1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-18
Facebook Twitter Youtube

ORTADOĞU OLAYLARI VE TـRKMENLER

Kardaslik 79

Mahir Nakip

Türkmeneli’nden..Türk’ün dilinden

Kaynayan Kazan

Şu anda dünyanın en sorunlu, en çok savaşın olduğu, en fazla gِçün meydana geldiği, ِlüm ve patlamaların vaka-i adiyeden kabul edildiği ve istikrarın en az bulunduğu coğrafya Ortadoğu’dur. 21. yüzyıla girerken dünya çok huzurlu değildi ama en azından Sovyetlerin çِküşü neticesinde soğuk savaş bitmiş, dünya iki kutupluluktan kurtulmuştu. Herkes bloklar, kıtalar ya da ülkeler arası rekabetin siyasi ve askeri olmaktan çıkarak, ekonomik alana kayacağına inanıyordu. Dünya ticaretinde büyük patlamalar yaşandı. Sovyetlerin çِkmesi heyula bir pazarı ortaya çıkardı. Doğu Avrupa kısa sürede şekil değiştirdi ve müreffeh Avrupa’nın bir parçası olmaya başladı. Rusya Federasyonu ise, eski Sovyetlerin parçası olan bazı ülkeleri de baskı altına alarak dünyaya petrol ve gaz sevkiyatını yِnetmeye çalıştı. Kısacası dünya giderek liberalleşiyor ve küreselleşiyordu.

Eylül 2001’de Dünya Ticaret Merkezi’nin vurulması 21. asırda yaşanacak bütün keşmekeşlerin uğursuz habercisi belki de kaynağı idi. Nitekim 2003 yılında Irak’a yapılan müdahale huzur değil, büyük bir felaket getirdi. Dünya bir anda Ortadoğu’ya odaklandı. ABD 2011’de Irak’tan çıkarken 2003 ِncesine nazaran çok daha kِtü bir Irak bıraktı. Bugün dünyanın en huzursuz ülkesi olan Irak’ta iki mutlu taraf vardır. Biri yarı devletleşebilmiş Kuzey Irak Kürt yِnetimi, ikincisi de Irak’ın her yerine nüfuz edebilmiş İran yِnetimi.

Masum şekilde Tunus’ta başlayan Arap Baharı, girdiği hiçbir ülkeye henüz huzur getirebilmiş değildir. Bilakis, bu sِzde bahar, Mısır toplumunu ikiye bِldü ve Suriye’yi de harabeye çevirdi; daha nelere mal olacağı da belirsiz.

Ortadoğu’daki Çِzülme

20. yüzyılda iki cihan harbi ve büyük acılar yaşayan insanlığın, 21. yüzyıla girerken iki konuda tecrübe kazanması beklenirdi: Irkçılık ve fundamentalizm. Irkçılık ve fundamantalizm insanlığa büyük zararlar vermiş birer aşırılık olup, kimsenin tasvip etmediği iki ideolojidir. Ama başta Irak olmak üzere bütün Ortadoğu bu iki bela ile sanki yeni tanışıyormuş gibi gelişmelere sahne olmaktadır. Bugün Kuzey Irak Yerel Yِnetimi’nin başını çeken KDP, Türkiye’de BDP-PKK ve Suriye’de de PYD bِlgelerindeki gelişmelere ırkçı ve çıkarcı bir bakışla yaklaşmaktadırlar. Bu yaklaşım Irak’ı parçalamaya gِtürdüğü gibi Türkiye, Suriye ve İran’ı da ciddi tehdit etmektedir. Sosyalist bir davranış gِsteren bu ِrgütler, içinde bulundukları ülkelerin birlik ve beraberlikleri hiç umurlarında değildir. Kendi kitlesel menfaatleri her şeyin ِnündedir. Yani, yurtseverlik, toplumsal birlik ve beraberlik, huzur ve sükûn, ekonomik refah hiç ِnemli değil, her şey Kürdistan için!

