1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-02-24
Facebook Twitter Youtube

Emirli’deki Türkmen direnişi

ITC lideri Salihi, Suriye Türkmen Meclisi heyeti ile görüştü

Dr. Cüneyt Mengü



Bir Türk yazar arkadaş soruyor: Bu Emirli de nereden çıktı, daha ِnce hiç duymamıştık? Yine aynı yazar devam ediyor; “Bizler Irak devleti kurulduğu günden 2003 yılındaki Amerikan işgaline kadar Irak Türkmenleri denince aklımıza sadece Kerkük şehri gelirdi. Ancak 2003’ten sonra ِzellikle 2004-2005 yıllarında Amerikan güçleri ile Peşmergelerin ortak çıkarlarının hedefi olan Telafer’de meydana gelen olaylar Türkiye’nin tepkisine neden olmuş ve bu durum neredeyse Amerika ile Türkiye arasındaki ilişkilerin bozulmasına yol açmıştır. Yine zaman içerisinde Türkmen ilçesi Tuzhurmatu’da meydana gelen patlamalar ve üst üste gerçekleştirilen suikastler sonucu Tuzhurmatu yalnız Türkmenler değil tüm Iraklılar tarafından şehitler diyarı olarak ilan edildi ve bِylece Kerkük ile birlikte diğer Türkmen şehirleri Telafer ve Tuzhurmatu’yu da ِğrenmiş olduk.”

İki buçuk aydan fazla bir sürede IŞİD tarafından kuşatılan Emirli’nin kamuoyunda bilinmemesi, yıllardır Irak Türkmenleri üzerinde uygulanan asimile ve gِz ardı politikalarının bir sonucudur. Elimizdeki bilgiler ışığında bِlgeyi kısaca ِzetleyecek olursak; 800 yıllık bir geçmişe sahip olan Tuzhurmatu ilçesine bağlı günümüzde yaklaşık 30.000 nüfuslu Emirli Beldesi’nin de içinde bulunduğu Türkmeneli Bِlgesi’ne, Hicri 54 (Miladi 673/674) tarihinden itibaren Orta Asya’dan Batı’ya gِç eden ve İslamiyet’i kabul eden Oğuz Boyu’na mensup Bayat, Bayındır, Avşar, Kıpçak, Karakoyunlu ve Akkoyunlular gibi aşiretlerin gruplar halinde yerleştikleri pek çok tarihçi tarafından resmen kabul edilmiştir. Bu aşiretler zaman içerisinde Irak’ın kuzeyinde emirlikler ve devletler kurdular. Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey’in ِnderliğinde Türk ve Türkmen aşiretlerinin bir federasyon şeklinde müşterek hareket etmesiyle 1055 tarihinde Bağdat seferinde elde edilen başarı, 1071’de Selçuklu Sultanı Alpaslan ِnderliğinde Malazgirt Meydan Muharebesi’ne de ِrnek teşkil etmiştir.

Irak’a gِç eden aşiretler daha sonra Fırat ve Dicle nehirlerinin yukarı vadileri ile Musul, Telafer, Kerkük, Erbil ve Tuzhurmatu bِlgelerine yerleştiler. Kerkük’ün güneyinde ve Tuzhurmatu’nun kuzeyinde yer alan Emirli ise hem Selçuklu hem de Osmanlı dِneminde Bayat aşireti prenslerinin karargâhı olmuştur. Bu karargâh Emirli’de prense bağlı tüm cengâverler için güvenlikli bir yaşam merkezi olmuştur. Emirli kelimesi prens veya hükümdar anlamlarına gelen “Emir” kelimesinden türemiştir. Emirli’nin Arapça yazılışında -E yerine -A harfi kullanıldığından genellikle Türkmen ve Araplar tarafından “Amirli” şeklinde telaffuz edilmektedir. 800 yıllık geçmişe sahip bir karargâh olan Emirli’ye günümüzde yaklaşık 36 Türkmen ve Arap kِyünün bağlı olması ise çok manidardır.

Terِr ِrgütü IŞİD’in, Musul’dan sonra Selahaddin ve Tikrit’i ele geçirmesi ile bِlgede ilk hedefi Türkmen kِyleri olmuştur. Emirli’nin etrafında bulunan Bastamlı, Çardaklı, Biravcılı, Karanaz gibi ِnemli kِyler mukavemet gِstermelerine rağmen IŞİD’in eline geçmişlerdir. Ancak, Emirli’de askeri eğitim gِrmekte olan Türkmen Sahva grubuna halkın da katılımıyla IŞİD’e karşı kahramanca mücadele verilmiş olup halen de topraklarını savunmaya devam etmektedirler. Buna rağmen Emirli dünyanın gِzü ِnünde 2,5 aydan fazla bir süredir IŞİD tarafından kuşatılmış durumdadır. Ne yazıktır ki ne Irak ordusu ne de Peşmerge güçleri kuşatmayı kaldırmaktan acizdir. Yine Amerika’nın müdahalesi beklenmektedir.

