1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-03-25
Facebook Twitter Youtube

IRAK SEÇİM SONUÇLARININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ VE TÜRKMENLER - BİRİNCİ KISIM

Antalya Kerkük’e Ses Verdi

Dr. Cüneyt MENGÜ


30 Nisan tarihinde yapılan seçimlerde; 37 koalisyon, 70 siyasi grup, 107 liste ile 900 aday 328 sandalye için yarıştı. Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği’nin verilerine göre katılması gereken yaklaşık 20 milyon seçmenden ancak 12 milyon 191 bin seçmenin oy kullanması sonucunda 39 listenin kazandığı açıklanmıştır. Bu sonuçlara göre seçime katılan listelerin % 36’sının kazanabildiği ve katılım oranının da % 60 civarında olduğu söylenebilir. Seçimin nihai sonuçlarına göre Nuri El Maliki başkanlığındaki Kanun Devlet Koalisyonu 328 sandalyeden 93’ünü kazanarak seçimden birinci olarak çıkmayı başarmıştır.

El Maliki’nin seçime katılan diğer listelere göre seçimi yüksek bir farkla kazanmasına rağmen hükümeti kurmak için yasaya göre parlamentonun mutlak çoğunluğunu gerektiren 165 milletvekilinin onayını alması gerekmektedir. Ancak El Maliki’nin hükümet teşkil etme sürecinde, kendisine muhalif olan liderlerin açıklamalarına bakıldığında, hayli zorlanacağı açıktır. Bilindiği gibi bir önceki 2010 seçimlerinin ardından hükümetin kurulması süreci büyük pazarlıklara sahne olmuş ve ancak 9 aydan sonra kurulabilmiştir. Bu itibarla El Maliki’nin önümüzdeki dönemde karşılaşacağı zorlukların daha da ağır olacağı dikkatlerden kaçmamalıdır.

Aşağıdaki listelerin almış olduğu sandalyelerin dağılımına bakıldığında; koalisyonlar arası yeni bir koalisyon kurulacak ve bu süreçte hükümetin teşkil edilmesi hususunda etkin bir rol oynayabilen 6 ve üstü sandalye sahipleri ise;

• El Maliki – Kanun Devlet Koalisyonu: 93 sandalye,
• El Hakim – El Muvatın “Vatandaş” Koalisyonu: 31 sandalye,
• El Sadr – El Ahran “Özgürler” Koalisyonu: 29 sandalye,
• El Nüceyfi – Muttahidun “Birleşenler” Koalisyonu: 23 sandalye,
• Allawi – El Vataniye “Ulusalcılar” Grubu: 21 sandalye,
• Barzani – KDP: 25 sandalye,
• Talabani – KYB: 21 sandalye,
• Goran – Değişim Grubu: 9 sandalye,
• El Mutlak – Arabiye İttifakı: 9 sandalye,
• El Caferi – Islah: 6 sandalye,
• Kürdistan İttifakı: 6 sandalye,
• Türkmenler – ITC içinde olmak üzere diğer partilerden seçilen vekiller arasında birlik sağlandığı takdirde 10 sandalyeden söz edilebilir.

Yukarıda görüldüğü gibi bu sonuçlara göre hiçbir parti veya koalisyonun tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu elde edemediği için partiler arasında çetin pazarlıkların devam edeceği görülmektedir. El Maliki’nin ikinci dönem başbakan olması, başta Kürt gruplarının ve bir takım Şii gruplarının desteği ile mümkün olabilmiştir. Tabi ki verilen bu destek karşılığında Kürtlere ikinci defa Cumhurbaşkanlığı makamı sunulmuştur. Öte yandan ilan edilen resmi sonuçların nihai şekli Birleşik Yüksek Mahkeme tarafından onaylandıktan sonra öncelikle meclisin ilk toplantısına en yaşlı olan milletvekilinin başkanlık etmesi ile en fazla oyu alan El Maliki’ye bu görevin verilmesi teklif edilecektir. Yukarıda belirtildiği gibi El Maliki sıkıntılı bir durumla karşı karşıyadır. Bu satırların yazıldığı tarih itibariyle başta en büyük Şii gruplardan El Hakim ve El Sadr, El Maliki’nin üçüncü dönem Başbakan olmasına kesinlikle karşı çıktıklarını sürekli beyan etmektedirler.

Birleşenler Koalisyonu listesinin başını çeken El Nuceyfi’nin de Maliki’ye karşı ilan ettiği kırmızı çizgi ise halen devam etmektedir.

