1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-08-21
Facebook Twitter Youtube

OSMANLICA DERSLER─░

T├╝rkmenler Telafer

Dr. C├╝neyt Meng├╝



Milattan ├Ânce T├╝rkler, ilk olarak G├Âkt├╝rkÔÇÖler taraf─▒ndan milli alfabe olan Orhun alfabesini kullanm─▒┼člard─▒r. ├ľte yandan Do─ču T├╝rkistanÔÇÖdan ba┼člayarak geni┼č bir alana hakim olan T├╝rkler, Uygur alfabesini kullanamaya ba┼člam─▒┼člard─▒r. Her iki alfabede de T├╝rk dilinin ├Âzelli─čini ta┼č─▒yan ├╝nl├╝ harflerin yer ald─▒─č─▒ da bilinmektedir.
6. as─▒rdan sonra ─░slamiyetÔÇÖi kabul eden T├╝rkler, Sel├žuklu ve Osmanl─▒ d├Ânemlerinde yaz─▒lar─▒nda ├╝nl├╝ harflerden yoksun Arap harflerini kullanm─▒┼člard─▒r. Birinci D├╝nya Sava┼č─▒n─▒n sonucunda Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunun da─č─▒lmas─▒ ile yaz─▒ dilinde de─či┼čimin gereklili─čini dikkate alan Orta Asya T├╝rkleri taraf─▒ndan ilk ad─▒m at─▒lm─▒┼č ve 1928 tarihinde harf ink─▒lab─▒ ile T├╝rkiye, ├╝nl├╝ harflerini i├žeren Latin harflerini kullanmaya ba┼člamas─▒yla Rusya, Orta Asya T├╝rklerinin alfabesini Kiril alfabesine ├ževirmi┼čtir.
Osmanl─▒ca dersleri olarak g├╝ndeme getirilen konuya gelince 24 a┼čiretten olu┼čan ve ─░slamiyetÔÇÖi kabul eden O─čuz T├╝rkleri ana yurtlar─▒ndan AsyaÔÇÖn─▒n bat─▒s─▒na g├Â├ž etmeleri sonucu b├Âlgede beylikler, emirlikler, devletler ve hatta imparatorluklar kurmu┼člard─▒r. Bunlar─▒n aras─▒nda K─▒n─▒k boyu Sel├žuk ─░mparatorlu─čunu, Kay─▒ boyu ise Osmanl─▒ imparatorluklar─▒n─▒ kurdular. Ne Sel├žuklu ne de Osmanl─▒ diye bir milletin ve ne de bir dilin olmad─▒─č─▒n─▒ belirtmek isterim. Sel├žuklu da Osmanl─▒ da T├╝rkÔÇÖt├╝r ve kulland─▒klar─▒ yaz─▒ ise Arap harfleri ile eski T├╝rk├žedir.
Osmanl─▒ dersleri diye ortaya at─▒lan ve g├╝ndemi i┼čgal eden konu hakk─▒nda ister yurt i├žinde ve d─▒┼č─▒nda baz─▒ sorgulamalar─▒ da beraberinde getirmi┼čtir; konu Osmanl─▒y─▒ diriltmekten ba┼člayarak T├╝rkiye CumhuriyetiÔÇÖnin kurulu┼č felsefesinin hedef al─▒nd─▒─č─▒ ve mezar ta┼člar─▒n─▒n okunmas─▒na kadar indirilmektedir. ├ľncelikle Osmanl─▒ egemenli─či dahil tarih boyu gelmi┼č ge├žmi┼č t├╝m imparatorluklar k─▒l─▒├ž g├╝c├╝ alt─▒nda kurulmu┼čtur. G├╝n├╝m├╝zde bu g├╝c├╝n yerini her alanda Know-How (bilgi sanat─▒) ├╝st├╝nl├╝─č├╝ alm─▒┼čt─▒r. ─░┼čte ABD, Rusya, ├çin. T├╝rkiyeÔÇÖnin durumu ise ortadad─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖnin bug├╝n i├žerisinde bulundu─ču durumda Osmanl─▒y─▒ diriltmek abesle i┼čtigaldir.
Muas─▒r medeniyeti yakalamak T.C.ÔÇÖnin kurulu┼č felsefesinin ├Ânemli unsurlar─▒ndand─▒r. 1928ÔÇÖde yap─▒lan harf ink─▒lab─▒ bu hedefin ger├žekle┼čmesi i├žin at─▒lan ├Ânemli ad─▒mlardan birisidir. Bu ink─▒lab─▒n devreye girmesi ile bir ├Ânceki d├Âneme g├Âre okuma-yazma oran─▒ndaki y├╝ksek derecede art─▒┼č g├Âstermesi bunun ├Ânemli bir kan─▒t─▒d─▒r.
Osmanl─▒ d├Âneminde halk aras─▒nda her ne kadar konu┼čma dili olarak halis T├╝rk├že h├╝k├╝m s├╝rmesine ra─čmen saraylarda ve edebiyat├ž─▒lar aras─▒nda kullan─▒lan T├╝rk├že ├╝zerinde a┼č─▒r─▒ derecede Arap├ža ve Fars├ža kelimelerinin dahil edilmesi, halktan ayr─▒, tepeden bakan ve kendilerini ├žok ├╝st├╝n g├Âren bir kesim yaratm─▒┼čt─▒r. B├Âylece o zamanda da ve ┼čimdi de eski T├╝rk├že okuma ve yazma i├žin, sadece Arap alfabesini ├Â─črenerek de─čil, T├╝rk├žeyi istila eden Arap├ža ve Fars├ža kelimelerinin de anlamlar─▒n─▒ bilmek gerekmektedir.

