1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-18
Facebook Twitter Youtube

Türkmeneli’nden Türk’ün dilinden: Irak Seçimlerinde Türkmenleri Neler Bekliyor?

Kardaslik 79

Mahir Nakip

Geçmişten Bugüne...
On yıl içinde Irak üç seçim dِnemi geçirdi ve üçüne de Türkmenler katıldı. Kendileri seçim kurallarını hiç ihlâl etmezken, bِlgelerinde Araplar ve ِzellikle de Kürtler tarafından ciddî suiistimaller yaşandı. Buna rağmen Irak Türkmen Cephesi (ITC) kayda değer bir başarı elde edebildi. Özellikle Tuzhurmatu ve Kerkük’te yaşanan bütün kıyım ve yıldırmalara rağmen Türkmen vekil ve bakanlar üç parlamenter dِnem içerisinde en iyi başarılarını bu dِnemde gِsterebildiler. Ancak hem Irak’taki genel gidişin kِtüye doğru yüz tutması, hem de Türkmenlere yِnelik sindirme ve yok etme faaliyetlerinin had safhada artması Türkmenleri bezdirmiştir. Dolayısıyla bütün Irak sathında Türkmenlerin güvenlik sebebiyle sandığa gitmede tereddüt etmesi sِz konusu olabilir. Onun için Türkmen siyasetçilerinin olağanüstü çaba gِstererek halkı sandık başına gitmeye teşvik etmeleri gerekmektedir.

Türkmenlerin Seçim Sorunları
Diyelim ki Türkmenlerin yoğun yaşadığı bِlgelerde güvenlik berkemal ve Türkmenlerin büyük çoğunluğu sandığa gider oldu. Yine de birkaç can alıcı sorun mevcuttur. Bunların başında finans eksikliği gelmektedir. Türkmenlerin seçimleri finanse edecek kaynakları yok denecek kadar azdır. Seçime giren en paralı kesimler Şii Araplarla Kürtlerdir. Çünkü bunlar devletin imkânlarını kullanabilmektedirler. Keşke bir kaç ِncü insan çıkabilse ve sembolik de olsa bir miktar bağış toplayarak şahıs bazında değil, bütün Türkmen listelerini kucaklayacak şekilde yapılacak propagandalara kaynaklık etse...

Bir diğer sorun, kronik hale gelen Türkmeneli TV’nin propaganda aracı olarak kullanılması meselesidir. Bu televizyon kanalı Türkmenlerin tek sesi olduğu halde kimseyi memnun edememekte ve çok eleştiri almaktadır. ـstüne üstlük yِnetimini de kimse değiştirememekte ve birkaç kişinin tekelinde gِrünmektedir. Dolayısıyla bu seçimlerde kanalın besbelli ki ITC yِnetiminin sadece belli adaylarının propagandasını yapacaktır. Ne diğer şehirlerde ne de aynı listede olan diğer Türkmen adaylara gereken yer verilecektir. Türkmeneli TV muamması çِzülmediği için de bu hassas seçim arifesinde yirminin üstünde çok değerli mensubu istifa ederek devletin kurduğu Türkmen TV’ye geçmişlerdir. Sadece Kerkük’teki adaylar değil, bütün Türkmen adaylar bir araya gelerek Türkmeneli TV yِnetimi ile konuşup onları münasip bir lisanla herkese açık kalmalarını sağlamaya çalışmalıdır.

Irak Devleti tarafından kurulmakta olan Türkmen TV’nin de sorumlulukları az değil. Neticede resmi bir kanal olması hasebiyle bütün gruplara eşit mesafede durmalı ve bütün Türkmen milletvekili adaylarına eşit zaman ayırmalıdır.

Türkmen Gençliğine bir ِğüt
Farklı listeler ve ayrıca adaylar gençleri kendi taraflarına çekmek isteyeceklerdir. Bu doğru bir yِntem değildir. Çünkü bu davranış gençlerin birbirlerine düşman olmalarını doğuracaktır. Ama bu demek değildir ki gençler seçim sürecinden dışlansın. Bilakis Türkmen gençleri teşkilatlı olsun ya da olmasın mutlaka seçimlerde faal bir rol üstlenmeleri gerekir. Gençler Türkmen halkını teşvik ederek ve yüreklendirerek sandık başına gitmelerini sağlamakla kendisini gِrevli ve sorumlu gِrmelidir. Bu kolay olmamakla beraber sağ duyulu ve müdrik Türkmen gençlerinin bunu başarabileceğinden emin olmalıyız. Gençlerimiz bunu kavrayacak ve kucaklayabilecek kadar akıl ve zeka sahibidir.

