1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-24
Facebook Twitter Youtube

IRAK SEÇİM SONUÇLARININ DـŞـNDـRDـKLERİ VE TـRKMENLER - BİRİNCİ KISIM

Erşat Salihi

Dr. Cüneyt MENGÜ


30 Nisan tarihinde yapılan seçimlerde; 37 koalisyon, 70 siyasi grup, 107 liste ile 900 aday 328 sandalye için yarıştı. Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği’nin verilerine gِre katılması gereken yaklaşık 20 milyon seçmenden ancak 12 milyon 191 bin seçmenin oy kullanması sonucunda 39 listenin kazandığı açıklanmıştır. Bu sonuçlara gِre seçime katılan listelerin % 36’sının kazanabildiği ve katılım oranının da % 60 civarında olduğu sِylenebilir. Seçimin nihai sonuçlarına gِre Nuri El Maliki başkanlığındaki Kanun Devlet Koalisyonu 328 sandalyeden 93’ünü kazanarak seçimden birinci olarak çıkmayı başarmıştır.

El Maliki’nin seçime katılan diğer listelere gِre seçimi yüksek bir farkla kazanmasına rağmen hükümeti kurmak için yasaya gِre parlamentonun mutlak çoğunluğunu gerektiren 165 milletvekilinin onayını alması gerekmektedir. Ancak El Maliki’nin hükümet teşkil etme sürecinde, kendisine muhalif olan liderlerin açıklamalarına bakıldığında, hayli zorlanacağı açıktır. Bilindiği gibi bir ِnceki 2010 seçimlerinin ardından hükümetin kurulması süreci büyük pazarlıklara sahne olmuş ve ancak 9 aydan sonra kurulabilmiştir. Bu itibarla El Maliki’nin ِnümüzdeki dِnemde karşılaşacağı zorlukların daha da ağır olacağı dikkatlerden kaçmamalıdır.

Aşağıdaki listelerin almış olduğu sandalyelerin dağılımına bakıldığında; koalisyonlar arası yeni bir koalisyon kurulacak ve bu süreçte hükümetin teşkil edilmesi hususunda etkin bir rol oynayabilen 6 ve üstü sandalye sahipleri ise;

• El Maliki – Kanun Devlet Koalisyonu: 93 sandalye,
• El Hakim – El Muvatın “Vatandaş” Koalisyonu: 31 sandalye,
• El Sadr – El Ahran “Özgürler” Koalisyonu: 29 sandalye,
• El Nüceyfi – Muttahidun “Birleşenler” Koalisyonu: 23 sandalye,
• Allawi – El Vataniye “Ulusalcılar” Grubu: 21 sandalye,
• Barzani – KDP: 25 sandalye,
• Talabani – KYB: 21 sandalye,
• Goran – Değişim Grubu: 9 sandalye,
• El Mutlak – Arabiye İttifakı: 9 sandalye,
• El Caferi – Islah: 6 sandalye,
• Kürdistan İttifakı: 6 sandalye,
• Türkmenler – ITC içinde olmak üzere diğer partilerden seçilen vekiller arasında birlik sağlandığı takdirde 10 sandalyeden sِz edilebilir.

Yukarıda gِrüldüğü gibi bu sonuçlara gِre hiçbir parti veya koalisyonun tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu elde edemediği için partiler arasında çetin pazarlıkların devam edeceği gِrülmektedir. El Maliki’nin ikinci dِnem başbakan olması, başta Kürt gruplarının ve bir takım Şii gruplarının desteği ile mümkün olabilmiştir. Tabi ki verilen bu destek karşılığında Kürtlere ikinci defa Cumhurbaşkanlığı makamı sunulmuştur. Öte yandan ilan edilen resmi sonuçların nihai şekli Birleşik Yüksek Mahkeme tarafından onaylandıktan sonra ِncelikle meclisin ilk toplantısına en yaşlı olan milletvekilinin başkanlık etmesi ile en fazla oyu alan El Maliki’ye bu gِrevin verilmesi teklif edilecektir. Yukarıda belirtildiği gibi El Maliki sıkıntılı bir durumla karşı karşıyadır. Bu satırların yazıldığı tarih itibariyle başta en büyük Şii gruplardan El Hakim ve El Sadr, El Maliki’nin üçüncü dِnem Başbakan olmasına kesinlikle karşı çıktıklarını sürekli beyan etmektedirler.

