1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2018-07-14
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

IŞİD OPERASYONLARI IRAKLI KÜRTLERE Mİ YARADI?

Dr. C├╝neyt Meng├╝

10 Haziran 2014 tarihinde I┼×─░DÔÇÖin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde ba┼člat─▒lan ve halen devam etmekte olan insanl─▒k d─▒┼č─▒ operasyonun yaratt─▒─č─▒ kayg─▒ verici geli┼čmeler Irak siyasi tarihinin en b├╝y├╝k k─▒r─▒lma noktas─▒d─▒r. Bu tarihten sonra IrakÔÇÖla ilgili yap─▒lacak analizlerde 10 Haziran ├Âncesi veya sonras─▒ diye ifade edilecektir.

30 Nisan tarihinde yap─▒lan se├žim sonu├žlar─▒na g├Âre El Maliki ba┼čkanl─▒─č─▒ndaki Kanun Devlet Koalisyonu, meclisin 328 sandalyesinin 93ÔÇÖ├╝n├╝ kazanarak se├žimden birinci ├ž─▒kmay─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒r. Ancak Irak yasalar─▒na g├Âre h├╝k├╝met kurabilmek i├žin parlamentonun mutlak ├žo─čunlu─čunu gerektiren 165 milletvekilinin onay─▒n─▒n al─▒nmas─▒ gerekmektedir. ─░ki d├Ânem ba┼čkanl─▒k g├Ârevini ├╝stlenen El Maliki, ├Âzellikle ┼čahs─▒na kar┼č─▒ yakla┼č─▒k 150 milletvekilinden olu┼čan ┼×ii, Arap, K├╝rt gruplar─▒n─▒n itirazlar─▒na ra─čmen, bir hayli zorlanaca─č─▒n─▒ bilmesine ra─čmen ├╝├ž├╝nc├╝ d├Ânemde h├╝k├╝meti te┼čkil etme hususunda uzun bir s├╝re ─▒srarc─▒ olmu┼čtur.

10 Haziran tarihinde IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri olan MusulÔÇÖun d├╝┼čmesi ve ayr─▒ca Kerbela, Necef ve Ba─čdatÔÇÖ─▒n I┼×─░DÔÇÖin hedefleri i├žinde yer almas─▒ nedenleriyle ┼×ii gruplar aras─▒ndaki tedirginlik zirveye t─▒rmanm─▒┼čt─▒r. Bu tedirginlik sonucunda ┼×ii gruplar aras─▒nda ittifaklar olu┼čmu┼č ve Ba─čdatÔÇÖ─▒ savunma stratejileri ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmeye ba┼člam─▒┼člard─▒r. Daha sonra SincarÔÇÖ─▒n d├╝┼čmesiyle El Maliki ├╝├ž├╝nc├╝ d├Ânem ba┼čbakanl─▒k g├Ârevini ├╝stlenme konusundan tamamen vazge├žti ve 11 A─čustosÔÇÖta Irak Cumhurba┼čkan─▒ Fuad Masum kabineyi kurma g├Ârevini ┼ču anki ┼čartlar dahilinde ├Âzellikle ┼×ii gruplar─▒n itiraz─▒ olmadan El Maliki yerine ayn─▒ partiye mensup Hayder El AbadiÔÇÖye resmen teklif etmi┼čtir.

K├╝rt gruplara gelince, 10 HaziranÔÇÖda MusulÔÇÖun d├╝┼čmesiyle K├╝rt gruplar─▒ da 2003 y─▒l─▒nda oldu─ču gibi bir oldubitti ile hi├ž silah kullanmadan Kerk├╝kÔÇÖ├╝ ele ge├žirdiler. Pe┼čmergeler aynen I┼×─░DÔÇÖin MusulÔÇÖda uygulad─▒─č─▒ gibi Kerk├╝kÔÇÖteki Irak ordusuna ait silah, m├╝himmat ve cephaneyi de zapt ettiler. Bu arada cereyan eden geli┼čmelerden yararlanan K├╝rt gruplar─▒ Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ makam─▒na da sorunsuz sahip olmay─▒ ba┼čard─▒lar.

