1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-19
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

İyad Allavi’nin Türkiye Ziyareti

Bilgay DUMAN

, ORSAM Ortadoğu Uzmanı

Irak eski Başbakanı ve şimdiki Irakiye listesi lideri İyad Allavi sessiz sedasız 2 günlük bir çalışma ziyareti için Türkiye’ye geldi. 5-6 Mart 2012 tarihlerinde sırasıyla Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bir gِrüşme yaptı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile gِrüşmesinde verilen küçük demeçlerin dışında Allavi ile yapılan gِrüşmelere ilişkin açıklama yapılmadı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Çankaya Kِşkünde Allavi ile yaptığı gِrüşmede Türkiye’nin Irak’a ilişkin temel dış politika ِnceliklerine vurgu yapar biçimde, Irak’ın birliği, beraberliği, egemenliği ve bütüncül yapısının geleceğe taşınmasına Türkiye’nin verdiği ِnem üzerinde durdu ve bu çerçevede son dِnemin temel yaklaşımı olan Irak halkının bütün kesimlerini eşit yakınlıkta olunduğu mesajını iletti. Allavi ise, Allawi ise bِlgede istikrarı destekleyen ülkelerin başında Türkiye’nin geldiğini, Irak halkının Türkiye’ye yِnelik muhabbet ve sevgisinin siyaset ve mezhepler üstü bir nitelik arz ettiğini, geçmişte olduğu gibi bugün de Türkiye'nin oynadığı yapıcı rolün ِnemini koruduğunu ifade etti.[1]

Allavi, ABD tarafından 2004’te oluşturulan Geçiçi Yِnetim Konseyi’nin başbakanı olarak gِrev yaptı. Daha sonra Irak Ulusal Listesi ile 2005’teki seçimlere katılan Allavi 275 sandalyeli Irak Parlamentosunda 25 milletvekili elde ederek dِrdüncü sıradan Irak Parlamentosuna girdi. Özellikle ABD’nin desteklediği bilinen Allavi’nin 2005’teki seçimlerde beklenen başarıyı gِsteremedi. 2009’daki yerel seçimlerde ise Irak’ın 18 vilayetinin 14’ünde yapılan seçimlerde (Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Kerkük hariç) vilayet meclislerindeki toplam 440 üyeden sadece 26 üye elde ederek düşük bir performans sergiledi. Ancak İyad Allavi’nin liderliğindeki listenin Irak’ın hemen her bِlgesinden sandalye kazanması dikkat çekti. Buna gِre İyad Allavi’nin listesi vilayet meclislerinde Bağdat ve Selehaddin’de 5, Babil, Diyala, Kadısiye, ve Vasit’te 3, Basra ve Anbar’da da 2’şer sandalye elde etti. Yerel seçimlerindeki bu durum 2010 Irak Parlamentosu seçimleri için İyad Allavi’yi yeni bir siyasal akım oluşturmaya doğru sürükleyerek, Irak’ın her vilayetinde etkili olabilecek etnik, dini ve mezhebi dağılıma sahip olması planlanan liste oluşturmaya çalışıldı. Nitekim 2010 seçimleri ِncesinde Sünni grupların ağırlığı olmasına rağmen bütün kesimlerin bir araya getirilmeye çalışıldığı Irakiye Listesi oluşturuldu. Bu liste içerisinde Irak Türkmen Cephesi de yer aldı. Tabi bu aşamada Türkiye ile Irakiye arasında yakın ilişkiler de kuruldu. Zira Türkiye’nin Irak’a ilişkin dış politikasında etnik, dini ve mezhebi farklıların gِzetilmemesi ِnemli bir yer edinmişti. Nitekim Irakiye Listesi 7 Mart 2010’da yapılan seçimlerde 91 milletvekili elde ederek seçimden birinci parti olarak çıktı. Aslen Şii olan İyad Allavi’nin Sünni gruplarla da çok yakın ilişkileri olmasının başarısında payı olduğu düşünülmektedir.

