1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-04-29
Facebook Twitter Youtube

MISIR KRÝZÝNÝN ARKA PERDESÝ

site Bakimda

Dr. Cüneyt MENGÜ

Arap Dünyasý ülkeleri arasýnda birçok yönden farklý özelliklere sahip olan Mýsýr’da son 2 yýl içerisinde yaþanan olaylarýn iç yüzünün tamamý Türk medyasýna yansýmamýþtýr. Arap Birliði’nin kurucusu ve merkezi konumunda olan Mýsýr, yýllardýr içinde bulunduðu ekonomik sýkýntýlara raðmen diðer Arap ülkelerinden siyasi, kültürel, sosyal ve askeri açýdan pozitif yönden üstün olmasýnýn yaný sýra, özellikle Nasýr döneminden günümüze kadar Arap Dünyasý’nýn yol gösterici, rehberi ve istihdam kaynaðý olmuþtur.

Tunus ile baþlayan Arap Baharý sürecinden ilham alan Mýsýr halký ordunun desteði ile Hüsnü Mübarek’i devirmiþ, ardýndan kurulan geçici konsey tarafýndan yapýlan seçimlerin sonucunda iktidarý ele alan Müslüman Kardeþler’in adayý olan Mursi yine seçim neticesinde cumhurbaþkaný seçilmiþtir.

Ancak Mýsýr halkýnýn beklentilerine istenilen düzeyde cevap veremeyen Mursi yönetimine karþý baþlatýlan imza kampanyasýnda 22 milyona yakýn imza toplanmasý ve nihayet 30 Haziran 2013 tarihinde 33 milyon Mýsýrlýnýn katýlýmýyla Tahrir Meydaný baþta olmak üzere ülkenin birçok þehrinde yapýlan eþine rastlanmayan gösteriler, Mýsýr ordusunun müdahalesine yol açmýþtýr. Mursi’nin cumhurbaþkanlýðý görevinden uzaklaþtýrýlmasý ve tutuklanmasýna tepki gösteren Müslüman Kardeþler, aylarca Rabia Adeviye Meydanýnda protesto gösterileri düzenlemiþlerdir.

Yaklaþýk 90 milyon civarýnda olan Mýsýr nüfusunun ideolojik yönden daðýlýmý ise; yaptýðým çalýþmalarýn sonucunda % 10 hata payýyla aþaðýda gösterilen þekildedir.

- Çoðunluðu kamu ve özel sektörde çalýþanlardan oluþan Ilýmlý Ýslamcýlar: % 35 – 40 arasý
- Müslüman Kardeþler Örgütü: % 2.5 – 3.5 arasý
- Selefiler: % 3.5 – 4.5 arasý
- Liberal ve Laikler: % 2.5 – 3.5 arasý
- Ulusalcýlar: % 3.5 – 4.5 arasý
- Nubiler ve Bedeviler: % 1 – 1.5 arasý
- Hýristiyanlar % 7.5 – 11 arasý
- Yoksulluk sýnýrýnýn altýndaki kararsýz kesim: % 30 – 35 arasý (Her ne kadar BM verilerine göre % 20 – 25 arasýnda bir oran öne sürülmekte ise de, Mýsýrlý Aydýnlarýn ifadelerine göre % 40 düzeyindedir.)

Mýsýr halkýnýn büyük bir çoðunluðunun mütedeyyin ve muhafazakar olmalarýna karþýn Müslüman kardeþlerin içinde sayýlmalarý doðru olmayacaktýr. Her ne kadar Müslüman Kardeþ yanlýlarý halk meclisi seçimlerinde oylarýn % 47’sini ve cumhurbaþkanlýðý seçimlerinde oylarýn % 51’ini almýþ olsalar dahi, daha sonraki geliþmelerden anlaþýlacaðý üzere bu oranlarýn gerçeði yansýtmadýðý görüþündeyim. Bu noktada bir hususun altýnýn çizilerek ifadesi edilmesi gerekir ki halk meclisi ve cumhurbaþkanlýðý seçimlerine halkýn büyük bir bölümünün katýlmamasý nedeniyle, seçim sonuçlarýnýn yukarýdaki oranlarda deðerlendirilmesi ne kadar doðru olacaktýr.

Müslüman Kardeþler grubuna mensup aydýn bir kiþinin ifadesine göre Müslüman kardeþler Mýsýr’ýn % 10’unu oluþturmaktadýr. Bununla birlikte ulusalcý ve liberal bir aydýnýn ifadesine göre ise Müslüman kardeþler Mýsýr’ýn ancak % 2’ini oluþturmaktadýr. Yani bu ikisinin ortalamasý % 6’dýr. Bu da ancak ülkedeki Hýristiyanlarýn nüfusuna yakýn bir rakama bile denk gelmemektedir.