I┼×─░DÔÇÖin K├╝rt b├Âlgesinin y├Ânetiminin kontrol├╝nde olan ve K├╝rtler i├žin stratejik ├Âneme sahip olan Sincar kentini ele ge├žirdiklerinde MusulÔÇÖda oldu─ču gibi bu sefer Irak ordusu de─čil pe┼čmerge g├╝├žleri mukavemet g├Âstermeden silahlar─▒n─▒ b─▒rak─▒p ka├žt─▒lar ve bu defa I┼×─░D, pe┼čmergeye ait cephaneyi ele ge├žirdi. Bu geli┼čmenin ard─▒ndan Erbil ve Ba─čdat I┼×─░DÔÇÖin hedefleri aras─▒nda yer almaya ba┼člam─▒┼č ve I┼×─░D g├╝├žlerinin Erbil ┼čehrine 40 km yak─▒n bir yerde konu┼članmas─▒ ErbilÔÇÖde ya┼čayan halk aras─▒nda bir hayli tedirginlik yaratm─▒┼č ve ErbilÔÇÖde ya┼čayanlar─▒n aynen Musul ile TelaferÔÇÖde oldu─ču ├╝zere kenti terk etmeye haz─▒rland─▒klar─▒ haberleri gelmi┼čtir. Bu durumdan hayli tedirgin olan ErbilÔÇÖdeki K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi, ABD ba┼čta olmak ├╝zere bat─▒ d├╝nyas─▒n─▒n dikkatlerini ├žekerek yard─▒m talebinde bulundular.

Bu geli┼čmelerin ard─▒ndan I┼×─░DÔÇÖin ├Âzellikle Erbil ve Ba─čdatÔÇÖa y├Ânelik sald─▒r─▒lar─▒n─▒n ├Ânlenmesi i├žin ABD Ba┼čkan─▒ ObamaÔÇÖn─▒n direktifleriyle b├Âlgeye havadan yap─▒lan nokta operasyonlar─▒ sonucunda ├Âncelikle Ba─čdat ve ErbilÔÇÖin g├╝venli─či sa─članm─▒┼čt─▒r. Hali haz─▒rda Sincar, T├╝rkmen ┼čehri Telafer, Musul, Salahaddin, Tikrit yine T├╝rkmen beldesi Amirli, I┼×─░DÔÇÖin kontrol├╝ alt─▒ndad─▒rlar. Kuzey Irak B├Âlgesinde KDP, PKK, PYD ve KYB gruplar─▒n─▒n birle┼čmelerine ra─čmen yakla┼č─▒k 10,000 militandan olu┼čan I┼×─░DÔÇÖe mukavemet g├Âsterememeleri ise d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝d├╝r. ├ľte yandan K├╝rtlerin Irak ordusu ile I┼×─░DÔÇÖe kar┼č─▒ yapm─▒┼č oldu─ču m├╝┼čterek hareketlerin de yeterli olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. Her ne kadar Musul baraj─▒n─▒n Irak ordusu taraf─▒ndan al─▒nd─▒─č─▒ bildirilmesine ra─čmen, asl─▒nda bunun ABD u├žaklar─▒n─▒n nokta operasyonu ile ger├žekle┼čti─či ├že┼čitli haber ajanslar─▒ taraf─▒ndan bildirilmektedir.

Netice itibariyle Amerika ister merkezi h├╝k├╝mete ve ister K├╝rt b├Âlgesel y├Ânetimine ABD olmadan kendilerini savunma g├╝c├╝ne sahip olmad─▒klar─▒n─▒ ortaya koymu┼čtur. Di─čer taraftan bu geli┼čmeler de T├╝rkiyeÔÇÖnin arka bah├žesindeki kap─▒n─▒n anahtar─▒n─▒n yine k├╝resel g├╝├žlerin elinde oldu─čunu g├Âstermi┼čtir.

I┼×─░DÔÇÖin SincarÔÇÖ─▒ ele ge├žirmesinin ard─▒ndan kentten ka├žan binlerce Yezidi ve T├╝rkmen s─▒─č─▒nd─▒klar─▒ Sincar da─č─▒nda mahsur kal─▒nca sular duruldu, d├╝nya aya─ča kalkt─▒ ve sanki her ┼čeyin Yezidilere y├Ânelik cereyan etti─či imaj─▒ yarat─▒ld─▒. Tabii ki SincarÔÇÖda ya┼čayan Yezidilerin de ya┼čamlar─▒n─▒ idare ettirmelerini sa─člamak bir insanl─▒k g├Ârevidir. Ancak buna benzer daha ciddi dramatik durumlar T├╝rkmeneli b├Âlgesinde iki aydan fazla s├╝redir ya┼čanmakta oldu─ču, T├╝rkmenler g├Â├že zorland─▒klar─▒ ve halen Amirli beldesinin I┼×─░D taraf─▒ndan ku┼čat─▒lm─▒┼č oldu─čundan maalesef hi├ž kimse s├Âz etmemektedir. Bu ses getirmenin nedeni SincarÔÇÖ─▒n K├╝rtler i├žin stratejik ├Âneme sahip olmas─▒ olabilir mi? I┼×─░D operasyonlar─▒n─▒n Irakl─▒ K├╝rtlere yaray─▒p yaramad─▒─č─▒n─▒ zaman g├Âsterecektir.