Diğer taraftan 20. yüzyılın ortalarında dinî hatta mezhebî ayrışma nisbeten küllenmişken, Ortadoğu’da yeniden alevlenmiştir. Irak ve Suriye’deki terِr olayları bu iki ülkenin en eski sakinleri olan Hıristiyan kِkenli azınlıkları hedef almış ve gِçe zorlamıştır. Bugün Irak ve Suriye’de Hıristiyanların sayısı tükenmeye yüz tutmuştur. İran’da Bahailik, Irak’da Subbilik gibi eski inançlar bitme noktasına gelmiştir. Mısır’da ise Kıptiler sık sık hedef olmaktadır. Aynı şekilde 1980’li yıllara kadar birlikte huzurlu yaşayan Iraklı Sünni ve Şiiler, bugün tamamen bِlgelerini birbirinden ayırmışlar ve birbirinin kanını dِkmektedirler.

Son 10 yılda Irak’ta vatanperverlik yok olmuş, yerini Kürtler’de ırkçılığa, Araplarda da Sünniciliğe ve Şiiciliğe bırakmıştır. Kürt, kendi bِlgesine Arap’ı sokmazken; Sünni Araplarla Şii Araplar da, değil sadece siyasî yِnden, sosyo-ekonomik ve bِlgesel ayrışmaya bile girmişlerdir. Diğer taraftan Suriye’de belki de Bahreyn’de de aynı filmi izleme ihtimalimiz olacaktır. Kısacası kaynayan Ortadoğu çِzülmeye doğru gitmekte ve burada yaşayan zayıflar ezilmekte, güçlüler daha güçlü olmaktadır.

Türkmenlerin Nasibine Düşen!

Irak ve Suriye’de yaşayan Türkmenler Osmanlıdan bu yana, takriben bir asırdır coğrafyalarını Arap ve Kürtlerle paylaşmışlar, onların yaşadıklarını yaşamaktadırlar, hatta Arap ve Kürtlerin baskı ve tehditlerine de maruz kalmaktadırlar. Özellikle Irak’ta Türkmenlerin, Kürtlerin uyguladıkları katliamlara ve işgallere, Arapların da idam ve asimilasyon faaliyetlerine maruz kaldıklarını hepimiz bilmekteyiz. Günümüzde de Kürtler Irkçılık yaparken, Araplar da kendi aralarında mezhepçilik güderken, Türkmenlerin bu ayrıştırıcı cereyanlardan etkilenmemeleri mümkün olmamaktadır. Ancak Türkmenleri diğerlerinden üstün kılan (!) meziyetleri varsa o da yurtseverlikleridir. Bunun haricinde onlar da Kürtlerin Erbil ve Kerkük’te uyguladıkları ırkçı baskılara isyan ederek karşı koymakta, Arapların güttükleri mezhepçilikten nasiplerini almaktadırlar. Nitekim Telafer’de Şii Türkmenlerle Sünni Türkmenler arasında ihtilaf da bu kِr cehaletten doğmuştur. Yani Irak’ta Türkmenleri, sair Irak halkından, bu halkın alışkanlık ve atlattıkları badirelerden nasibini almış ve onlar da çِzülme sürecine girmişlerdir.

Bugün gerçekten Ortadoğu’da ve hatta Irak’ta cereyan eden olaylar, oynanan oyunlar, (varsa) çizilen gizli planlar, Türkmenlerin boyunu aşmaktadır. Türkmenlerin, içinde yaşadıkları puslu ve dumanlı atmosferin dışına çıkıp, yukarıdan manzarayı seyredebilme imkânı bulunmamaktadır. Silahsız ve dış desteksiz olan Türkmenlerin tek güçleri, Irak Parlamentosunda samimiyetle çalışan ve bir elin parmak sayısını geçmeyen vekilleridir. En basit ِrnek Musul mahalli seçimlerinde ortaya çıktı. Türkmenler yerel meclise Araplardan daha çok temsilci gِnderebildikleri halde ne valilik, ne meclis başkanlığı ne de vali birinci yardımcılığı makamını alabilmişlerdir. Onlara sadece Meclis Başkan Yardımcılığı uygun gِrüldü. Nasıl bu mağduriyete maruz kaldıkları, neden seslerine kimsenin kulak vermediği, niçin pazarlık yapamadıkları belirsiz. Tek kelimeyle çünkü silahları, askerleri ya da arkaları yok. Arka çıkması yana dursun, bu meseleden Türkiye’nin belki haberi bile olmamıştır.

