1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-12-17
Facebook Twitter Youtube

IŞİD OPERASYONLARI IRAKLI KÜRTLERE Mİ YARADI?

Kerk├╝k

Dr. C├╝neyt Meng├╝

10 Haziran 2014 tarihinde I┼×─░DÔÇÖin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde ba┼člat─▒lan ve halen devam etmekte olan insanl─▒k d─▒┼č─▒ operasyonun yaratt─▒─č─▒ kayg─▒ verici geli┼čmeler Irak siyasi tarihinin en b├╝y├╝k k─▒r─▒lma noktas─▒d─▒r. Bu tarihten sonra IrakÔÇÖla ilgili yap─▒lacak analizlerde 10 Haziran ├Âncesi veya sonras─▒ diye ifade edilecektir.

30 Nisan tarihinde yap─▒lan se├žim sonu├žlar─▒na g├Âre El Maliki ba┼čkanl─▒─č─▒ndaki Kanun Devlet Koalisyonu, meclisin 328 sandalyesinin 93ÔÇÖ├╝n├╝ kazanarak se├žimden birinci ├ž─▒kmay─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒r. Ancak Irak yasalar─▒na g├Âre h├╝k├╝met kurabilmek i├žin parlamentonun mutlak ├žo─čunlu─čunu gerektiren 165 milletvekilinin onay─▒n─▒n al─▒nmas─▒ gerekmektedir. ─░ki d├Ânem ba┼čkanl─▒k g├Ârevini ├╝stlenen El Maliki, ├Âzellikle ┼čahs─▒na kar┼č─▒ yakla┼č─▒k 150 milletvekilinden olu┼čan ┼×ii, Arap, K├╝rt gruplar─▒n─▒n itirazlar─▒na ra─čmen, bir hayli zorlanaca─č─▒n─▒ bilmesine ra─čmen ├╝├ž├╝nc├╝ d├Ânemde h├╝k├╝meti te┼čkil etme hususunda uzun bir s├╝re ─▒srarc─▒ olmu┼čtur.

10 Haziran tarihinde IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri olan MusulÔÇÖun d├╝┼čmesi ve ayr─▒ca Kerbela, Necef ve Ba─čdatÔÇÖ─▒n I┼×─░DÔÇÖin hedefleri i├žinde yer almas─▒ nedenleriyle ┼×ii gruplar aras─▒ndaki tedirginlik zirveye t─▒rmanm─▒┼čt─▒r. Bu tedirginlik sonucunda ┼×ii gruplar aras─▒nda ittifaklar olu┼čmu┼č ve Ba─čdatÔÇÖ─▒ savunma stratejileri ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmeye ba┼člam─▒┼člard─▒r. Daha sonra SincarÔÇÖ─▒n d├╝┼čmesiyle El Maliki ├╝├ž├╝nc├╝ d├Ânem ba┼čbakanl─▒k g├Ârevini ├╝stlenme konusundan tamamen vazge├žti ve 11 A─čustosÔÇÖta Irak Cumhurba┼čkan─▒ Fuad Masum kabineyi kurma g├Ârevini ┼ču anki ┼čartlar dahilinde ├Âzellikle ┼×ii gruplar─▒n itiraz─▒ olmadan El Maliki yerine ayn─▒ partiye mensup Hayder El AbadiÔÇÖye resmen teklif etmi┼čtir.

K├╝rt gruplara gelince, 10 HaziranÔÇÖda MusulÔÇÖun d├╝┼čmesiyle K├╝rt gruplar─▒ da 2003 y─▒l─▒nda oldu─ču gibi bir oldubitti ile hi├ž silah kullanmadan Kerk├╝kÔÇÖ├╝ ele ge├žirdiler. Pe┼čmergeler aynen I┼×─░DÔÇÖin MusulÔÇÖda uygulad─▒─č─▒ gibi Kerk├╝kÔÇÖteki Irak ordusuna ait silah, m├╝himmat ve cephaneyi de zapt ettiler. Bu arada cereyan eden geli┼čmelerden yararlanan K├╝rt gruplar─▒ Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ makam─▒na da sorunsuz sahip olmay─▒ ba┼čard─▒lar.

