1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-08-22
Facebook Twitter Youtube

IRAK SEÇİM SONUÇLARININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ VE TÜRKMENLER - II. KISIM

Irak Türkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Dr. Cüneyt MENGÜ


Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiş Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yöntemiyle en fazla oy alan liste yararına işlediğini belirtmek isterim. Yukarıda sözü edilen öngörü çalışmamızda sonuçlar hakkında bilgi verilmiştir. Tarafımızca yapılan analizin daha iyi anlaşılması için olayları kısaca hatırlatalım.

1- Türkmenlerin Kerkük’te iki ayrı listeyle seçime girmesinin doğru olmadığını, ancak bu hatanın telafi edilebilmesi için her iki listeye desteğin sağlıklı bir planlama ve çok iyi bir organizasyonla verilmesini önermiştim. Maalesef dikkate alınmadı. Diğer bir iddiaya göre şimdilik ismini zikredemeyeceğim bir kaynağın ifadesi ışığında Hak partisinin belirli bir amaca hizmet edebilmesi için ITC Sorumluları tarafından teşvik edildiğini öğrenmiş bulunmaktayım. Bu konunun da mutlaka sorgulanması gerekmektedir.

2- Yine bir önceki öngörü çalışmamızda en fazla oy alan listenin seçim barajını tayin edeceği ve bu barajın 30.000 oyun üzerinde olacağı hususu da yer almıştır. Nitekim de öyle oldu. Ne yazık ki 27.000’den fazla oy alan Türkmen ittifakı, 3000 oy daha alamadığı için barajın altında kalması nedeniyle bir milletvekilliği kaybedilmiştir. Seçim sonuçları açıklandıktan sonra bazı değerli yazarlarımız makalelerinde soruşturma yapılmalı, hesap sorulmalı diye yazıp çiziyorlar. Seçimlerin yapılmasından önce de iyi niyet komisyonu bir takım müeyyideleri bildiri halinde yayınlayarak dile getirdi. Güzel ve doğru olmakla birlikte burada sorgulanması gereken esas konu ise, Türkmenler bu hatalarla ilgili soruşturma ve müeyyide uygulamak gibi bir merciye sahip midir? Yoksa yazılanlar ve çizilenler havada mı kalıyor? Hep beraber bu meseleyi aydınlığa kavuşturmamız gerekmektedir.

3- Seçim Komiserliği tarafından açıklanan resmi kaynaklara göre Kerkük’te seçmen sayısının 840.000 olduğu ve geçerli oylara göre sandalye dağılımının ise;

KYB: 209,964 oy – 6 milletvekili
KDP: 63,076 oy – 2 milletvekili
ITC: 71,120 oy – 2 milletvekili
Arap İhtilafı: 53,796 oy – 1 milletvekili
Kerkük Arapları İhtilafı: 38,328 oy – 1 milletvekili. Bunlar geçerli oyla kazanan listelerdir.

Kürt gruplarının böyle bir oy potansiyeline Kerkük şehrine kaydırılan illegal nüfus hareketleri sonucunda elde edilmiştir. Kürt grupları bu gerçeği kabul etmelidirler. Türkmen sözcüleri ise bu hususu ulusal ve uluslar arası mahfillerde sürekli dile getirmelidirler. Aslında herhangi bir Irak vatandaşı istediği herhangi bir Irak şehrine göç edebilir ve orada yaşayabilir. Ancak, bu husus Kerkük’ün aidiyet tartışması içerisinde yer almasının yanı sıra yaratılmış tartışmalı bölgeler kapsamında olduğu için göçün ancak belirli kriterler içinde yapılması gerekmekteydi. Ne yazık ki belirli bir plan dahilinde bilinen amaçlara doğru uygulanmıştır. Şimdi ne yapılır? Bence 2003 yılından sonra esasen Kerküklü olmayan ve özellikle Kerkük şehrine yerleşenlerin en azından seçime katılmamaları şartı getirilmelidir. Örneğin, şimdi Havice Arapları gruplar halinde Çamçamal’a göç ederse ve orada da kolektif hak iddia ederse Kürtler tarafından kabul edilir mi? Esas Kerkük’le ilgili olan bu konu ile ilgili bir hak divanı kurulabilir mi?

