1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-08-21
Facebook Twitter Youtube

ZOR KARAR

T├╝rkmenler Telafer

Dr. C├╝neyt Meng├╝

ABD Ba┼čkan─▒ ObamaÔÇÖn─▒n I┼×─░D ile ilgili 11 Eyl├╝l tarihinde yapm─▒┼č oldu─ču a├ž─▒klamas─▒n─▒n ard─▒ndan ABD ├╝st d├╝zey yetkilileri T├╝rkiye dahil b├Âlge ├╝lkelerine yo─čun diplomas─▒ trafi─čini ba┼člatm─▒┼člard─▒r.
Bilindi─či ├╝zere I┼×─░DÔÇÖe kar┼č─▒ m├╝cadele stratejisi, 4-5 Eyl├╝l tarihlerinde CardiffÔÇÖte yap─▒lan NATO zirvesinin ana g├╝ndemini olu┼čturmu┼čtur. Zirvede T├╝rkiyeÔÇÖnin de i├žinde bulundu─ču on bat─▒l─▒ ├╝lkeden olu┼čan bir koalisyon kurma karar─▒ al─▒nm─▒┼čt─▒r.
I┼×─░D ile ilgili m├╝cadele konusunda yap─▒lan toplant─▒lardaki a├ž─▒klama ve yorumlardan anla┼č─▒ld─▒─č─▒ ├╝zere, NATO zirvesinde olu┼čturulan koalisyonun ├╝stlenece─či sorumlulu─čun s─▒n─▒rl─▒ olaca─č─▒, fakat yine T├╝rkiyeÔÇÖnin de i├žinde bulundu─ču ve S├╝nni Arap ├╝lkelerinin de yer ald─▒─č─▒ di─čer bir koalisyon ile I┼×─░DÔÇÖe kar┼č─▒ verilen m├╝cadeleyi neredeyse tamamen bu ├╝lkelere y─▒k─▒lmas─▒ a├ž─▒k├ža ifade edilmektedir. Bu ba─člamda Araplardan maddi ve istihbarat deste─či, T├╝rkiyeÔÇÖden ise aktif rol almas─▒ istenmektedir. Bilindi─či ├╝zere T├╝rkiyeÔÇÖnin IrakÔÇÖa askeri m├╝dahale krizi yeni de─čil, daha ├Ânceki y─▒llarda da iki kez Musul ve Kerk├╝k ba┼čta olmak ├╝zere AnkaraÔÇÖn─▒n g├╝ndemini g├╝nlerce me┼čgul etmi┼č ve yo─čun tart─▒┼čmalara sebep olmu┼čtur. Ancak AnkaraÔÇÖn─▒n durumu hi├žbir zaman bu g├╝nk├╝ kadar zor olmam─▒┼čt─▒r.
IrakÔÇÖa m├╝dahale krizinin ilki 8. Cumhurba┼čkan─▒ Turgut ├ľzal d├Âneminde meydana gelmi┼č, K├Ârfez Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ├ľzalÔÇÖ─▒n IrakÔÇÖa m├╝dahale ├Ânerisini reddeden d├Ânemin Genelkurmay Ba┼čkan─▒ Necip TorumtayÔÇÖ─▒n Aral─▒k 1990 da istifas─▒yla noktalanm─▒┼čt─▒r. ─░kinci kriz ise 01 Mart 2003 tarihinde TBMMÔÇÖye sunulan ABD ba┼čkanl─▒─č─▒ndaki koalisyon g├╝├žleriyle beraber T├╝rkiyeÔÇÖnin IrakÔÇÖa m├╝dahil olmas─▒ ile ilgili tezkere mecliste ├žo─čunluk sa─članamamas─▒ nedeniyle ge├žmemi┼čtir. ├ľzalÔÇÖ─▒n K├Ârfez Sava┼č─▒ s─▒ras─▒ndaki ├Ânerisine ve 01 Mart 2003 tezkeresine zaman─▒nda kar┼č─▒ ├ž─▒kanlar bug├╝n maalesef bu kararlar─▒n yanl─▒┼č al─▒nd─▒─č─▒ndan bahsetmektedirler. Her iki krizle ilgili bug├╝n oldu─ču gibi tart─▒┼čmalar ileride de devam edecektir.
Bug├╝nk├╝ I┼×─░D krizine gelince; her ne kadar baz─▒ farkl─▒l─▒klar varsa da tarih k─▒smen tekerr├╝r etmektedir. Daha ├Ânceki yaz─▒lar─▒m─▒zda belirtti─čim gibi I┼×─░D ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde k├╝resel g├╝├žler taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan insanl─▒k d─▒┼č─▒ operasyonlara hi├žbir ┼čekilde ses ├ž─▒karmayan d├╝nya kamuoyu, IrakÔÇÖ─▒n kuzeyindeki stratejik ├Âneme sahip baz─▒ b├Âlgelerin I┼×─░D taraf─▒ndan ele ge├žirilmesi sonucunda d├╝nya aya─ča kalkt─▒ ve her ┼čey y├Ân de─či┼čtirmeye ba┼člad─▒. Bu operasyonlar sonucu ├žaresiz kalan K├╝rt b├Âlgesel y├Ânetimi ve Irak h├╝k├╝meti d├╝nya kamuoyunun dikkatlerini ├žekerek bat─▒l─▒ ├╝lkelerden yard─▒m talebinde bulundular. I┼×─░DÔÇÖin k├╝resel g├╝├žlerle irtibat i├žerisinde olmas─▒ ise ihtimal dahilindedir. I┼×─░D ile ilgili hali haz─▒rdaki s├╝re├žte ise k├╝resel g├╝├žlerin ya I┼×─░DÔÇÖle olan i┼čleri bitmi┼č ya da I┼×─░D tamamen kontrolden ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
Yukar─▒da s├Âz├╝ edilen IrakÔÇÖa iki m├╝dahale ile ilgili olarak Musul ve Kerk├╝k meselesi s├╝recin ana g├╝ndemini olu┼čtururken I┼×─░D operasyonlar─▒nda en fazla zarar g├Âren T├╝rkmenlerin, ne NATO zirvesinde ne de Arap ├╝lkelerindeki I┼×─░DÔÇÖle m├╝cadele toplant─▒lar─▒nda hi├ž dikkate al─▒nmamas─▒ d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝ ve manidard─▒r. Yukar─▒da bahsedilen k├Ârfez krizi ve 1 Mart teskeresi uygulanabilseydi, T├╝rkiye b├╝y├╝k olas─▒l─▒kla baz─▒ kazan─▒mlar elde edebilme ┼čans─▒na sahip olabilirdi. Fakat bug├╝n bilinen sebeplerden dolay─▒ T├╝rkiyeÔÇÖnin Bat─▒ ─▒srar─▒yla yapaca─č─▒ askeri m├╝dahalenin ise zaman─▒nda yap─▒lmamas─▒ nedeniyle, baz─▒ tedbirlerin al─▒nmamas─▒ durumunda, sak─▒ncal─▒ olaca─č─▒ kan─▒s─▒nday─▒m. Tedbirler al─▒nmas─▒ durumunda T├╝rkiye m├╝dahil olmal─▒d─▒r. Duruma farkl─▒ y├Ânden bak─▒ld─▒─č─▒nda; T├╝rkiyeÔÇÖnin seyirci kalmas─▒ durumunda ihale PKK ve PYDÔÇÖye verilecek ve bu durumda da T├╝rkiyeÔÇÖnin egemenlik meselesi s├Âz konusu olabilecektir. Di─čer taraftan bat─▒n─▒n S├╝nni Araplara yapaca─č─▒ silah yard─▒m─▒ T├╝rkmenler i├žin de talep edilmelidir. Netice itibariyle AnkaraÔÇÖn─▒n ├Ân├╝nde fazla bir se├ženek olmamas─▒ nedeniyle T├╝rkiyeÔÇÖnin y├╝ksek menfaatleri do─črultusunda gere─či yap─▒lmal─▒d─▒r. Velhas─▒l ├žok zor bir s├╝re├ž.


Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (116)...

T├╝rkmeneli dergi 114

Hits: 3

Devamř...

Kerk├╝k'te K├╝rdistan bayra─č─▒ krizi derinle┼čiyor... Mahkeme karar─▒n─▒ uygulamayacaklar

Hits: 9

Ba─čdat ─░dare Mahkemesi'nin verdi─či 'K├╝rdistan bayra─č─▒' karar─▒ sonras─▒nda kriz s├╝r├╝yor. son…

Devamř...

REFERANDUM ENGELLEN─░R VEYA ERTELEN─░R M─░?

Hits: 10

Irak K├╝rdistan B├Âlgesi ile Kerk├╝k ba┼čta olmak ├╝zere ihtilafl─▒ topraklar─▒ i├žine alan b├Âlgede…

Devamř...

Irak T├╝rkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 8

Irak T├╝rkmen Cephesi Ba┼čkan─▒ Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi'nin 25 Eyl├╝l'deki ba─č─▒ms─▒…

Devamř...

T├╝rkmenler Telafer'den g├╝venli b├Âlgelere ka├ž─▒yor

Hits: 41

Irak T├╝rkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEA┼×'─▒n elinde mahsur kalan Telafer'deki T├╝rkmenlerin…

Devamř...

T├╝rkmenlerden referandum tepkisi: Tek ba┼člar─▒na karar almamalar─▒ laz─▒m

Hits: 56

Irak T├╝rkmen Cephesi S├Âzc├╝s├╝ Ali Mehdi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├ÂnetimiÔÇÖnde (IKBY) 25 Eyl├╝lÔÇÖ…

Devamř...

Barzani'nin "ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu" karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor

Hits: 33

Barzani'nin ba─č─▒ms─▒zl─▒k referandumu karar─▒na tepkiler giderek art─▒yor. Irak Ba┼čbakan─▒ Haydar…

Devamř...

T├ťRKMEN KENT─░ TELAFER ─░├ç─░N HAREKETE GE├ç─░LD─░

Hits: 30

Ter├Âr ├Ârg├╝t├╝ I┼×─░D'in elinde tuttu─ču T├╝rkmen kenti Telafer'deki hedeflerin, uluslararas─▒ k…

Devamř...

T├╝rkmen lider H├╝rriyetÔÇÖe konu┼čtu: ÔÇśBarzani son ana kadar ├ž─▒tay─▒ y├╝kseltecektirÔÇÖ

Hits: 64

IRAK T├╝rkmen Cephesi (ITC) lideri Er┼čad Salihi, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetim (IKBY) Ba┼čkan─▒ Mes…

Devamř...

T├╝rkmen ├çocuklar─▒n Y├╝z├╝n├╝ ├ťlk├╝c├╝ A─čabeyleri G├╝ld├╝rd├╝

Hits: 46

Eski┼čehir Yunus Emre ├ťlk├╝ Oca─č─▒ ├╝yeleri, 50 T├╝rkmen ├žocu─čuna g├╝zel bir g├╝n ya┼čatt─▒lar. …

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 24208

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 23578

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 22212

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

G├ťVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 19214

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B├Âlge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y├Ân├╝nden bi…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18202

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...