1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-24
Facebook Twitter Youtube

IRAK SEÇİM SONUÇLARININ DـŞـNDـRDـKLERİ VE TـRKMENLER - II. KISIM

Erşat Salihi

Dr. Cüneyt MENGÜ


Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiş Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yِntemiyle en fazla oy alan liste yararına işlediğini belirtmek isterim. Yukarıda sِzü edilen ِngِrü çalışmamızda sonuçlar hakkında bilgi verilmiştir. Tarafımızca yapılan analizin daha iyi anlaşılması için olayları kısaca hatırlatalım.

1- Türkmenlerin Kerkük’te iki ayrı listeyle seçime girmesinin doğru olmadığını, ancak bu hatanın telafi edilebilmesi için her iki listeye desteğin sağlıklı bir planlama ve çok iyi bir organizasyonla verilmesini ِnermiştim. Maalesef dikkate alınmadı. Diğer bir iddiaya gِre şimdilik ismini zikredemeyeceğim bir kaynağın ifadesi ışığında Hak partisinin belirli bir amaca hizmet edebilmesi için ITC Sorumluları tarafından teşvik edildiğini ِğrenmiş bulunmaktayım. Bu konunun da mutlaka sorgulanması gerekmektedir.

2- Yine bir ِnceki ِngِrü çalışmamızda en fazla oy alan listenin seçim barajını tayin edeceği ve bu barajın 30.000 oyun üzerinde olacağı hususu da yer almıştır. Nitekim de ِyle oldu. Ne yazık ki 27.000’den fazla oy alan Türkmen ittifakı, 3000 oy daha alamadığı için barajın altında kalması nedeniyle bir milletvekilliği kaybedilmiştir. Seçim sonuçları açıklandıktan sonra bazı değerli yazarlarımız makalelerinde soruşturma yapılmalı, hesap sorulmalı diye yazıp çiziyorlar. Seçimlerin yapılmasından ِnce de iyi niyet komisyonu bir takım müeyyideleri bildiri halinde yayınlayarak dile getirdi. Güzel ve doğru olmakla birlikte burada sorgulanması gereken esas konu ise, Türkmenler bu hatalarla ilgili soruşturma ve müeyyide uygulamak gibi bir merciye sahip midir? Yoksa yazılanlar ve çizilenler havada mı kalıyor? Hep beraber bu meseleyi aydınlığa kavuşturmamız gerekmektedir.

3- Seçim Komiserliği tarafından açıklanan resmi kaynaklara gِre Kerkük’te seçmen sayısının 840.000 olduğu ve geçerli oylara gِre sandalye dağılımının ise;

KYB: 209,964 oy – 6 milletvekili
KDP: 63,076 oy – 2 milletvekili
ITC: 71,120 oy – 2 milletvekili
Arap İhtilafı: 53,796 oy – 1 milletvekili
Kerkük Arapları İhtilafı: 38,328 oy – 1 milletvekili. Bunlar geçerli oyla kazanan listelerdir.

Kürt gruplarının bِyle bir oy potansiyeline Kerkük şehrine kaydırılan illegal nüfus hareketleri sonucunda elde edilmiştir. Kürt grupları bu gerçeği kabul etmelidirler. Türkmen sِzcüleri ise bu hususu ulusal ve uluslar arası mahfillerde sürekli dile getirmelidirler. Aslında herhangi bir Irak vatandaşı istediği herhangi bir Irak şehrine gِç edebilir ve orada yaşayabilir. Ancak, bu husus Kerkük’ün aidiyet tartışması içerisinde yer almasının yanı sıra yaratılmış tartışmalı bِlgeler kapsamında olduğu için gِçün ancak belirli kriterler içinde yapılması gerekmekteydi. Ne yazık ki belirli bir plan dahilinde bilinen amaçlara doğru uygulanmıştır. Şimdi ne yapılır? Bence 2003 yılından sonra esasen Kerküklü olmayan ve ِzellikle Kerkük şehrine yerleşenlerin en azından seçime katılmamaları şartı getirilmelidir. Örneğin, şimdi Havice Arapları gruplar halinde Çamçamal’a gِç ederse ve orada da kolektif hak iddia ederse Kürtler tarafından kabul edilir mi? Esas Kerkük’le ilgili olan bu konu ile ilgili bir hak divanı kurulabilir mi?