Yakında Kerkük konusunda da Türkmenlerin başına gelecekler olacak. Kürtlerin Kerkük’e fütursuzca dolmaları üzerine Irak Türkmen Cephesi, Kerkük seçmen kütüklerine itiraz etmişler, bunun üzerine mahalli seçimler bu şehirde ertelenmiştir.Seçmen kütüklerinin düzenlenmesi konusunda Anayasa Mahkemesi’ne yapmış oldukları itiraz kaşla gِz arasında reddedildi ve Kerkük’te mahalli seçimlerin Kürtlerin istediği şekilde yapılması yolu açıldı. Her ne hikmetse, aynı gün bu âdil mahkeme (!) Maliki’nin üçüncü kez başbakan olmasına engel olan meclis kararını da reddetmiştir. Yani Barzani ile Maliki arasında al gülüm ver gülüm...

Yakın bir tarihte Kerkük’te mahalli seçimler yapılacak ve mevcut sahte seçmen listeleri ile seçime gidilecektir. Kerkük Yerel Meclisi’nde altı temsilci olan Türkmenlerin bِyle bir seçimde 1-2 temsilci çıkarırlarsa kimse üzülmesin ya da kimse Türkmenlere “siz birlik olmuyorsunuz” demesin. Bundan da Türkiye’nin haberi olmamış ya da tahmin etmiyor olabilir. Demek ki bu da Türkmenlerin makûs kaderidir. Adaletin olmadığı yerde güçlü, zayıfı ezer. Bugün Irak’ta iki güçlü var biri Şiileri diğeri de Kürtlerdir. İkisi de zalim ve acımasız.


Türkiye Ne Yapıyor?

Türkiye Türkmenler konusunda kılını kıpırdatmıyor dense mübalağa olmaz. Ancak bunu doğru tahlil etmek lazım. Aslında Türkiye’nin Türkmenler meselesine ilgisiz kalmasından çok,“Türkmen meselesi ِnemsizleşmiştir” demek daha doğru olur. Çünkü bir taraftan Ortadoğu’da çok hacimli gelişmeler oluyor, diğer taraftan da Türkiye’nin resmi sِylemleri Ortadoğu geneli için sِz konusu ediliyor. Ortadoğu gemisinin basit bir yolcusu olan Türkmenlerin Türkiye’nin gündemin en alt sıralarında yer aldığı bundandır. Bu gidişle o maddeye hiç sıra gelmeyecektir.

Hâlbuki gِnül isterdi ki Türkiye’nin Irak’ta sِzünü dinletebildiği Sünni Araplarla Barzani’ye, Türkmenler konusunda ciddi telkinlerde bulunsun. Meselâ Musul Vali Yardımcılığı makamını Türkiye ـsame El Nüceyfi’den isteseydi her halde Türkiye’yi kırmazdı. Ya da seçmen kütükleri konusunda Barzani’ye bir kırmızı çizgi gِsterilseydi ya da en azından Türkmenleri hesaba katan kararlar alması telkin edilseydi, Barzani Türkiye’yi gücendirmezdi. Eğer Türkiye, Barzani ve ِzellikle de Nüceyfi tanınmaz birer siyasetçi iken, Türkmenler üzerinden bu iki kişiyle ilişki kurmayı deneseydi, bugün Türkmenler çok daha iyi yerde olurdu. Yani demek istiyoruz ki, Irak’ta taraflar Türkmenleri, Türkiye’nin ِnemsediği kadar ِnemsemektedir. Bu da çok doğal bir davranıştır. Irak, belki sonsuza yakın bir zaman diliminde istikrara kavuşur ya da bِlünür. Türkiye, Ortadoğu girdabına alabildiğine girmiş ve evdeki hesabı çarşıya uymamış bir ülke gِrünümünde olup, Ortadoğu’daki Türkmenleri, “soydaş” olarak değil, bِlgede yaşayan diğer topluluklar gibi muamele eden bir ülke durumundadır. Bu realiteyi kaydetmeliyiz.

