1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-24
Facebook Twitter Youtube

IRAK’TA TـRKMENELİ’NE DİKKAT

Erşat Salihi

Dr. Cüneyt MENGÜ



Türk medyasında IŞİD olarak bilinen ve cihatçı gِrüntüsüyle çoğunluğu paralı askerlerden oluşan Irak Şam İslam Devleti Örgütünün ِncülüğünde yaklaşık 2 hafta ِnce Irak’ın kuzeyinde başlatılan operasyonun perde arkasındaki gerçek güç, 2003 Amerikan işgalinin ardından ister halen Irak’ta farklı mevkilerde bulunan, ister işgal idaresi tarafından gِrevden uzaklaştırılan Saddam dِnemine ait ordu, istihbarat ve Baas partisi kadrolarından oluştuğu iddiası, gün geçtikçe daha da belirgin bir şekilde müşahede edilmektedir.

Bu bağlamda, 22 Haziran 2014 tarihinde Irak Devrimcileri Yüksek Konseyi resmi sِzcüsü Iraklı General Muzhir Al Kaysi, El Cezire televizyonu ile yüzünü saklayarak yaptığı sِyleşide IŞİD’in varlığını küçümseyerek kabul etmiş ve bu operasyonun Şİİ iktidara karşı bir halk ayaklanması olduğunu, gerçek gücün ise aşiretlerden meydana geldiğini belirtmiştir. General Al Kaysi Irak’ta değişim gerçekleşmediği takdirde operasyonun devam edeceğini, ilerideki hedeflerinin Rumadi ve Diyale’den sonra Bağdat olacağını ifade etmiş ve bu arada da Suudilere teşekkür etmeyi ihmal etmemiştir.

Musul’un düşmesiyle başlayan operasyonun ardından Saddam’ın doğduğu yer ve Baas partisinin kalesi olan Selahaddin şehrini takiben Türkmeneli Bِlgesinin ِnemli yerleşim bِlgesi olan Telafer kenti, hem Peşmergeler ile hem de isyancılarla pazarlıklara ve çatışmalara sahne olduktan sonra düşmüştür. Şu anda on binlerce Türkmen Sincar’a sığınmıştır. Öte yandan Peşmerge güçlerinin Kerkük ve Tuzhurmatu’yu da işgal ettiği bilinmektedir. Dün yine kasıtlı olarak IŞİD’in ِncülüğünde Suriye sınır kapısındaki Rutba, Raba, Ane tamamen isyancılar tarafından ele geçirildi ve bu satırlar yazılırken Hadise ve Rumadi kentlerinin de abluka altına alındığı gelen bilgiler arasında yer almaktadır.

Dün geç saatlerde Kerkük’ten aldığımız bilgiler ışığında IŞİD veya isyancıların Kerkük civarındaki kasabalarda konuşlandığı ve Kerkük’e saldırmasının an meselesi olduğudur. Bu olayların cereyan etmesiyle yaşanan kaygı verici gelişmeler kesinlikle tesadüfi olmayıp, yıllardır bِlge için sِzü edilen bِlünmeler dahil küresel güçlerin ellerine geçen ilk fırsatta bِlgede farklı bir dizayn yaratılacaktır. Irak’la ilgili bu krizin yakın ilgi alanına giren ülkelerin tarafsız kalamayacağı ise ihtimal dahilindedir.

Her ne kadar Irak’ta anlatıldığı gibi abartılı bir Sünni – Şii çatışması bulunmamaktadır. Ancak yine küresel güçlerin kışkırtması ile bu durumun mezhepsel boyutu gittikçe hız kazanmaktadır. Nitekim Sistani cihat ilan etmiş, El Sadr komandoları ise gِvde gِsterisinde bulunmuşlardır. İran, Irak hükümetinin talebi üzerine asker gِndermeye hazır olduğunu bildirmiş, Suudiler ise Sünni Arapları destekleyeceklerini açıklamışlardır. Amerika ve İngilizler ise konuyu zaten yakından takip etmektedirler.