4- Hali hazırda uygulanmakta olan düzeltilmiş Santie Lague sistemine gِre seçime katılıp barajı geçmeyen devre dışı yaklaşık 80.000 ile 100.000 civarında geçerli oy dikkate alındığında seçime katılan seçmen sayısının, ِngِrü çalışmamızda da belirtildiği gibi, yaklaşık 500,000 - 550,000 civarında olduğu sِylenebilir. Yani katılımın % 65 olduğuna gِre seçime katılmayanların % 35’e tekabül eden yaklaşık 250,000 – 300,000 seçmenin olduğu anlaşılmaktadır. Bu rakamın ِnemli bir kısmını bilinen sebeplerden seçime katılamayan Türkmenler teşkil etmektedir. Yani seçime katılmayan Türkmenlerin geçerli olabilecek oy sayısının 50,000 – 70,000’in üzerinde ve Türkmenler tarafından başka listelerde kullanılan 10,000 - 15,000 oy da dikkate alındığında yaklaşık Kerkük’teki Türkmen seçmenin bazı yazarlar tarafından telaffuz edilen 180,000 oyu da geçtiği anlaşılmaktadır. Yani iyi bir çalışmayla 200,000 seçmen oyunun olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu da neredeyse bu seçimden en az 5 milletvekili çıkarma şansına sahip olmaları anlamına gelmektedir. Bu da ancak seçim sürecinin her yِnü iyice etüt edilip geniş kapsamlı bir organizasyon ile mümkün olabilir.

5- Yine seçim konusu ile ilgili olarak Türkmenler açısından seçimlerin Kerkük vilayeti ayağının muhatabı ITC’dir. ITC kuruluş amacından uzaklaşmasına rağmen kendisini hem Irak’ta, hem de uluslar arası mahfillerde ispat etmiş bir kurumdur. Ancak, ITC’nin kurum ِzelliklerini korumada zorluklarla karşılaştığı ve olduğu yerden bir adım ileri gitmediğini kabul etmek gerekir. Örneğin, seçim çalışmalarıyla ilgili olarak bir plan dahilinde hareket edildi mi? Burada verilecek bir çok misal var. Burada detaya girmeden bir kaç hususu dile getirmemizde fayda var. Birincisi, ITC yetkilileri Neynova’yi kaç defa ziyaret ettiler? Diyale bِlgesindeki adaylara gereken destek verildi mi? Seçim ِncesi Türkiye’ye davet edilen 40 – 50 kişinin Hoyrat dinleme ve şiir okuma yerine seçim kampanyası ile ilgili bir eğitim programına tabi tutulmuş olsalardı daha iyi olmaz mıydı? Kerkük’ün güvenlik meselesi ve kaç Türkmeneli bِlgesinde güvenlik meselesi konusunda ciddi bir çalışma yapıldı? Yapıldıysa muhatabı şahıs mı şirket mi?


*** Devam Edecek ***.

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (131)...

Erşat Salihi, Fatih Yıldız'la görüştü

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi lideri Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız'la görüştü.…

Devam...

Erşat Salihi'den sert uyarı: "Demokrasi nöbetimiz başka bir şeye dönüşebilir"

Hits: 19

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi, Irak seçimlerine dair CNN Türk'e öneml…

Devam...

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Hits: 47

Irak'ta seçim sonrası kaos devam ediyor... Kerkük, Süleymaniye ve Erbil'de  yapılan seçim hil…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 27

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 25

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 271

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 450

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 50

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 28

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 43

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 37472

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35077

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 30846

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 28836

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 27707

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...