I┼×─░DÔÇÖin K├╝rt b├Âlgesinin y├Ânetiminin kontrol├╝nde olan ve K├╝rtler i├žin stratejik ├Âneme sahip olan Sincar kentini ele ge├žirdiklerinde MusulÔÇÖda oldu─ču gibi bu sefer Irak ordusu de─čil pe┼čmerge g├╝├žleri mukavemet g├Âstermeden silahlar─▒n─▒ b─▒rak─▒p ka├žt─▒lar ve bu defa I┼×─░D, pe┼čmergeye ait cephaneyi ele ge├žirdi. Bu geli┼čmenin ard─▒ndan Erbil ve Ba─čdat I┼×─░DÔÇÖin hedefleri aras─▒nda yer almaya ba┼člam─▒┼č ve I┼×─░D g├╝├žlerinin Erbil ┼čehrine 40 km yak─▒n bir yerde konu┼članmas─▒ ErbilÔÇÖde ya┼čayan halk aras─▒nda bir hayli tedirginlik yaratm─▒┼č ve ErbilÔÇÖde ya┼čayanlar─▒n aynen Musul ile TelaferÔÇÖde oldu─ču ├╝zere kenti terk etmeye haz─▒rland─▒klar─▒ haberleri gelmi┼čtir. Bu durumdan hayli tedirgin olan ErbilÔÇÖdeki K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi, ABD ba┼čta olmak ├╝zere bat─▒ d├╝nyas─▒n─▒n dikkatlerini ├žekerek yard─▒m talebinde bulundular.

Bu geli┼čmelerin ard─▒ndan I┼×─░DÔÇÖin ├Âzellikle Erbil ve Ba─čdatÔÇÖa y├Ânelik sald─▒r─▒lar─▒n─▒n ├Ânlenmesi i├žin ABD Ba┼čkan─▒ ObamaÔÇÖn─▒n direktifleriyle b├Âlgeye havadan yap─▒lan nokta operasyonlar─▒ sonucunda ├Âncelikle Ba─čdat ve ErbilÔÇÖin g├╝venli─či sa─članm─▒┼čt─▒r. Hali haz─▒rda Sincar, T├╝rkmen ┼čehri Telafer, Musul, Salahaddin, Tikrit yine T├╝rkmen beldesi Amirli, I┼×─░DÔÇÖin kontrol├╝ alt─▒ndad─▒rlar. Kuzey Irak B├Âlgesinde KDP, PKK, PYD ve KYB gruplar─▒n─▒n birle┼čmelerine ra─čmen yakla┼č─▒k 10,000 militandan olu┼čan I┼×─░DÔÇÖe mukavemet g├Âsterememeleri ise d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝d├╝r. ├ľte yandan K├╝rtlerin Irak ordusu ile I┼×─░DÔÇÖe kar┼č─▒ yapm─▒┼č oldu─ču m├╝┼čterek hareketlerin de yeterli olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. Her ne kadar Musul baraj─▒n─▒n Irak ordusu taraf─▒ndan al─▒nd─▒─č─▒ bildirilmesine ra─čmen, asl─▒nda bunun ABD u├žaklar─▒n─▒n nokta operasyonu ile ger├žekle┼čti─či ├že┼čitli haber ajanslar─▒ taraf─▒ndan bildirilmektedir.

Netice itibariyle Amerika ister merkezi h├╝k├╝mete ve ister K├╝rt b├Âlgesel y├Ânetimine ABD olmadan kendilerini savunma g├╝c├╝ne sahip olmad─▒klar─▒n─▒ ortaya koymu┼čtur. Di─čer taraftan bu geli┼čmeler de T├╝rkiyeÔÇÖnin arka bah├žesindeki kap─▒n─▒n anahtar─▒n─▒n yine k├╝resel g├╝├žlerin elinde oldu─čunu g├Âstermi┼čtir.

I┼×─░DÔÇÖin SincarÔÇÖ─▒ ele ge├žirmesinin ard─▒ndan kentten ka├žan binlerce Yezidi ve T├╝rkmen s─▒─č─▒nd─▒klar─▒ Sincar da─č─▒nda mahsur kal─▒nca sular duruldu, d├╝nya aya─ča kalkt─▒ ve sanki her ┼čeyin Yezidilere y├Ânelik cereyan etti─či imaj─▒ yarat─▒ld─▒. Tabii ki SincarÔÇÖda ya┼čayan Yezidilerin de ya┼čamlar─▒n─▒ idare ettirmelerini sa─člamak bir insanl─▒k g├Ârevidir. Ancak buna benzer daha ciddi dramatik durumlar T├╝rkmeneli b├Âlgesinde iki aydan fazla s├╝redir ya┼čanmakta oldu─ču, T├╝rkmenler g├Â├že zorland─▒klar─▒ ve halen Amirli beldesinin I┼×─░D taraf─▒ndan ku┼čat─▒lm─▒┼č oldu─čundan maalesef hi├ž kimse s├Âz etmemektedir. Bu ses getirmenin nedeni SincarÔÇÖ─▒n K├╝rtler i├žin stratejik ├Âneme sahip olmas─▒ olabilir mi? I┼×─░D operasyonlar─▒n─▒n Irakl─▒ K├╝rtlere yaray─▒p yaramad─▒─č─▒n─▒ zaman g├Âsterecektir.

