1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-15
Facebook Twitter Youtube

Erbil'in Gerçeğini Anlatan iki kitap

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Necat Kevseroğlu


Bundan birkaç gün ِnce, eli ِpülen değerli Hocam Ata Terzibaşı'nı evinde ziyaret ettim. Sohbetimiz sırasında Hocam, Erbil'de yeni yayımlanan iki kitaptan sِz etti. Birincisi, Erbil'in sosyal tarihini anlatan kitap ve ikincisi ise, Erbil'de bulunan türbe, mezar ve ziyaretgah yerlerini konu edinen kitap idi.
Bu kitapları, gِrmediğimi ve elime geçmediğini anlıyınca, hemen çalışma odasına gitti, kitapları aldı, çalışma yaptığın yer adları ile ilgilidir, belki istifade edersin dedi; bana kitapları sundu, saygıyla ِpülen elinden aldım teşekkürlerimi bildirdim.
Bu değerli iki kitabı, Türkmeneli okurlarına, kısaca bu tanıtma yazısını hazırladım.
1. Lemehât içtiâiyye an Tarih Erbil. "Erbil'in sosyal Tarihine Bakış"
Bilindiği gibi Assaflılar Erbil'in tanınmış asil ailelerinden olan tarih boyunca değerli ve ِnemli şahsiyetler yetiştirmiştir.
Bu ailenin değerli evladı olan Erbil doğumlu Halil Süleyman Assaflı, gençliğinden ِlümüne kadar, büyüdüğü, büyük emek verdiği, sevdiği ve Irak'ın en eski şehri olan Erbil'in gerçeğini belgelerle tespit edip, Erbil'lilerin mahalle ve sokak adlarını, şehirde olup biten olayları, belediye başkanlarını, mutasarrıflerini, muhtarlarını tüm tesislerini, hanlarını ve değirmenlerini, mezar ve ziyaretgah yerlerini 1971 yılına kadar Erbilin gerçek milli kültür ِzelliğini, sosyal dokusunu, gerçeğini mükemmel ve etraflı bir şekilde bilgiler toplayarak, şehrin hakikatı olan Türkmen kimliğini yazıp dosyalaştırmıştır.
Erbil’de tanınan Halil Assaflı, bu realist ve yazdığına, sِylediklerine güvenilen yazar, ِmür boyu topladığı bilgileri, kitaplaştırmak için hazırlamıştı ve yazdığı kısa bir ِnsِzde diyor ki: "Ben 1931 yılında Erbil kalesinin Tophane mahallesinde doğdum. 1971 yılına değin Erbil kalesini ve sakinlerini bِyle gِrdüm, o aileler, Erbil'i oluşturan asıl ailelerdi ve tümü Türkmence konuşuyorlardı. "Bu çok kıymetli belgeyle kitabın ِn sِzünü vurgulamıştır.
Ama ne yazık ki, fani ِmür ve kaderin yazısı bِyleymiş, yazar Tanrısına kavuşmuş, cennetmekân arkasından kendisi gibi idalist bir evlat bırakmıştır; Zahide adlı vefalı kızı, babasının ِmür boyu yazdığı ve sevdiği şehir hakkındaki bilgileri yeniden bir düzene bırakarak, toplanan konulara bazı eklemeler yaparak kitaplaştırmıştır.
Erbil'in sosyal tarihine bakış anlamına gelen "Lemehat içtimâiyye an Tarih Erbil, Arapça yazılan bu güzel çiltli kitap, büyük boy, 200 sayfadan oluşan eser, tarih boyunca ta 1970 yıllarına kadar Erbil il merkezini ve ِzellikle kale'de yaşayan halkın sosyal yapısını ve sosyal açıdan konu eden eser, şehrin sosyal dokusunu, düzenini, çevelerini, tüm sosyal alanda araştırma yaprak, ِnceden Erbil ve kalesinin tarihini, mahalle ve sokak adları kalenin meşhur, kِklü aileleri hakkında güzel çalışma yapan yazar, Erbil'in gerçeğini ve Türkmen ِzelliğini taşıyan eski Erbil ailelerinin tüm sosyal boyutları hakkında yapılan araştırmayla, Erbil bir Türkmen şehri olduğunun gِstergesini okuyuculara açıklamıştır.
Tanrı'nın rahmetine kavuşan, yarlıganmış cennetmekân yazar Halil Assaflı nur içinde yatsın. Vefakâr Zahide Assaflı'ya da başarılar dileriz, güzelim Erbil şehrinin sosyal açıdan yazılan ilk ve zengin eserle kütüphanemizin bir eksik yanını doldurmasından dolayı tebrik eder,
Erbil'in gerçeğini bilmek için tüm okuyucu kitlemize de sesleniyorum, bu değerli eseri ِzel kütüphanelerinde bulundurmalı, iyice okuyup incelenmelidir.
2. İkinci kitap ise:
El-Makabir ve El-Mezarat vel- azriha Fi- Erbil.
"erbil'de Türbe ve Yatırlar"
Kuşkusuz yer yüzünde olan memleket ve şehirlerin, eskikliği, zengin tarihli, medeniyet ve sit alanı olduğunu bildiren, kaleler, tarihi yerler, sürler, camiler, mezârlıklar ve türbelerin oluşumu o yerin kِklü bir geçmişe sahip olduğunun gِstergesidir.
Tarihçiler ve Erbil kalesini gezen seyahatçıların yazdıkları ve tarihsel belglerin gِsterdiğine gِre, Erbil-Irak'ın en eski bir medeniyet ve zengin bir geçmişe sahip olan bir kent olduğunu vurguluyorlardı.
Tarihten ِnce Sümer, Asur ve Babilliler çağından sonra İslâm eğemenliğine girmesinden günümüze değin şehirde çok sayıda yetişen sultanlar, emirler, büyük din adamları, alimler ve kerem sahipleri çağlar boyu meşhur adamlar yaşamlarını bu şehirde sürdürmüşlerdi ve burada gِmülmüşlerdi. Dolayısıyla şehirde çok sayıda ziyâret-gâh yerleri, ünlü din alimlerinin, tasavvuf ve tarikat sahiplerinin türbeleri ve mezârları, büyük mezârlıklar oluşturmuştur. Halk tarafında sevinenlerin türbeleri üzerinde mimari yapı ve ziyâret-gâh yerleri yapılmıştır. Örneğin: Sultan Muzaffereddin Gِkbِrü, ـzeyir peygamber, Beş parmak, Yel İmamı, Assaf koca, Şeyh Çuli gibi Erbilde gِmülenlerin türbeleri, Büyük Erbil Mezârlığı, çırağ ve imam Ahmet adlı mezârlıkları şehirde kurulmuştur.
Erbil şehrinin yetiştirdiği araştırmacı yazar Şirzat Şey Mehmet, adı geçen Erbil'de olan değerli büyük saygın kimselerin gِmüldüğü yerlerini araştırıp, Erbil'in eskiliğini, tarihi mirası sayılan mezârlıkları, ünlü türbeleri ve ziyâret-gâh yerlerini teker teker dolaşarak, iğne ile kuyu kazarak araştırıp, inceledikten sonra, konu hakkında ilmi bir çalışma yaparak, topladığı bilgileri kitaplaştırmıştır. Erbil'de türbe ve yatırlar anlamına gelen Arapça olarak hazırladığı "El-Makabir ve el-Mezârat vel-azriha Fi Erbil" adlı kitap büyük boy, 211 sayfadan oluşan eser Erbil'de ilk olarak, bu konu ele alınmıştır.
Değerli Türkmeneli Gazetesi ve Türkmeneli Edebiyat ve sanat dergimizin araştırmacı yazarımız Şirzat Şeyh Mehmet'i candan kutlar ve konu ettiğimiz on birinci eserinide tebrik ederiz, daha nice nice güzelim Erbil şehrimizin tarihi mirasını yayın dünyasına çıkarmasını dileriz.

