1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-04-29
Facebook Twitter Youtube

IRAK SEÇÝM SONUÇLARININ DÜÞÜNDÜRDÜKLERÝ VE TÜRKMENLER - BÝRÝNCÝ KISIM

Kerkük

Dr. Cüneyt MENGÜ


30 Nisan tarihinde yapýlan seçimlerde; 37 koalisyon, 70 siyasi grup, 107 liste ile 900 aday 328 sandalye için yarýþtý. Baðýmsýz Yüksek Seçim Komiserliði’nin verilerine göre katýlmasý gereken yaklaþýk 20 milyon seçmenden ancak 12 milyon 191 bin seçmenin oy kullanmasý sonucunda 39 listenin kazandýðý açýklanmýþtýr. Bu sonuçlara göre seçime katýlan listelerin % 36’sýnýn kazanabildiði ve katýlým oranýnýn da % 60 civarýnda olduðu söylenebilir. Seçimin nihai sonuçlarýna göre Nuri El Maliki baþkanlýðýndaki Kanun Devlet Koalisyonu 328 sandalyeden 93’ünü kazanarak seçimden birinci olarak çýkmayý baþarmýþtýr.

El Maliki’nin seçime katýlan diðer listelere göre seçimi yüksek bir farkla kazanmasýna raðmen hükümeti kurmak için yasaya göre parlamentonun mutlak çoðunluðunu gerektiren 165 milletvekilinin onayýný almasý gerekmektedir. Ancak El Maliki’nin hükümet teþkil etme sürecinde, kendisine muhalif olan liderlerin açýklamalarýna bakýldýðýnda, hayli zorlanacaðý açýktýr. Bilindiði gibi bir önceki 2010 seçimlerinin ardýndan hükümetin kurulmasý süreci büyük pazarlýklara sahne olmuþ ve ancak 9 aydan sonra kurulabilmiþtir. Bu itibarla El Maliki’nin önümüzdeki dönemde karþýlaþacaðý zorluklarýn daha da aðýr olacaðý dikkatlerden kaçmamalýdýr.

Aþaðýdaki listelerin almýþ olduðu sandalyelerin daðýlýmýna bakýldýðýnda; koalisyonlar arasý yeni bir koalisyon kurulacak ve bu süreçte hükümetin teþkil edilmesi hususunda etkin bir rol oynayabilen 6 ve üstü sandalye sahipleri ise;

• El Maliki – Kanun Devlet Koalisyonu: 93 sandalye,
• El Hakim – El Muvatýn “Vatandaþ” Koalisyonu: 31 sandalye,
• El Sadr – El Ahran “Özgürler” Koalisyonu: 29 sandalye,
• El Nüceyfi – Muttahidun “Birleþenler” Koalisyonu: 23 sandalye,
• Allawi – El Vataniye “Ulusalcýlar” Grubu: 21 sandalye,
• Barzani – KDP: 25 sandalye,
• Talabani – KYB: 21 sandalye,
• Goran – Deðiþim Grubu: 9 sandalye,
• El Mutlak – Arabiye Ýttifaký: 9 sandalye,
• El Caferi – Islah: 6 sandalye,
• Kürdistan Ýttifaký: 6 sandalye,
• Türkmenler – ITC içinde olmak üzere diðer partilerden seçilen vekiller arasýnda birlik saðlandýðý takdirde 10 sandalyeden söz edilebilir.

Yukarýda görüldüðü gibi bu sonuçlara göre hiçbir parti veya koalisyonun tek baþýna hükümet kurabilecek çoðunluðu elde edemediði için partiler arasýnda çetin pazarlýklarýn devam edeceði görülmektedir. El Maliki’nin ikinci dönem baþbakan olmasý, baþta Kürt gruplarýnýn ve bir takým Þii gruplarýnýn desteði ile mümkün olabilmiþtir. Tabi ki verilen bu destek karþýlýðýnda Kürtlere ikinci defa Cumhurbaþkanlýðý makamý sunulmuþtur. Öte yandan ilan edilen resmi sonuçlarýn nihai þekli Birleþik Yüksek Mahkeme tarafýndan onaylandýktan sonra öncelikle meclisin ilk toplantýsýna en yaþlý olan milletvekilinin baþkanlýk etmesi ile en fazla oyu alan El Maliki’ye bu görevin verilmesi teklif edilecektir. Yukarýda belirtildiði gibi El Maliki sýkýntýlý bir durumla karþý karþýyadýr. Bu satýrlarýn yazýldýðý tarih itibariyle baþta en büyük Þii gruplardan El Hakim ve El Sadr, El Maliki’nin üçüncü dönem Baþbakan olmasýna kesinlikle karþý çýktýklarýný sürekli beyan etmektedirler.

Birleþenler Koalisyonu listesinin baþýný çeken El Nuceyfi’nin de Maliki’ye karþý ilan ettiði kýrmýzý çizgi ise halen devam etmektedir.

KDP lideri ve Bölgesel Kürt Yönetimi Baþkaný Barzani de El Maliki’nin geçen dönem içerisinde sözlerinde durmamasý nedeniyle üçüncü dönem de baþbakan olmasýný kesinlikle kabul etmeyeceklerinin yaný sýra, El Maliki’nin seçilmesi halinde bölgede gidecekleri referandum sonucunda baðýmsýzlýklarýný ilan edeceklerini açýklamýþtýr. Ayrýca Barzani, Irak’ta Cumhurbaþkanlýðý makamýnýn Kürtler için bir hak olduðunu da savunmaktadýr. Bu þartlar çerçevesinde Kürt gruplarýnýn hangi liste ile koalisyona girecekleri düþündürücüdür.

