323

Ge├žen hafta Kerk├╝k'te ya┼čananlar y─▒llard─▒r tasarlanm─▒┼č projenin son halkas─▒d─▒r. Kerk├╝k jeo…

Devamř...