Necat Kevseroğlu Yazarn dier yazlar (64)...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 6

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 10

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 11

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 61

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR

Hits: 88

Bir Türkmen şehri olan Kerkük, jeo-ekonomik özelliklerinden dolayı 20. Yüzyılın her dönemin…

Devam...

Irak’ta Türkmenler yine görmezden geliniyor

Hits: 41

Türkmeneli Lideri Erşat Salihi, Türk Dünyası ve Türkmen halkına Irak’ta cereyan eden son ge…

Devam...

Türkmen siyasetçi Niyazi Mimaroğlu'na suikast girişimi

Hits: 86

Eski Türkmen milletvekili Niyazi Mimaroğlu yaptığı açıklamada gece geç saatlerde Tuzhurmatu …

Devam...

Kerkük'te Türkçe eğitim veren okullara yoğun talep

Hits: 87

Kerkük olmak üzere Türkmenlerin yoğunlukta yaşadığı kentlerde bulunan ve Türkçe eğitim ve…

Devam...

Kerkük havalimanı hizmete girdi

Hits: 109

Kerkük'teki askeri havalimanı sivil uçuşlara da açıldı. Irak Türkmen Cephesi (ITC) lideri Er…

Devam...

Adları Türkmen'dir Özleri Türkmen

Hits: 82

El sürsen ipektirler Koklasan çiçektirler Kendi elleri ile Bu aziz topraklara Kendilerini e…

Devam...

Yazarn ok okunan

Acı Kayıp .. Dr. İbrahim Arafat

Hits: 44993

Irak Türkmenlerinin çağdaş siyasi Tarihinde yer alan, tanınan mücadeleci, ülkücü, Türkmen …

Devam...

Çanakkale Savaşında Düşen Türkmen Şehitlerinden

Hits: 29094

Çanakkale savaşı, son yüzyılların savaş tarihinde ِnemli yeri olan bir muharebedir. Savaşla…

Devam...

Türkmen Dava Adamı….İhsan Hamit Demirci Hakka Yürüdü

Hits: 23278

16 Kasım 2016 günü akşamleyin, değerli bir mücadeleci yoldaşın ziyaretinde iken, beklenme…

Devam...

Şahadetinin Beşinci Yılı Dِnümü Anısı .. Şehit Yıldırım Demirci

Hits: 23210

Türkmen toplumunun yetiştirdiği dünya çapında bir Bilim Adamı ve Türkmenlerin gِz bebe…

Devam...

Kerkük'e Saldırı ve Yazılan Müdafaaname Belgesi

Hits: 21918

Yeryüzünde olan kentlerin bazıları çok şanslı olur, halkı tarafından sevilir, yetiştirdiğ…

Devam...