1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-04-25
Facebook Twitter Youtube

BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN GÜÇLÜ PARTİSİ - HAK VE ÖZGÜRLÜKLER HAREKETİ (HÖH)

Hamza Hamamcıoğlu

Fevzi Türker




1989 Komunizm sonrası Bulgaristan’da 160 civarında siyasi parti kurulmuştur. Bu siyasi partilerin dördü Türklerin kurduğu partilerdir: Hak Ve Özgürlükler Hareketi, Demokratik Gelişim Hareketi, Demokratik Adalet Partisi ve Türk Demokrat Partisi.

Üyelerinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi, 4 Ocak 1990 yılında 29 Mart 1954 Varna doğumlu Felsefeci Ahmet Doğan tarafından kuruldu ve genel başkanlığına seçildi. Hak ve özgürlükler Hareketi (HÖH) Ahmet Doğan’ın 1985 yılında arkadaşlarıyla birlikte kurduğu gizli Türk Ulusal Kurtuluş Hareketi’nin devamıdır. Hak ve özgürlükler Hareketi, Bulgaristan Türklerinin haklarının yanısıra ülkede eşitlik ve insan haklarını savunan güçlü bir Türk siyasi partisi oldu.

Ahmet Doğan, siyasi faaliyetleri ve eylemleri sonucunda 1987’de Bulgaristan makamlarınca tutuklanarak hapse atıldı ve iki yıl ceza evinde yattıktan sonra, 22 Aralık 1989 tarihinde serbest bırakıldı.

Hak ve özgürlükler hareketini 23 yıl başarıyla yöneten Ahmet Doğan, 19 Ocak 2013 tarihinde yapılan olağan kurultayda hareketi daha ileriye götürmek ve yeni ufuklara kavuşturabilmek amacıyla genel başkanlıktan çekilerek, genel başkanlığa Lütfi Mestan seçildi.

Bulgristan’da 2001 yılında yapılan nüfus sayımına göre Bulgaristan’nın nüfusu 7.364.570 (% 83) olarak gösterilmiş, Türklerin nüfusu ise 774 bin (% 9.4) olarak gösterilmiştir. Halbuki daha önceki ve özellikle de 12 Mayıs 2013’te yapılan milletvekili seçimine katılan Hak ve Özgürlükler Hareketi ile diğer Türk partisi Hürriyet, Şeref Ve Halk Partisi’nin oy oranlarına bakıldığında, Türklerin sayılarının bir milyondan daha fazla olduğu anlaşılımaktadır. Ayrıca son altmış yılda yurt dışına özellikle deTürkiye’ye göç olmasa, bugün Bulgarisan’ın yarısı Türklerden oluşacaktı.

Hak ve Özgürlükler Hareketi, Haziran 1990’da yapılan iki türlü milletekili seçimlerinde o tarihteki 400 sandalyeli Bulgaristan Meclisi’ne 23 milletvekili sokmayı başarmıştır.

HÖH, 13 Ekim 1991’de yapılan Milletvekili seçimlerinde Bulgaristan Meclisi’ne sokmayı başardığı milletvekili sayısını 24’e yükseltmiş ve daha sonra yapılan mahalli seçimlerde ise 27 belediye başkanlığı ile 653 muhtarlık kazanabilmiştir.

Bulgaristan Türkleri 18 Aralık 1994 Milletvekili seçimlerine üç partiyle katıldıklarından, Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) 160 bine yakın oy kaybederek, oyların sadece % 5.44’ünü elde edebildi ve her üç Türk partisi birlikte toplam 320 bin oy almış oldu.

19 Nisan 1997’de yapılan erken Milletvekili seçimlerinde Hak ve Özgürlükler Hareketi, Türk oylarının % 52’sini almağı başarabildi.

17 Haziran 2001 tarihinde Bulgaristan’da yapılan genel milletvekili seçimlerinde, 21 milletvekiliyle parlamentoya girebildi. Bulgaristan Parlamentosu 24 Temmuz’da II.Simon Milli Hareketi ile, Hak ve Özgürlükler Hareketi’ni, koalisyonunu resmen onayladı.

