1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2018-07-14
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

HA KIRIM HA KERKـK

Dr. C├╝neyt MENG├ť


Kadim T├╝rk yurdu olan K─▒r─▒m, 18. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒na kadar bir Osmanl─▒ topra─č─▒ idi. Bilindi─či ├╝zere g├╝n├╝m├╝zde ba─č─▒ms─▒z ├╝lkeler olarak d├╝nya sahnesinde yer alan; Bulgaristan, Romanya, Moldova, Ukrayna ve G├╝rcistan devletleri de o s─▒ralarda ve ayn─▒ b┘Élgede Osmanl─▒ topraklar─▒ i├žinde yer al─▒yordu.

Ge├žmi┼čte Osmanl─▒ idaresi, Ruslar─▒n s─▒cak denizlere a├ž─▒lma hedeflerine 3 noktadan engel koymu┼čtu. Birincisi, Don nehri yak─▒nlar─▒nda in┼ča edilen Azak Kalesi; ikincisi, Kere Bo─čaz─▒ÔÇÖna set ├žekmek amac─▒yla yapt─▒r─▒lan Yeni Kale; ├╝├ž├╝nc├╝s├╝ ise T├╝rk milletinin kalbi olan ├çanakkale ve ─░stanbul bo─čazlar─▒d─▒r.

Osmanl─▒n─▒n bu stratejisi K─▒r─▒m Hanl─▒─č─▒n─▒n 1774 tarihinde RusyaÔÇÖya tabi olana kadar i┼člev g┘Érm├╝┼čt├╝r. O tarihte ┘Énce Azak Kalesi ard─▒ndan Yeni KaleÔÇÖnin pe┼č pe┼če kaybedilmesi neticesinde Ruslar KaradenizÔÇÖin hakim g├╝c├╝ haline gelmi┼čti. Ta ki ├çarl─▒k RusyaÔÇÖs─▒n─▒n yerini alan Sovyetler Birli─či ayn─▒ stratejiyi daha da g├╝├žlendirmek amac─▒yla K─▒r─▒mÔÇÖ─▒n demografik yap─▒s─▒n─▒ de─či┼čtirme plan─▒n─▒ g├╝n├╝m├╝ze kadar uygulamaktad─▒r. Ayn─▒ emeller Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ├çanakkale ve bo─čazlar i├žin g├╝ndeme gelmi┼č ancak necip T├╝rk milleti her ┼čeyini feda ederek ÔÇť├çanakkale Ge├žilmez!ÔÇŁ demi┼čtir.

─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda 1941 ÔÇô 1944 y─▒llar─▒ aras─▒nda Alman i┼čgali alt─▒nda olan K─▒r─▒mÔÇÖda K─▒r─▒m T├╝rk├╝n├╝n bu zaman i├žerisinde Almanlar ile i┼čbirli─či i├žinde oldu─ču bahane edilerek 1944 y─▒l─▒nda Sovyet h├╝k├╝meti taraf─▒ndan toplu s├╝rg├╝n karar─▒ ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r. Toplamda yakla┼č─▒k 200.000 K─▒r─▒m T├╝rk├╝ s├╝rg├╝n edildi. O d┘Énem i├žinde yay─▒nlanan belgelere g┘Ére s├╝rg├╝n boyunca toplam n├╝fusun yakla┼č─▒k % 40ÔÇÖ─▒ a├žl─▒k ve hastal─▒k nedeniyle hayat─▒n─▒ kaybetmi┼čtir. Bu b├╝y├╝k trajedinin s├╝rekli g├╝ndemde tutulmas─▒ gerekti─či kan─▒s─▒nday─▒z.

