1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-03-23
Facebook Twitter Youtube

Kerkük’te Selçuklular Döneminden Kalan Gök Kümbet

Kerkük

Ali Kerküklü

<P style="TEXT-ALIGN: justify; MARGIN: 0cm 0cm 10pt; tab-stops: 418.2pt" class=MsoNormal>(Irak’a Özgürlük Operasyonu ve Kerkük Kitabının Yazarı)


“Tarihini ve düşmanını bilmeyen millet, kolayca düşer, yok olur.” (Atasözü)


Irak’ın başkenti Bağdat’ta Irak Meclis Mali Komisyonu ile Irak Merkez Bankası yetkililerinin Irak Para biriminden 3 Sıfırın silinmesi ve yeni çıkacak para birimi ile ilgili yaptıkları ortak toplantıda para birimlerinde yer alacak semboller görüşüldü. Toplantıda Kerkük kalesinde bulunan Gök Kümbet’in yeni Irak para biriminde yer almasını Mali Komisyon üyesi Türkmen Milletvekili  Hasan Özmen tarafından önerildi ve prensipte kabul edildi. Bazı gruplar hem Türkmenleri hem de tarihini yok etmek istiyor. Türk tarihi eseri Gök Kümbet çatısının yıkılması ve tahribata uğratılması tekrar gündeme geldi.


Bir millet için 'tarihi eser' sahibi olmak, her şeyden evvel bir 'tarihe' sahip olmayı gerektirir. Bu topraklardaki geçmişimiz bin yılı aşıyor. Yani en azından bin yıllık bir tarihten söz ediyoruz. Bin yılı aşkın geçmişin tarih olabilmesi, tarih bilincine sahip olmayı ve bu süre içinde inşa edilen medeniyet ve tarihi eserlere sahip çıkmayı, o medeniyeti ve tarihi eserleri yaşatmayı gerektirir. Bir kentin aidiyeti ve kimliği, o şehrin tarihi mimari eserleri, sosyal ve kültürel yapısıyla da yakından ilgilidir.
Kerkük Kalesi, Gök Kümbet’i, Nakışlı Minare ve Camisi, Kerkük Redif Kışlası, Kapalı Çarşı (Kayseri), Kilciler Pazarı,
Kırdar Hanı ve Çarşısı, Kerkük Kale Hanı, Mecidiye Sarayı, Dakuk Ulu Cami Minaresi, 16 gözlü Taşköprü gibi 60’tan fazla Türk eserine Kerkük’ün her noktasında rastlamak mümkün.
Kerkük’te yaşayan Türkmenlerin dışındaki milletlerin buna benzer acaba kaç tane tarihi eseri vardır? Yok.


Böl­ge­de Türk­ler ta­ra­fın­dan ku­ru­lan dev­let ve bey­lik­le­ri şun­lar­dır:


a. Irak Sel­çuk­lu Dev­le­ti 1118-1194


b. Ata­bey­lik­ler


(1) Mu­sul Ata­bey­li­ği 1127-1233


(2) Er­bil Bey­li­ği 1144-1233


c. İl­han­lı­lar Dev­le­ti 1258 -1339


d. Ce­la­yir­li­ler Dev­le­ti 1339 -1410


e. Ka­ra­ko­yun­lu Dev­le­ti 1411 -1468


f. Ak­ko­yun­lu Dev­le­ti 1468 -1508


 


Bu dönemden sonra 1918’e kadar Osmanlı İmparatorluğu Irak’ta hüküm sürmüştür. Irak’ta Türk hâkimiyeti 900 yıldan daha fazladır. 400 yılı kesintisizdir. Yapılan araştırmalar Türklerin tarih boyunca 180'e yakın devlet kurduğunu göstermektedir. Görüldüğü gibi Türkler dünya tarihine damgasını vurmuş bir millettir. Asırlar boyunca üç kıtada eşsiz devletler kurmuş, ayak bastığı her yere barış, adalet ve medeniyet götürmüş, dünya milletlerine örnek olmuştur. İspat ise bu kıtalarda Türklerin bıraktığı yüzlerce tarihi eser.


Gök Kümbet, 1361 yılında Türkmenlerin simgesi Kerkük kalesinde Celayirliler döneminde yapılmış ve Kale’nin içinde günümüze kadar ayakta kalabilen onlarca Türk eserlerinden biridir. Türk çadırından ilham alınarak yapılan Kümbet iki katlı, sekiz köşelidir. Gök Kümbet’in orijinal kubbesi piramit biçimindedir.