Bِlgeden bize ulaşan haberlere gِre Emirli’de, IŞİD’e karşı Türkmen direnişçilerine her aileden 3-5 kişi katılmaktadır. Su, yiyecek ve ilaç sıkıntısı had safhadadır. Özellikle doğumların çok zor ve sağlıksız koşullarda gerçekleştirildiği, Irak ordusunun helikopterler vasıtasıyla beldeye yapmış olduğu insani ve askeri yardımların yeterli olmadığı ifade edilmektedir.

Öte yandan, BM Irak Özel Temsilcisi Nikolay Mladenov, Emirli’ye yapılan insani yardımların çok yetersiz olduğunu ve büyük bir dram yaşandığını dünya kamuoyuna ilan etmesine rağmen şu ana kadar ciddi bir ِnlemin alınamamasını üzüntü ile karşılıyoruz. ITC Başkanı Erşad Salihi’nin Emirli kuşatmasının kaldırılması ile ilgili olarak uluslararası gِrüşmelerin devam ettiği yِnündeki açıklaması ise ümit vericidir. Ayrıca SADR grubundan bin gِnüllü savaşçının bِlgeye yardıma gittiği haberini de almış bulunmaktayız.
Bu arada IŞİD zulmü altındaki Türkmenlere sahip çıkan Azerbaycan Milletvekili Ganire Paşayeva bir aylık maaşını soydaşlarımıza yardım olarak bağışlamıştır. “Onların canı canımız, kanı kanımızdır” diyen Paşayeva’ya minnettarız.

Öte yandan Irak hükümetinin Emirli’lilerin zararlarını karşılamak için çıkarmış olduğu kanunun acilen uygulamaya geçirilmesi ile ilgili olarak ITC’nin takipçi olacağı inancını taşımaktayız. Ayrıca Türkmen toplumunda Emirli ve Telafer için ِzel bir komisyon kontrolünde bir fonun oluşturulması ve bir ِnceki yazımda da işaret edilen ِnerilerin gerçekleşmesi ve Ankara’nın birkaç adım daha atmasının çok yararlı olacağı kanısındayım.

800 yıllık geleneğin bazı kalıntılarına sahip olan Emirli Türkmenlerinin bu kahramanca mücadele ve direnişleri Türkmen siyasi tarihi için bir gurur kaynağıdır. Direnişçileri canı gِnülden kutlar hayatını kaybedenlere Allah’tan gani gani rahmet dilerim.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (127)...

ÇİNİ SANATININ DUAYENİ AHMET KERKÜK VEFAT ETTİ

Hits: 50

Kütahya’da çini satanının duayenlerinden Ahmet Kerkük, 91 yaşında vefat etti. Kentte çini…

Devam...

Barzani yönetimi giderek güç kaybediyor

Hits: 16

Barzani yönetimi giderek güç kaybediyor. Daha önce havalimanlarında merkezi yönetimin varlığ…

Devam...

ITC lideri Salihi, Suriye Türkmen Meclisi heyeti ile görüştü

Hits: 15

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Lideri Erşat Salihi bir konferans için bulunduğu Gaziantep şehrind…

Devam...

Muhteşem Müzik Ziyafeti!

Hits: 26

"Sevdalı Şarkılar" adlı konseri Arzu Singer Dede'nin şefliğinde sunan Antalya Çağdaş Türk …

Devam...

Kerkük'te DAEŞ ile mücadelede 5 Türkmen şehit edildi

Hits: 33

18 Şubat'ta Kerkük kırsalında DAEŞ'in 28 Haşdi Şabi milis gücü hayatını kaybetti. DAEŞ t…

Devam...

Kerkük'te DEAŞ'lı teröristler Haşdi Şabi'ye saldırdı: 27 ölü!

Hits: 23

Irak'ın Kerkük kentinde Irak askeri üniforması giyen DEAŞ'lı teröristler Haşdi Şabi milisle…

Devam...

Büyükelçi Yıldız'dan, Türkmenlere başsağlığı mesajı

Hits: 20

Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Kerkük yakınlarında pusuya düşürülen Tür…

Devam...

Ben Bir Oğuz Türkmenim

Hits: 65

Türkmeneli aslanları var olsun Türkmene tek yüce Allah yar olsun Toprağıma dikilen göz kör…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE TÜRKMENLER

Hits: 61

Saddam sonrası Irak ilk defa demokratik bir ortama kısmen de olsa kavuştu. Irak’ın genelinde e…

Devam...

Erşat Salihi: Kerkük'te PKK çeteleri dolaşıyor

Hits: 52

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi son günlerde Türkmenlere karşı düzenl…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 35634

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 33177

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 28542

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 28017

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

BÖLـNME TARTIŞMALARI

Hits: 27000

1991’de BM kararıyla Güvenli Bِlge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bِlge…

Devam...