1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-25
Facebook Twitter Youtube

BULGARİSTAN TـRKLERİNİN GـÇLـ PARTİSİ - HAK VE ÖZGـRLـKLER HAREKETİ (HÖH)

SURİYE’DE KÜÇÜK HARİTALAR

Fevzi Türker




1989 Komunizm sonrası Bulgaristan’da 160 civarında siyasi parti kurulmuştur. Bu siyasi partilerin dِrdü Türklerin kurduğu partilerdir: Hak Ve Özgürlükler Hareketi, Demokratik Gelişim Hareketi, Demokratik Adalet Partisi ve Türk Demokrat Partisi.

ـyelerinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi, 4 Ocak 1990 yılında 29 Mart 1954 Varna doğumlu Felsefeci Ahmet Doğan tarafından kuruldu ve genel başkanlığına seçildi. Hak ve ِzgürlükler Hareketi (HÖH) Ahmet Doğan’ın 1985 yılında arkadaşlarıyla birlikte kurduğu gizli Türk Ulusal Kurtuluş Hareketi’nin devamıdır. Hak ve ِzgürlükler Hareketi, Bulgaristan Türklerinin haklarının yanısıra ülkede eşitlik ve insan haklarını savunan güçlü bir Türk siyasi partisi oldu.

Ahmet Doğan, siyasi faaliyetleri ve eylemleri sonucunda 1987’de Bulgaristan makamlarınca tutuklanarak hapse atıldı ve iki yıl ceza evinde yattıktan sonra, 22 Aralık 1989 tarihinde serbest bırakıldı.

Hak ve ِzgürlükler hareketini 23 yıl başarıyla yِneten Ahmet Doğan, 19 Ocak 2013 tarihinde yapılan olağan kurultayda hareketi daha ileriye gِtürmek ve yeni ufuklara kavuşturabilmek amacıyla genel başkanlıktan çekilerek, genel başkanlığa Lütfi Mestan seçildi.

Bulgristan’da 2001 yılında yapılan nüfus sayımına gِre Bulgaristan’nın nüfusu 7.364.570 (% 83) olarak gِsterilmiş, Türklerin nüfusu ise 774 bin (% 9.4) olarak gِsterilmiştir. Halbuki daha ِnceki ve ِzellikle de 12 Mayıs 2013’te yapılan milletvekili seçimine katılan Hak ve Özgürlükler Hareketi ile diğer Türk partisi Hürriyet, Şeref Ve Halk Partisi’nin oy oranlarına bakıldığında, Türklerin sayılarının bir milyondan daha fazla olduğu anlaşılımaktadır. Ayrıca son altmış yılda yurt dışına ِzellikle deTürkiye’ye gِç olmasa, bugün Bulgarisan’ın yarısı Türklerden oluşacaktı.

Hak ve Özgürlükler Hareketi, Haziran 1990’da yapılan iki türlü milletekili seçimlerinde o tarihteki 400 sandalyeli Bulgaristan Meclisi’ne 23 milletvekili sokmayı başarmıştır.

HÖH, 13 Ekim 1991’de yapılan Milletvekili seçimlerinde Bulgaristan Meclisi’ne sokmayı başardığı milletvekili sayısını 24’e yükseltmiş ve daha sonra yapılan mahalli seçimlerde ise 27 belediye başkanlığı ile 653 muhtarlık kazanabilmiştir.

Bulgaristan Türkleri 18 Aralık 1994 Milletvekili seçimlerine üç partiyle katıldıklarından, Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) 160 bine yakın oy kaybederek, oyların sadece % 5.44’ünü elde edebildi ve her üç Türk partisi birlikte toplam 320 bin oy almış oldu.

19 Nisan 1997’de yapılan erken Milletvekili seçimlerinde Hak ve Özgürlükler Hareketi, Türk oylarının % 52’sini almağı başarabildi.

17 Haziran 2001 tarihinde Bulgaristan’da yapılan genel milletvekili seçimlerinde, 21 milletvekiliyle parlamentoya girebildi. Bulgaristan Parlamentosu 24 Temmuz’da II.Simon Milli Hareketi ile, Hak ve Özgürlükler Hareketi’ni, koalisyonunu resmen onayladı.

