1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-09-22
Facebook Twitter Youtube

KERKÜK’TEN GELDİM 1

BARZANİ MİLYONLARCA TÜRKMENİ NEDEN BİR KAÇ BİN OLARAK GÖRMEKTEDİR?

Güngör YAVUZASLAN


2012 yılının 10 Ağustos günü Ramazan Bayramı Arifesinde Irak topraklarına giriş yaptım. Arife günü saat 16-00’da Kerkük’te Türkmen Kardeşlik Ocağı Kerkük Şube Başkanı Abdülhalik Hürmüzlü tarafından karşılandım. Kerkük Muhafaza Caddesine yakın olan evinde beni konuk eden Hürmüzlü Kerkük gezimizin de rehberi oldu.
Kerkük’ten ilk izlenimler
Irak’ın en önemli petrol sahası üzerine kurulu ve tahmini 1 milyon 300 bin nüfusa sahip Kerkük’de ciddi bir güvenlik sorunu var. Eller tetikte, tüm resmi kurumları önünde duvarlarla örülü beton güvenlik bariyerleri var. Peşmerge her tarafa simgesini asmış. Barzani’ye bağlı peşmerge sanki kent kendi kontrollerindeymiş gibi karakollar ve güvenlik noktaları oluşturmuş. Kentte merkezi yönetime bağlı asker ve polis gücüde bulunuyor. Kent temiz değil çöpler düzenli toplanmıyor. Sular bir gün veriliyor, bir gün kesik. Elektrik kesintileri günlük yaşamda sıradan bir hal almış durumda. Mahallelerde kurulan jeneratörler ile elektrik sağlanıyor. Hava alanı ve tren istasyonu kapalı. Yollar bakımsız. İş imkânı yok denecek kadar az. İş olarak devlet memurluğu birinci sırada. Devlet memurluğu için torpilliler dışında girme imkanı yok. Kerkük kalesi, sosyal yaşamı, kabristanları, Türkmen varlığı ile bir Anadolu kentinden farksız.
EKONOMİ
Irak devletine ait Petrol şirketi bölgede petrol üretimi yapıyor. Kerkük-Yumurtalık boru hattı tesisleri kentte.Ama benzin sıkıntısının çekildiği ve akaryakıt istasyonlarında kuyrukların olduğu bir kent Kerkük. Yine kentte 3 tane elektrik Santrali var. Ama kentin enerji ihtiyacını karşılanamıyor. Santraller doğalgaz ve mazotla çalışıyor. Un fabrikası, çimento fabrikası, su dolum tesisleri, orta ölçekli briket, beton parke imalatı var. Kent kırsalında küçükbaş hayvancılık, tahıl üretimi yapılmaktadır. Ekonomi petrole dayalı ve kaynaklar direkt Bağdat yönetiminin kontrolünde. Memurluk dışınsa halk petrol gelirlerinden paylarını alamıyor. Güvenlik ve siyasi çekişmeden dolayı ciddi yatırımlar yok denecek kadar az. Yeni yeni yollar ve alt yapı çalışmaları başlatılmış.
EĞİTİM
IRAK’te eğitim Milli Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Bakanlığı olarak iki şekilde yapılanmış durumda. İlk, orta ve lise eğitimi Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversite eğitimi ise Yüksek Öğretim Bakanlığında. Türkmen öğrenciler iki çeşit okullara kayıt oluyorlar. Türkmence eğitim veren okullar ile Arapça eğitim yapan ama Türkmence dersi olan okullar. Eğitim 7 yaşında başlıyor. İlkokul 6, ortaokul 3 ve lise 3 yıl devam ediyor. Irak’ta zorunlu eğitim uygulaması yok. Üniversiteye giriş sistemi ise lise son sınıfta ders ortalaması ve mezuniyet durumu ile yapılan sınav ile gerçekleşiyor. Kerkük’te bir resmi üniversite ve özel üniversiteler bulunuyor. Kerkük Üniversitesi devlet üniversitesi, özel üniversitesi Al Kalam Üniversitesi , İmam Azam ve Cafer Al-Sadık Üniversiteleri bulunuyor.Üniversite eğitimi merkezi yönetimin kontrolünde. Türkiye’nin Türkmen öğrenciler için ayırdığı yükseköğrenim kontenjanı kaldırılarak, Irak genel kontenjanı uygulaması bulunuyor. Başbakanlığa bağlı Dış Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından Irak’tan Türkiye’ye öğrenciler eğitim için getiriliyor. Türkmenler bu durumdan rahatsız kendilerine ayrı kontenjan verilmesini istiyorlar. Irak Türkleri Irak genel kontenjanının içinde değil ayrı değerlendirilmek istiyorlar.