Muhaliflerin bu tutumlarýna karþý El Maliki’nin meclis barajýný aþabilmek için gerekli olan 71 milletvekilini bulma þansýný, destekçileri olan Mutlak ve El Caferi dýþýnda, 1 ile 5 sandalye kazanan gruplar ile ittifak arayýþýna girecektir. Bu da büyük pazarlýklara tabi olacaktýr. Diðer taraftan El Nuceyfi’nin Dörtlü Koalisyon formülünün ne kadar baþarýlý olacaðýný zaman gösterecektir. Yeri gelmiþken Irak Gruplarý içerisinde Ankara’yý en çok ziyaret eden El Nuceyfi, Irak Türkmen Cephesi’nden 2 adayýný seçtiremez miydi? Bu da zamaný gelince sorgulanmalýdýr.

Seçim sonuçlarýndan görüldüðü üzere, seçimi kazanan taraflarýn Þiilerle, Kürtler olduðu anlaþýlmaktadýr. Sünnilerin ise, ITC gibi aralarýnda veya baþkasýyla güçlü ittifaklar yapamadýklarý için, güç kaybýna uðradýklarý aþikardýr.

Türkmenlere gelince; öncelikle ister ITC listesinden, ister muhtelif diðer listelerden kazanan Türkmen kökenli milletvekillerini caný gönülden kutlar hep beraber birlik içinde çalýþmalarýný temenni ederim.

Telafer ve Tuzhurmatu baþta olmak üzere Türkmeneli bölgesinin her bir noktasý bizim için önem arz etmektedir. Ancak, Kerkük’ün politik ve ekonomik durumu ile içinde bulunduðu konumu gereði Türkmeneli bölgesinin sembolü olmakla birlikte, Türkmenlerin geleceði yönünden ciddiyetle üzerinde durulmasý gerekmektedir. Bu sebepten dolayý, 30 Nisan seçimlerinin yapýlmasýndan önce birçok insanýmýzýn beðenisini ve ilgisini çeken hem Arapça hem de Türkçe olmak üzere hazýrladýðým öngörü çalýþmamýn ana hedefi, bu seçimlerin Türkmenler için bir sýnav mahiyetinde olmasýnýn yaný sýra kazanýldýðý takdirde Türkmenler açýsýndan bir manifesto olacaðýný vurgulamaktýr.

Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiþ Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet saðladýðýný kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yöntemiyle en fazla oy alan liste yararýna iþlediðini belirtmek isterim. Yukarýda sözü edilen öngörü çalýþmamýzda sonuçlar hakkýnda bilgi verilmiþtir. Tarafýmýzca yapýlan analizin daha iyi anlaþýlmasý için olaylarý kýsaca hatýrlatalým.


Dr. Cüneyt MENGÜ
cuneyt.mengu@mercanonline.com


******* Devam Edecektir. *******

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (107)...

site Bakimda

Hits: 7

Devam...

Baþbakan Ýbadi'den Kerkük açýklamasý

Hits: 33

Irak Baþbakaný Haydar el-Ýbadi Kerkük'te yerel seçimlerin yapýlmasýný desteklediðini ancak …

Devam...

Kerkük'te Terör Örgütü PKK Yandaþlarýndan Gösteri

Hits: 35

Irak'ýn Kerkük kentinde terör örgütü PKK yandaþý bir grup, Türk Silahlý Kuvvetleri'nin (TS…

Devam...

Salihi-Türkmen Öðrencilerin mezuniyet törenine katýldý-

Hits: 37

Irak Türkmen Cephesi Baþkaný Erþet Salihi,Türkmeneli Öðrenci ve Gençler Birliði tarafýndan…

Devam...

Ali Kerküklü Kimdir?

Hits: 33

Ali Kerküklünün yayýmlanan 4 kitabý: "Ýstihbarat Oyunlarý, Petrol ve Kerkük", "Oyun Ýçinde…

Devam...

KERKÜK'Ü ÝÞGAL ADIMLARI

Hits: 33

Yüzlerce yýllýk bir Türkmen þehri olan Kerkük'ün demografik yapýsý deðiþtirilerek iþgale…

Devam...

KERKÜK’ÜN GELECEÐÝ TEHLÝKEDE

Hits: 34

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayraðý asýlmasý ve Kürtçenin zoru…

Devam...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliþtirmeli

Hits: 294

Kamu kurumlarýnda Irak bayraðýnýn yanýnda IKBY bayraðýnýn da asýlmasýyla tansiyonun yükse…

Devam...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 14

Devam...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yýldönümü Kerkük'te kutlandý.

Hits: 30

Kutlamada konuþan Irak Türkmen Cephesi Baþkaný ve Kerkük Milletvekili Erþet Salihi, Tüm Türk…

Devam...

Yazarn ok okunan

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 13650

Yaklaþýk bir yýldan fazladýr sözü edilen ve Irak’ýn içinde ve dýþýnda pazarlýðý yap…

Devam...

BÖLÜNME TARTIÞMALARI

Hits: 13143

1991’de BM kararýyla Güvenli Bölge adý altýnda Irak’ýn kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

100. YILINDA SYKES PICOT

Hits: 12719

Birinci Dünya Savaþý’nýn baþlamasýyla batýlý güçler tarafýndan hasta adam olarak adland…

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 12140

Suriye’de Esad rejimine karþý 2011’de baþlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eþ …

Devam...

MART TEZKERESÝNÝN PERDE ARKASI

Hits: 11051

Yýllardýr hararetle tartýþma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yýlýný do…

Devam...