1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-24
Facebook Twitter Youtube

Kerkük’ü Osmanlıca okumak

Güngör Yavuzaslan

Ortadoğu artık bir milletler cehennemine dِndü. Güçlünün zayıfı ezdiği zamanlardayız. Mazlum halkların kaderi ve geleceği zalim çetelerin elinde. Türkiye sınırında elleri kanlı iki ِrgüt PYD ve IŞID çatışırken Kerkük’te sıcak gelişmeler oluyor.100 yıllık zaman diliminin içinde 1 günde İngilizlere terk etmek zorunda kaldığımız şehri Kerkük’ü dolaşırken sizi Selçuklu beyleri, Osmanlı Paşaları tutar.Adını Oğuz beylerinin GÖK YURT demesinden olan masal şehri Kerkük toprağının altındaki kara zenginlik petrol gibi kara bir yazgıyı yaşıyor. Kerkük Kalesi, Gِk Kümbet’i, Nakışlı Minare ve Camisi, Aziziye Kışlası, 16 gِzlü Taşkِprü gibi 60’tan fazla Türk eserine Kerkük’ün her yerinde Osmanlıca eselere rastlarsınız. Kerkük’ün petrol sahası Baba Gürgür adı Türkçedir. Kerkük Kalesi’nde gezerken tanık olduğumuz içler acısı gِrüntü bile Osmanlı izlerini silememiş. Yüzlerce Türk geleneksel evi barındıran ve Türkmenlerin yüzyıllar boyunca yoğunluklu olarak yaşadıkları kalenin içi Saddam rejimince dozerlerle yerle bir edildi. Yine Selçuklu dِnemine ait Gِk Kümbetin dış duvarlarıyla karşı karşıya geldiğimizde talan edildiğini çinilerin sِküldüğünü gِrdük. Kümbet 14. yüz yılda Selçuklu hanedanına mensup Buğday Hatun için yaptırılmıştır Kale içinde pek çok mimari eser Osmanlıya aittir.Uryan Camisi, ki bu cami 1741de Osmanlı dِnemi yapımıdır.Yine şehrin en eski mezarlığı kalede bulunan Danyal Peygamber Camiinin bitişinde bulunmaktadır… Mezar taşları Osmanlı Türkçesi kitabeleri, kentin başlı başına bir tapusudur. Hasan Mekki Camisi, 1701 yılında Vali Firari Hasan Paşa tarafından yapılmıştır.
Fuzuli Mescidi, Türk Şairi Fuzuli’nin babası Molla Süleyman bu mescidin imamlığını yapmıştır.
Halk tarafında Kayseri olarak bilinen Kapalı Çarşı 1800’lü yıllarda Osmanlı tarafından yapılmış ve yaklaşık 300 dükkândan ibarettir. Mecidiye Sarayı, 1854 tarihinde Vali Ali Paşa tarafından yapılmıştır. Taşkِprü, 1875 yılında Vali Muşir Nafiz Paşa tarafından 16 gِzlü olarak yapılmıştır. Kerkük’ün iki yakasının birbirine bağlanması amacıyla yapılan kِprü, siyasi nedenlerden dolayı Irak yِnetimi tarafından yıkılmıştır.

Kerkük’te ilk yerleşim izlerine M.Ö.2000 yıllarının ortalarında rastlanılmaktadır. Bugünkü Kerkük şehrinin Arafa olarak bilinen bِlgesinde yapılan kazılarda M.Ö. 2600 yıllarına ait çeşitli silahlar, bakır eşyalar ve toprak kaplar bulunmuştur. Kerkük’ün en eski yerleşim mekânı Kerkük Kalesinin içidir. Kale, bu eski şehrin adeta çekirdeğini oluşturmuştur. Kalenin yapılışı M.Ö. 3000 yıllarının ortalarına kadar uzanır. Hz.Ömer zamanında İslam ordularının meşhur Kaadisiyye Meydan muharebesinde Sasanileri M.S.636 yılında yenmesinden sonra, Kerkük bir Müslüman şehri olmaya başlar. Şehir, 750 yılında Abbasi Devletinin kurulması ile İslam devletinin sınırlarına dâhil olur.