Pekiyi Türkmenler bu durumda ne yapmalı?
Müteaddit defalar ve birçok Türkmen aydını tarafından dile getirilmiş tekliflere gِz atıldığında, hepsinin üstünde müttefik olduğu husus, Türkmenlerin kendi yağlarında kavrulmayı ve kendi ayakları üzerinde durmayı ِğrenmeleri gerektiğidir. Irak’ta Şiiler Sünnileri, Kürtler de Türkmenleri eritmeye ve bِlgelerini yutmaya çalışmaktadır. Bunlar büyük ِlçüde başarılmıştır. Bağdat ve Basra Şiileşirken; Kerkük, Erbil, Altunkِprü ve Kifri Kürtleştirilmiştir. Bu realite karşısında Türkmenler Irak’ta var olmak istiyor ve Hristiyanlar gibi erimek istemiyorlarsa uzun vadede bazı tedbirlere sarılmaları gerekmektedir:

1. Nüfuslarını arttırmalıdırlar. Bugün nüfus artış hızı en yüksek olan Kürtler ve Şiilerdir; en az olan da ِnce Türkmenler sonra da Sünni Araplardır. Çok çocuklu olmaktan korkmamak ve kaçınmamak gerekmektedir.
2. Legal yollarla ve merkezi hükümete baskı yaparak Kerkük, Telafer ve Tuzhurmatu gibi şehirlerde mutlaka yerel güvenlik güçlerini tesis etmelidirler.
3. Ekonomik yِnden güçlenmek için basit-zor ya da az-çok demeden ticaret, sanayi, esnaflık yapmaları gerekmektedir. Devlet memurluğu olmadığı yerde bunlar mutlaka düşünülmelidir.
4. Türkmenler arasında işbirliği, sosyal dayanışma ve maddi yardımlaşma mutlaka kurumsallaşmalıdır.
5. Türkmen siyasi davası için yurtiçi ve yurtdışında çalışan Türkmenlerden mutlaka para toplanmalıdır.

Sonuç olarak gِrünen odur ki Ortadoğu’daki karmaşa tahminlerden çok daha uzun sürecektir. Bu karmaşa en çok azınlıkları ve zayıf olanları bِlgeden silip gِtürecektir. Türkmenler başkalarından desteksiz yaşamayı ِğrenmedikçe, eriyenlerin arasına katılma ihtimali artacaktır.

Mahir Nakip Yazarn dier yazlar (50)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 22

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 81

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 49

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 146

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 103

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük ـzerinden Türkiye’ye Mesaj Var

Hits: 34501

Yıllardır Kerkük’te valilik yapan Amerikan vatandaşı Necmettin Kerim durup dururken Bir karar…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 30318

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

TـRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR

Hits: 29261

İşin Gelişimi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ERDOĞAN, Irak Türkmen siyasetçilerini Ank…

Devam...

Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI

Hits: 25283

Eski Türklerde üç kutlu şahsiyet gِze çarpar: Han (Kağan), Şaman, Bilge. Han, devleti yِnet…

Devam...

HAŞD ŞAABİ VE TـRKMENLER

Hits: 24747

ABD, ordusu ile bir ülkeye girip başarı ile çıktığı hiç bir ülke yoktur; Vietnam’dan yen…

Devam...