Bulgaristan’da 25 Haziran 2005’te yapılan genel seçime, aralarında Türklerin partisi Hak ve Özgürlükler Hareketi’nin de yer aldığı 7 parti katılmış ve hiçbiri tek başına iktidar olamamıştır. Bu seçimlerde sosyalist parti oyların %31’i ile 240 sandalyeli meclisin 81 sandalyesini II.Simon Milli Hareketi oyların % 20’siyle 53 sandalyesini, Hak ve Özgürlükler Hareketi ise % 13 oyla meclisin 34 sandalyesini kazanmıştı. Bu üç partinin kurduğu koalisyon hükümetine, Hak ve Özgürlükler Partisi dِrt bakanlıkla ortak olarak katılmıştır.

Bulgaristan, Avrupa Birliği’ne 1 Ocak 2007’den itibaren tam üye olduktan sonra Bulgaristan’ı Avrupa Parlamentosu’nda temsil edecek milletvekili seçimleri 20 Mayıs 2007’de yapılmıştır. Yapılan bu seçimin sonuçlarına gِre, Hak ve Özgürlükler Hareketi % 20.26 oyla üçüncü parti olarak Avrupa Parlamentosu’na ikisi Türk (Filiz Hüsmenova ve Metin Kazak) dِrt milletvekili çıkarmıştır.

Hak ve Özgürlükler Hareketi 5 Temmuz 2009’da yapılan Bulgaristan Milletvekili seçimlerinde 610 bin 808 oyla (% 14.48) üçüncü sırada seçimi tammlayrak 38 milletvekiliyle Bulgaristan Meclisi’ne girmeyi başarmıştır.

Seçim sonuçlarına gِre, Hak ve Özgürlükler Hareketi Şumen,Tırgovişte,Razgrad, Kırcali ve Silistre gibi yerleşim bِlgelerinde birinci parti oldu. Hareket, Şumen’de oyların % 28.552’ini, Tırgovişte’de % 37’sini, Razgrad’da % 46.6’sını, Kırcali’de % 36’ sını ve Silistire’de % 27.89’unu almıştır. HÖH, kurulduğu ilk günden ve katıldığı ilk milletvekili seçiminden beri, kilit bir konuma gelmiş ve koalisyon hükümetlerin vazgeçilmez ortağı haline gelebilmiştir.

Trakya, İstanbul, İzmit, Bursa ve İzmir gibi illerde yaşayan Bulgaristan Türklerinin oy oranları 35 bini bulmaktadır ve bu oyların tamamına yakını Hak Ve Özgürlükler Hareketi’ne gittiği bilinmektedir. Bulgaristan seçimleri ِncesi İzmir, HÖH karşıtı Adalet ve Kalkınma Partisi ile HÖH destekçisi Cumuriyet Halk Partisi arasında rekabet alanına dِnüşmüştür. Hak ve Özgürlüler Hareketi yaşanan bu rekabetten zaferle çıktı. İzmir’deki 10 bin 583 oyun, 9 bin 182’si (% 90) Hak Ve Özgürlükler Hareketi’ne çıktı. Seçimlerden kısa bir süre ِnce HÖH’ten istifa eden iki milletvekilince kurulan ve Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) desteklediği Hürriyet, Şeref ve Halk Partisi ise oyların sadece 721’ini alabildi.

Bulgaristan seçimleri ِncesi İzmir’e gelen Türklerin partisi, Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) milletvekili adayları ve vatandaşların katıldığı toplantıda bir konuşma yapan Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak, Başbakan Erdoğan’ın, Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov’la birlikte Hak ve Özgürlükler Hareketi’ni bِlmeye çalıştığını ifade ettikten sonra HÖH’ün 8.Olağan Kongresi’nde yaşananlara değinen Öztrak şunları sِyledi: ’’Başbakan Erdoğan, Türklerin düşmanı Bulgaristan Başbakanı ile işbirliği yaparak, Türkleri temsil eden HÖH’ü kişisel çıkarları doğrultusunda bِlmeye çalışıyor. Ben konuyla ilgili meclise soru ِnergeleri verdim. Soru ِnergemde, Bulgaristan Başbakanının,Erdoğan’dan yardım isteyip istemediğini sorguladım. Çok ilginç bir şekilde yeni bir parti kuruldu ve bu partiye Erdoğan’ın talimatıyla valiler ve kaymakamlar tarafından destek toplanıyor.‘’

