1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2018-06-22
Facebook Twitter Youtube

Yeniden Irak T├╝rkmen Meclisi

D─░R─░L─░┼×TEN D─░REN─░┼×E KERK├ťK

Bilgay Duman

, ORSAM Ortado─ču Uzman─▒

IrakÔÇÖtaki T├╝rkmenlerin merkez ┼čehri Kerk├╝kÔÇÖte 13 Nisan 2013 Cumartesi g├╝n├╝ ÔÇťMilli Kimli─čimiz Gelece─čimizin G├╝vencesidirÔÇŁ slogan─▒ alt─▒nda ÔÇťGeni┼čletilmi┼č T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin Kurulu┼č ─░lan─▒ÔÇŁ toplant─▒s─▒ geni┼č bir kat─▒l─▒mla yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Toplant─▒da ba┼čta Irak T├╝rkmen Cephesi olmak ├╝zere T├╝rkmen siyasi partileri ve sivil toplum ┘Érg├╝tlerinden temsilciler yer alm─▒┼čt─▒r. Toplant─▒da T├╝rkmenlerin birli─či vurgusu ve Geni┼čletilmi┼č T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin se├žim sonras─▒ kurulaca─č─▒n─▒n ilan edilmesi T├╝rkmenler ad─▒na ┘Énemli bir geli┼čme olmakla birlikte toplant─▒n─▒n zamanlamas─▒ ve kapsam─▒ konusunda tart─▒┼čmalar yaratm─▒┼čt─▒r.

T├╝rkmen Meclisi, 1995ÔÇÖte Irak T├╝rkmen CephesiÔÇÖnin kurulmas─▒n─▒n ard─▒ndan, T├╝rkmenler ad─▒na karar almak ve politika ┘Énerilerinde bulunmak i├žin olu┼čturulmu┼čtur. ─░lk ad─▒yla ÔÇťT├╝rkmen ┼×uras─▒ÔÇŁ olan T├╝rkmen Meclisi, 1997ÔÇÖde aktif hale gelmi┼č ve Irak T├╝rkmen CephesiÔÇÖnin bir organ─▒ olarak ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r. Irak T├╝rkmen Cephesi i├žerisinde yer alan kurum ve kurulu┼člar─▒n─▒n i├žerisinde yer ald─▒─č─▒ T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin g┘Érevleri 4-7 Ekim 1997ÔÇÖde yap─▒lan Birinci T├╝rkmen Kurultay─▒ÔÇÖnda haz─▒rlanan Irak T├╝rkmen Cephesi t├╝z├╝─č├╝ne g┘Ére, Irak T├╝rkmen Cephesi ba┼čkan─▒ ve y├╝r├╝tme kurulu ├╝yelerini se├žmek, kurultay─▒ toplant─▒ya ├ža─č─▒rmak ile Irak T├╝rkmen Cephesi y├╝r├╝tme kurulu ve T├╝rkmen ┼×uras─▒ sekretaryas─▒n─▒n haz─▒rlad─▒─č─▒ raporlar─▒ haz─▒rlamak ve karar ba─člamak olarak a├ž─▒klanm─▒┼č, Irak T├╝rkmen Cephesi de T├╝rkmenler ad─▒na karar almak ve uygulamak i├žin en yetkili makam olarak belirlenmi┼čtir. Bu anlam─▒yla Irak T├╝rkmen Cephesi bir h├╝k├╝met yap─▒lanmas─▒ gibi d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č, T├╝rkmen Meclisi de bir parlamento niteli─činde olu┼čturulmu┼čtur. Konjonkt├╝rel ┼čartlar gere─či IrakÔÇÖta siyaset yapma imkan─▒ bulamayan Irak T├╝rkmen Cephesi, 2003ÔÇÖe kadar Erbil merkezli olarak faaliyet g┘Éstermi┼č ve ABDÔÇÖnin 2003ÔÇÖteki Irak i┼čgalinin ard─▒ndan d├╝zenlenen 3. T├╝rkmen Kurultay─▒ ile birlikte merkezini Kerk├╝kÔÇÖe ta┼č─▒m─▒┼čt─▒r. Bu kurultayda T├╝rkmen ┼×uras─▒, T├╝rkmen Meclisi ad─▒n─▒ kazanm─▒┼čt─▒r.