Aslýnda Mýsýr’da Mübarek’in devrilmesi ile baþlayan ve Mursi ile devam eden olaylarýn perde arkasýnda ekonomik nedenler bulunmaktadýr. Bu baðlamda BM’nin verilerine bakýldýðýnda Mýsýr nüfusunun % 25’i yoksulluk sýnýrýnýn altýnda yaþamlarýný sürdürmektedirler. Ancak Mýsýrlý aydýnlar tarafýndan bu rakamýn % 35 – 40 arasýnda olduðu ifade edilmektedir. Yani Mýsýr’da her 3 kiþiden 1’inin günlük geliri 2 $’ýn altýndadýr. Kararsýz olarak nitelendirdiðimiz bu kesim maddi destek karþýlýðýnda istenilen tarafa yönlendirilebilirler. Bu yönlendirme hem Mursi’nin yandaþý olarak ve hem de karþýtlarý için geçerli olmaktadýr. Baþka bir ifade ile herhangi bir ideolojiyi benimsemeyen bu kesimin rolü, siyasi sürece göre kendini gösterecektir.

Diðer taraftan Washington’da yerleþik Ortadoðu Araþtýrmalarý Enstitüsü tarafýndan yayýnlanan raporda; Mursi’nin görevden uzaklaþtýrýlmasý ve tutuklanmasý konusunda Sina dosyasý etkili olmuþtur. Raporun baþlýðý ise Sina dönüm noktasý mý, yoksa Mursi’nin uzaklaþtýrýlmasýnýn gerekçesi mi?

Raporda Mýsýr’daki olaylar hakkýnda yapýlan analizlerin büyük bir bölümü 30 Haziran gösterisi üzerinde yoðunlaþýrken, Sina’daki Bedevi kökten dinciler ile liberal ve ulusalcýlar arasýnda gerçekleþen çatýþmalar dikkate alýnmamýþtýr. Ayný raporda; Mursi’nin ordunun sürekli uyarýlarýna kulak asmamasýnýn sonucunda Sina’da 14 Mýsýr askerinin öldürülmesinin bardaðý taþýran son damla olduðu belirtilmektedir. Sina ile Gazze arasýnda meydana gelen olaylarda Mursi’nin kökten dincilerin yanýnda bir duruþ sergilemesi, ABD ve Ýsrail’in Mursi’nin devrilmesinde Mýsýr ordusunun yanýnda yer almalarýna neden olmuþtur.

Mursi’nin azledilmesi ile baþlayan olaylarýn akabinde Ýsrail’deki gazetelere bakýldýðýnda;
Hartis gazetesi, Mursi döneminde Ýsrail ile Mýsýr arasýndaki iliþkilerin Mübarek döneminden daha iyi olduðunu ve darbe ile uzaklaþtýrýlmasýnýn Ýsrail ile olan iliþkilerine zarar vereceðini ve bu darbenin de halkýn ekonomik sýkýntýlarý sonucunda meydana geldiðini ifade etmektedir. Yine Hartis gazetesinde, Tel Aviv’in Müslüman Kardeþlerinin devrilmesinden yana olmadýðýný ve bu dönemde Mýsýr’ýn Ýsrail ile güvenlik koordinasyonunun önceki dönemlere göre daha iyi olduðu hususlarýna yer verilmiþtir.

Yedioth Ahronoth gazetesine göre, bundan sonra Arap Dünyasýnda Arap Birliðinden söz edilmesi mümkün olmayacaktýr.

Yine Ýsrail’de yayýnlanan Al Dabbagh gazetesi ise, Mýsýr’daki rejimin Müslüman kardeþler tarafýndan uzun süre devam ettirilmesinin Ýsrail’in aleyhine olacaðýný, Mübarek rejiminin devrilmesine bir Ýsrailli Bakanýn aðladýðýný, ancak Mursi’nin devrilmesine hiçbir Ýsraillinin aðlamadýðýný dile getirmiþtir.

Maarif gazetesinin ilk sayfasýnda ise; içlerinde Mursi’nin, Nasrullah’ýn, Ýran cumhurbaþkanýnýn, Mustafa Kemal Atatürk’ün fotoðraflarýnýn yerleþirildiði Ýsrail Bayraklarý ile birlikte Halep Caddesindeki yýkýmlarý yansýtan fotoðraflara yer verilmiþtir. Altýnda yapýlan yorumda ise; Kahire’deki Tahrir Meydaný’ndan Ýstanbul’daki Taksim Meydaný’na, Gazze tünelinden Hasan Nasrallah sýðýnaklarýna, harap edilmiþ Halep caddelerinden Tahran’daki seçim sandýklarýna kadar Ortadoðu bölgesindeki karýþýklýðýn daha uzun süre devam edeceði ifade edilmiþtir.