Hak ve Özgürlükler Hareketi lideri Lütfü Mestan seçim sonuçlarınrın ilanından hemen sonra yaptığı açıklamada: büyük seçim başarısı elde eden Hak ve Özgürlükler Hareketi, etnik temelli bir ِrgütlenme olduğuna ilişkin iddiaların çِktüğünü ve doğru olmadığını vurgulayarak, Parlamentoya girecek olan HÖH milletvekilleri arasında, hıristiyan ve farklı etnisitelerden gelenlerin de bulunduğunu sِyledi.

Bulgaristan’da 12 Mayıs 2013 tarihinde yapılan erken milletvekili seçimlerinde Hak ve Özgürlük Partisi % 11.3 oyla üçüncü parti olarak parlamentoya 36 milletvekiliyle girme başarısı gِsterdi. Siyasi gِzelemcilere gِre,Bulgaristan’da Hak ve Özgürlükler Hareketinden ayrılan iki millitvekilne ikinci bir Türk parti kurdurulmasaydı, Hak ve Özgürlükler Hareketi 40’ın üzerinde milletvkili çıkarabilirdi.

Sosyalist parti ile Hak ve Özgürlükler Hareketinin desteğiyle 29 Mayısta azınlık hükümeti Bulgaristan Parlamentosundan güvenoyu alarak gِrevine başlamiıştır.Hak ve Özgürlükler Hareketinin bu hükümette üç bakanla temsil edildiği bildirilmiştir.

Fevzi Türker Yazarn dier yazlar (46)...

Münir Kafili unutulmadı

Hits: 0

Irak Türkmen Cephesi seçim dairesi başkanı şehit Münir Kafili, vefatının dördüncü yılın…

Devam...

SURİYE’DE KÜÇÜK HARİTALAR

Hits: 4

Suriye’nin sıcak temas hatlarında büyük devletler arasında paylaşılan ve inşa edilen küç…

Devam...

Türkmenler mahkemenin seçimle ilgili kararından memnun

Hits: 24

Irak'ta Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru…

Devam...

ITC Başkanı Erşet Salihi Türkmen Halkını Kutladı

Hits: 29

Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru bulmas…

Devam...

Türkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 118

Dünyanın bir çarpışma alanı olduğunu kabul etmek ve ona göre sürekli çarpışmaya hazır b…

Devam...

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Hits: 89

¨Hayırlı¨ Referandum ¨Öfkeyle kalkan zararla oturur¨, ¨Yanlış hesap Bağdat’tan döner…

Devam...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 11

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 104

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 65

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 58

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Yazarn ok okunan

'BİR ŞEY VERMEVIN ÖZLERİNE MEN ÖLMـŞEM ÖLMـŞEM'

Hits: 31533

2003'ten bu yana TـRKMENELİ coğrafyasının çeşitli bِlgelerinde başta Kerkük olmak üzere o…

Devam...

BAKـ TEBRİZ ANKARA, BİZ HARA FARSLAR HARA!

Hits: 31319

"Bakü Tebriz Ankara, biz hara Farslar hara'', Güney Azerbaycan Türklerine ait olan milliyetçi bi…

Devam...

TـRKMENLER ve 25 EYLـL BAĞIMSIZLIK REFERANDUMU

Hits: 25478

Irak bِlgesel Kürt yِnetimi (İKBY) 25 Eylül 2017 tarihinde bağımsızlık referandumuna gidece…

Devam...

TـRKMEN EĞİTİMİNİN DـNـ ve BUGـNـ

Hits: 21206

Osmanlı İmparatorluğu'na kadar uzanan Türkmen eğitimini beş ayrı dِneme ayırabiliriz: Osman…

Devam...

TـRKMEN DİRİLİŞİNİ ANCAK GENÇLER GERÇEKLEŞTİREBİLİR

Hits: 19895

Türkmenler can çekişmekte ve ِlmek üzere olan bir hasta adama benzer. Yıllarca yoksulluk, bak…

Devam...