Kerkük ve Musul’da Seçim Beklentileri...
Musul’da Türkmenlerin Müttahidun Listesi ile seçime girmeleri doğaldır. Ancak ITC Başkanının Musul ve Telafer’e giderek seçim kampanyalarına katkıda bulunması ِnemli ve zaruridir. Bu durumda Musul’dan üç, bir ihtimalle de dِrt milletvekili çıkarılabilir. Kerkük’te Türkmenlerin kendi listeleriyle seçime katılmaları da doğru bir adım olup, Türkmen kamuoyu tarafından desteklenmiştir.

Diğer taraftan başka Türkmen siyasi teşekkülleri de Kerkük Türkmen İttifakı’nı kurmuş ve bu şemsiye altında birleşen Türkmen siyasi teşkilatlarının, 8 Ocak 2014 tarihine kadar Kerkük Türkmen Cephesi’nin şemsiyesi altında toplanması beklenmiştir. Özellikle Türkmenlerin Kerkük’te tek liste hâlinde seçime girmesi için Irak’ta ve Türkiye’de yaşayan Türkmen aydınları büyük çaba harcamışlardır. Ancak bu iyi niyetli teşebbüs çeşitli engellere takılmış ve taraflar arasında birleşme sağlanmamıştır. Bu konuda Türkmen kamuoyuna herhangi bir resmi gerekçe de sunulmamıştır. Aslında herkesin sorumluluk bilinci içinde davranıp, meydana gelen tıkanıklığın aşılmasında ve Türkmen kamuoyunun arzusu doğrultusunda birleşmenin sağlanmasında olumlu çaba gِstermesi beklenirdi.

Taraflar arasında birleşmenin sağlanmaması doğrusu manidar ve düşündürücü olduğu kadar, Türkmen milli iradesine de aykırı bulunmuştur. Türkmenlerin Kerkük gibi çok hassas ve kendileri için hayati ِneme haiz bir şehirde tek listeyle seçime gidilmemesi, Türkmen aydınları ile kamuoyu arasında üzüntüye sebebiyet vermiştir.

Seçimlerden sonraki süreçte muhtemelen Kerkük’ün kaderi tekrar gündeme gelecektir. Dolayısıyla Türkmenlerin bu şehir hakkında sِz sahibi olabilmeleri ve güçlü bir konumda bulunabilmeleri için, tek bir liste hâlinde seçim yarışına katılmaları ve nüfus yapısı ile orantılı bir sonuç almaları gerekirdi. Bu bakımdan Türkmen toplumunun beklentisini karşılamak ve mağduriyetlerine son vermek için, bütün siyasî aktِrlerin sorumluluklarını yerine getirmeleri bekleniyordu.

Bu konuda iki bildiri yayınlanmıştır. İlki Türkiye’de faaliyet gِsteren tüm Türkmen sivil kuruluşlarını kucaklayan Türkmen Sivil Kuruluşlar Federasyonu kimseyi suçlamadan ve taraf da tutmadan olgunca bir bildiri yayınlamış ve ‘’Bu sorumluluk anlayışı ile Türkmenleri temsil eden kurum, kuruluş ve kişiler dâhil bütün aktِrlerin, 30 Nisan 2014 tarihinde yapılacak genel seçimlerde Kerkük’te oyların bِlünmesinden doğacak olumsuz sonuçlardan sorumlu olacaklarını hatırlatıyor, tarihin tanıklık etmesi açısından, bu açıklamanın yapılmasını uygun gِrüyoruz.’’ Uyarısında bulunmuşlardır. Kerkük’te yayımlanan bildiride birleşmenin müsebbibi olarak ITC’nin bazı üyeleri gِsterilmiştir. Doğrusu bu manidar bir durum olarak gِrülebilir. Çünkü birleşmeyi en çok istemesi gerek kuruluşun ITC olması beklenirdi. Bu noktada bir paradoksu da dile getirmekte yarar vardır. ITC’nin şu andaki Yürütme Kurulu’nda sadece başkan milletvekilidir. Yoksa Parlamentoda ITC adına milletvekilliği yapan hiç bir milletvekili ITC’nin Yürütme Kurulu’nda bulunmamaktadır. Bu tuhaf yِnetim tarzının sebebini izah etmek güç gِrünüyor!