1990 y─▒l─▒nda Sovyetler Birli─čiÔÇÖnin ├ž┘Ékmesi sonucu UkraynaÔÇÖn─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazanmas─▒yla K─▒r─▒m, Ukrayna i├žinde yer al─▒nca Ruslar bu durumu kabullenemediler ve s├╝rekli K─▒r─▒mÔÇÖ─▒n Ukraynal─▒ de─čil Rus oldu─čunu s┘Éylemekten vazge├žmediler. Halihaz─▒rda K─▒r─▒mÔÇÖda Ruslar─▒n oran─▒ % 59; Ukraynal─▒lar─▒n oran─▒ % 24 iken T├╝rkler ise K─▒r─▒mÔÇÖ─▒n % 13ÔÇÖ├╝n├╝ te┼čkil etmektedir. Bundan dolay─▒ T├╝rk├že de Rus├ža ve Ukraynacan─▒n yan─▒nda resmi dillerden birisidir.

B┘Éylece yukar─▒da izah edilen geli┼čmeler do─črultusunda K─▒r─▒mÔÇÖ─▒n UkraynaÔÇÖdan kopmas─▒ ve RusyaÔÇÖya ba─članmas─▒ hem T├╝rkiye hem de NATO a├ž─▒s─▒ndan felaket de─čilse de s─▒k─▒nt─▒ yaratacakt─▒r. Bu de─či┼čim oradaki limanlar ve benzer kapasitelerin yeniden Ruslar─▒n eline ge├žmesi T├╝rkiyeÔÇÖnin KaradenizÔÇÖdeki askeri ┘Énceliklerini de etkileyecektir.

T├╝rkiyeÔÇÖnin K─▒r─▒mÔÇÖda yap─▒lan referandumu tan─▒mamas─▒ ve UkraynaÔÇÖn─▒n toprak b├╝t├╝nl├╝─č├╝ne vurgu yapmas─▒ ne kadar isabetli olur bilemem. Ancak AnkaraÔÇÖn─▒n Bat─▒ ile uyum i├žinde bir g┘Ér├╝┼če sahip olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra b┘Élgedeki stratejik ve ekonomik ├ž─▒karlar─▒n─▒ korumaya y┘Énelik oldu─čundan ger├žek g┘Ér├╝┼člerini a├ž─▒k├ža dile getirmemektedir. ├ľte yandan K─▒r─▒m T├╝rklerinin ba─čl─▒ olduklar─▒ sivil toplum ┘Érg├╝tlerinin K─▒r─▒mÔÇÖda topraklar─▒na ve ana dillerine sahip ├ž─▒kmalar─▒ konusunda bir yol haritas─▒ tespit edilmesi amac─▒yla harekete ge├žmelerinin uygun olaca─č─▒ kan─▒s─▒nday─▒z. Ayr─▒ca s┘Éz├╝ edilen STKÔÇÖlar─▒n b─▒kmadan ve usanmadan T├╝rkiye dahil t├╝m d├╝nya ├╝lkelerinden hakl─▒ davalar─▒ i├žin yard─▒mc─▒ olmalar─▒n─▒ talep etmeleri uygun olacakt─▒r.

K─▒r─▒m T├╝rklerinin hakl─▒ davalar─▒ Kerk├╝k ve K─▒br─▒s meseleleri ile benzerlik g┘Éstermektedir. ├ľte yandan K─▒r─▒m, Kerk├╝k ve K─▒br─▒s T├╝rkiyeÔÇÖnin g├╝venli ku┼ča─č─▒d─▒r.

Bilinmelidir ki K─▒r─▒mÔÇÖ─▒ kontrol eden KaradenizÔÇÖi kontrol eder! ─░┼čte bu kadar!



Dr. Cüneyt MENGـ
cuneyt.mengu@mercanonline.com



Dr. C├╝neyt MENG├ť Yazarřn di­er yazřlarř (133)...

1959 KATL─░AMI,NES─░LLER BOYUNCA HAFIZADAN S─░L─░NMEYECEK

Hits: 40

T├╝rkmenlerin maruz kald─▒─č─▒ 1959 Kerk├╝k Katliam─▒ÔÇÖn─▒n 59. Y─▒ld├Ân├╝m├╝ m├╝nasebeti nedeniyl…

Devamř...

