1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-03-25
Facebook Twitter Youtube

MUSUL’A OPERASYON

Antalya Kerkük’e Ses Verdi

Dr. Cüneyt MENGÜ


Kısa bir süre önce üst düzey Irak’lı bir yetkilinin İstanbul’a yapmış olduğu ziyaret sırasında kendileriyle yüz yüze görüşme imkânımız olmuştur. Irak’taki durumdan söz ederken Musul Vilayeti’ne geniş kapsamlı bir askeri harekâtın gündeme alındığı ve harekâtın Mart veya Nisan ayı içerisinde gerçekleştirilebileceği ifade edilmiştir.
Bilindiği gibi 10 Haziran 2014’de kısa adı IŞİD veya DAEŞ olan terör örgütü operasyonları sonucunda, Irak’ın 2. büyük şehri Musul ve Türkmen şehri Telafer başta olmak üzere Irak topraklarının 1/3’ü zaman içerisinde IŞİD tarafından işgal edilmiştir. Ne hikmetse Irak ordusu herhangi bir mukavemet göstermeden, bütün araç-gereçlerini, teçhizat, silah ve mühimmatlarını yerinde bırakarak Musul ve Telafer’i IŞİD’e ve IŞİD’in taarruzu olmadan da Kerkük’ü Peşmerge’ye terk etmiştir.
Tabiidir ki IŞİD tehdidinin devamlılığı hem merkezi hükümet, hem de bölgesel Kürt yönetimi üzerinde belirsizlik ve kaos yaratmaya devam etmektedir.
Bölgesel Kürt yönetiminin önemli endişeleri arasında Irak’ın bir bölümünde hâkimiyet sağlayan IŞİD dışında Şiilerin yönetimde etkin olduğu İran destekli Irak hükümetinin girişimleri yüzünden petrol zenginliğini kaybetme korkusu ve ihtilaflı bölge olarak adlandırılan Kerkük şehrinin geleceği yer almaktadır.
Iraklı bir Arap vatandaşının referans göstermeden elini kolunu sallayarak Bağdat’tan ne Erbil’e ne de Süleymaniye’ye girmesi mümkün değildir. Oysaki Erbil ya da Süleymaniye’den Iraklı bir Kürt vatandaşı, Irak’ın diğer yerleşim yerlerine serbestçe giriş-çıkış yapabilmektedir. İkinci önemli husus; hali hazırda IŞİD Kerkük’ün kuzey ve batı bölgelerinde mevzilenirken Şii milislerinin Kerkük’ün güneyine hâkim olmaları ve Peşmergelerin de Kerkük’ün merkezini kontrolleri altında tutmaları manidar ve düşündürücüdür.
Bilindiği üzere Bölgesel Kürt Yönetimi başkanı Mesut Barzani IŞİD’e karşı birleşik Peşmerge cephesini desteklemek amacıyla 17 Şubat 2015 tarihinde Kerkük’e yapmış olduğu son ziyaretinde, Kerkük’ün sadece Kürdistan’a ait olduğunu ve bölgeye sadece Kürt Peşmergelerinin girebileceğini açıklamıştır. Barzani’nin bu açıklaması merkezi hükümet ile Şii milisler ve Türkmenler tarafından endişeyle karşılanmış ve bunların üzerinde infial yaratmıştır.
Şii milis kuvvetleri cephesine bakıldığında, Irak’ın en aktif Şii militan örgütlerinden biri olan Asaib Ehl el Hak grubunun başkanı Kays Gazali yerel halk isterse Kerkük’e girebileceklerini ve Kerkük’ün Kürtlere değil Iraklılara ait olduğundan buna Barzani’nin karar veremeyeceğini söylemiştir. Bu meyanda benzer açıklamalar yine çeşitli Şii milis grupları ve bazı Türkmen kuruluşları tarafından da yapılmıştır.
IŞİD operasyonları, ekonomik ve egemenlik haklarının kullanılmasından etkilenen Bağdat ve Erbil ilişkileri, zor işlemesine rağmen kuzeyden yapılan ihracatın gelir ve paylaşımının kontrolü konusundaki ilişki asimetrik olarak devam etmektedir. Bölgesel Kürt yönetimi tek taraflı olarak kuzeyden petrol ihraç etme hakkını saklı tutarken Bağdat para kesesini elinde tutma gücüne dayanarak sözde nakit sıkıntısı çeken Kürtlere bütçe ödeneklerinde kesinti uygulamaktadır.