Osmanl─▒ca denilen eski T├╝rk├žede ├╝nl├╝lerin yoklu─ču bir├žok kelimenin yaz─▒l─▒┼č─▒ ayn─▒ olmas─▒na kar┼č─▒n iki veya ├╝├ž anlam ifade etmektedir. ├ľrne─čin g├╝l, g├Âl, gol/un, ├╝n, on vb. eski yaz─▒ ile aynen yaz─▒l─▒r. Bu durumun T├╝rk├žeyi ne hale getirdi─činin fark─▒nda olanlar─▒n; III. Selim d├Ânemindeki reform ├žal─▒┼čmalar─▒, 1876 y─▒l─▒nda T├╝rk├že dilinin Kanuni EsasiÔÇÖnin 18. Maddesinde resmi dil olarak yer almas─▒ ve Tanzimat D├Âneminde Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n ─▒slahat giri┼čimleri sonu├ž vermemi┼čtir.
Mezar ta┼člar─▒ saplant─▒s─▒ kimseyi tedirgin etmesin. ├ľnemli ta┼člar─▒n tespiti yap─▒lm─▒┼č olup, yaln─▒z T├╝rkiyeÔÇÖde de─čil d├╝nyada mevcut Osmanl─▒ eserlerinin ve ar┼čivinin do─čru d├╝r├╝st bir ┼čekilde korunup korunmad─▒─č─▒ ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
Tabidir ki ├žocuklar─▒m─▒z di─čer yabanc─▒ diller yan─▒nda eski T├╝rk├žeyi ara┼čt─▒rma amac─▒yla bilmelidir. Ancak zorluklar─▒n ba┼č─▒nda harfler de─čil eski T├╝rk├žede Arap├ža ve Fars├ža kelimelerin a┼č─▒r─▒ derecede varl─▒─č─▒d─▒r. Bu itibarla harflerin yan─▒ s─▒ra Arap├ža ve Fars├ža dili ├Â─čretildi─či takdirde daha yararl─▒ olacakt─▒r.
Osmanl─▒ÔÇÖda, T├╝rkiyeÔÇÖde T├╝rklerin mal─▒d─▒r.



Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (116)...

T├╝rkmeneli dergi 114

Hits: 3

Devamř...

Kerk├╝k'te K├╝rdistan bayra─č─▒ krizi derinle┼čiyor... Mahkeme karar─▒n─▒ uygulamayacaklar

Hits: 9

Ba─čdat ─░dare Mahkemesi'nin verdi─či 'K├╝rdistan bayra─č─▒' karar─▒ sonras─▒nda kriz s├╝r├╝yor. son…

Devamř...

REFERANDUM ENGELLEN─░R VEYA ERTELEN─░R M─░?

Hits: 10

Irak K├╝rdistan B├Âlgesi ile Kerk├╝k ba┼čta olmak ├╝zere ihtilafl─▒ topraklar─▒ i├žine alan b├Âlgede…

Devamř...

Irak T├╝rkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 8

Irak T├╝rkmen Cephesi Ba┼čkan─▒ Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi'nin 25 Eyl├╝l'deki ba─č─▒ms─▒…

Devamř...

T├╝rkmenler Telafer'den g├╝venli b├Âlgelere ka├ž─▒yor

Hits: 41

Irak T├╝rkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEA┼×'─▒n elinde mahsur kalan Telafer'deki T├╝rkmenlerin…

Devamř...

T├╝rkmenlerden referandum tepkisi: Tek ba┼člar─▒na karar almamalar─▒ laz─▒m

Hits: 56

Irak T├╝rkmen Cephesi S├Âzc├╝s├╝ Ali Mehdi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├ÂnetimiÔÇÖnde (IKBY) 25 Eyl├╝lÔÇÖ…

Devamř...

Barzani'nin "ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu" karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor

Hits: 33

Barzani'nin ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor. Irak Ba┼čbakan─▒ Haydar…

Devamř...

T├ťRKMEN KENT─░ TELAFER ─░├ç─░N HAREKETE GE├ç─░LD─░

Hits: 30

Ter├Âr ├Ârg├╝t├╝ I┼×─░D'in elinde tuttu─ču T├╝rkmen kenti Telafer'deki hedeflerin, uluslararas─▒ k…

Devamř...

T├╝rkmen lider H├╝rriyetÔÇÖe konu┼čtu: ÔÇśBarzani son ana kadar ├ž─▒tay─▒ y├╝kseltecektirÔÇÖ

Hits: 64

IRAK T├╝rkmen Cephesi (ITC) lideri Er┼čad Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetim (IKBY) Ba┼čkan─▒ Mes…

Devamř...

T├╝rkmen ├çocuklar─▒n Y├╝z├╝n├╝ ├ťlk├╝c├╝ A─čabeyleri G├╝ld├╝rd├╝

Hits: 46

Eski┼čehir Yunus Emre ├ťlk├╝ Oca─č─▒ ├╝yeleri, 50 T├╝rkmen ├žocu─čuna g├╝zel bir g├╝n ya┼čatt─▒lar. …

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 24208

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 23578

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 22212

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

G├ťVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 19214

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B├Âlge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y├Ân├╝nden bi…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18202

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...