Kümbet daha ziyade kubbe ile veya Piramit, çokgen tabanlı ve tepesi sivri külah biçimindeki örtülü olan mezar anıtlarıdır. Selçuk Türklerine ait kümbetler Türk mimarisinin en orijinal örnekleridir. Kümbetler içten kubbe, dıştan ise piramit ya da konik bir çatıyla örtülüyordu. Selçuklular'a ait en önemli kümbetler Bitlis, Van, Kayseri, Kerkük, Nahçıvan, Erzurum, Sivas, Tunceli, Tokat, Konya, Niğde, Kırşehir, Amasya, Akşehir ve Isparta gibi şehirler de çok güzel kümbetler bulunmaktadır. Kerkük’teki Gök Kümbet, Niğde'deki Hüdavent Hatun, Tokat'taki Ali Tusi, Van’daki Gevaş Kümbet, Kayseri'deki Döner Kümbet ve Sırçalı Kümbet ile Ahlat'taki Ulu Kümbet en güzel örneklerdendir. Kümbetler, mimari ahenkleri, çadır sanatını taşa ve mermere yansıtarak geçmişe çağrışım yapmaları, kendi eksenlerinde dönüyor ve yukarı doğru süzülüyor gibi duruşlarıyla insanı etkileyen birer harikadırlar.


2009 tarihinde Gök Kümbet’in onarımı adı altında herkesin hatırasında olan o güzelim eşi bulunmaz yapıyı ve doğal özelliklerini değiştirerek (tahrip edilerek) yeni bir yapıya dönüştürüldü. Gök Kümbetin Sekizgen(piramit) olan orijinal çatısı yıkılıp yerine Selçuklu Türklerinin hiçbir dönemine rastlanmayan şekilsiz ve çirkin bir yapı oluşturuldu.        


Gök Kümbet, 2009 Yılında Çatısı Yıkılıp Yerine Selçuklu Türklerinin Hiçbir Dönemine Rastlanmayan ve Benzeri Olmayan Şekilsiz, Biçimsiz Bu Çirkin Yapıya Dönüştürüldü. Her Tarafı Yıkık, dökük ve tahrip edilmiş Durumda Bırakıldı. Bu Gördüğünüz Yapı Sözde Gök Kümbet’in Onarılmış ve Bitirilmiş Halidir. Şimdi Vicdanınıza Sesleniyoruz, Gök Kümbet’e yapılanlar Onarım mı?   


 


Yani sekizgen (piramit) biçiminde olan kubbenin (çatının) orijinal hali değiştirildi. Gök Kümbete yapılan işlem onarım değil tamamen bir tahribattır, Yapılan bu tahribat tüm açıklığıyla ortada durmaktadır. Bu kasıtlı bir tahribattır. Bazı güçler ve hain eller bölgede Türkmenlerden ve Türk tarihi eserlerinden rahatsızlar ve onları yok etmek istiyorlar. Tarihi eserlerimiz bizlere mirastır onları korumalıyız. Gök Kümbetin orijinal haline getirilmesi bir insanlık görevidir, uluslararası kuruluşlara, yetkililere sesleniyor ve göreve çağırıyoruz.


 

Ali Kerküklü Yazarın diğer yazıları (43)...

Kerkük Valisi'nin Yarattığı Bayrak Krizi

Hits: 27

Son günlerde Kerkük Valisi Necmettin Kerim'in Kerkük Vilayet Meclisi'ne yaptığı başvuruda, Kerkük’te…

Devamı...

Antalya Kerkük’e Ses Verdi

Hits: 11

Türkmen diyarı Kerkük’ün Kürt Valisi Necmeddin Kerim, önceki gün yayınladığı Kürtçe bir genelge ile,…

Devamı...

İstanbul'da Türkmen bayrağı asılmasını İBB izin vermedi

Hits: 53

Türk Dünyası'nın her yıl geleneksel olarak buluştuğu Topkapı Türk Dünyası Mahallesi etkinlik alanınd…

Devamı...

Türkmenler, Kerkük’ü bayraklarıyla donattı

Hits: 47

Ankara’nın şımarttğı Barzani’nin, Kerkük’te Kürdistan bayrağı hamlesine karşı Türkmenler ayaklandı. …

Devamı...

Avrupa İrak Türkmenleri platformu 2. Kurultayı Kopenhag'da düzenlenecek

Hits: 36

Avrupa İrak Türkmenleri platformu düzenleyecek olan 2. Kurultayı Danimarka başkenti Kopenhag'da 29 …

Devamı...

Kerkük'teki Son Durum Ele Alındı

Hits: 28

Türkmen siyasi parti başkan ve temsilcileri, bazı Türkmen milletvekilleri ve Kerkük İl Meclisi'ndeki…

Devamı...

Salihi'den Kerkük'te yaşanan bayrak kirizi ile çok önemli açıklamalar

Hits: 31