1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-12-17
Facebook Twitter Youtube

Türkmeneli’nden Türk’ün dilinden: Irak Seçimlerinde Türkmenleri Neler Bekliyor?

Kerkük

Mahir Nakip

Geçmişten Bugüne...
On yıl içinde Irak üç seçim dönemi geçirdi ve üçüne de Türkmenler katıldı. Kendileri seçim kurallarını hiç ihlâl etmezken, bölgelerinde Araplar ve özellikle de Kürtler tarafından ciddî suiistimaller yaşandı. Buna rağmen Irak Türkmen Cephesi (ITC) kayda değer bir başarı elde edebildi. Özellikle Tuzhurmatu ve Kerkük’te yaşanan bütün kıyım ve yıldırmalara rağmen Türkmen vekil ve bakanlar üç parlamenter dönem içerisinde en iyi başarılarını bu dönemde gösterebildiler. Ancak hem Irak’taki genel gidişin kötüye doğru yüz tutması, hem de Türkmenlere yönelik sindirme ve yok etme faaliyetlerinin had safhada artması Türkmenleri bezdirmiştir. Dolayısıyla bütün Irak sathında Türkmenlerin güvenlik sebebiyle sandığa gitmede tereddüt etmesi söz konusu olabilir. Onun için Türkmen siyasetçilerinin olağanüstü çaba göstererek halkı sandık başına gitmeye teşvik etmeleri gerekmektedir.

Türkmenlerin Seçim Sorunları
Diyelim ki Türkmenlerin yoğun yaşadığı bölgelerde güvenlik berkemal ve Türkmenlerin büyük çoğunluğu sandığa gider oldu. Yine de birkaç can alıcı sorun mevcuttur. Bunların başında finans eksikliği gelmektedir. Türkmenlerin seçimleri finanse edecek kaynakları yok denecek kadar azdır. Seçime giren en paralı kesimler Şii Araplarla Kürtlerdir. Çünkü bunlar devletin imkânlarını kullanabilmektedirler. Keşke bir kaç öncü insan çıkabilse ve sembolik de olsa bir miktar bağış toplayarak şahıs bazında değil, bütün Türkmen listelerini kucaklayacak şekilde yapılacak propagandalara kaynaklık etse...

Bir diğer sorun, kronik hale gelen Türkmeneli TV’nin propaganda aracı olarak kullanılması meselesidir. Bu televizyon kanalı Türkmenlerin tek sesi olduğu halde kimseyi memnun edememekte ve çok eleştiri almaktadır. Üstüne üstlük yönetimini de kimse değiştirememekte ve birkaç kişinin tekelinde görünmektedir. Dolayısıyla bu seçimlerde kanalın besbelli ki ITC yönetiminin sadece belli adaylarının propagandasını yapacaktır. Ne diğer şehirlerde ne de aynı listede olan diğer Türkmen adaylara gereken yer verilecektir. Türkmeneli TV muamması çözülmediği için de bu hassas seçim arifesinde yirminin üstünde çok değerli mensubu istifa ederek devletin kurduğu Türkmen TV’ye geçmişlerdir. Sadece Kerkük’teki adaylar değil, bütün Türkmen adaylar bir araya gelerek Türkmeneli TV yönetimi ile konuşup onları münasip bir lisanla herkese açık kalmalarını sağlamaya çalışmalıdır.

Irak Devleti tarafından kurulmakta olan Türkmen TV’nin de sorumlulukları az değil. Neticede resmi bir kanal olması hasebiyle bütün gruplara eşit mesafede durmalı ve bütün Türkmen milletvekili adaylarına eşit zaman ayırmalıdır.

Türkmen Gençliğine bir öğüt
Farklı listeler ve ayrıca adaylar gençleri kendi taraflarına çekmek isteyeceklerdir. Bu doğru bir yöntem değildir. Çünkü bu davranış gençlerin birbirlerine düşman olmalarını doğuracaktır. Ama bu demek değildir ki gençler seçim sürecinden dışlansın. Bilakis Türkmen gençleri teşkilatlı olsun ya da olmasın mutlaka seçimlerde faal bir rol üstlenmeleri gerekir. Gençler Türkmen halkını teşvik ederek ve yüreklendirerek sandık başına gitmelerini sağlamakla kendisini görevli ve sorumlu görmelidir. Bu kolay olmamakla beraber sağ duyulu ve müdrik Türkmen gençlerinin bunu başarabileceğinden emin olmalıyız. Gençlerimiz bunu kavrayacak ve kucaklayabilecek kadar akıl ve zeka sahibidir.