Bulgaristan’da 25 Haziran 2005’te yapılan genel seçime, aralarında Türklerin partisi Hak ve Özgürlükler Hareketi’nin de yer aldığı 7 parti katılmış ve hiçbiri tek başına iktidar olamamıştır. Bu seçimlerde sosyalist parti oyların %31’i ile 240 sandalyeli meclisin 81 sandalyesini II.Simon Milli Hareketi oyların % 20’siyle 53 sandalyesini, Hak ve Özgürlükler Hareketi ise % 13 oyla meclisin 34 sandalyesini kazanmıştı. Bu üç partinin kurduğu koalisyon hükümetine, Hak ve Özgürlükler Partisi dört bakanlıkla ortak olarak katılmıştır.

Bulgaristan, Avrupa Birliği’ne 1 Ocak 2007’den itibaren tam üye olduktan sonra Bulgaristan’ı Avrupa Parlamentosu’nda temsil edecek milletvekili seçimleri 20 Mayıs 2007’de yapılmıştır. Yapılan bu seçimin sonuçlarına göre, Hak ve Özgürlükler Hareketi % 20.26 oyla üçüncü parti olarak Avrupa Parlamentosu’na ikisi Türk (Filiz Hüsmenova ve Metin Kazak) dört milletvekili çıkarmıştır.

Hak ve Özgürlükler Hareketi 5 Temmuz 2009’da yapılan Bulgaristan Milletvekili seçimlerinde 610 bin 808 oyla (% 14.48) üçüncü sırada seçimi tammlayrak 38 milletvekiliyle Bulgaristan Meclisi’ne girmeyi başarmıştır.

Seçim sonuçlarına göre, Hak ve Özgürlükler Hareketi Şumen,Tırgovişte,Razgrad, Kırcali ve Silistre gibi yerleşim bölgelerinde birinci parti oldu. Hareket, Şumen’de oyların % 28.552’ini, Tırgovişte’de % 37’sini, Razgrad’da % 46.6’sını, Kırcali’de % 36’ sını ve Silistire’de % 27.89’unu almıştır. HÖH, kurulduğu ilk günden ve katıldığı ilk milletvekili seçiminden beri, kilit bir konuma gelmiş ve koalisyon hükümetlerin vazgeçilmez ortağı haline gelebilmiştir.

Trakya, İstanbul, İzmit, Bursa ve İzmir gibi illerde yaşayan Bulgaristan Türklerinin oy oranları 35 bini bulmaktadır ve bu oyların tamamına yakını Hak Ve Özgürlükler Hareketi’ne gittiği bilinmektedir. Bulgaristan seçimleri öncesi İzmir, HÖH karşıtı Adalet ve Kalkınma Partisi ile HÖH destekçisi Cumuriyet Halk Partisi arasında rekabet alanına dönüşmüştür. Hak ve Özgürlüler Hareketi yaşanan bu rekabetten zaferle çıktı. İzmir’deki 10 bin 583 oyun, 9 bin 182’si (% 90) Hak Ve Özgürlükler Hareketi’ne çıktı. Seçimlerden kısa bir süre önce HÖH’ten istifa eden iki milletvekilince kurulan ve Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) desteklediği Hürriyet, Şeref ve Halk Partisi ise oyların sadece 721’ini alabildi.

Bulgaristan seçimleri öncesi İzmir’e gelen Türklerin partisi, Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) milletvekili adayları ve vatandaşların katıldığı toplantıda bir konuşma yapan Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak, Başbakan Erdoğan’ın, Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov’la birlikte Hak ve Özgürlükler Hareketi’ni bölmeye çalıştığını ifade ettikten sonra HÖH’ün 8.Olağan Kongresi’nde yaşananlara değinen Öztrak şunları söyledi: ’’Başbakan Erdoğan, Türklerin düşmanı Bulgaristan Başbakanı ile işbirliği yaparak, Türkleri temsil eden HÖH’ü kişisel çıkarları doğrultusunda bölmeye çalışıyor. Ben konuyla ilgili meclise soru önergeleri verdim. Soru önergemde, Bulgaristan Başbakanının,Erdoğan’dan yardım isteyip istemediğini sorguladım. Çok ilginç bir şekilde yeni bir parti kuruldu ve bu partiye Erdoğan’ın talimatıyla valiler ve kaymakamlar tarafından destek toplanıyor.‘’

Hak ve Özgürlükler Hareketi lideri Lütfü Mestan seçim sonuçlarınrın ilanından hemen sonra yaptığı açıklamada: büyük seçim başarısı elde eden Hak ve Özgürlükler Hareketi, etnik temelli bir örgütlenme olduğuna ilişkin iddiaların çöktüğünü ve doğru olmadığını vurgulayarak, Parlamentoya girecek olan HÖH milletvekilleri arasında, hıristiyan ve farklı etnisitelerden gelenlerin de bulunduğunu söyledi.