2003ÔÇÖteki kurultayla birlikte IrakÔÇÖtaki siyaset yasa─č─▒n─▒n kalkmas─▒n─▒n da etkisiyle T├╝rkmen siyasi partileri ├žo─čalmas─▒ T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin geni┼čletilmesi d├╝┼č├╝ncesini ak─▒llara getirmi┼čtir. 2003ÔÇÖte yap─▒lan 3. T├╝rkmen Kurultay─▒ÔÇÖnda T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin ├╝ye say─▒s─▒ 30ÔÇÖdan 71ÔÇÖe y├╝kseltilmi┼č ve sadece Irak T├╝rkmen Cephesi i├žerisindeki siyasi kurulu┼člardan de─čil, Irak T├╝rkmen Cephesi d─▒┼č─▒ndaki olu┼čumlardan da ├╝ye al─▒nmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Buna ra─čmen T├╝rkmen Meclisi, t├╝z├╝k gere─či halen Irak T├╝rkmen CephesiÔÇÖnin bir organ─▒ olarak kalmaya devam etmi┼čtir. 2003ÔÇÖten sonra siyasi partilerin say─▒s─▒n─▒n ├žo─čalmas─▒yla birlikte g┘Ér├╝┼č ayr─▒l─▒klar─▒n─▒n artmas─▒ ve bu nedenle Irak T├╝rkmen CephesiÔÇÖnin y├╝r├╝tme kurulu ile politik farkl─▒l─▒klar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒, T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ sekteye u─čratm─▒┼č ve tam anlam─▒yla i┼člerlik kazanmam─▒┼čt─▒r. 2008ÔÇÖde yap─▒lan 5. B├╝y├╝k T├╝rkmen Kurultay─▒ÔÇÖnda T├╝rkmen Meclisi, Irak T├╝rkmen CephesiÔÇÖnin bir siyasi parti olarak ilan edilmesiyle birlik Irak T├╝rkmen Cephesi i├žerisinde ├ž─▒karak ba─č─▒ms─▒z bir kurum olarak ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Bu durum T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnde al─▒nan kararlar─▒n kim taraf─▒ndan ve nas─▒l uygulanaca─č─▒na ili┼čkin sorular─▒ da beraberinde getirmi┼čtir. Bu anlam─▒yla T├╝rkmen Meclisi bir siyasi organizasyon olmaktan ├ž─▒karak T├╝rkmen sivil ve siyasi kurulu┼člar─▒n bir araya geldi─či bir sivil toplum ┘Érg├╝t├╝ne benzemeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. T├╝rkmen Meclisi i├žerisinde ya┼čanan g┘Ér├╝┼č ayr─▒l─▒klar─▒yla birlikte i┼člevselli─čini yitirmesi, T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ durma noktas─▒na getirmi┼čtir. Nitekim 24 May─▒s 2010 tarihinde yap─▒lan toplant─▒n─▒n ard─▒ndan T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin ├žal─▒┼čmalar─▒ durmu┼čtur. 3 May─▒s 2011ÔÇÖde T├╝rkmen Meclisi bir toplant─▒ daha yapm─▒┼čt─▒r. Bu toplant─▒yla Irak T├╝rkmen Cephesi ba┼čkanl─▒─č─▒na Sadettin Erge├žÔÇÖin yerine Er┼čat Salihi getirilmi┼čtir.