Bu karamsar tablo karşısında belki bir noktada şans Türkmenlerin yüzüne gülecektir. Çünkü Kerkük’te bِlünme sadece Türkmenler arasında olmamıştır. Kürtler ilk defa olarak beş listeye, Araplar da dِrt listeye bِlünmüşlerdir. Bu da Türkmenlerin iki milletvekili çıkarmalarına yardımcı olabilir. Beklentiler ise şِyledir: Türkmenler Kerkük’ten bir ve en fazla iki, Musul’dan üç ya da dِrt ve Diyala’dan da bir milletvekili çıkarabileceklerdir. Şii listesinden de muhtemelen en fazla iki Türkmen çıkabilecektir. Yani Mecliste Türkmenlerin sayısı yine en fazla sekiz olması bekleniyor denilebilir.

Endişeler Var...
Makalenin kaleme alındığı saatlerde Kerkük’te Kürt Peşmerge Kuvvetlerine bağlı Asayiş Kuvvetleri şehrin hemen hemen her yerine yerleşmişler, çarşı-pazarı kontrol ediyorlar ve mahallelerde sürekli devriye gezerek insanları gِzlüyorlar. Kullandıkları arabaların plakasız olması vatandaşların dikkatini çekmekte ve kaygılarını arttırmaktadır. Diğer taraftan maaşlarını Kuzey Irak Kürt Yِnetimi’nden almakta olan bazı Kürt memurları, maaşlarını üç aydan beridir alamadıkları için Kerkük Petrol Şirketi’nden talep etmeye başlamışlardır. Bu tuhaf talepleri yerine gelmeyince şirketin ِnünde nümayişe geçerek yine dillerine pelesenk ettikleri “Kerkük Petrolü Kürtlerindir, Kerkük Kürdistan’ın kalbidir” gibi provokatif sloganlar atmışlardır. Bunların hepsi neticede seçime gِlge düşürecek, silahsız Türkmen halkını sandığa gitmekten soğutacak davranışlardır.

Bu meyanda aslında anavatan Türkiye’nin üzerine düşen sorumluluklar da doğmaktadır. Türkiye Hükümeti Irak’taki seçime sıradan bir seçim gibi bakmamalıdır. Bu arada Kerkük ve Musul’daki seçimlere bilinçli ve iyi yetişmiş seçim gِzlemcileri gِndermeli ve Birleşmiş Milletlerin gِzlemcileri ile işbirliğine gitmelidir. Özellikle Türkmen bِlgelerinde Türkmenlerin can güvenliğinin ِnceden sağlanması konusunda Türkiye’nin endişelerini gizlememesi ve bazı diplomatik adımlar atması gerekmektedir.

Akıl, duygulara ِnderlik edebilirse, az sayıda idealist çok sayıdaki rakiplerine pekâlâ galip gelebilir.

Mahir Nakip Yazarn dier yazlar (50)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 22

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 81

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 49

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 146

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 103

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük ـzerinden Türkiye’ye Mesaj Var

Hits: 34501

Yıllardır Kerkük’te valilik yapan Amerikan vatandaşı Necmettin Kerim durup dururken Bir karar…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 30318

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

TـRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR

Hits: 29261

İşin Gelişimi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ERDOĞAN, Irak Türkmen siyasetçilerini Ank…

Devam...

Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI

Hits: 25283

Eski Türklerde üç kutlu şahsiyet gِze çarpar: Han (Kağan), Şaman, Bilge. Han, devleti yِnet…

Devam...

HAŞD ŞAABİ VE TـRKMENLER

Hits: 24747

ABD, ordusu ile bir ülkeye girip başarı ile çıktığı hiç bir ülke yoktur; Vietnam’dan yen…

Devam...