Bulgaristan’da 12 Mayıs 2013 tarihinde yapılan erken milletvekili seçimlerinde Hak ve Özgürlük Partisi % 11.3 oyla üçüncü parti olarak parlamentoya 36 milletvekiliyle girme başarısı gösterdi. Siyasi gözelemcilere göre,Bulgaristan’da Hak ve Özgürlükler Hareketinden ayrılan iki millitvekilne ikinci bir Türk parti kurdurulmasaydı, Hak ve Özgürlükler Hareketi 40’ın üzerinde milletvkili çıkarabilirdi.

Sosyalist parti ile Hak ve Özgürlükler Hareketinin desteğiyle 29 Mayısta azınlık hükümeti Bulgaristan Parlamentosundan güvenoyu alarak görevine başlamiıştır.Hak ve Özgürlükler Hareketinin bu hükümette üç bakanla temsil edildiği bildirilmiştir.

Fevzi Türker Yazarın diğer yazıları (34)...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliştirmeli

Hits: 204

Kamu kurumlarında Irak bayrağının yanında IKBY bayrağının da asılmasıyla tansiyonun yükseldiği Kerkü…

Devamı...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 4

Devamı...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yıldönümü Kerkük'te kutlandı.

Hits: 13

Kutlamada konuşan Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşet Salihi, Tüm Türkmenleri …

Devamı...

Hukuki Boyutuyla Kerkük Krizi

Hits: 15

Kerkük Valisi, Kerkük il meclisine 14 Mart 2017 tarihli bir yazı yönelterek Kerkük’teki resmî dairel…

Devamı...

'Kerkük'te tek taraflı kararlarla Türkmen gerçeği değiştirilemez'

Hits: 10

Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Salihi: Kerkük'te tek taraflı kararlarla emrivak…

Devamı...

Irak Türkmen Cephesi 22. yaşında

Hits: 26

TKÜUGD Irak Masası tarafından yapılan açıklamada, "24 Nisan 1995 yılında Türkmen şehri Erbil'de kuru…

Devamı...

Hamza Hamamcıoğlu'nun Ardından

Hits: 44

Dertli geldin dünyaya dünyadan dertli gittin Ömrünün bir gününden hayır görmedin Hamza Yine de ne …

Devamı...

Türkmenler haykırdı! Susmayacağız

Hits: 63

Türkmeneli Partisi Genel Başkanı Rıyaz Sarıkahya, yapılan saldırının sorumlusunun Kerkük Valisi Necm…

Devamı...

krizine ilişkin konuştu: Hakları yoktu

Hits: 37

Irak Başbakanı İbadi: Kerkük'te kamu binaları üzerinde bayrak asmaya hakları yoktu. Bunlar, Irak hük…

Devamı...

Arap Hakimiyeti Bitti, Kürt Hakimiyeti mi Başlayacak?

Hits: 50

1921'de başlayan ırkçı Sünni-Arap hakimiyeti, ABD''nin Irak'ı 2003'te işgal etmesiyle sona ermiştir.…

Devamı...

Yazarın çok okunanı

Türkmenler ve Kürdistan

Hits: 12971

Son zamanlarda basın yayın organlarında Türkmenlerin, Kürt yönetimiyle işbirliğinden sık sık söz edi…

Devamı...

YOK EDİLİYORUZ KİMSENİN UMURUNDA DEĞİL

Hits: 12617

Türkmenler bugün çok kritik dönemden geçtikleri gibi, yok edici iki tehlikeyle; topraksızlık ve mezh…

Devamı...

HER ŞEYDEN EVVEL TÜRKMEN OLDUĞUMUZU SÖYLE

Hits: 12173

TÜRKMENLER ,tarihleri boyunca hiç bugün olduğu kadar mezhep tehlikesiyle karşı karşıya kalmamışlardı…

Devamı...

15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ

Hits: 10838

Türk devleti 15 Temmuz 2016 akşamı batı güdümlü Fethullah Gülen hizmet hareketinin planladığı kanlı …

Devamı...

TÜRKMEN EĞİTİMİNİN DÜNÜ ve BUGÜNÜ

Hits: 9890

Osmanlı İmparatorluğu'na kadar uzanan Türkmen eğitimini beş ayrı döneme ayırabiliriz: Osmanlı İmpara…

Devamı...