1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-07-14
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

IRAK SEÇİM SONUÇLARININ DـŞـNDـRDـKLERİ VE TـRKMENLER - BİRİNCİ KISIM

Dr. Cüneyt MENGÜ


30 Nisan tarihinde yapılan seçimlerde; 37 koalisyon, 70 siyasi grup, 107 liste ile 900 aday 328 sandalye için yarıştı. Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği’nin verilerine gِre katılması gereken yaklaşık 20 milyon seçmenden ancak 12 milyon 191 bin seçmenin oy kullanması sonucunda 39 listenin kazandığı açıklanmıştır. Bu sonuçlara gِre seçime katılan listelerin % 36’sının kazanabildiği ve katılım oranının da % 60 civarında olduğu sِylenebilir. Seçimin nihai sonuçlarına gِre Nuri El Maliki başkanlığındaki Kanun Devlet Koalisyonu 328 sandalyeden 93’ünü kazanarak seçimden birinci olarak çıkmayı başarmıştır.

El Maliki’nin seçime katılan diğer listelere gِre seçimi yüksek bir farkla kazanmasına rağmen hükümeti kurmak için yasaya gِre parlamentonun mutlak çoğunluğunu gerektiren 165 milletvekilinin onayını alması gerekmektedir. Ancak El Maliki’nin hükümet teşkil etme sürecinde, kendisine muhalif olan liderlerin açıklamalarına bakıldığında, hayli zorlanacağı açıktır. Bilindiği gibi bir ِnceki 2010 seçimlerinin ardından hükümetin kurulması süreci büyük pazarlıklara sahne olmuş ve ancak 9 aydan sonra kurulabilmiştir. Bu itibarla El Maliki’nin ِnümüzdeki dِnemde karşılaşacağı zorlukların daha da ağır olacağı dikkatlerden kaçmamalıdır.

Aşağıdaki listelerin almış olduğu sandalyelerin dağılımına bakıldığında; koalisyonlar arası yeni bir koalisyon kurulacak ve bu süreçte hükümetin teşkil edilmesi hususunda etkin bir rol oynayabilen 6 ve üstü sandalye sahipleri ise;

• El Maliki – Kanun Devlet Koalisyonu: 93 sandalye,
• El Hakim – El Muvatın “Vatandaş” Koalisyonu: 31 sandalye,
• El Sadr – El Ahran “Özgürler” Koalisyonu: 29 sandalye,
• El Nüceyfi – Muttahidun “Birleşenler” Koalisyonu: 23 sandalye,
• Allawi – El Vataniye “Ulusalcılar” Grubu: 21 sandalye,
• Barzani – KDP: 25 sandalye,
• Talabani – KYB: 21 sandalye,
• Goran – Değişim Grubu: 9 sandalye,
• El Mutlak – Arabiye İttifakı: 9 sandalye,
• El Caferi – Islah: 6 sandalye,
• Kürdistan İttifakı: 6 sandalye,
• Türkmenler – ITC içinde olmak üzere diğer partilerden seçilen vekiller arasında birlik sağlandığı takdirde 10 sandalyeden sِz edilebilir.

Yukarıda gِrüldüğü gibi bu sonuçlara gِre hiçbir parti veya koalisyonun tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu elde edemediği için partiler arasında çetin pazarlıkların devam edeceği gِrülmektedir. El Maliki’nin ikinci dِnem başbakan olması, başta Kürt gruplarının ve bir takım Şii gruplarının desteği ile mümkün olabilmiştir. Tabi ki verilen bu destek karşılığında Kürtlere ikinci defa Cumhurbaşkanlığı makamı sunulmuştur. Öte yandan ilan edilen resmi sonuçların nihai şekli Birleşik Yüksek Mahkeme tarafından onaylandıktan sonra ِncelikle meclisin ilk toplantısına en yaşlı olan milletvekilinin başkanlık etmesi ile en fazla oyu alan El Maliki’ye bu gِrevin verilmesi teklif edilecektir. Yukarıda belirtildiği gibi El Maliki sıkıntılı bir durumla karşı karşıyadır. Bu satırların yazıldığı tarih itibariyle başta en büyük Şii gruplardan El Hakim ve El Sadr, El Maliki’nin üçüncü dِnem Başbakan olmasına kesinlikle karşı çıktıklarını sürekli beyan etmektedirler.

Birleşenler Koalisyonu listesinin başını çeken El Nuceyfi’nin de Maliki’ye karşı ilan ettiği kırmızı çizgi ise halen devam etmektedir.

KDP lideri ve Bِlgesel Kürt Yِnetimi Başkanı Barzani de El Maliki’nin geçen dِnem içerisinde sِzlerinde durmaması nedeniyle üçüncü dِnem de başbakan olmasını kesinlikle kabul etmeyeceklerinin yanı sıra, El Maliki’nin seçilmesi halinde bِlgede gidecekleri referandum sonucunda bağımsızlıklarını ilan edeceklerini açıklamıştır. Ayrıca Barzani, Irak’ta Cumhurbaşkanlığı makamının Kürtler için bir hak olduğunu da savunmaktadır. Bu şartlar çerçevesinde Kürt gruplarının hangi liste ile koalisyona girecekleri düşündürücüdür.

