1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-09-24
Facebook Twitter Youtube

RUSYA, SURİYE’DEN VAZGEÇEMEZ!

REFERANDUMDAN BETERİ VAR

Dr. Cüneyt Mengü


Dört yıldan beri Suriye’de devam etmekte olan iç savaşta çözüme yönelik ortaya atılan öneri ve girişimler sonuç vermemiştir. Bu girişimlerin başında yer alan Cenevre I ve Cenevre II zirvelerinin tıkanmasına sebep olan Rusya, söz konusu krizin sonuçlandırılması için uluslararası camiayı şaşırtarak yeni bir çalışma başlattığını Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Aleksandr Lukaşeviç aracılığı ile dünyaya duyurmuştur.
Yapılan açıklamada; Moskova’da düzenlemeyi planladıkları müzakerelere 20 Ocak 2015 tarihinden itibaren 30’a yakın Suriye muhalefet temsilcilerinin davet edileceğini, daha sonra 26-29 Ocak tarihleri arasında Suriye Hükümet temsilcilerinin de söz konusu zirveye dâhil olacağı belirtilmiştir. Rus sözcüsü ayrıca Cenevre toplantılarına davet edilmeyen İran’ın da toplantıya davet edileceğini, katılımın önyargısız, kayıtsız ve şartsız olacağı, görüşmelerde BM Daimi Temsilcisi Staffan de Mistura’nın çabaları sonucunda oluşan Cenevre Mutabakatı temellerinin de esas alınacağı belirtilmiştir.
Bilindiği gibi Suriye’de Beşar Esad yönetimine karşı 2011 yılından beri başlayan iç savaşta BM verilerine göre; şu ana kadar 200 binden fazla kişinin hayatını kaybetmiş, 6,5 milyona yakın Suriyeli evlerini terk etmiş ve bunların büyük bir kısmı ise çeşitli ülkelere göçmen sıfatı ile iltica etmişlerdir. Yalnız Türkiye’de Suriyeli göçmen sayısı 2 milyonu aşmıştır. Suriye içinde de derinleşen insani kriz ve dramatik durum had safhaya ulaşmış, devam etmekte olan iç savaş, özelikle IŞİD’in de devreye girmesi ile farklı boyutları da beraberinde getirmiştir.
Şimdilerde silahlı muhalefet içinde de ayrı bir savaş başlamıştır. Hâlihazırda Suriye topraklarının 3/1’ini elinde tutan IŞİD’e karşı savaşanların arasında Özgür Suriye Ordusu, İslami Cephe, Kürt grupları ve Mücahitler ordusu yer almaktadır. Öte yandan yönetimi İstanbul’da bulunan Suriye Muhalefeti ve Devrim Güçler Koalisyonu ile Suriye merkezli Ulusal Koordinasyon Komitesi Geçiş Hükümeti konusunda farklı yorumlar ileri sürdürmektedirler. Muhalifler kendi içlerinde mezhepsel, etnik ve ideolojik ayrışmalardan dolayı her ne kadar Esad rejimine karşı olmalarına rağmen söylem birliği tesis edememişlerdir.
Cenevre zirvelerinin ilki 30 Haziran 2012 tarihinde BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi ülkesi ile Türkiye, Katar, Kuveyt ve Irak Dışişleri Bakanlarının katılımı ile yapıldı. Cenevre II ise Türkiye dâhil 40’a yakın ülkenin temsilcilerinin katılımı ile 20 Ocak 2014 tarihinde İsviçre’nin Montrö kentinde yapıldı. Bu toplantılarda hem Esad’lı ve hem de Esad’sız rejimin dâhil olmayacağı bir geçiş hükümetinin kurulması öngörüldü ise de, Rusya ve Çin’in bu öneriye ‘Hayır’ demesi ile süreç tıkanmıştır. Arap Medyasında yayınlanan bilgilere göre Moskova projesi, Suriye Meclis’inin fesh edilerek uluslararası gözetim altında seçim yapılması, yeni Meclis, yeni Anayasa, terörle mücadelede ordunun desteklenmesi, diğer taraftan Başkanlık seçiminde ise herhangi bir kişinin vetoya tabii tutulması gibi konular yer almaktadır.
Moskova projesi Esad rejimi ve muhalefetin büyük bir bölümünün toplantıya katılacağı şu ana kadar gelen bilgilerden anlaşılmaktadır. Uluslararası yansımalarına gelince; BM Genel Sekreteri toplantıya bir temsilci göndereceğini, proje görüntüsünün net olmadığı gerekçesi ile toplantıya ihtiyatlı yaklaşan Fransa dışında herhangi bir batılı ülkeden şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmamıştır. Bazılarına göre Rusya’nın bu girişimi özellikle Ukrayna’da karşılaştığı sıkıntıların yanı sıra petrol fiyatlarının Rus ekonomisine uğrattığı zararları bertaraf etmek için Suriye meselesini bir başarı hikâyesi olarak sunma amacı taşımaktadır. Hâlbuki Rusya, Ortadoğu ülkeleri elçilikleri kanalı ile Suriye rejimi ve muhalefet temsilcileri ile görüşmelerini çoktan başlatmış olup başta güvenilir müttefiği Suriye rejimi olmak üzer diğer gruplardan bazı tavizlerin elde edilmesi sonucunda küresel güçler arasında yerini pekiştirmeyi amaçladığını düşünmek doğru olmaz mı?
Türkiye’ye gelince; Türkiye ile 900 km’den fazla sınır şeridi olan Suriye stratejik, jeopolitik, güvenlik, coğrafya ve ekonomik yönden Türkiye için önem arz etmektedir. Son 15 yıl içerisinde 2011’e kadar iki ülke arasında ilişkiler zirveye çıkmıştır. Ne oldu ise iç savaşın başlamasıyla Türkiye Suriye Muhalefetinin yanında yer aldı ve krizin çok kısa sürede çözülebileceği inancı hâkim oldu. Ancak düşünüldüğü gibi gerçekleşmedi ve artan göçmen sayısının ekonomik ve sosyal sorunlar yaratmaya başlamasıyla en fazla zarar gören ülke Türkiye oldu. Moskova Projesi başarılı olsun veya olmasın Suriye bir bölünme arifesindedir ve Türkiye için de çok büyük bir tehlike arz etmektedir.
Türkiye Suriye’deki bu iç savaşta tarafsız kalamaz mıydı? Mısır politikası üzerindeki ısrar Suriye’de de aynen uygulanmaktadır. Merak ediyorum; Ortadoğu’da hangi ülke demokratik yöntemlerle yönetilmektedir?


Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (119)...

Kerkük Ağabey

Hits: 45

Yıllar önce bir toplantıda yaşanmış hatıradır bu. Yüreği Anadolu sevdasıyla dolu hikây…

Devam...

'1926 ve 1946 anlaşmaları çok açık'

Hits: 271

11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Ortadoğu Danışmanı olarak da görev yapan Kerkük Vakfı…

Devam...

İbadi: Referandumun ertelenmesi değil tamamen iptali gerekir

Hits: 13

ırak ibadi bağımsızlık referandum200917.jpg Kuzey Irak'ta bağımsızlık referandumu gergin…

Devam...

‘SU SERPTİM ATEŞ SÖNSÜN-SERPTİĞİM SU DA YANDI’

Hits: 19

Yukarıda okuduğumuz ve içimizi yakmaktan öte delip geçen dizeler bir Kerkük türküsüne ait…

Devam...

REFERANDUMDAN BETERİ VAR

Hits: 415

Referandum tarihine ramak kala, sinsi oyunlar oynanıyor. Birleşmiş Milletler’in Irak Temsilcisi…

Devam...

Türk Sivil Kuruluşların Ortak Basın Bildirisi: Tarihi UYARI

Hits: 90

İsrail hariç bütün dünya ülkelerinin muhalefetine ve Birleşmiş Milletlerin uyarılarına ra…

Devam...

BARZANİ MİLYONLARCA TÜRKMENİ NEDEN BİR KAÇ BİN OLARAK GÖRMEKTEDİR?

Hits: 58

Kürt Bağımsızlık Referandumu 25 Eylül'de başta Kerkük olmak üzere TÜRKMENELİ'NİN diğer …

Devam...

SAKIN ALDANMAYIN: ESAS HEDEF KERKÜK’TÜR

Hits: 1864

İnadına Referandum... Dünyanın birçok yerinde başarılı referandumlar yapıldı ve bir kı…

Devam...

REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Hits: 63

Kerkük başta olmak üzere Telafer hariç tüm Türkmeneli topraklarını içine alan ihtilaflı b…

Devam...

Sayın Cumhurbaşkanıma Açık Mektup

Hits: 380

Zatı-âlilerinizin malumları olduğu üzere Irak Türkleri, uzun yıllardan beri çeşitli haksız…

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 25411

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 25029

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 23466

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 20265

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...

BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Hits: 19687

Geçen hafta Kerkük'te yaşananlar yıllardır tasarlanmış projenin son halkasıdır. Kerkük jeo…

Devam...