1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-15
Facebook Twitter Youtube

RUSYA, SURİYE’DEN VAZGEÇEMEZ!

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Dr. Cüneyt Mengü


Dِrt yıldan beri Suriye’de devam etmekte olan iç savaşta çِzüme yِnelik ortaya atılan ِneri ve girişimler sonuç vermemiştir. Bu girişimlerin başında yer alan Cenevre I ve Cenevre II zirvelerinin tıkanmasına sebep olan Rusya, sِz konusu krizin sonuçlandırılması için uluslararası camiayı şaşırtarak yeni bir çalışma başlattığını Dışişleri Bakanlığı sِzcüsü Aleksandr Lukaşeviç aracılığı ile dünyaya duyurmuştur.
Yapılan açıklamada; Moskova’da düzenlemeyi planladıkları müzakerelere 20 Ocak 2015 tarihinden itibaren 30’a yakın Suriye muhalefet temsilcilerinin davet edileceğini, daha sonra 26-29 Ocak tarihleri arasında Suriye Hükümet temsilcilerinin de sِz konusu zirveye dâhil olacağı belirtilmiştir. Rus sِzcüsü ayrıca Cenevre toplantılarına davet edilmeyen İran’ın da toplantıya davet edileceğini, katılımın ِnyargısız, kayıtsız ve şartsız olacağı, gِrüşmelerde BM Daimi Temsilcisi Staffan de Mistura’nın çabaları sonucunda oluşan Cenevre Mutabakatı temellerinin de esas alınacağı belirtilmiştir.
Bilindiği gibi Suriye’de Beşar Esad yِnetimine karşı 2011 yılından beri başlayan iç savaşta BM verilerine gِre; şu ana kadar 200 binden fazla kişinin hayatını kaybetmiş, 6,5 milyona yakın Suriyeli evlerini terk etmiş ve bunların büyük bir kısmı ise çeşitli ülkelere gِçmen sıfatı ile iltica etmişlerdir. Yalnız Türkiye’de Suriyeli gِçmen sayısı 2 milyonu aşmıştır. Suriye içinde de derinleşen insani kriz ve dramatik durum had safhaya ulaşmış, devam etmekte olan iç savaş, ِzelikle IŞİD’in de devreye girmesi ile farklı boyutları da beraberinde getirmiştir.
Şimdilerde silahlı muhalefet içinde de ayrı bir savaş başlamıştır. Hâlihazırda Suriye topraklarının 3/1’ini elinde tutan IŞİD’e karşı savaşanların arasında Özgür Suriye Ordusu, İslami Cephe, Kürt grupları ve Mücahitler ordusu yer almaktadır. Öte yandan yِnetimi İstanbul’da bulunan Suriye Muhalefeti ve Devrim Güçler Koalisyonu ile Suriye merkezli Ulusal Koordinasyon Komitesi Geçiş Hükümeti konusunda farklı yorumlar ileri sürdürmektedirler. Muhalifler kendi içlerinde mezhepsel, etnik ve ideolojik ayrışmalardan dolayı her ne kadar Esad rejimine karşı olmalarına rağmen sِylem birliği tesis edememişlerdir.
Cenevre zirvelerinin ilki 30 Haziran 2012 tarihinde BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi ülkesi ile Türkiye, Katar, Kuveyt ve Irak Dışişleri Bakanlarının katılımı ile yapıldı. Cenevre II ise Türkiye dâhil 40’a yakın ülkenin temsilcilerinin katılımı ile 20 Ocak 2014 tarihinde İsviçre’nin Montrِ kentinde yapıldı. Bu toplantılarda hem Esad’lı ve hem de Esad’sız rejimin dâhil olmayacağı bir geçiş hükümetinin kurulması ِngِrüldü ise de, Rusya ve Çin’in bu ِneriye ‘Hayır’ demesi ile süreç tıkanmıştır. Arap Medyasında yayınlanan bilgilere gِre Moskova projesi, Suriye Meclis’inin fesh edilerek uluslararası gِzetim altında seçim yapılması, yeni Meclis, yeni Anayasa, terِrle mücadelede ordunun desteklenmesi, diğer taraftan Başkanlık seçiminde ise herhangi bir kişinin vetoya tabii tutulması gibi konular yer almaktadır.
Moskova projesi Esad rejimi ve muhalefetin büyük bir bِlümünün toplantıya katılacağı şu ana kadar gelen bilgilerden anlaşılmaktadır. Uluslararası yansımalarına gelince; BM Genel Sekreteri toplantıya bir temsilci gِndereceğini, proje gِrüntüsünün net olmadığı gerekçesi ile toplantıya ihtiyatlı yaklaşan Fransa dışında herhangi bir batılı ülkeden şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmamıştır. Bazılarına gِre Rusya’nın bu girişimi ِzellikle Ukrayna’da karşılaştığı sıkıntıların yanı sıra petrol fiyatlarının Rus ekonomisine uğrattığı zararları bertaraf etmek için Suriye meselesini bir başarı hikâyesi olarak sunma amacı taşımaktadır. Hâlbuki Rusya, Ortadoğu ülkeleri elçilikleri kanalı ile Suriye rejimi ve muhalefet temsilcileri ile gِrüşmelerini çoktan başlatmış olup başta güvenilir müttefiği Suriye rejimi olmak üzer diğer gruplardan bazı tavizlerin elde edilmesi sonucunda küresel güçler arasında yerini pekiştirmeyi amaçladığını düşünmek doğru olmaz mı?
Türkiye’ye gelince; Türkiye ile 900 km’den fazla sınır şeridi olan Suriye stratejik, jeopolitik, güvenlik, coğrafya ve ekonomik yِnden Türkiye için ِnem arz etmektedir. Son 15 yıl içerisinde 2011’e kadar iki ülke arasında ilişkiler zirveye çıkmıştır. Ne oldu ise iç savaşın başlamasıyla Türkiye Suriye Muhalefetinin yanında yer aldı ve krizin çok kısa sürede çِzülebileceği inancı hâkim oldu. Ancak düşünüldüğü gibi gerçekleşmedi ve artan gِçmen sayısının ekonomik ve sosyal sorunlar yaratmaya başlamasıyla en fazla zarar gِren ülke Türkiye oldu. Moskova Projesi başarılı olsun veya olmasın Suriye bir bِlünme arifesindedir ve Türkiye için de çok büyük bir tehlike arz etmektedir.
Türkiye Suriye’deki bu iç savaşta tarafsız kalamaz mıydı? Mısır politikası üzerindeki ısrar Suriye’de de aynen uygulanmaktadır. Merak ediyorum; Ortadoğu’da hangi ülke demokratik yِntemlerle yِnetilmektedir?


Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (137)...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 6

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 10

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 11

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 61

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR

Hits: 88

Bir Türkmen şehri olan Kerkük, jeo-ekonomik özelliklerinden dolayı 20. Yüzyılın her dönemin…

Devam...

Irak’ta Türkmenler yine görmezden geliniyor

Hits: 41

Türkmeneli Lideri Erşat Salihi, Türk Dünyası ve Türkmen halkına Irak’ta cereyan eden son ge…

Devam...

Türkmen siyasetçi Niyazi Mimaroğlu'na suikast girişimi

Hits: 86

Eski Türkmen milletvekili Niyazi Mimaroğlu yaptığı açıklamada gece geç saatlerde Tuzhurmatu …

Devam...

Kerkük'te Türkçe eğitim veren okullara yoğun talep

Hits: 87

Kerkük olmak üzere Türkmenlerin yoğunlukta yaşadığı kentlerde bulunan ve Türkçe eğitim ve…

Devam...

Kerkük havalimanı hizmete girdi

Hits: 109

Kerkük'teki askeri havalimanı sivil uçuşlara da açıldı. Irak Türkmen Cephesi (ITC) lideri Er…

Devam...

Adları Türkmen'dir Özleri Türkmen

Hits: 82

El sürsen ipektirler Koklasan çiçektirler Kendi elleri ile Bu aziz topraklara Kendilerini e…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38791

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36894

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33921

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29849

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28966

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...