Irak Meclisindeki Ahrar Grubunun sözcüsü Yasir el Hüseyni, Irak hükümetine bağlı olmayan Erbil’deki Ticaret Bankası’nın Kürt yönetimine garantisiz 1,5 Milyar dolar kredi verdiğini açıklamıştır. Öte yandan Neçirvan Barzani’nin geçen hafta Ankara’ya yapmış olduğu son ziyarette Türkiye’den de 500 Milyon dolar kredi aldığı Türk medyası tarafından açıklanmıştır.
Bu olay ve gelişmeler karşısında Musul’un kurtuluşunun nasıl olacağı da ABD dahil taraflar arasındaki pazarlığa bağlıdır. Bir defa Musul’un kurtuluşuna yönelik askeri harekâtın ABD’nin bilgisi ve onayı dışında yapılamayacağı aşikârdır. Batı medyasında yayımlanan haberlere göre Kürt tarafının Musul’un kurtuluşu ile ilgili tampon bölgenin oluşturulması gibi bazı talepleri ön plana çıkmaktadır. Acaba bu tampon bölge ile Türkiye sınırı mı, yoksa Kerkük sınırı mı kastedilmektedir?
Musul’un kurtuluşu Türkmenler açısından da hayati öneme haizdir. Bir defa her şeyden önce katkısız Türkmen şehri olan Telafer’in kurtuluşu, haksız yere topraklarından göç ettirilen yaklaşık 250-300 bin insanın tekrar yurtlarına dönmelerini sağlayacaktır. Öte yandan Türkmenler ’den de 5000 akıncının Musul operasyonuna katılacağına dair yayınlanan haberler arasında yer almaktadır.
Yine Iraklı yetkiliden alınan bilgilere göre, TSK’nın Musul askeri harekatına katılacağı konusunda Türkiye’nin vereceği aktif katkının şartlarının ABD yetkilileri ile görüşüldüğü anlaşılmaktadır. Bu da aynen bize 1 Mart tezkeresini hatırlatmaktadır.
Kim ne derse desin, Türkiye 1 Mart tezkeresinde hata yapmıştır. Türk ordusunun bölgede istikrarın sağlanması ve Türkmenlerin haklarının korunması için ABD ve Irak ile müştereken Musul’a yapılacak harekatta yer almasını umut ederiz.

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarın diğer yazıları (103)...

Kerkük Valisi'nin Yarattığı Bayrak Krizi

Hits: 226

Son günlerde Kerkük Valisi Necmettin Kerim'in Kerkük Vilayet Meclisi'ne yaptığı başvuruda, Kerkük’te…

Devamı...

Antalya Kerkük’e Ses Verdi

Hits: 28

Türkmen diyarı Kerkük’ün Kürt Valisi Necmeddin Kerim, önceki gün yayınladığı Kürtçe bir genelge ile,…

Devamı...

İstanbul'da Türkmen bayrağı asılmasını İBB izin vermedi

Hits: 69

Türk Dünyası'nın her yıl geleneksel olarak buluştuğu Topkapı Türk Dünyası Mahallesi etkinlik alanınd…

Devamı...

Türkmenler, Kerkük’ü bayraklarıyla donattı

Hits: 55

Ankara’nın şımarttğı Barzani’nin, Kerkük’te Kürdistan bayrağı hamlesine karşı Türkmenler ayaklandı. …

Devamı...

Avrupa İrak Türkmenleri platformu 2. Kurultayı Kopenhag'da düzenlenecek

Hits: 49

Avrupa İrak Türkmenleri platformu düzenleyecek olan 2. Kurultayı Danimarka başkenti Kopenhag'da 29 …

Devamı...

Kerkük'teki Son Durum Ele Alındı

Hits: 38

Türkmen siyasi parti başkan ve temsilcileri, bazı Türkmen milletvekilleri ve Kerkük İl Meclisi'ndeki…

Devamı...

Salihi'den Kerkük'te yaşanan bayrak kirizi ile çok önemli açıklamalar

Hits: 40