Bu de─či┼čiklikle birlikte T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin geni┼čletme ├žabalar─▒ da ba┼člam─▒┼čt─▒r. T├╝rkmen partileri aras─▒nda periyodik koordinasyon toplant─▒lar─▒ d├╝zenlenmi┼č, T├╝rkmen Meclisi ve T├╝rkmen siyasi partilerin izleyece─či politika konusunda g┘Ér├╝┼č birli─čine var─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin geni┼čletilmesi ├žabalar─▒ kapsam─▒nda, Ya┼čar ─░mamo─člu, Sabah Tahir, Adnan Babao─člu, ├ľmer ─░brahim Abdullah, G├╝ner Kerk├╝kl├╝ ve G├╝l┼čen Gelvanc─▒ÔÇÖdan olu┼čan bir heyet kurularak, T├╝rkmen kurum ve kurulu┼člar─▒ ziyaret edilmi┼č, g┘Ér├╝┼čleri al─▒nm─▒┼čt─▒r. Nihayetinde 13 Nisan 2013ÔÇÖte geni┼čletilmi┼č T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin kurulu┼č ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼član─▒ld─▒─č─▒ ve 20 Nisan 2013ÔÇÖte yap─▒lacak olan yerel se├žimlerden sonra ilan edilece─či a├ž─▒klanm─▒┼čt─▒r. Ancak yap─▒lan toplant─▒n─▒n se├žimler ┘Éncesinde yap─▒lmas─▒ ve hem Irak T├╝rkmen Cephesi y├╝r├╝tme kurulunun tam kadro olarak kat─▒lmamas─▒ hem de baz─▒ kurulu┼člar─▒n toplant─▒da yer almamas─▒ tepki yaratm─▒┼čt─▒r. 13 Nisan toplant─▒s─▒n─▒n T├╝rkmenler aras─▒ndaki siyasi ayr─▒┼čmay─▒ ortaya ├ž─▒karmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan yerel se├žimler ┘Éncesi T├╝rkmen halka olumsuz etki yapabilir. Di─čer taraftan verilen birlik mesajlar─▒ da son derece ┘Énemlidir. Ancak T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnden bahsederken toplant─▒n─▒n neredeyse sadece Kerk├╝kÔÇÖteki T├╝rkmen temsilcileri kapsamas─▒ ÔÇťGeni┼čletilmi┼č T├╝rkmen MeclisiÔÇŁ s┘Éylemine de g┘Élge d├╝┼č├╝rmektedir. IrakÔÇÖtaki ula┼č─▒m ┼čartlar─▒ ve g├╝venlik durumu g┘Éz ┘Én├╝nde bulunduruldu─čunda b├╝t├╝n T├╝rkmen b┘Élgelerindeki temsilcilerin kat─▒lmas─▒n─▒ beklemek m├╝mk├╝n olmamakla birlikte, en az─▒nda her b┘Élgeden 1-2 T├╝rkmen temsilcisine yer verilmesi ┘Énemlidir. ├ľte yandan Kerk├╝k d─▒┼č─▒ndaki di─čer T├╝rkmen b┘Élgelerinden temsilcilerin toplant─▒ya davet edilip edilmedi─či de bilinmemektedir. E─čer davet olmas─▒na ra─čmen kat─▒l─▒m sa─članmad─▒ysa bu da T├╝rkmen politikas─▒ a├ž─▒s─▒nda di─čer bir sorun olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaktad─▒r.

Sonu├ž itibariyle olumlu ve olumsuz etkilerini bir tarafa b─▒rakacak olursak, T├╝rkmen MeclisiÔÇÖnin yeniden aktif hale gelmesi T├╝rkmenler ad─▒na olumlu bir geli┼čmedir. Ancak T├╝rkmen siyaset├žilerin bu y┘Énde ad─▒mlar atarken dikkatli davranmas─▒ gerekti─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Di─čer taraftan ÔÇťGeni┼čletilmi┼č T├╝rkmen MeclisiÔÇŁ toplant─▒s─▒ yap─▒l─▒rken, T├╝rkmenlerin neredeyse d├╝nyaya a├ž─▒lan tek kap─▒s─▒ olan T├╝rkmeneli Uydu TelevizyonuÔÇÖnun toplant─▒y─▒ vermemesi kabul edilemez bir durumdur. T├╝rkmen medya kurum ve kurulu┼člar─▒n─▒n T├╝rkmen kimli─čini her t├╝rl├╝ siyasetin ├╝zerinde tutmas─▒ gerekmektedir. Bu bir siyasi payla┼č─▒m kavgas─▒ de─čil, bir milletin gelece─čiyle ilgili bir durumdur. Bu nedenle sadece medya kurum ve kurulu┼člar─▒ de─čil, t├╝m T├╝rkmen taraflar─▒n T├╝rkmen kimli─či ad─▒na yap─▒lacak eylem ve faaliyetlerde birlik olmas─▒ ve destek vermesi gerekti─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. ├ľte yandan T├╝rkmen siyaset├ži, karar al─▒c─▒, ┘Énder ve ayd─▒nlar─▒n da aceleci davranmadan rasyonel karar alma s├╝re├žlerini takip etmesi T├╝rkmenlerin IrakÔÇÖtaki hak ve hukukunu almas─▒ noktas─▒nda yerinde olacakt─▒r.

Bilgay Duman Yazarřn di­er yazřlarř (13)...

