1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-06-22
Facebook Twitter Youtube

IRAK SEÇİM SONUÇLARININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ VE TÜRKMENLER - BİRİNCİ KISIM

“Tarihi Kürdistan” yok

Dr. Cüneyt MENGÜ


30 Nisan tarihinde yapılan seçimlerde; 37 koalisyon, 70 siyasi grup, 107 liste ile 900 aday 328 sandalye için yarıştı. Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği’nin verilerine göre katılması gereken yaklaşık 20 milyon seçmenden ancak 12 milyon 191 bin seçmenin oy kullanması sonucunda 39 listenin kazandığı açıklanmıştır. Bu sonuçlara göre seçime katılan listelerin % 36’sının kazanabildiği ve katılım oranının da % 60 civarında olduğu söylenebilir. Seçimin nihai sonuçlarına göre Nuri El Maliki başkanlığındaki Kanun Devlet Koalisyonu 328 sandalyeden 93’ünü kazanarak seçimden birinci olarak çıkmayı başarmıştır.

El Maliki’nin seçime katılan diğer listelere göre seçimi yüksek bir farkla kazanmasına rağmen hükümeti kurmak için yasaya göre parlamentonun mutlak çoğunluğunu gerektiren 165 milletvekilinin onayını alması gerekmektedir. Ancak El Maliki’nin hükümet teşkil etme sürecinde, kendisine muhalif olan liderlerin açıklamalarına bakıldığında, hayli zorlanacağı açıktır. Bilindiği gibi bir önceki 2010 seçimlerinin ardından hükümetin kurulması süreci büyük pazarlıklara sahne olmuş ve ancak 9 aydan sonra kurulabilmiştir. Bu itibarla El Maliki’nin önümüzdeki dönemde karşılaşacağı zorlukların daha da ağır olacağı dikkatlerden kaçmamalıdır.

Aşağıdaki listelerin almış olduğu sandalyelerin dağılımına bakıldığında; koalisyonlar arası yeni bir koalisyon kurulacak ve bu süreçte hükümetin teşkil edilmesi hususunda etkin bir rol oynayabilen 6 ve üstü sandalye sahipleri ise;

• El Maliki – Kanun Devlet Koalisyonu: 93 sandalye,
• El Hakim – El Muvatın “Vatandaş” Koalisyonu: 31 sandalye,
• El Sadr – El Ahran “Özgürler” Koalisyonu: 29 sandalye,
• El Nüceyfi – Muttahidun “Birleşenler” Koalisyonu: 23 sandalye,
• Allawi – El Vataniye “Ulusalcılar” Grubu: 21 sandalye,
• Barzani – KDP: 25 sandalye,
• Talabani – KYB: 21 sandalye,
• Goran – Değişim Grubu: 9 sandalye,
• El Mutlak – Arabiye İttifakı: 9 sandalye,
• El Caferi – Islah: 6 sandalye,
• Kürdistan İttifakı: 6 sandalye,
• Türkmenler – ITC içinde olmak üzere diğer partilerden seçilen vekiller arasında birlik sağlandığı takdirde 10 sandalyeden söz edilebilir.

Yukarıda görüldüğü gibi bu sonuçlara göre hiçbir parti veya koalisyonun tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu elde edemediği için partiler arasında çetin pazarlıkların devam edeceği görülmektedir. El Maliki’nin ikinci dönem başbakan olması, başta Kürt gruplarının ve bir takım Şii gruplarının desteği ile mümkün olabilmiştir. Tabi ki verilen bu destek karşılığında Kürtlere ikinci defa Cumhurbaşkanlığı makamı sunulmuştur. Öte yandan ilan edilen resmi sonuçların nihai şekli Birleşik Yüksek Mahkeme tarafından onaylandıktan sonra öncelikle meclisin ilk toplantısına en yaşlı olan milletvekilinin başkanlık etmesi ile en fazla oyu alan El Maliki’ye bu görevin verilmesi teklif edilecektir. Yukarıda belirtildiği gibi El Maliki sıkıntılı bir durumla karşı karşıyadır. Bu satırların yazıldığı tarih itibariyle başta en büyük Şii gruplardan El Hakim ve El Sadr, El Maliki’nin üçüncü dönem Başbakan olmasına kesinlikle karşı çıktıklarını sürekli beyan etmektedirler.

Birleşenler Koalisyonu listesinin başını çeken El Nuceyfi’nin de Maliki’ye karşı ilan ettiği kırmızı çizgi ise halen devam etmektedir.

KDP lideri ve Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Barzani de El Maliki’nin geçen dönem içerisinde sözlerinde durmaması nedeniyle üçüncü dönem de başbakan olmasını kesinlikle kabul etmeyeceklerinin yanı sıra, El Maliki’nin seçilmesi halinde bölgede gidecekleri referandum sonucunda bağımsızlıklarını ilan edeceklerini açıklamıştır. Ayrıca Barzani, Irak’ta Cumhurbaşkanlığı makamının Kürtler için bir hak olduğunu da savunmaktadır. Bu şartlar çerçevesinde Kürt gruplarının hangi liste ile koalisyona girecekleri düşündürücüdür.