Birleşenler Koalisyonu listesinin başını çeken El Nuceyfi’nin de Maliki’ye karşı ilan ettiği kırmızı çizgi ise halen devam etmektedir.

KDP lideri ve Bِlgesel Kürt Yِnetimi Başkanı Barzani de El Maliki’nin geçen dِnem içerisinde sِzlerinde durmaması nedeniyle üçüncü dِnem de başbakan olmasını kesinlikle kabul etmeyeceklerinin yanı sıra, El Maliki’nin seçilmesi halinde bِlgede gidecekleri referandum sonucunda bağımsızlıklarını ilan edeceklerini açıklamıştır. Ayrıca Barzani, Irak’ta Cumhurbaşkanlığı makamının Kürtler için bir hak olduğunu da savunmaktadır. Bu şartlar çerçevesinde Kürt gruplarının hangi liste ile koalisyona girecekleri düşündürücüdür.

Muhaliflerin bu tutumlarına karşı El Maliki’nin meclis barajını aşabilmek için gerekli olan 71 milletvekilini bulma şansını, destekçileri olan Mutlak ve El Caferi dışında, 1 ile 5 sandalye kazanan gruplar ile ittifak arayışına girecektir. Bu da büyük pazarlıklara tabi olacaktır. Diğer taraftan El Nuceyfi’nin Dِrtlü Koalisyon formülünün ne kadar başarılı olacağını zaman gِsterecektir. Yeri gelmişken Irak Grupları içerisinde Ankara’yı en çok ziyaret eden El Nuceyfi, Irak Türkmen Cephesi’nden 2 adayını seçtiremez miydi? Bu da zamanı gelince sorgulanmalıdır.

Seçim sonuçlarından gِrüldüğü üzere, seçimi kazanan tarafların Şiilerle, Kürtler olduğu anlaşılmaktadır. Sünnilerin ise, ITC gibi aralarında veya başkasıyla güçlü ittifaklar yapamadıkları için, güç kaybına uğradıkları aşikardır.

Türkmenlere gelince; ِncelikle ister ITC listesinden, ister muhtelif diğer listelerden kazanan Türkmen kِkenli milletvekillerini canı gِnülden kutlar hep beraber birlik içinde çalışmalarını temenni ederim.

Telafer ve Tuzhurmatu başta olmak üzere Türkmeneli bِlgesinin her bir noktası bizim için ِnem arz etmektedir. Ancak, Kerkük’ün politik ve ekonomik durumu ile içinde bulunduğu konumu gereği Türkmeneli bِlgesinin sembolü olmakla birlikte, Türkmenlerin geleceği yِnünden ciddiyetle üzerinde durulması gerekmektedir. Bu sebepten dolayı, 30 Nisan seçimlerinin yapılmasından ِnce birçok insanımızın beğenisini ve ilgisini çeken hem Arapça hem de Türkçe olmak üzere hazırladığım ِngِrü çalışmamın ana hedefi, bu seçimlerin Türkmenler için bir sınav mahiyetinde olmasının yanı sıra kazanıldığı takdirde Türkmenler açısından bir manifesto olacağını vurgulamaktır.

Bu son seçimlerde uygulanan düzeltilmiş Santie Lague sisteminin her ne kadar nispeten adalet sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin azalan metot yِntemiyle en fazla oy alan liste yararına işlediğini belirtmek isterim. Yukarıda sِzü edilen ِngِrü çalışmamızda sonuçlar hakkında bilgi verilmiştir. Tarafımızca yapılan analizin daha iyi anlaşılması için olayları kısaca hatırlatalım.


Dr. Cüneyt MENGـ
cuneyt.mengu@mercanonline.com


******* Devam Edecektir. *******

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (131)...

Erşat Salihi, Fatih Yıldız'la görüştü

Hits: 23

Irak Türkmen Cephesi lideri Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız'la görüştü.…

Devam...

Erşat Salihi'den sert uyarı: "Demokrasi nöbetimiz başka bir şeye dönüşebilir"

Hits: 19

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi, Irak seçimlerine dair CNN Türk'e öneml…

Devam...

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Hits: 47

Irak'ta seçim sonrası kaos devam ediyor... Kerkük, Süleymaniye ve Erbil'de  yapılan seçim hil…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 27

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 25

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 271

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 450

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 50

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 28

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 43

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 37472

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35077

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 30846

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 28837

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 27707

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...