Salihi: T├╝rkmen gencinin T├╝rkiye Burslar─▒na kabul edilmedi─čini biliyoruz

Hits: 100

Bug├╝nlerde, Irak dahil pek ├žok ├╝lkeden gencin T├╝rkiye'de y├╝ksek ├Â─čretimde e─čitim almas─▒ ama…

Devamř...

'Gaye b├Âlgeyi T├╝rkmen varl─▒─č─▒ndan ar─▒nd─▒rmakt─▒, hesap tutmad─▒'

Hits: 245

Kerk├╝k Vakf─▒ Ba┼čkan─▒ Er┼čat H├╝rm├╝zl├╝, "Gaye T├╝rkmenleri y─▒ld─▒rmak, korkutmak ve Kerk├╝k il…

Devamř...

Kerk├╝k'te oylar─▒ ├žalanlar─▒ asla affetmeyiz

Hits: 34

Irak Ba┼čbakan─▒ ─░badi, "Kerk├╝k'te elle say─▒m sonu├žlar─▒ ne olursa olsun oylar─▒ ├žalanlar─▒ asl…

Devamř...

Kerk├╝k'te 8 ayda 22 T├╝rkmen ├Âld├╝r├╝ld├╝

Hits: 38

Irak'─▒n Kerk├╝k kentinde son d├Ânemde T├╝rkmenlere y├Ânelik suikastlar bitmek bilmiyor. Kerk├╝k'te …

Devamř...

Kerk├╝k Havaliman─▒ u├žu┼člara a├ž─▒lacak

Hits: 26

Irak Ula┼čt─▒rma Bakan─▒ Kaz─▒m Fincan el-Hamami, Kerk├╝k Havaliman─▒'ndan ├Ân├╝m├╝zdeki iki hafta i…

Devamř...

Bir As─▒rd─▒r Suriye ve Irak bir T├╝rkmen Yurdu.!

Hits: 84

Irak ve SuriyeÔÇÖde devam eden etnik ve mezhepsel ├žat─▒┼čma y─▒llarca s├╝rse bile, sonunda siyasi c…

Devamř...

Kerk├╝k Vakf─▒ndan ba┼čsa─čl─▒─č─▒

Hits: 46

Kerk├╝k Vakf─▒ olarak uzun zaman Irak T├╝rkmenleri Meclis Ba┼čkanl─č─▒n─▒ ├╝stlenen Dava arkada┼č─▒m…

Devamř...

Salihi : BayraktarÔÇÖ─▒n vefat haberini b├╝y├╝k ├╝z├╝nt├╝yle kar┼č─▒lad─▒k.

Hits: 30

Irak T├╝rkmen Cephesi Genel Ba┼čkan─▒ Er┼čet Salihi, Irak T├╝rkmen Meclisi Ba┼čkan─▒ Yunus Bayraktar…

Devamř...

Kerk├╝k'te oylar─▒n elle say─▒m i┼čleminin durdurulmas─▒na protesto

Hits: 53

Irak'ta yap─▒lan genel se├žimlere hile ve ┼čaibe kar─▒┼čt─▒─č─▒ iddias─▒yla be┼č g├╝n ├Ânce ba┼člat─…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

T┘ÇRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 38420

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

RAKKAÔÇÖYA ARA MI VER─░LD─░?

Hits: 36205

16 May─▒s Washington zirvesi s─▒ras─▒nda ve ┘Éncesinde ya┼čananlar s├╝rpriz olmad─▒. AnkaraÔÇÖn─▒n s…

Devamř...

DEA┼×ÔÇÖTAN SONRAK─░ TEHL─░KE

Hits: 31972

Tarihte ├╝├ž y─▒l ┘Énce bug├╝n, IrakÔÇÖ─▒n ikinci b├╝y├╝k ┼čehri MusulÔÇÖun yan─▒ s─▒ra Selahaddin, …

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29253

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

G┘ÇVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 28399

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B┘Élge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y┘Én├╝nden bi…

Devamř...