İyad Allavi’nin başındaki listenin birinci çıkmasına rağmen hükümet kurma yetkisi Allavi’ye verilmedi. Yaklaşık 9 ay süren hükümet pazarlıklarının ardından seçimlere ayrı listelerle katılan Şii grupların yeniden birleşmesi ve Irakiye Listesi’nin ardından 89 milletvekili ile ikinci parti olarak çıkan Nuri El-Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu tarafından hükümet kuruldu. Ancak hükümetin kurulması Irak’taki sorunlara çِzüm olmadı. Allavi ve grubu her ne kadar hükümet içerisinde yer alsa bile hükümet içi muhalefet olarak kaldı ve bu durum halen devam ediyor. Hatta İyad Allavi ve grubu, Ocak ayında hükümet ve parlamento çalışmalarını boykot ederek, hükümetten ve parlamentodan çekildi. Bu noktada Irakiye içerisindeki güçlü Sünni liderler olan Irak Başbakan Yardımcısı Salih El-Mutlak’ın Başbakan Nuri El-Maliki tarafından gِrevinden azledilmesinin istenmesi ve ardından Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El-Haşimi’ye yِnelik terِre karıştığı suçlamasıyla hakkında tutuklama kararı çıkarılması fazlasıyla etkili oldu. Ayrıca İyad Allavi’nin hükümete katılması sırasında Erbil’de yapılan gِrüşmeler sonucu Maliki ile mutabakata varılan Erbil Anlaşmasının gereklerinin yerine getirilmediği gerekçesi de Irakiye listesinin muhalefetinin başlıca sebepleri arasında yer aldı. Zira Erbil Anlaşmasına gِre, ِncelikle Başbakan’ın bazı yetkilerini paylaşması ve başkanlığının Allavi’ye verilmesi ِngِrülen Yüksek Stratejik Siyaset Konseyi’nin kurulmaması da Irakiye’yi hükümet çalışmalarına muhalif tutum sergilemeye yِneltti. Ancak bu sıkıntıların halen aşılabildiğini sِylemek zor gِzüküyor.

Irak siyasetindeki bu sıkıntıların devam ettiği noktada Allavi’nin Türkiye’yi ziyaret etmesi oldukça ِnemlidir. Türkiye’nin Iraklı siyasi gruplarla kurduğu ilişkiler artarak devam etmektedir. Irak’taki hemen her olaydan dolaylı ve doğrudan etkilen Türkiye’nin Irakla olan ilişkilerinin sıcak tutulması da hem Türkiye için ِnemli hem de Irak’ın istikrarına katkı yapacak niteliktedir.

Öte yandan İyad Allavi’nin Türkiye ziyareti sırasında Irakiye Listesi içerisinde yer alan Irak Türkmen Cephesi’nden hiçbir üyenin bulunmaması da dikkat çekmektedir. Türkmenler ve Türkiye arasındaki ilişki siyasetin ِtesindedir. Bu açıdan en azından bir Türkmen milletvekilinin Türkiye’ye yapılacak ziyaretlerde yer almasının hem Türkmenlerin siyasi sürece katılımında gِz ardı edilmediğinin gِsterilmesine imkan tanıyacağı ve bِylece Türkmenlerin Irakiye’ye desteğinin devam etmesi ve artmasının sağlanabileceği hem de Türkmenler ve Türkiye arasındaki sıkı bağlardan faydalanılarak ilişkilerin daha iyi bir noktaya getirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.



--------------------------------------------------------------------------------

[1] http://www.tccb.gov.tr/haberler/170/82258/i
rak-eski-basbakani-ve-irakiye-lideri-allawi-cankaya-koskunde.html, Erişim: 7 Mart 2012.


Bilgay DUMAN Yazarn dier yazlar (13)...

Başbakan İbadi'den Kerkük açıklaması

Hits: 38

Irak Başbakanı İbadi, Kerkük'ün kontrol altına alınmasının yıl dönümüne ilişkin, “16…

Devam...

Irak Türkleri Konyaaltı Uluslararası Festivali'ne renk kattı!

Hits: 46

12 ülkenin katıldığı Konyaaltı Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali'ne, birbirinden renkl…

Devam...

1 Ekim’de Irak Medya Ağı ( İMN ) tarafından ( Kerkük Sabahı) haftalık gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.

Hits: 41

Türkmen okuyucunun ellerinde bulunan Kerkük Sabahı’nın sözü var. Irak Medya Ağı tarafında…

Devam...

Kerkük sabahi 3

Hits: 8

Devam...

Kerkük sabahi 2

Hits: 8

Devam...

Kerkük Sabahi 1

Hits: 8

Devam...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 31

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 46

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 15

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 79

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi’nin Türkiye Ziyareti

Hits: 3497

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi, geçtiğimiz hafta Tür…

Devam...

Türkiye-Irak İlişkileri: Krizden Geleceğe

Hits: 3486

Türkiye-Irak ilişkilerini incelerken artık iki boyutlu düşünmek gerekmektedir. Türkiye’ni…

Devam...

Yeniden Irak Türkmen Meclisi

Hits: 3389

Irak’taki Türkmenlerin merkez şehri Kerkük’te 13 Nisan 2013 Cumartesi günü “Milli Kimliğ…

Devam...

IŞİD´in Kerkük Saldırısı Ne Anlatıyor?

Hits: 2821

Irak Şam İslam Devleti´nin (IŞİD) Kerkük´e yِnelik olarak 29 Ocak 2015 günü gecesinde ba…

Devam...

Suriye Olaylarının Irak’a Sıçraması: Felaket Senaryosu

Hits: 2803

Mart ayının ilk haftasında Suriye ve Irak cephesinde yaşananlar Ortadoğu için bir felaket se…

Devam...