Kerkük ve Musul’da Seçim Beklentileri...
Musul’da Türkmenlerin Müttahidun Listesi ile seçime girmeleri doğaldır. Ancak ITC Başkanının Musul ve Telafer’e giderek seçim kampanyalarına katkıda bulunması önemli ve zaruridir. Bu durumda Musul’dan üç, bir ihtimalle de dört milletvekili çıkarılabilir. Kerkük’te Türkmenlerin kendi listeleriyle seçime katılmaları da doğru bir adım olup, Türkmen kamuoyu tarafından desteklenmiştir.

Diğer taraftan başka Türkmen siyasi teşekkülleri de Kerkük Türkmen İttifakı’nı kurmuş ve bu şemsiye altında birleşen Türkmen siyasi teşkilatlarının, 8 Ocak 2014 tarihine kadar Kerkük Türkmen Cephesi’nin şemsiyesi altında toplanması beklenmiştir. Özellikle Türkmenlerin Kerkük’te tek liste hâlinde seçime girmesi için Irak’ta ve Türkiye’de yaşayan Türkmen aydınları büyük çaba harcamışlardır. Ancak bu iyi niyetli teşebbüs çeşitli engellere takılmış ve taraflar arasında birleşme sağlanmamıştır. Bu konuda Türkmen kamuoyuna herhangi bir resmi gerekçe de sunulmamıştır. Aslında herkesin sorumluluk bilinci içinde davranıp, meydana gelen tıkanıklığın aşılmasında ve Türkmen kamuoyunun arzusu doğrultusunda birleşmenin sağlanmasında olumlu çaba göstermesi beklenirdi.

Taraflar arasında birleşmenin sağlanmaması doğrusu manidar ve düşündürücü olduğu kadar, Türkmen milli iradesine de aykırı bulunmuştur. Türkmenlerin Kerkük gibi çok hassas ve kendileri için hayati öneme haiz bir şehirde tek listeyle seçime gidilmemesi, Türkmen aydınları ile kamuoyu arasında üzüntüye sebebiyet vermiştir.

Seçimlerden sonraki süreçte muhtemelen Kerkük’ün kaderi tekrar gündeme gelecektir. Dolayısıyla Türkmenlerin bu şehir hakkında söz sahibi olabilmeleri ve güçlü bir konumda bulunabilmeleri için, tek bir liste hâlinde seçim yarışına katılmaları ve nüfus yapısı ile orantılı bir sonuç almaları gerekirdi. Bu bakımdan Türkmen toplumunun beklentisini karşılamak ve mağduriyetlerine son vermek için, bütün siyasî aktörlerin sorumluluklarını yerine getirmeleri bekleniyordu.

Bu konuda iki bildiri yayınlanmıştır. İlki Türkiye’de faaliyet gösteren tüm Türkmen sivil kuruluşlarını kucaklayan Türkmen Sivil Kuruluşlar Federasyonu kimseyi suçlamadan ve taraf da tutmadan olgunca bir bildiri yayınlamış ve ‘’Bu sorumluluk anlayışı ile Türkmenleri temsil eden kurum, kuruluş ve kişiler dâhil bütün aktörlerin, 30 Nisan 2014 tarihinde yapılacak genel seçimlerde Kerkük’te oyların bölünmesinden doğacak olumsuz sonuçlardan sorumlu olacaklarını hatırlatıyor, tarihin tanıklık etmesi açısından, bu açıklamanın yapılmasını uygun görüyoruz.’’ Uyarısında bulunmuşlardır. Kerkük’te yayımlanan bildiride birleşmenin müsebbibi olarak ITC’nin bazı üyeleri gösterilmiştir. Doğrusu bu manidar bir durum olarak görülebilir. Çünkü birleşmeyi en çok istemesi gerek kuruluşun ITC olması beklenirdi. Bu noktada bir paradoksu da dile getirmekte yarar vardır. ITC’nin şu andaki Yürütme Kurulu’nda sadece başkan milletvekilidir. Yoksa Parlamentoda ITC adına milletvekilliği yapan hiç bir milletvekili ITC’nin Yürütme Kurulu’nda bulunmamaktadır. Bu tuhaf yönetim tarzının sebebini izah etmek güç görünüyor!

Bu karamsar tablo karşısında belki bir noktada şans Türkmenlerin yüzüne gülecektir. Çünkü Kerkük’te bölünme sadece Türkmenler arasında olmamıştır. Kürtler ilk defa olarak beş listeye, Araplar da dört listeye bölünmüşlerdir. Bu da Türkmenlerin iki milletvekili çıkarmalarına yardımcı olabilir. Beklentiler ise şöyledir: Türkmenler Kerkük’ten bir ve en fazla iki, Musul’dan üç ya da dört ve Diyala’dan da bir milletvekili çıkarabileceklerdir. Şii listesinden de muhtemelen en fazla iki Türkmen çıkabilecektir. Yani Mecliste Türkmenlerin sayısı yine en fazla sekiz olması bekleniyor denilebilir.