1055 yılında Tuğrul Bey, komutasında çoğu Oğuz boylarına mensup ordusu ile Irak’a girer. Büveyhi’lerin egemenliğine son vererek hükümdarları Melik Rahim’i tutuklar. Halifeliği Abbasilere bırakır ancak askeri hâkimiyet Tuğrul Beyin uhdesinde kalır. Sultan Mahmut Tapar komutasında Kerkük 63 yıl Büyük Selçukluların hâkimiyetinde kalır. 1118 yılında Irak Selçuklularının hâkimiyetinde 12 yıl kalır.1130 yılında Arslantaş oğlu Kıpçak, Kerkük’ün de içinde bulunduğu Şehrizor bِlgesinde üstünlük sağlar ve tek egemen güç haline gelir. Uzun yıllar bu bِlge Vilayet’ül Kıpçakiyye olarak anılır. Arslantaş, Türkmenler tarafından çok sevildiği için, kısa sürede Kerkük’te varlıklarını güçlendirirler ve sayıları iyiden iyiye artar.1139 yılında Musul Atabeyi İmadeddin Zengi, Kerkük dâhil bütün bِlgeyi ele geçirir. Timur’un Irak seferi sırasında 1393 tarihinde Kerkük Kalesine uğradığı gِrülmektedir. Timur kalenin sorumluluğunu kendi adamlarından Emir Ali’ye verir. Kale 18 yıl gibi kısa bir süre sonra bu sefer Karakoyunluların eline geçer. Tarihte, Baranlılar olarak da bilinen Karakoyunluların kurucusu Bayarm Hoca’dır; o da bir Oğuz Türkü’dür. Yani Türkmendir.1470 yılında Kerkük Şehrine Akkoyunlular hâkim olurlar. 1508 yılında Akkoyunlu Devleti, Safavi devletinin kurucusu Şah İsmail tarafından kaldırılıncaya kadar Kerkük, Akkoyunluların hâkimiyetinde kalmıştır. Daha sonra Safavi devletinin egemenliğine giren Kerkük, Yavuz Sultan Selim komutasında Çaldıran Savaşı galibi Osmanlı Devletinin nüfuz alanına girmiştir. Kanuni Sultan Süleyman’ın Bağdat ve daha sonra Kerkük ziyaretinde Bayat boyuna mensup ünlü Kerküklü Türk şairi Fuzuli, Bağdat Kasidesini padişaha sunar. Bu dِnemde Kerkük Kalesine yeniçeriler yerleştirilir. İlk iş olarak kale tahrir ettirilerek kaleye ocaklılar, tımarlılar ve zeametler yerleştirilir. 1549 yılında Kerkük Beylik ve 1578 yılında da Beylerbeyi olur. Bu yıllarda Kerkük, Osmanlı kayıtlarında “GÖKYURT” olarak geçmeye başlar. Osmanlının bu ismi Kerkük şehrine verme düşüncesi, şehrin o tarihlerde halis bir Türk şehri olduğunun kanıtıdır. Kerkük 172 yıl Osmanlının idaresinde kalmıştır. Şehirde, günümüze kadar gelen birçok Osmanlı eserleri bu dِnemde yapılmıştır. Şimdi Kerkük kalasında Osmanlı mezarları başında fotoğraf çektirmenin ِtesinde çok şey yapmak lazım. BİRİLERİ OSMANLICA mı dedi.

Güngör Yavuzaslan Yazarn dier yazlar (40)...

Erşat Salihi, Fatih Yıldız'la görüştü

Hits: 10

Irak Türkmen Cephesi lideri Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız'la görüştü.…

Devam...

Erşat Salihi'den sert uyarı: "Demokrasi nöbetimiz başka bir şeye dönüşebilir"

Hits: 8

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi, Irak seçimlerine dair CNN Türk'e öneml…

Devam...

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Hits: 39

Irak'ta seçim sonrası kaos devam ediyor... Kerkük, Süleymaniye ve Erbil'de  yapılan seçim hil…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 24

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 22

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 245

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 437

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 46

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 25

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 40

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük'ü unutmak, unutturmak

Hits: 28259

Türkiye'de milliyetçi damarı olan çevrelerde bir Kerkük ve Türkmen hassasiyeti vardır. Sِyle…

Devam...

ZOR GـNLER

Hits: 21565

1915 tarihimizde en zorlu yıllardan biridir.1. Dünya Savaşı dağılan Osmanlı ve yedi düvelle …

Devam...

KERKـK ELE DـŞTـ

Hits: 18297

Suriye gündeminde Al Bab, Menbiç, Rakka hattında gelişmeler varkan Türkiye’de Hollanda krizi …

Devam...

Musul´u Konuşurken Türkmenleri Unutmak

Hits: 16531

Bizde herkes Ortadoğu uzmanıdır. Irak’ta Musul’u kurtarma harekatı ِncesi anlatılanlara ba…

Devam...

KERKـK SADECE KERKـK DEĞİLDİR?

Hits: 13437

Türkiye olarak etrafımızda yaşanan olaylara ‘’alan gerçekleri ‘’ile bakmaktan çok uza…

Devam...