4- Hali hazırda uygulanmakta olan düzeltilmiş Santie Lague sistemine göre seçime katılıp barajı geçmeyen devre dışı yaklaşık 80.000 ile 100.000 civarında geçerli oy dikkate alındığında seçime katılan seçmen sayısının, öngörü çalışmamızda da belirtildiği gibi, yaklaşık 500,000 - 550,000 civarında olduğu söylenebilir. Yani katılımın % 65 olduğuna göre seçime katılmayanların % 35’e tekabül eden yaklaşık 250,000 – 300,000 seçmenin olduğu anlaşılmaktadır. Bu rakamın önemli bir kısmını bilinen sebeplerden seçime katılamayan Türkmenler teşkil etmektedir. Yani seçime katılmayan Türkmenlerin geçerli olabilecek oy sayısının 50,000 – 70,000’in üzerinde ve Türkmenler tarafından başka listelerde kullanılan 10,000 - 15,000 oy da dikkate alındığında yaklaşık Kerkük’teki Türkmen seçmenin bazı yazarlar tarafından telaffuz edilen 180,000 oyu da geçtiği anlaşılmaktadır. Yani iyi bir çalışmayla 200,000 seçmen oyunun olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu da neredeyse bu seçimden en az 5 milletvekili çıkarma şansına sahip olmaları anlamına gelmektedir. Bu da ancak seçim sürecinin her yönü iyice etüt edilip geniş kapsamlı bir organizasyon ile mümkün olabilir.

5- Yine seçim konusu ile ilgili olarak Türkmenler açısından seçimlerin Kerkük vilayeti ayağının muhatabı ITC’dir. ITC kuruluş amacından uzaklaşmasına rağmen kendisini hem Irak’ta, hem de uluslar arası mahfillerde ispat etmiş bir kurumdur. Ancak, ITC’nin kurum özelliklerini korumada zorluklarla karşılaştığı ve olduğu yerden bir adım ileri gitmediğini kabul etmek gerekir. Örneğin, seçim çalışmalarıyla ilgili olarak bir plan dahilinde hareket edildi mi? Burada verilecek bir çok misal var. Burada detaya girmeden bir kaç hususu dile getirmemizde fayda var. Birincisi, ITC yetkilileri Neynova’yi kaç defa ziyaret ettiler? Diyale bölgesindeki adaylara gereken destek verildi mi? Seçim öncesi Türkiye’ye davet edilen 40 – 50 kişinin Hoyrat dinleme ve şiir okuma yerine seçim kampanyası ile ilgili bir eğitim programına tabi tutulmuş olsalardı daha iyi olmaz mıydı? Kerkük’ün güvenlik meselesi ve kaç Türkmeneli bölgesinde güvenlik meselesi konusunda ciddi bir çalışma yapıldı? Yapıldıysa muhatabı şahıs mı şirket mi?


*** Devam Edecek ***.

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (116)...

Irak Türkmen Cephesi: Referandumun Zamanlaması Yanlış

Hits: 19

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), bağımsızlık referandumunu tartışıyor. Referandumun 25 …

Devam...

KERKÜK SADECE KERKÜK DEĞİLDİR?

Hits: 24

Türkiye olarak etrafımızda yaşanan olaylara ‘’alan gerçekleri ‘’ile bakmaktan çok uza…

Devam...

Türkmen Cephesi'nden çağrı: “Bizi yalnız bırakırsanız eririz”

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi, Barzani’nin 25 Eylül’de …

Devam...

Türkmeneli dergi 114

Hits: 11

Devam...

Kerkük'te Kürdistan bayrağı krizi derinleşiyor... Mahkeme kararını uygulamayacaklar

Hits: 35

Bağdat İdare Mahkemesi'nin verdiği 'Kürdistan bayrağı' kararı sonrasında kriz sürüyor. son…

Devam...

REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?

Hits: 38

Irak Kürdistan Bölgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bölgede…

Devam...

Irak Türkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 25

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Salihi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin 25 Eylül'deki bağımsı…

Devam...

Türkmenler Telafer'den güvenli bölgelere kaçıyor

Hits: 46

Irak Türkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEAŞ'ın elinde mahsur kalan Telafer'deki Türkmenlerin…

Devam...

Türkmenlerden referandum tepkisi: Tek başlarına karar almamaları lazım

Hits: 58

Irak Türkmen Cephesi Sözcüsü Ali Mehdi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) 25 Eylül’…

Devam...

Barzani'nin "bağımsızlık referandumu" kararına tepkiler giderek artıyor

Hits: 34

Barzani'nin bağımsızlık referandumu kararına tepkiler giderek artıyor. Irak Başbakanı Haydar…

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 24449

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 23758

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 22294

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 19540

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18349

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yap…

Devam...