Konu Türkiye açýsýndan incelendiðinde; Türk hükümetinin yukarýda sözü edilen durumlar çerçevesinde ne imza kampanyasý ne de 30 Haziran’daki halk isyanýný dikkate almadan çok aþýrý dozda Müslüman kardeþlerin yanýnda yer almasý Mýsýr halký üzerinde Türkiye’ye karþý ayný dozda antipati yaratmýþtýr. Bunun sonucunda Türkiye’ye planlanmýþ seyahatler iptal edilmekte ve hatta Türk malý ve dizilerine karþý boykot edenlerin sayýsý da artmaktadýr.

Þunu da ifade etmekte yarar vardýr. Mübarek’in devrilmesi ile çok iyi organize olmuþ Müslüman Kardeþler Örgütü, her ne kadar baþlangýçta durumu kendi lehlerine yürütmüþ olsalar da ekonomi ile ilgili vermiþ olduklarý vaatleri yerine getirememeleri, tüm kesimleri kucaklayamamalarý, devlet deneyimlerinin yetersiz olmasý gibi nedenlerle baþarýlý olamamýþlardýr.

Yukarýda açýklamaya çalýþtýðým sebeplerden dolayý ister Suriye ister Mýsýr için en ideal yöntem; ulu önder Atatürk’ün Türkiye için 1923’lerde benimsediði ve Sayýn Erdoðan’ýn Mursi döneminde Kahire’ye yapmýþ olduðu ziyarette yaptýðý konuþmada belirttiði üzere ( her ne kadar Türkiye’de iktidar muhafazakar ve Ýslami eksen doðrultusunda olmakla birlikte ülkenin benimsediði rejim laikliktir) laik sistemin uygun olacaðý kanaatindeyim.

Dr. Cüneyt MENGÜ
cuneyt.mengu@mercanonline.com

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (107)...

site Bakimda

Hits: 25

Devam...

Baþbakan Ýbadi'den Kerkük açýklamasý

Hits: 37

Irak Baþbakan? Haydar el-Ýbadi Kerkük'te yerel seçimlerin yapýlmasýný desteklediðini ancak m…

Devam...

Kerkük'te Terör Örgütü PKK Yandaþlarýndan Gösteri

Hits: 40

Irak'ýn Kerkük kentinde terör örgütü PKK yandaþý bir grup, Türk Silahlý Kuvvetleri'nin (TS…

Devam...

Salihi-Türkmen Öðrencilerin mezuniyet törenine katýldý-

Hits: 40

Irak Türkmen Cephesi Baþkaný Erþet Salihi,Türkmeneli Öðrenci ve Gençler Birliði tarafýndan…

Devam...

Ali Kerküklü Kimdir?

Hits: 36

Ali Kerküklünün yayýmlanan 4 kitabý: "Ýstihbarat Oyunlarý, Petrol ve Kerkük", "Oyun Ýçinde…

Devam...

KERKÜK'Ü ÝÞGAL ADIMLARI

Hits: 40

Yüzlerce yýllýk bir Türkmen þehri olan Kerkük'ün demografik yapýsý deðiþtirilerek iþgale…

Devam...

KERKÜK’ÜN GELECEÐÝ TEHLÝKEDE

Hits: 40

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayraðý asýlmasý ve Kürtçenin zoru…

Devam...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliþtirmeli

Hits: 299

Kamu kurumlarýnda Irak bayraðýnýn yanýnda IKBY bayraðýnýn da asýlmasýyla tansiyonun yükse…

Devam...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 15

Devam...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yýldönümü Kerkük'te kutlandý.

Hits: 38

Kutlamada konuþan Irak Türkmen Cephesi Baþkaný ve Kerkük Milletvekili Erþet Salihi, Tüm Türk…

Devam...

Yazarn ok okunan

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 13719

Yaklaþýk bir yýldan fazladýr sözü edilen ve Irak’ýn içinde ve dýþýnda pazarlýðý yap…

Devam...

BÖLÜNME TARTIÞMALARI

Hits: 13395

1991’de BM kararýyla Güvenli Bölge adý altýnda Irak’ýn kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

100. YILINDA SYKES PICOT

Hits: 12784

Birinci Dünya Savaþý’nýn baþlamasýyla batýlý güçler tarafýndan hasta adam olarak adland…

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 12249

Suriye’de Esad rejimine karþý 2011’de baþlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eþ …

Devam...

MART TEZKERESÝNÝN PERDE ARKASI

Hits: 11060

Yýllardýr hararetle tartýþma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yýlýný do…

Devam...