SPOR-KÜLTÜR
Irak Türklerinin en önemli teşkilatı Türkmen Kardeşlik Ocağı. Genel Merkezi Bağdat’da olan Kardeşlik Ocağı ‘’Türkmenlerin Baba Ocağı’’ olarak adlandırılıyor. Türkmen Öğretmenler birliği, Mühendisler Birliği,Doktorlar Birliği,Ziraatçılar Birliği,Öğrenci ev Gençler Birliği, İşçiler Birliği,Türkmen Siyasi Tutuklular ve Şehit Aileleri Derneği ve Kerkük Ülkü Ocakları dikkat çeken başlıca kurumlar. Türkmen spor kulüpleri ise Musallaspor, Kalespor ve Türkmenspor.
SİYASİ VE İDARİ YAPI
Irak Türkleri, Irak Türkmen Cephesi, Milli Türkmen Partisi,Türkmeneli Partisi,Türkmen Adalet Partisi,Milliyetçi Türkmen Hareketi,Milliyetçi Türkmenler Topluluğu, Türkmen Karar Partisi, Türkmen Vefa Hareketi(Şii ve İran’a yakın),Türkmen Halk Derneği başlıca Türkmen partileri yine Barzani’nin güdümünde Erbil’de kurulan 10 yakın partide dikkat çekiyor. Irak Parlamentosunda 9 Türkmen vekil bulunuyor. Türkmenlerin hükümette 2 bakanlığı var. Kerkük İl Meclisi 41 kişiden oluşuyor. Bunun 26’sı Kürt, 6’sı Arap, 9 u Türkmen(bu dağılımda Kerkük dışından getirilen taşıma Kürt oyları etkili oldu).Kerkük Meclisi aynı zamanda Kerkük Valisini seçiyor. Vali Kürt iken Meclis başkanı Türkmen. Irak Türkleri genel olarak devlet memuru, tüccar, esnaf, işçi, kırsalda çiftçi, polis ve asker olarak çalışmaktalar. Kerkük Polis Müdür yardımcısı Türkmen. Kerkük İl Meclis Başkanı Türkmen. İl Valisi Kürt. Kerkük havaalanı ve tren istasyonu kapalı. Kerkük havaalanında halen ABD askeri var ama kontrol Irak askerlerinde. Kentin kontrolü Irak askerleri ve polisinde gözükse de polis teşkilatının % 60’ı Kürt. Kerkük’te Barzani’ye bağlı tahmini 5 bin peşmerge var.En dikkat çeken ise Kerkük Kalesi ve Osmanlı Kışlasının peşmerge kontrolünde olması.Kerkük’te halkın asayiş olarak adlandırdığı sivil polis ve askerler görev yapıyor.Uygulamada bir çok kişiyi gözaltına alan bu gruplar kimseye hesap vermeden hareket ediyor.Ve gözaltına alınanlardan çoğu zaman haber alınamama durumu ortaya çıkıyor.Barzani yönetiminin işareti kentin her yerine asılmış durumda.Erbil’den Kerkük’e girişte sizi büyük bir bölgesel yönetim işareti karşılıyor.
ÖNEMLİ ara NOT-Kerkük’te yeni kurulan Barış Birliği adlı parti dikkat çekiyor. Kürtlerin kurduğu bu parti 21-07-2012 tarihinde ilk toplantısını yapan parti Ocak 2012 tarihinde kurulmuş. Çatısı altında Kerkük’ün tüm unsurlarını birleştireceğini iddia eden oluşumun başında Şeyh Heymen Berzanci bulunuyor.Berzenci aşireti sözde Arap kökenli ve dikkat çekici nokta uydu yayını yapacak bir tv kuracaklar.Şu an tv için ayırdıkları bütçe 2 milyon dolar ve kanalın adı Kerkük Barış TV olacak. Parti bu paraların kaynağını açıklamıyor.

Türkmen mezarlıkları
Musalla, Seyit Allavi, Talim Tepe,Kale Tamamen Türkmen mezarlığı.Yine kentte Türkmen Şehitler mezarlığı bulunuyor.Arap ve Türkmenlerin müşterek mezarlığı ise Şeyh Mühittin.
KALE
Kerkük Kalesi-Kentin en eski Türkmen yerleşim bölgesi Saddam rejimi Kale içindeki 200’e yakın Türkmen evini iş makineleri ile yıkmış. Kale’nin önünde tarihi Taşköprü’de sel riskinden dolayı yıkılmış ve bugün yerine yenisi yapılmış durumda. Kerkük Kalesinin 4 girişi bulunuyor. Yedi kızlar, Helvacılar,Taşkapı, Merdivenlikapı.Kalenin 3 mahallesi bulunuyor –Meydan, Hamam, Ağalık.Kerkük Kalesinde Danyal Peygamberin kabri bulunuyor.Danyal Peygamberin kabrinin olduğu bölümde Üzeyir, Hüreyn, Mişeil(maykıl) peygamberlerin kabirlerinin olduğuna inanılıyor. Peygamberler makamını 28.kuşaktan(1 400 yıldır) TÜRKMEN Kiliktar Faruk Muhammed bekliyor. İnanışa göre Danyal Peygamber M.Ö Aşuriler tarafından esir edilerek Kerkük’e getiriliyor.Türbede Sultan Abdülaziz’in tahta geçince yayınladığı ferman asılı.Ferman türbenin Kiliktarı olan Sadun ailesine veriliyor.Ferman’da’’Mahmut Han oğlu ben Sultan Abdülaziz Han İnayethutullah sülalesine kiliktar olarak atıyor, maaş bağlıyorum( 2 akçe) Şahyeyar Hamamının gelirinden Kerkük Kalesinin dışından’ ’Hicri 258..Türbeye her kesimden insan geliyor.İlginç not ise ABD işgalinden sonra Yahudilerin gelerek burada ayin yapması olmuş.
Abdulhalik Muhammed Seyyid Kale doğumlu 1941 yılında Üryan Caminin yanında dünyaya gelmiş.Onun deyişiyle ‘’Çıktım kale başına, baktım ne gelmiş kale başına,koç kellem kurban verirem, bu kalenin toprağına taşına’’….Kale Türkmen yeridir, Kürt-arap kardeş yeridir,Kalaya ben kurbanam,Kala Türkmen yeridir….