Dr. C├╝neyt Meng├╝
Cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (123)...

Kerk├╝k'te Irak T├╝rkmen Cephesi b├╝rolar─▒na silahl─▒ sald─▒r─▒

Hits: 36

Kerk├╝k Polis M├╝d├╝r├╝ Hattap ├ľmer, "Kerk├╝k kent merkezinde Irak T├╝rkmen Cephesi'nin iki b├╝rosu…

Devamř...

G├╝n Milli Birlik G├╝n├╝d├╝r

Hits: 26

Irak T├╝rkmenleri tarih boyunca varl─▒─č─▒n─▒ korumak i├žin m├╝cadele edip bir├žok zorluklar─▒ a…

Devamř...

Irak Cumhurba┼čkan─▒, T├╝rkmen liderle g├Âr├╝┼čt├╝

Hits: 32

Irak Cumhurba┼čkan─▒ Fuat Masum, Irak T├╝rkmen Cephesi Genel Ba┼čkan─▒ ve Kerk├╝k Milletvekili Er┼če…

Devamř...

T├╝rkmeneli dergi 118

Hits: 11

Devamř...

Irak T├╝rkmen Cephesi havan sald─▒r─▒s─▒n─▒n sebebini a├ž─▒klad─▒

Hits: 105

ÔÇő Irak T├╝rkmen Cephesi, Salahattin iline ba─čl─▒ Tuzhurmatu il├žesine d├╝n d├╝zenlenen havan sald…

Devamř...

T├╝rkmenlere Havan Sald─▒r─▒s─▒! ┼×ehit ve Yaral─▒lar Var

Hits: 63

IrakÔÇÖ─▒n Selahattin iline ba─čl─▒ T├╝rkmen Tuzhurmatu il├žesinde d├╝zenlenen havan sald─▒r─▒s─▒nd…

Devamř...

Ah Ba─čdat ah...

Hits: 49

Anadolu Yay─▒nc─▒lar Derne─či olarak Irak Gazeteciler Cemiyetinin davetlisi s─▒fat─▒ ile Ba─čdatÔÇÖa…

Devamř...

Pe┼čmerge ve K├╝rt G├╝venlik G├╝├žleri B├Âlgede ─░nsanl─▒k ve Sava┼č Su├žu ─░┼čliyor

Hits: 85

Irak Ba┼čbakan─▒ Haydar ─░badi, Irak'─▒n kuzeyindeki y├Ânetime ba─čl─▒ Asayi┼č g├╝├žleri taraf─▒nda…

Devamř...

Bar─▒┼č ve Anda'dan T├╝rkmen okullar─▒na yard─▒m

Hits: 51

ANDA Karde┼če Vefa Derne─či ve Bar─▒┼č ─░nsani Yard─▒m Vakf─▒ T├╝rkmen okullar─▒na e─čitim malzemele…

Devamř...

T├╝rkmenler Kerk├╝k'teki ABD varl─▒─č─▒ndan endi┼čeli

Hits: 53

Irak T├╝rkmen Cephesi Kerk├╝k Milletvekili Turan, "ABD g├╝├žlerinin, ge├žmi┼čte oldu─ču gibi tarafs─…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 33657

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

RAKKAÔÇÖYA ARA MI VER─░LD─░?

Hits: 29504

16 May─▒s Washington zirvesi s─▒ras─▒nda ve ├Âncesinde ya┼čananlar s├╝rpriz olmad─▒. AnkaraÔÇÖn─▒n s…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 27089

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

DEA┼×ÔÇÖTAN SONRAK─░ TEHL─░KE

Hits: 27072

Tarihte ├╝├ž y─▒l ├Ânce bug├╝n, IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra Selahaddin, …

Devamř...

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 26545

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...