1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-06-23
Facebook Twitter Youtube

T├ťRKMENLER NE DURUMDA?

ÔÇťTarihi K├╝rdistanÔÇŁ yok

Dr. C├╝neyt Meng├╝


Kuzey IrakÔÇÖta uzun y─▒llardan beri her t├╝rl├╝ s─▒k─▒nt─▒lara ra─čmen varl─▒─č─▒n─▒ korumaya ├žal─▒┼čmakta olan T├╝rkmenlerin b├Âlgedeki durumu incelendi─činde, 10 Haziran 2014ÔÇÖte Ter├Âr ├ľrg├╝t├╝ I┼×─░D operasyonlar─▒n─▒n ard─▒ndan daha da k├Ât├╝ye gitti─či g├Âr├╝lmektedir. IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri olan MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra, Kerk├╝k, Selahaddin ve Anbar gibi vilayetleri savunmadan terk eden Irak ordusunun yerini ya I┼×─░D ├Ârg├╝t├╝ veya pe┼čmerge milisleri alm─▒┼čt─▒r. Hali haz─▒rda Kerk├╝k ┼čehrinin stat├╝s├╝ KDP ve KYP taraf─▒ndan tayin edilmektedir. Katk─▒s─▒z T├╝rkmen kenti Telafer ve baz─▒ T├╝rkmen k├Âyleri I┼×─░DÔÇÖin kontrol├╝ alt─▒nda zorluklar i├žerisinde ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedirler. Bu geli┼čmelerin yaratt─▒─č─▒ veya yarataca─č─▒ tehlikeler sonucunda T├╝rkmeneli b├Âlgesi neredeyse co─črafyas─▒n─▒n tamam─▒n─▒ kaybetmektedir. Hali haz─▒rda, yerinden veya yurdundan olan yakla┼č─▒k 400.000ÔÇÖden fazla T├╝rkmen zor ┼čartlar alt─▒nda hayatlar─▒n─▒ idame etmektedirler. Telafer, T├╝rkmeneli B├Âlgesi i├žin Kerk├╝k kadar ├Ânemli bir yerle┼čim merkezidir. TelaferÔÇÖden g├Â├že zorlananlar─▒n yerlerine d├Ânmelerini sa─člamak amac─▒yla her t├╝rl├╝ imkanlar seferber edilmelidir.
Endi┼čeli,sessiz beleyi┼č
B├Âlgesel K├╝rt y├Ânetimi ├╝zerinde k─▒sm─▒ otoritesini kaybeden Ba─čdat h├╝k├╝meti, nedense T├╝rkmenleri IrakÔÇÖ ta siyasi denklemin d─▒┼č─▒na itmeye ├žal─▒┼čmaktad─▒r. B├Âlgeden ald─▒─č─▒m─▒z bilgilere g├Âre merkezi h├╝k├╝met I┼×─░DÔÇÖ in kontrol├╝ alt─▒ndaki b├Âlgeleri kurtarmaya ├žal─▒┼č─▒rken, kurtar─▒lan b├Âlgelerin ise ya halk milislerinin veya pe┼čmerge g├╝├žlerinin h├ókimiyeti alt─▒na girdi─či g├Âr├╝lmektedir. Ne yaz─▒k ki kurtar─▒lan Tikrit ┼čehrinin durumu da ortadad─▒r. Uzun zamandan beri Merkezi Irak h├╝k├╝meti taraf─▒ndan MusulÔÇÖa yap─▒lmas─▒ planlanan operasyonun s├╝rekli ertelenmesinin arkas─▒nda farkl─▒ senaryolar─▒n olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra b├Âlgesel K├╝rt y├Ânetimi ile s─▒k─▒ pazarl─▒klar─▒n da yap─▒ld─▒─č─▒ iddia edilmektedir. Bu geli┼čmeler T├╝rkmenlerin ne kadar vahim bir durum i├žinde oldu─čunun g├Âstergesidir. T├╝rkmenler a├ž─▒s─▒ndan meseleye bak─▒ld─▒─č─▒nda, birlik ve beraberli─čini sa─člamakta zorluklar i├žerisinde olan T├╝rkmenler, baz─▒ ├ževrelerin kar┼č─▒ ├ž─▒kmas─▒ sebebiyle m├╝┼čterek milis g├╝├žlerini halen kuramad─▒lar. Her ┼čeye ra─čmen ba─č─▒ms─▒z bir T├╝rkmen milis g├╝c├╝n├╝n kurulmas─▒ gerekmektedir. H├ólihaz─▒rda T├╝rkmenleri bir sessizlik sarm─▒┼čt─▒r. At─▒l durumda olan T├╝rkmen Meclisi bir t├╝rl├╝ toparlanamamaktad─▒r. Birka├ž g├╝n ├Ânce, T├╝rkmen Meclis Ba┼čkan─▒ÔÇÖn─▒n gen├žlerin bask─▒s─▒ sonucunda olsa bile g├Ârevini ge├žici bir komisyona devretmesi sevindirici bir geli┼čmedir. Umar─▒z komisyon bu yeniden yap─▒land─▒rman─▒n devam─▒n─▒ sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde yerine getirir. Da─č─▒n─▒k durumda olan ITC y├Ânetimi ise T├╝rkmen Meclisi gibi halen ├ž├Âz├╝m aray─▒┼člar─▒ i├žerisindedirler. Ba─čdatÔÇÖta ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝ren baz─▒ de─čerli siyaset├žilerimiz taraf─▒ndan yap─▒lan toplant─▒lar─▒n daha da verimli olabilmesi i├žin di─čer T├╝rkmen parti liderleri ve kanaat ├Ânderlerinin de kat─▒l─▒mlar─▒n─▒n sa─članmas─▒ yararl─▒ olacakt─▒r. Bu ba─člamda aylar ├Ânce T├╝rkmeneli Ara┼čt─▒rma ve D├╝┼č├╝nce Merkezi taraf─▒ndan yap─▒lmas─▒ ├Ânerilen T├╝rkmen Kurultay─▒n─▒n yeniden g├╝ndeme getirilmesi de ├Ânem arz etmektedir. Ayr─▒ca bir ka├ž ay ├Ânce Ba─čdatÔÇÖta ÔÇśÔÇÖBulu┼čmaÔÇÖÔÇÖ ad─▒ alt─▒nda yap─▒lan toplant─▒da al─▒nan kararlar aras─▒nda T├╝rkmen siyasi partilerin genel kurula gitmesi hususu da yer alm─▒┼čt─▒r. Neden hala genel kurullar─▒ yap─▒lmamaktad─▒r? Gere─činden fazla ├Â─črenci birliklerinin mevcudiyeti, siyasi ve toplumsal a├ž─▒dan baz─▒lar─▒na g├Âre zenginlik olsa bile, ayn─▒ zamanda k├╝├ž├╝k olsun benim olsun mant─▒─č─▒yla tezat d├╝┼čmektedir.
Yard─▒m eli uzanm─▒yor
Ge├žen hafta ─░stanbulÔÇÖ da D├╝nya Azerbaycanl─▒lar KongresiÔÇÖnde T├╝rkmenler ad─▒na s├Âz alan T├╝rkmen k├Âkenli bir ├Ânceki d├Ânem Irak Milletvekili olan Fevzi Terzio─člu; T├╝rkmenlerin s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ dile getirdi. Konu┼čmas─▒nda kendisine y├Âneltilen ÔÇśT├╝rkmenlerin neye ihtiyac─▒ vard─▒r?ÔÇÖ sorusuna kar┼č─▒l─▒k, kendisinin de ayn─▒ soruyu evlenmek ├╝zere olan korumas─▒na sordu─čunda korumas─▒n─▒n kendisine ÔÇśÔÇśher ┼čeyeÔÇŁ diye cevap verdi─činden bahsederek T├╝rkmenlerin her ┼čeye ihtiya├žlar─▒ oldu─čunu dile getirmi┼čtir.
Ankara ge├žmi┼čte ABDÔÇÖnin Irak ile mevcut stratejik hedeflerinin T├╝rkiyeÔÇÖnin beklentilerine uyum sa─člayamad─▒─č─▒ noktalarda T├╝rkmenler arada s─▒k─▒┼č─▒p kalm─▒┼člard─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖnin k─▒rm─▒z─▒├žizgilerinden ├Ât├╝r├╝ m├╝ttefiki olan ABD ile ili┼čkilerindeki gerginlik 1 Mart 2003 tarihinde zirveye t─▒rmanm─▒┼čt─▒r. Ancak ge├žen birka├ž y─▒l i├žerisinde s├Âz├╝ edilen k─▒rm─▒z─▒├žizgilerden feragat edilmesinin ard─▒ndan T├╝rkmeneli b├Âlgesinin siyasi konumu tamamen s─▒k─▒nt─▒ya girmi┼čtir. Zaten T├╝rkmen meselesi ├Âteden beri T├╝rkiyeÔÇÖnin stratejik politikas─▒ i├žerisinde bazen yer almas─▒na ra─čmen ├žo─čunlukla d─▒┼č─▒nda kalm─▒┼čt─▒r. Ankara, T├╝rkmenlerin i├žinde bulundu─ču s─▒k─▒nt─▒lar─▒n giderilmesinde yard─▒m elini uzatmakta neden gecikmektedir?
Son olarak daha ├Ânce ├Ânerilen T├╝rkmenler i├žin Tazehurmat─▒ ile Tuzhurmat─▒ aras─▒nda bir g├╝venli b├Âlgenin olu┼čturulmas─▒ konusunda ba┼čta T├╝rkiye olmak ├╝zere uluslararas─▒ camiadan yard─▒m talep edilmelidir.


cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (112)...

DEA┼×, IRAK T├ťRKMENLER─░'N─░N MUSUL'DAK─░ MEDEN─░YET S─░MGELER─░N─░ HEDEF ALMAKTADIR.

Hits: 19

DEA┼×,T├╝rkmen b├Âlgelerini ele ge├žirdi─či ilk g├╝nden buyana, tarih boyunca T├╝rkmen Sultanlar─▒'n…

Devamř...

T├╝rkiyeÔÇÖnin Irak Politikas─▒ndaki Hatalar─▒

Hits: 84

Ge├žmi┼č, Gelece─či Belirler... ├ľnceki yaz─▒lar─▒m─▒zda 1 Mart TezkeresiÔÇÖnin do─čurdu─ču olumsuz…

Devamř...

Kerk├╝k gazetesi 70

Hits: 11

Devamř...

IrakÔÇÖta 1925 Anayasas─▒na d├Ân├╝┼č gerekebilir mi?

Hits: 49

├ťlkeda┼člar─▒mdan ├Âz├╝r dilemem laz─▒m. ├ç├╝nk├╝ Irak halk─▒n─▒n iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devamř...

ÔÇťTarihi K├╝rdistanÔÇŁ yok

Hits: 32

Atat├╝rk ├ťniversitesi Tarih B├Âl├╝m├╝ ├ľ─čretim ├ťyesi, Sava┼č E─čilmez, Kerk├╝k ve Sincar gibi tar…

Devamř...

K├╝rt partilerine yak─▒n ├ževreler,T├╝rkmenleri hedef alarak b├Âl├╝mek istemektedirler....

Hits: 78

2003 y─▒l─▒ndan beri T├╝rkmenlerin,b├Âl├╝c├╝l├╝─če kar┼č─▒ oldu─ču i├žin ,organize bir ┼čekilde,kiml…

Devamř...

┼×ehit ├žocuklar─▒na bayram k─▒yafeti

Hits: 40

Kerk├╝k K─▒┼člas─▒ Irak T├╝rkmenleri Siyasi Tutuklular ve ┼×ehit Aileleri derne─či DanimarkaÔÇÖda bu…

Devamř...

Karda┼čl─▒k 74

Hits: 18

Devamř...

Kerk├╝kÔÇÖte yapay n├╝fus oyunu

Hits: 180

Kerk├╝kÔÇÖ├╝n n├╝fusunu, demografik yap─▒yla oynayarak 14 ┼črlda iki kat─▒na ├ž─▒karan IKBYÔÇÖnin 25…

Devamř...

KARA KARTALÔÇÖA T├ťRKMEN N─░┼×ANI

Hits: 66

Be┼čikta┼č Vodafone ParkÔÇÖta d├╝zenlenen iftar program─▒nda Be┼čikta┼č Kul├╝b├╝ne Irak T├╝rkleri t…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 21087

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 19847

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 17074

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 15698

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

FIRAT KALKANI

Hits: 15162

SuriyeÔÇÖde Esad rejimine kar┼č─▒ 2011ÔÇÖde ba┼člayan ayaklanmayla ilgili olarak T├╝rkiyeÔÇÖnin e┼č …

Devamř...