Muhaliflerin bu tutumlarına karşı El Maliki’nin meclis barajını aşabilmek için gerekli olan 71 milletvekilini bulma şansını, destekçileri olan Mutlak ve El Caferi dışında, 1 ile 5 sandalye kazanan gruplar ile ittifak arayışına girecektir. Bu da büyük pazarlıklara tabi olacaktır. Diğer taraftan El Nuceyfi’nin Dِrtlü Koalisyon formülünün ne kadar başarılı olacağını zaman gِsterecektir. Yeri gelmişken Irak Grupları içerisinde Ankara’yı en çok ziyaret eden El Nuceyfi, Irak Türkmen Cephesi’nden 2 adayını seçtiremez miydi? Bu da zamanı gelince sorgulanmalıdır.

Seçim sonuçlarından gِrüldüğü üzere, seçimi kazanan tarafların Şiilerle, Kürtler olduğu anlaşılmaktadır. Sünnilerin ise, ITC gibi aralarında veya başkasıyla güçlü ittifaklar yapamadıkları için, güç kaybına uğradıkları aşikardır.

Türkmenlere gelince; ِncelikle ister ITC listesinden, ister muhtelif diğer listelerden kazanan Türkmen kِkenli milletvekillerini canı gِnülden kutlar hep beraber birlik içinde çalışmalarını temenni ederim.

Telafer ve Tuzhurmatu başta olmak üzere Türkmeneli bِlgesinin her bir noktası bizim için ِnem arz etmektedir. Ancak, Kerkük’ün politik ve ekonomik durumu ile içinde bulunduğu konumu gereği Türkmeneli bِlgesinin sembolü olmakla birlikte, Türkmenlerin geleceği yِnünden ciddiyetle üzerinde durulması gerekmektedir. Bu sebepten dolayı, 30 Nisan seçimlerinin yapılmasından ِnce birçok insanımızın beğenisini ve ilgisini çeken hem Arapça hem de Türkçe olmak üzere hazırladığım ِngِrü çalışmamın ana hedefi, bu seçimlerin Türkmenler için bir sınav mahiyetinde olmasının yanı sıra kazanıldığı takdirde Türkmenler açısından bir manifesto olacağını vurgulamaktır.

Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiş Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yِntemiyle en fazla oy alan liste yararına işlediğini belirtmek isterim. Yukarıda sِzü edilen ِngِrü çalışmamızda sonuçlar hakkında bilgi verilmiştir. Tarafımızca yapılan analizin daha iyi anlaşılması için olayları kısaca hatırlatalım.


Dr. Cüneyt MENGـ
cuneyt.mengu@mercanonline.com


******* Devam Edecektir. *******

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (133)...

1959 KATLİAMI,NESİLLER BOYUNCA HAFIZADAN SİLİNMEYECEK

Hits: 40

Türkmenlerin maruz kaldığı 1959 Kerkük Katliamı’nın 59. Yıldönümü münasebeti nedeniyl…

Devam...

Salihi: Türkmen gencinin Türkiye Burslarına kabul edilmediğini biliyoruz

Hits: 100

Bugünlerde, Irak dahil pek çok ülkeden gencin Türkiye'de yüksek öğretimde eğitim alması ama…

Devam...

'Gaye bölgeyi Türkmen varlığından arındırmaktı, hesap tutmadı'

Hits: 245

Kerkük Vakfı Başkanı Erşat Hürmüzlü, "Gaye Türkmenleri yıldırmak, korkutmak ve Kerkük il…

Devam...

Kerkük'te oyları çalanları asla affetmeyiz

Hits: 34

Irak Başbakanı İbadi, "Kerkük'te elle sayım sonuçları ne olursa olsun oyları çalanları asl…

Devam...

Kerkük'te 8 ayda 22 Türkmen öldürüldü

Hits: 38

Irak'ın Kerkük kentinde son dönemde Türkmenlere yönelik suikastlar bitmek bilmiyor. Kerkük'te …

Devam...

Kerkük Havalimanı uçuşlara açılacak

Hits: 26

Irak Ulaştırma Bakanı Kazım Fincan el-Hamami, Kerkük Havalimanı'ndan önümüzdeki iki hafta i…

Devam...

Bir Asırdır Suriye ve Irak bir Türkmen Yurdu.!

Hits: 84

Irak ve Suriye’de devam eden etnik ve mezhepsel çatışma yıllarca sürse bile, sonunda siyasi c…

Devam...

Kerkük Vakfından başsağlığı

Hits: 46

Kerkük Vakfı olarak uzun zaman Irak Türkmenleri Meclis Başkanlğını üstlenen Dava arkadaşım…

Devam...

Salihi : Bayraktar’ın vefat haberini büyük üzüntüyle karşıladık.

Hits: 30

Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı Erşet Salihi, Irak Türkmen Meclisi Başkanı Yunus Bayraktar…

Devam...

Kerkük'te oyların elle sayım işleminin durdurulmasına protesto

Hits: 53

Irak'ta yapılan genel seçimlere hile ve şaibe karıştığı iddiasıyla beş gün önce başlat…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38420

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36205

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 31972

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29253

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28399

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...