Endişeler Var...
Makalenin kaleme alındığı saatlerde Kerkük’te Kürt Peşmerge Kuvvetlerine bağlı Asayiş Kuvvetleri şehrin hemen hemen her yerine yerleşmişler, çarşı-pazarı kontrol ediyorlar ve mahallelerde sürekli devriye gezerek insanları gözlüyorlar. Kullandıkları arabaların plakasız olması vatandaşların dikkatini çekmekte ve kaygılarını arttırmaktadır. Diğer taraftan maaşlarını Kuzey Irak Kürt Yönetimi’nden almakta olan bazı Kürt memurları, maaşlarını üç aydan beridir alamadıkları için Kerkük Petrol Şirketi’nden talep etmeye başlamışlardır. Bu tuhaf talepleri yerine gelmeyince şirketin önünde nümayişe geçerek yine dillerine pelesenk ettikleri “Kerkük Petrolü Kürtlerindir, Kerkük Kürdistan’ın kalbidir” gibi provokatif sloganlar atmışlardır. Bunların hepsi neticede seçime gölge düşürecek, silahsız Türkmen halkını sandığa gitmekten soğutacak davranışlardır.

Bu meyanda aslında anavatan Türkiye’nin üzerine düşen sorumluluklar da doğmaktadır. Türkiye Hükümeti Irak’taki seçime sıradan bir seçim gibi bakmamalıdır. Bu arada Kerkük ve Musul’daki seçimlere bilinçli ve iyi yetişmiş seçim gözlemcileri göndermeli ve Birleşmiş Milletlerin gözlemcileri ile işbirliğine gitmelidir. Özellikle Türkmen bölgelerinde Türkmenlerin can güvenliğinin önceden sağlanması konusunda Türkiye’nin endişelerini gizlememesi ve bazı diplomatik adımlar atması gerekmektedir.

Akıl, duygulara önderlik edebilirse, az sayıda idealist çok sayıdaki rakiplerine pekâlâ galip gelebilir.

Mahir Nakip Yazarn dier yazlar (48)...

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi bürolarına silahlı saldırı

Hits: 36

Kerkük Polis Müdürü Hattap Ömer, "Kerkük kent merkezinde Irak Türkmen Cephesi'nin iki bürosu…

Devam...

Gün Milli Birlik Günüdür

Hits: 26

Irak Türkmenleri tarih boyunca varlığını korumak için mücadele edip birçok zorlukları a…

Devam...

Irak Cumhurbaşkanı, Türkmen liderle görüştü

Hits: 32

Irak Cumhurbaşkanı Fuat Masum, Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşe…

Devam...

Türkmeneli dergi 118

Hits: 11

Devam...

Irak Türkmen Cephesi havan saldırısının sebebini açıkladı

Hits: 105

​ Irak Türkmen Cephesi, Salahattin iline bağlı Tuzhurmatu ilçesine dün düzenlenen havan sald…

Devam...

Türkmenlere Havan Saldırısı! Şehit ve Yaralılar Var

Hits: 63

Irak’ın Selahattin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde düzenlenen havan saldırısınd…

Devam...

Ah Bağdat ah...

Hits: 49

Anadolu Yayıncılar Derneği olarak Irak Gazeteciler Cemiyetinin davetlisi sıfatı ile Bağdat’a…

Devam...

Peşmerge ve Kürt Güvenlik Güçleri Bölgede İnsanlık ve Savaş Suçu İşliyor

Hits: 85

Irak Başbakanı Haydar İbadi, Irak'ın kuzeyindeki yönetime bağlı Asayiş güçleri tarafında…

Devam...

Barış ve Anda'dan Türkmen okullarına yardım

Hits: 51

ANDA Kardeşe Vefa Derneği ve Barış İnsani Yardım Vakfı Türkmen okullarına eğitim malzemele…

Devam...

Türkmenler Kerkük'teki ABD varlığından endişeli

Hits: 53

Irak Türkmen Cephesi Kerkük Milletvekili Turan, "ABD güçlerinin, geçmişte olduğu gibi tarafs…

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük Üzerinden Türkiye’ye Mesaj Var

Hits: 31565

Yıllardır Kerkük’te valilik yapan Amerikan vatandaşı Necmettin Kerim durup dururken Bir karar…

Devam...

TÜRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR

Hits: 27549

İşin Gelişimi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ERDOĞAN, Irak Türkmen siyasetçilerini Ank…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 24112

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI

Hits: 22870

Eski Türklerde üç kutlu şahsiyet göze çarpar: Han (Kağan), Şaman, Bilge. Han, devleti yönet…

Devam...

HAŞD ŞAABİ VE TÜRKMENLER

Hits: 22803

ABD, ordusu ile bir ülkeye girip başarı ile çıktığı hiç bir ülke yoktur; Vietnam’dan yen…

Devam...