T├╝rkmenler mahkemenin se├žimle ilgili karar─▒ndan memnun

Hits: 2

Irak'ta T├╝rkmenler, "Anayasa Mahkemesinin se├žim sonu├žlar─▒n─▒n elle say─▒lmas─▒ karar─▒n─▒ do─čru…

Devamř...

ITC Ba┼čkan─▒ Er┼čet Salihi T├╝rkmen Halk─▒n─▒ Kutlad─▒

Hits: 18

T├╝rkmenler, "Anayasa Mahkemesinin se├žim sonu├žlar─▒n─▒n elle say─▒lmas─▒ karar─▒n─▒ do─čru bulmas─…

Devamř...

T├╝rkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 66

D├╝nyan─▒n bir ├žarp─▒┼čma alan─▒ oldu─čunu kabul etmek ve ona g├Âre s├╝rekli ├žarp─▒┼čmaya haz─▒r b…

Devamř...

D─░R─░L─░┼×TEN D─░REN─░┼×E KERK├ťK

Hits: 69

┬ĘHay─▒rl─▒┬Ę Referandum ┬Ę├ľfkeyle kalkan zararla oturur┬Ę, ┬ĘYanl─▒┼č hesap Ba─čdatÔÇÖtan d├Âner┬…

Devamř...

T├╝rkmeneli dergi 124

Hits: 8

Devamř...

B─░ZE G├ľRE: 1960 Ruhu

Hits: 91

Asl─▒nda her ┼čey bir k─▒v─▒lc─▒mla ba┼člad─▒. Y─▒l 1957, yani yeni bir IrakÔÇÖta ya┼čamaya ba┼člaya…

Devamř...

IRAK T├ťRKMEN SOSYOLOJ─░S─░NE DO─×RU

Hits: 53

Toplumlar─▒ tan─▒mak, onlar hakk─▒nda toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumlar─▒n gelece─čin…

Devamř...

IRAK SE├ç─░MLER─░ VE MAV─░ BAYRAK D─░REN─░┼×─░

Hits: 45

IrakÔÇÖta 12 May─▒sÔÇÖta yap─▒lan se├žimlere ┼čaibeler kar─▒┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ gerek├žesiyle tart─▒┼čm…

Devamř...

Karda┼čl─▒k 78

Hits: 11

Devamř...

TuzhurmatuÔÇÖda T├╝rkmenlere sald─▒r─▒

Hits: 60

Selahaddin iline ba─čl─▒ T├╝rkmen Tuzhurmatu il├žesinde acil m├╝dahale ekiplerinin ┼čehir pazar─▒nda…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

Irak T├╝rkmen Cephesi Ba┼čkan─▒ Er┼čat SalihiÔÇÖnin T├╝rkiye Ziyareti

Hits: 3393

Irak T├╝rkmen Cephesi (ITC) Ba┼čkan─▒ ve Kerk├╝k Milletvekili Er┼čat Salihi, ge├žti─čimiz hafta T├╝r…

Devamř...

T├╝rkiye-Irak ─░li┼čkileri: Krizden Gelece─če

Hits: 3336

T├╝rkiye-Irak ili┼čkilerini incelerken art─▒k iki boyutlu d├╝┼č├╝nmek gerekmektedir. T├╝rkiyeÔÇÖni…

Devamř...

Yeniden Irak T├╝rkmen Meclisi

Hits: 3131

IrakÔÇÖtaki T├╝rkmenlerin merkez ┼čehri Kerk├╝kÔÇÖte 13 Nisan 2013 Cumartesi g├╝n├╝ ÔÇťMilli Kimli─č…

Devamř...

I┼×─░D┬┤in Kerk├╝k Sald─▒r─▒s─▒ Ne Anlat─▒yor?

Hits: 2708

Irak ┼×am ─░slam Devleti┬┤nin (I┼×─░D) Kerk├╝k┬┤e y┘Énelik olarak 29 Ocak 2015 g├╝n├╝ gecesinde ba┼…

Devamř...

Suriye Olaylar─▒n─▒n IrakÔÇÖa S─▒├žramas─▒: Felaket Senaryosu

Hits: 2576

Mart ay─▒n─▒n ilk haftas─▒nda Suriye ve Irak cephesinde ya┼čananlar Ortado─ču i├žin bir felaket se…

Devamř...