Muhaliflerin bu tutumlarına karşı El Maliki’nin meclis barajını aşabilmek için gerekli olan 71 milletvekilini bulma şansını, destekçileri olan Mutlak ve El Caferi dışında, 1 ile 5 sandalye kazanan gruplar ile ittifak arayışına girecektir. Bu da büyük pazarlıklara tabi olacaktır. Diğer taraftan El Nuceyfi’nin Dörtlü Koalisyon formülünün ne kadar başarılı olacağını zaman gösterecektir. Yeri gelmişken Irak Grupları içerisinde Ankara’yı en çok ziyaret eden El Nuceyfi, Irak Türkmen Cephesi’nden 2 adayını seçtiremez miydi? Bu da zamanı gelince sorgulanmalıdır.

Seçim sonuçlarından görüldüğü üzere, seçimi kazanan tarafların Şiilerle, Kürtler olduğu anlaşılmaktadır. Sünnilerin ise, ITC gibi aralarında veya başkasıyla güçlü ittifaklar yapamadıkları için, güç kaybına uğradıkları aşikardır.

Türkmenlere gelince; öncelikle ister ITC listesinden, ister muhtelif diğer listelerden kazanan Türkmen kökenli milletvekillerini canı gönülden kutlar hep beraber birlik içinde çalışmalarını temenni ederim.

Telafer ve Tuzhurmatu başta olmak üzere Türkmeneli bölgesinin her bir noktası bizim için önem arz etmektedir. Ancak, Kerkük’ün politik ve ekonomik durumu ile içinde bulunduğu konumu gereği Türkmeneli bölgesinin sembolü olmakla birlikte, Türkmenlerin geleceği yönünden ciddiyetle üzerinde durulması gerekmektedir. Bu sebepten dolayı, 30 Nisan seçimlerinin yapılmasından önce birçok insanımızın beğenisini ve ilgisini çeken hem Arapça hem de Türkçe olmak üzere hazırladığım öngörü çalışmamın ana hedefi, bu seçimlerin Türkmenler için bir sınav mahiyetinde olmasının yanı sıra kazanıldığı takdirde Türkmenler açısından bir manifesto olacağını vurgulamaktır.

Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiş Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yöntemiyle en fazla oy alan liste yararına işlediğini belirtmek isterim. Yukarıda sözü edilen öngörü çalışmamızda sonuçlar hakkında bilgi verilmiştir. Tarafımızca yapılan analizin daha iyi anlaşılması için olayları kısaca hatırlatalım.


Dr. Cüneyt MENGÜ
cuneyt.mengu@mercanonline.com


******* Devam Edecektir. *******

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (112)...

Kerkük gazetesi 70

Hits: 5

Devam...

Irak’ta 1925 Anayasasına dönüş gerekebilir mi?

Hits: 24

Ülkedaşlarımdan özür dilemem lazım. Çünkü Irak halkının iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devam...

“Tarihi Kürdistan” yok

Hits: 15

Atatürk Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi, Savaş Eğilmez, Kerkük ve Sincar gibi tar…

Devam...

Kürt partilerine yakın çevreler,Türkmenleri hedef alarak bölümek istemektedirler....

Hits: 68

2003 yılından beri Türkmenlerin,bölücülüğe karşı olduğu için ,organize bir şekilde,kiml…

Devam...

Şehit çocuklarına bayram kıyafeti

Hits: 38

Kerkük Kışlası Irak Türkmenleri Siyasi Tutuklular ve Şehit Aileleri derneği Danimarka’da bu…

Devam...

Kardaşlık 74

Hits: 17

Devam...

Kerkük’te yapay nüfus oyunu

Hits: 168

Kerkük’ün nüfusunu, demografik yapıyla oynayarak 14 şrlda iki katına çıkaran IKBY’nin 25…

Devam...

KARA KARTAL’A TÜRKMEN NİŞANI

Hits: 59

Beşiktaş Vodafone Park’ta düzenlenen iftar programında Beşiktaş Kulübüne Irak Türkleri t…

Devam...

Sakarya'nın Kara su ilçesinde yaşam Türkmen kardeşlerimize mübarek Ramazan yardımı

Hits: 46

Türkmeneli insan hakları sakarya şub başkanlığı ile Türkmeneli işbirliği ve kültürel vak…

Devam...

Salihi'den MHP'ye anlamlı ziyaret.

Hits: 62

Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı Erşet Salihi,Ankara'daki temasları sırasında Milliyetçi H…

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 21045

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 19782

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 17058

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yap…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 15693

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 15146

Suriye’de Esad rejimine karşı 2011’de başlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eş …

Devam...