Yine Kalede Osmanlı subay şehitliği bulunuyor. Musul valisi Muhammed Bölük Paşa Hicri 1310(Tahir Paşanın oğlu)
GÖK KUBBET
Kalenin içinde yine bir Selçuklu Valisinin kızı için yaptırılan Buğday Hatun türbesi bulunuyor. Kerkük’te günümüze ulaşan en eski tarihi eserlerdendir. Hicri 762 yılında yaptırılmıştır.7 satırlık kitabesi bulunmaktadır. Bugün tahrip edilmiştir. Türbenin inşasından 30 yıl sonra türbeyi ziyaret eden Timurlenk hayran kalmıştır. Kentte Türk varlığını silmek isteyen güçler türbeyi tahrip etmiştir.

Güngör YAVUZASLAN Yazarn dier yazlar (39)...

‘SU SERPTİM ATEŞ SÖNSÜN-SERPTİĞİM SU DA YANDI’

Hits: 4

Yukarıda okuduğumuz ve içimizi yakmaktan öte delip geçen dizeler bir Kerkük türküsüne ait…

Devam...

REFERANDUMDAN BETERİ VAR

Hits: 301

Referandum tarihine ramak kala, sinsi oyunlar oynanıyor. Birleşmiş Milletler’in Irak Temsilcisi…

Devam...

Türk Sivil Kuruluşların Ortak Basın Bildirisi: Tarihi UYARI

Hits: 78

İsrail hariç bütün dünya ülkelerinin muhalefetine ve Birleşmiş Milletlerin uyarılarına ra…

Devam...

BARZANİ MİLYONLARCA TÜRKMENİ NEDEN BİR KAÇ BİN OLARAK GÖRMEKTEDİR?

Hits: 49

Kürt Bağımsızlık Referandumu 25 Eylül'de başta Kerkük olmak üzere TÜRKMENELİ'NİN diğer …

Devam...

SAKIN ALDANMAYIN: ESAS HEDEF KERKÜK’TÜR

Hits: 1800

İnadına Referandum... Dünyanın birçok yerinde başarılı referandumlar yapıldı ve bir kı…

Devam...

REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Hits: 59

Kerkük başta olmak üzere Telafer hariç tüm Türkmeneli topraklarını içine alan ihtilaflı b…

Devam...

Sayın Cumhurbaşkanıma Açık Mektup

Hits: 373

Zatı-âlilerinizin malumları olduğu üzere Irak Türkleri, uzun yıllardan beri çeşitli haksız…

Devam...

BİLDİRİ: Türkmen Yüksek Koordinasyon Kurulu Toplandı

Hits: 76

Türkmen Yüksek Koordinasyon Kurulu Bu akşam 17 Eylül 2017’de 12nci Toplantısını gerçekle…

Devam...

Eyüp'te "Kerkük Türkmenlerine Sahip Çık" Mitingi Düzenlendi...

Hits: 35

Alperen Ocakları ve bazı Türkmen derneklerinin katılımıyla, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin…

Devam...

Sivas’ta ’Kerkük’ yürüyüşü

Hits: 43

Sivas'ta Alperen Ocakları İl Başkanlığı tarafından Irak'ın Kerkük kentinde yapılacak ba…

Devam...

Yazarn ok okunan

ZOR GÜNLER

Hits: 20041

1915 tarihimizde en zorlu yıllardan biridir.1. Dünya Savaşı dağılan Osmanlı ve yedi düvelle …

Devam...

Kerkük'ü unutmak, unutturmak

Hits: 18687

Türkiye'de milliyetçi damarı olan çevrelerde bir Kerkük ve Türkmen hassasiyeti vardır. Söyle…

Devam...

KERKÜK ELE DÜŞTÜ

Hits: 14975

Suriye gündeminde Al Bab, Menbiç, Rakka hattında gelişmeler varkan Türkiye’de Hollanda krizi …

Devam...

Musul´u Konuşurken Türkmenleri Unutmak

Hits: 14664

Bizde herkes Ortadoğu uzmanıdır. Irak’ta Musul’u kurtarma harekatı öncesi anlatılanlara ba…

Devam...

Kerkük’te PKK pazarlığı

Hits: 11363

Artık Türkmeneli coğrafyasının hem batısında hem doğusunda bir terörizme dayalı bir Kürt …

Devam...