1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-06-23
Facebook Twitter Youtube

Son A┼čama 140.Madde (2)

ÔÇťTarihi K├╝rdistanÔÇŁ yok

Dr. C├╝neyt Meng├╝



Kim ne derse desin 10 Haziran tarihinde IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde ba┼člat─▒lan bir dizi olaylar─▒n ana hedeflerinden birisi IrakÔÇÖta Kerk├╝k b├Âlgesi i├žin 140. Maddenin uygulanmas─▒ ile ┼čehrin K├╝rtle┼čtirilmesi, Telafer ve di─čer T├╝rkmen yerle┼čim b├Âlgelerindeki T├╝rkmenleri g├Â├že zorlayarak siyasi denklemin d─▒┼č─▒nda tutulmas─▒ ve K├╝rdistan Y├Ânetimi b├Âlgesinde normal bir vatanda┼č olarak hayatlar─▒n─▒n idame ettirtilmesidir. T├╝rkmeneli b├Âlgesini ve T├╝rkmenlerin neden hedef al─▒nd─▒─č─▒n─▒n cevab─▒ ise; ba┼čta IrakÔÇÖ─▒n toprak b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ savunmalar─▒, IrakÔÇÖta toplumlar aras─▒ milliyet ve mezhep farkl─▒l─▒─č─▒ g├Âzetmeden karde┼č├že ya┼čama arzusu i├žinde olmalar─▒ ve en ├Ânemlisi de ├že┼čitli d├Ânemlerde Kerk├╝k meselesi ile ilgili ortaya at─▒lan farkl─▒ senaryolar kars─▒s─▒nda kentin T├╝rkmen ├Âzelli─či dikkate al─▒narak merkezi h├╝k├╝mete ba─čl─▒ kalmalar─▒ veya IrakÔÇÖ─▒n herhangi bir nedenle b├Âl├╝nme a┼čamas─▒na girmesi durumunda Kerk├╝kÔÇÖ├╝n ├Âzel stat├╝ye kavu┼čmas─▒n─▒ talep etmeleridir.

Bug├╝n Barzani, hukuksal s├╝resi dolmu┼č ve planl─▒ bir ┼čekilde demografik ├Âzelli─či de─či┼čtirilmi┼č Kerk├╝kÔÇÖ├╝n 140. Madde ile KYBÔÇÖye ba─članarak oldubittiye getirmek istemektedir.

140. Madde ile ilgili olarak Kerk├╝kÔÇÖte kamuoyuna a├ž─▒klamalarda bulunan ve bu iste─činin ger├žekle┼čtirilmesi i├žin zorlanaca─č─▒n─▒ g├Âren Barzani, son g├╝nlerde s├Âz konusu maddeye i┼člerlik kazand─▒r─▒lmas─▒ i├žin BMÔÇÖnin m├╝dahalesini istemi┼čtir. Asl─▒nda y─▒llard─▒r T├╝rkmen temsilcileri de kentin planl─▒ olarak de─či┼čtirilmi┼č demografik yap─▒s─▒ ile ilgili BMÔÇÖnin m├╝dahalesini talep etmi┼čler ve halen de devam etmektedirler. Asl─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖnin y├╝ksek menfaatlerini zedeleyen ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n kaderiyle ilgili siyasi stratejik hedeflerini i├žeren 140. Maddenin temelleri, 11 Mart 1970 tarihinde ilan edilen Kerk├╝k ├ľzerk B├Âlge tasla─č─▒n─▒n haz─▒rlanmas─▒nda at─▒lm─▒┼čt─▒r. O d├Ânemde KDP ile Merkezi H├╝k├╝met aras─▒nda yap─▒lan g├Âr├╝┼čmelerde, Kerk├╝kÔÇÖ├╝n durumu ve pe┼čmergelerin elinde bulunan a─č─▒r silahlar─▒n teslimi sorun te┼čkil etmi┼čtir

Ba─čdat Y├Ânetimi ├Âzerk b├Âlge i├žerisinde sadece Erbil, S├╝leymaniye ve Duhok ┼čehirlerinin yer almas─▒n─▒ isterken KDP ise Kerk├╝k ┼čehrinin de b├Âlge i├žerisinde yer almas─▒n─▒ ─▒srarla talep etmi┼člerdir. Bunun ├╝zerine aynen 1923 LozanÔÇÖda oldu─ču gibi (taraflar farkl─▒ olmakla birlikte sistem ayn─▒) 11 Mart 1970 tarihinde ilan edilen ├Âzerk b├Âlge beyannamesinde Kerk├╝k meselesi ├╝zerinde bir anla┼čma sa─članamadan daha sonra yap─▒lacak g├Âr├╝┼čmelere b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. Ba┼člang─▒├žta Kerk├╝kÔÇÖ├╝n demografik yap─▒s─▒n─▒n tespiti i├žin n├╝fus say─▒m─▒ ├╝zerinde durulmu┼čtur. Ancak daha sonra her iki taraf sonu├žlar─▒n T├╝rkmenlerin lehine sonu├žlanaca─č─▒ndan referandum form├╝l├╝ ├╝zerinde anla┼čm─▒┼čt─▒r. B├Âylece T├╝rkmenlerin yo─čun bulundu─ču b├Âlgelerin kaderi ile ilgili olarak T├╝rkmenler iki taraftan birini se├žmek zorunda b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. Ancak ┼ču ana kadar ne say─▒m yap─▒ld─▒ ne de referanduma gidildi. E─čer bu say─▒m o zaman yap─▒labilseydi Kerk├╝kÔÇÖ├╝n bir T├╝rkmen ┼čehri oldu─ču resmen tescil edilecek ve bug├╝nlere kadar devam eden bu tart─▒┼čmalar da olmayacakt─▒.