Dr. C├╝neyt Meng├╝
Cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (133)...

1959 KATL─░AMI,NES─░LLER BOYUNCA HAFIZADAN S─░L─░NMEYECEK

Hits: 40

T├╝rkmenlerin maruz kald─▒─č─▒ 1959 Kerk├╝k Katliam─▒ÔÇÖn─▒n 59. Y─▒ld├Ân├╝m├╝ m├╝nasebeti nedeniyl…

Devamř...

Salihi: T├╝rkmen gencinin T├╝rkiye Burslar─▒na kabul edilmedi─čini biliyoruz

Hits: 100

Bug├╝nlerde, Irak dahil pek ├žok ├╝lkeden gencin T├╝rkiye'de y├╝ksek ├Â─čretimde e─čitim almas─▒ ama…

Devamř...

'Gaye b├Âlgeyi T├╝rkmen varl─▒─č─▒ndan ar─▒nd─▒rmakt─▒, hesap tutmad─▒'

Hits: 245

Kerk├╝k Vakf─▒ Ba┼čkan─▒ Er┼čat H├╝rm├╝zl├╝, "Gaye T├╝rkmenleri y─▒ld─▒rmak, korkutmak ve Kerk├╝k il…

Devamř...

Kerk├╝k'te oylar─▒ ├žalanlar─▒ asla affetmeyiz

Hits: 34

Irak Ba┼čbakan─▒ ─░badi, "Kerk├╝k'te elle say─▒m sonu├žlar─▒ ne olursa olsun oylar─▒ ├žalanlar─▒ asl…

Devamř...

Kerk├╝k'te 8 ayda 22 T├╝rkmen ├Âld├╝r├╝ld├╝

Hits: 38

Irak'─▒n Kerk├╝k kentinde son d├Ânemde T├╝rkmenlere y├Ânelik suikastlar bitmek bilmiyor. Kerk├╝k'te …

Devamř...

Kerk├╝k Havaliman─▒ u├žu┼člara a├ž─▒lacak

Hits: 26

Irak Ula┼čt─▒rma Bakan─▒ Kaz─▒m Fincan el-Hamami, Kerk├╝k Havaliman─▒'ndan ├Ân├╝m├╝zdeki iki hafta i…

Devamř...

Bir As─▒rd─▒r Suriye ve Irak bir T├╝rkmen Yurdu.!

Hits: 84

Irak ve SuriyeÔÇÖde devam eden etnik ve mezhepsel ├žat─▒┼čma y─▒llarca s├╝rse bile, sonunda siyasi c…

Devamř...

Kerk├╝k Vakf─▒ndan ba┼čsa─čl─▒─č─▒

Hits: 46

Kerk├╝k Vakf─▒ olarak uzun zaman Irak T├╝rkmenleri Meclis Ba┼čkanl─č─▒n─▒ ├╝stlenen Dava arkada┼č─▒m…

Devamř...

Salihi : BayraktarÔÇÖ─▒n vefat haberini b├╝y├╝k ├╝z├╝nt├╝yle kar┼č─▒lad─▒k.

Hits: 30

Irak T├╝rkmen Cephesi Genel Ba┼čkan─▒ Er┼čet Salihi, Irak T├╝rkmen Meclisi Ba┼čkan─▒ Yunus Bayraktar…

Devamř...

Kerk├╝k'te oylar─▒n elle say─▒m i┼čleminin durdurulmas─▒na protesto

Hits: 53

Irak'ta yap─▒lan genel se├žimlere hile ve ┼čaibe kar─▒┼čt─▒─č─▒ iddias─▒yla be┼č g├╝n ├Ânce ba┼člat─…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

T┘ÇRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 38420

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

RAKKAÔÇÖYA ARA MI VER─░LD─░?

Hits: 36205

16 May─▒s Washington zirvesi s─▒ras─▒nda ve ┘Éncesinde ya┼čananlar s├╝rpriz olmad─▒. AnkaraÔÇÖn─▒n s…

Devamř...

DEA┼×ÔÇÖTAN SONRAK─░ TEHL─░KE

Hits: 31972

Tarihte ├╝├ž y─▒l ┘Énce bug├╝n, IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra Selahaddin, …

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29253

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

G┘ÇVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 28399

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B┘Élge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y┘Én├╝nden bi…

Devamř...