KDP lideri ve Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Barzani de El Maliki’nin geçen dönem içerisinde sözlerinde durmaması nedeniyle üçüncü dönem de başbakan olmasını kesinlikle kabul etmeyeceklerinin yanı sıra, El Maliki’nin seçilmesi halinde bölgede gidecekleri referandum sonucunda bağımsızlıklarını ilan edeceklerini açıklamıştır. Ayrıca Barzani, Irak’ta Cumhurbaşkanlığı makamının Kürtler için bir hak olduğunu da savunmaktadır. Bu şartlar çerçevesinde Kürt gruplarının hangi liste ile koalisyona girecekleri düşündürücüdür.

Muhaliflerin bu tutumlarına karşı El Maliki’nin meclis barajını aşabilmek için gerekli olan 71 milletvekilini bulma şansını, destekçileri olan Mutlak ve El Caferi dışında, 1 ile 5 sandalye kazanan gruplar ile ittifak arayışına girecektir. Bu da büyük pazarlıklara tabi olacaktır. Diğer taraftan El Nuceyfi’nin Dörtlü Koalisyon formülünün ne kadar başarılı olacağını zaman gösterecektir. Yeri gelmişken Irak Grupları içerisinde Ankara’yı en çok ziyaret eden El Nuceyfi, Irak Türkmen Cephesi’nden 2 adayını seçtiremez miydi? Bu da zamanı gelince sorgulanmalıdır.

Seçim sonuçlarından görüldüğü üzere, seçimi kazanan tarafların Şiilerle, Kürtler olduğu anlaşılmaktadır. Sünnilerin ise, ITC gibi aralarında veya başkasıyla güçlü ittifaklar yapamadıkları için, güç kaybına uğradıkları aşikardır.

Türkmenlere gelince; öncelikle ister ITC listesinden, ister muhtelif diğer listelerden kazanan Türkmen kökenli milletvekillerini canı gönülden kutlar hep beraber birlik içinde çalışmalarını temenni ederim.

Telafer ve Tuzhurmatu başta olmak üzere Türkmeneli bölgesinin her bir noktası bizim için önem arz etmektedir. Ancak, Kerkük’ün politik ve ekonomik durumu ile içinde bulunduğu konumu gereği Türkmeneli bölgesinin sembolü olmakla birlikte, Türkmenlerin geleceği yönünden ciddiyetle üzerinde durulması gerekmektedir. Bu sebepten dolayı, 30 Nisan seçimlerinin yapılmasından önce birçok insanımızın beğenisini ve ilgisini çeken hem Arapça hem de Türkçe olmak üzere hazırladığım öngörü çalışmamın ana hedefi, bu seçimlerin Türkmenler için bir sınav mahiyetinde olmasının yanı sıra kazanıldığı takdirde Türkmenler açısından bir manifesto olacağını vurgulamaktır.

Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiş Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yöntemiyle en fazla oy alan liste yararına işlediğini belirtmek isterim. Yukarıda sözü edilen öngörü çalışmamızda sonuçlar hakkında bilgi verilmiştir. Tarafımızca yapılan analizin daha iyi anlaşılması için olayları kısaca hatırlatalım.


Dr. Cüneyt MENGÜ
cuneyt.mengu@mercanonline.com


******* Devam Edecektir. *******

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarın diğer yazıları (103)...

Kerkük Valisi'nin Yarattığı Bayrak Krizi

Hits: 226

Son günlerde Kerkük Valisi Necmettin Kerim'in Kerkük Vilayet Meclisi'ne yaptığı başvuruda, Kerkük’te…

Devamı...

Antalya Kerkük’e Ses Verdi

Hits: 28

Türkmen diyarı Kerkük’ün Kürt Valisi Necmeddin Kerim, önceki gün yayınladığı Kürtçe bir genelge ile,…

Devamı...

İstanbul'da Türkmen bayrağı asılmasını İBB izin vermedi

Hits: 69

Türk Dünyası'nın her yıl geleneksel olarak buluştuğu Topkapı Türk Dünyası Mahallesi etkinlik alanınd…

Devamı...

Türkmenler, Kerkük’ü bayraklarıyla donattı

Hits: 55

Ankara’nın şımarttğı Barzani’nin, Kerkük’te Kürdistan bayrağı hamlesine karşı Türkmenler ayaklandı. …

Devamı...

Avrupa İrak Türkmenleri platformu 2. Kurultayı Kopenhag'da düzenlenecek

Hits: 49

Avrupa İrak Türkmenleri platformu düzenleyecek olan 2. Kurultayı Danimarka başkenti Kopenhag'da 29 …

Devamı...

Kerkük'teki Son Durum Ele Alındı

Hits: 38

Türkmen siyasi parti başkan ve temsilcileri, bazı Türkmen milletvekilleri ve Kerkük İl Meclisi'ndeki…

Devamı...

Salihi'den Kerkük'te yaşanan bayrak kirizi ile çok önemli açıklamalar

Hits: 40