Konu ile ilgili olarak hem Ba─čdat ve hem de KDP Y├Ânetimleri taraf─▒ndan T├╝rkmenlerin g├Âr├╝┼člerini ve tutumlar─▒n─▒ almak amac─▒yla Ba─čdatÔÇÖta yerle┼čik T├╝rkmen Karde┼člik Oca─č─▒ yetkilileri ile bir dizi g├Âr├╝┼čmeler ba┼člat─▒ld─▒. T├╝rkmen Karde┼člik Oca─č─▒ yetkilileri ile 2 ayl─▒k s├╝re i├žerisinde farkl─▒ zamanlardaki g├Âr├╝┼čmelerde; KDPÔÇÖnin ├╝st d├╝zey kurmaylar─▒, Ba─čdat Y├Ânetimi Devrim Komuta Konseyi ├╝yesi ve daha sonra D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ g├Ârevine getirilen Murtaza Al Hadisi kat─▒lm─▒┼čt─▒r.



Her iki tarafta Kerk├╝k ve o d├Ânem ├Âzerk b├Âlge kapsam─▒na giren di─čer T├╝rkmen b├Âlgelerinde ya┼čayan T├╝rkmenleri, T├╝rkmen Karde┼člik Oca─č─▒ kanal─▒ ile kendi taraflar─▒na ├žekmeye ├žal─▒┼čt─▒lar. T├╝rkmenler, sunulan ├Âneriler kar┼č─▒s─▒nda bir ara teredd├╝t ya┼čad─▒lar. Bu arada Irak ordusunda pa┼ča r├╝tbesine kadar ula┼čan T├╝rkmen k├Âkenli ├ľmer Ali Pa┼ča, T├╝rkmen Karde┼člik Oca─č─▒n─▒n k├╝lt├╝rel ve sosyal konularla ilgilenmesini talep etmi┼čtir. Di─čer taraftan da IrakÔÇÖ─▒n toprak b├╝t├╝nl├╝─č├╝ i├žerisinde T├╝rkmenlerin de kendilerine ├Âzg├╝ bir ├ľzerk b├Âlge olu┼čturulmas─▒ amac─▒yla bir siyasi parti kurma giri┼čimi ├Ânerisinde bulunmu┼č ancak ger├žekle┼čtirilememi┼čtir.


***** Devam Edecek ****


Dr. C├╝neyt Meng├╝
cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (112)...

DEA┼×, IRAK T├ťRKMENLER─░'N─░N MUSUL'DAK─░ MEDEN─░YET S─░MGELER─░N─░ HEDEF ALMAKTADIR.

Hits: 19

DEA┼×,T├╝rkmen b├Âlgelerini ele ge├žirdi─či ilk g├╝nden buyana, tarih boyunca T├╝rkmen Sultanlar─▒'n…

Devamř...

T├╝rkiyeÔÇÖnin Irak Politikas─▒ndaki Hatalar─▒

Hits: 84

Ge├žmi┼č, Gelece─či Belirler... ├ľnceki yaz─▒lar─▒m─▒zda 1 Mart TezkeresiÔÇÖnin do─čurdu─ču olumsuz…

Devamř...

Kerk├╝k gazetesi 70

Hits: 11

Devamř...

IrakÔÇÖta 1925 Anayasas─▒na d├Ân├╝┼č gerekebilir mi?

Hits: 49

├ťlkeda┼člar─▒mdan ├Âz├╝r dilemem laz─▒m. ├ç├╝nk├╝ Irak halk─▒n─▒n iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devamř...

ÔÇťTarihi K├╝rdistanÔÇŁ yok

Hits: 32

Atat├╝rk ├ťniversitesi Tarih B├Âl├╝m├╝ ├ľ─čretim ├ťyesi, Sava┼č E─čilmez, Kerk├╝k ve Sincar gibi tar…

Devamř...

K├╝rt partilerine yak─▒n ├ževreler,T├╝rkmenleri hedef alarak b├Âl├╝mek istemektedirler....

Hits: 78

2003 y─▒l─▒ndan beri T├╝rkmenlerin,b├Âl├╝c├╝l├╝─če kar┼č─▒ oldu─ču i├žin ,organize bir ┼čekilde,kiml…

Devamř...

┼×ehit ├žocuklar─▒na bayram k─▒yafeti

Hits: 40

Kerk├╝k K─▒┼člas─▒ Irak T├╝rkmenleri Siyasi Tutuklular ve ┼×ehit Aileleri derne─či DanimarkaÔÇÖda bu…

Devamř...

Karda┼čl─▒k 74

Hits: 18

Devamř...

Kerk├╝kÔÇÖte yapay n├╝fus oyunu

Hits: 180

Kerk├╝kÔÇÖ├╝n n├╝fusunu, demografik yap─▒yla oynayarak 14 ┼črlda iki kat─▒na ├ž─▒karan IKBYÔÇÖnin 25…

Devamř...

KARA KARTALÔÇÖA T├ťRKMEN N─░┼×ANI

Hits: 66

Be┼čikta┼č Vodafone ParkÔÇÖta d├╝zenlenen iftar program─▒nda Be┼čikta┼č Kul├╝b├╝ne Irak T├╝rkleri t…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 21087

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 19847

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 17074

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 15698

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

FIRAT KALKANI

Hits: 15162

SuriyeÔÇÖde Esad rejimine kar┼č─▒ 2011ÔÇÖde ba┼člayan ayaklanmayla ilgili olarak T├╝rkiyeÔÇÖnin e┼č …

Devamř...