Türkiye’ye gelince her şeyden ِnce yalnız Kuzey Irak değil, Irak’ın tamamı Türkiye için ِnem arz etmektedir. Ekonomik veriler başta olmak üzere Irak’ın bِlünme meselesi enerjiye dayalı denklem, her ne kadar kırmızıçizgiler rafa kaldırılmışsa da, oldubittiye getirilemeyecek bir şekilde Kerkük’ün statüsü ve Türkmeneli Bِlgesinden tamamen vazgeçmesi mümkün olmayacaktır. Hatırlanacağı gibi 1991’den günümüze kadar ِzellikle Kuzey Irak’ta birçok gelişme yaşanmıştır. Bunlardan ders alınıyor mu? Detaya girmeden bugün Kerkük’te 1996’da Erbil’de meydana gelen hadiseler tekrar yaşanacağı korkusunu taşıyorum. Bu hadiseleri unutmadık, unutmayacağız. Unutanlar için hatırlatalım.

1991 yılında Güvenli Bِlge’nin kurulmasından sonra Habur geliri yüzünden “KDP – Barzani” ile “KYB – Talabani” arasında aralıklı olarak yoğun silahlı çatışmalar meydana gelmiştir. Nihayet Barzani’nin talebi üzerine 31 Ağustos 1996 sabahı Irak ordusu bu istek üzerine 36. paraleli aşarak büyük bir askeri operasyon düzenlemiştir. ABD, İngiltere ve Fransa uçaklarının denetimi altında olmasına rağmen bu ülkeler Irak saldırısına seyirci kalmışlardır. Fakat bu esnada Saddam’ın askeri birlikleri Erbil’e girdiklerinde CIA, İngiltere, Fransa, INC elemanlarının büyük bir bِlümü ve Talabani birlikleri şehri çoktan terk etmişlerdir. Yalnız Erbil’de Irak muhalif grupları arasında olan ITC’nin ِnde gelen yِneticilerinin 35 – 40 kişiye varan büyük bir bِlümü evlerinden alınarak Bağdat’a gِtürülmüş ve şehit edilmişlerdir. Cesetleri ailelerine bile teslim edilmemiştir.

Bِylece bugünkü krizle bağlantılı olarak IŞİD veya isyancılarla peşmergeler arasında ister gerçek, ister gِstermelik bir çatışmanın faturasını silahlı güce sahip olmayan Türkmenler ِdeyebilir. Buna dikkat edilmesi gerekir. Türkiye’nin bilinen nedenlerden ِtürü herhangi bir şekilde bِlgeye bir müdahalede bulunamamaktadır. Ancak Türkiye; ister oradaki vatandaşlarına, ister 2,5 milyona yakın Türkmenlere zarar verilmesi halinde sınırlı hedefli operasyonlar yapacağını dünya kamuoyuna ilan etmesi doğru olmaz mı? Eminim ki Türk Silahlı Kuvvetleri bu tür operasyonları yapabilecek güce ve yeteneğe sahiptir. Bu arada Türkmeneli Bِlgesi ile ilgili olarak başta Kızılay olmak üzere bütün kuruluşlara teşekkürü, bir Türkmen olarak, borç bildiğimizi ifade etmek isterim. İkinci ِnemli husus ise artık Irak’ta ok yaydan çıkmıştır. Hem Türkmenler hem de Türkiye yıllardır Irak’ın toprak bütünlüğünü savundular ancak şimdi bِyle bir bütünlüğün devam etmeyeceği aşikardır. Bu itibarla Türkiye’nin de desteği ile Türkmeneli Bِlgesi için bir ِzerk bِlge düşünülemez mi? Türkiye’nin ne kadar istese de, bu krizin dışında kalması mümkün değildir.



Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (131)...

Erşat Salihi, Fatih Yıldız'la görüştü

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi lideri Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız'la görüştü.…

Devam...

Erşat Salihi'den sert uyarı: "Demokrasi nöbetimiz başka bir şeye dönüşebilir"

Hits: 19

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi, Irak seçimlerine dair CNN Türk'e öneml…

Devam...

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Hits: 47

Irak'ta seçim sonrası kaos devam ediyor... Kerkük, Süleymaniye ve Erbil'de  yapılan seçim hil…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 27

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 25

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 271

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 450

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 50

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 28

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 43

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 37472

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35077

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 30846

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 28837

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 27707

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...