1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-19
Facebook Twitter Youtube

DENKTAŞ’I ANARKEN KIBRIS VE KERKـK MESELESİ

Kardaslik 79

Dr. CÜNEYT MENGÜ


1980‘li yıllarda Irak’ta Türkmen toplumunun içinde bulunduğu en zor dِnemde hasbelkader İstanbul’da yerleşik Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma derneğinin Genel Başkanlığı gِrevini üstlendim.

O yıllarda Saddam’ın Türkmenler üzerindeki baskıları had safhadaydı. BAAS rejimi tarafından uygulan politikalar sonucunda acımasız işkencelere tabi tutulan dِrt kahraman liderimiz idam edildi, Türkmenlere ait kültürel ve sosyal tesisler de el değiştirdi veya kapatıldı. Bu dِnemde ayrıca ekonomik ِzgürlükler kısıtlandı ve bunların akabinde tutuklamalar, sürgünler ve gِçe zorlamalar olağan durum haline geldi. Benzer politikalar Şii vatandaşlar üzerinde de uygulanmıştır. Saddam’a muhalif olan veya rejimin muhalif listesinde kendisini gِren her vatandaş Irak’ı terk etmiştir. Bende onlardan birisiyim. Irak’ı terk edenler istihbarat takibindeydi, ِyle ki Kerkük’ten turistik amaçla İstanbul’a gelen Türkmenler, dernekteki gِrevim nedeniyle, Şişli/Elmadağ’da bulunan işyerimin bile yanından geçmeye çekiniyorlardı.

Aslında bu baskılarda hedef farklıydı. Batının tahrik ve imaları ile kendini bِlgede süper güç olarak gِren Saddam, Türkmen ve Şiiler üzerinde uyguladığı insanlık dışı politikaların ardından İran ve Türkiye’ye yِnelik savaş çığlıkları atmaya başlamıştır. Türkiye uygulanmak istenen bu oyuna gelmemiş, ancak bilindiği üzere Irak İran’la 8 sene gibi uzun bir süre devam eden ve sonucunun ne olduğu halen de bilinmeyen bir savaşa girmiştir. Günümüzde de buna benzer senaryolar gündemdedir.

Kıbrıs Türk’ü ile Kerkük meselesi arasında birtakım benzerlikler bulunmaktadır. Bu itibarla biz Kerküklü Türkmenler olarak Sayın Denktaş’ın tecrübelerinden yararlanmak amacıyla 1985 yılında ITKY Derneğini temsilen bir heyetle KKTC ziyaret ettik. Bu ziyarette bazı Bakanlar ve Meclis Başkanıyla gِrüşmelerimizden sonra, KKTC Cumhurbaşkanı Sayın Denktaş bizi evinde kabul etmiştir. Sayın Denktaş’la ilk tanışmam bu vesile ile oldu. Heyette yine Derneğimizde Başkanlık gِrevini üstlenen Sayın Prof. Dr. Suphi Saatçi, Siyaset Analisti Sayın Kemal Beyatlı ve Sayın Dr. Fuat Türkmen bulunmaktaydı.

Kabulde Sayın Denktaş kısaca Kıbrıs’ı anlattıktan sonra yolumuzun çok zahmetli ve zor olduğunu, sabır gerektirdiğini, Türkiye’siz hiç bir yere varılamayacağını ve en ِnemli başarının ise Türkiye’nin tam desteğini arkanıza almakla mümkün olabileceğini belirtmiş ve KKTC’nin kapılarının Türkmen mültecilerine her zaman açık olduğunu samimiyetle ifade etmiştir.

Uluslararası konjonktürü ve batı zihniyetini çok iyi bilen, bilge dava adamı Sayın Denktaş, zaman zaman Ankara’ya rağmen siyaset yapmış ve bazen de Ankara’nın isteklerini kerhen uygulamıştır. İnançlı ve kararlı olduğu için hep Kıbrıs Davasının yanında olmuştur. Ne yazık ki Denktaş’ın gِrüşlerinin doğruluğu hep geç anlaşılmıştır. Türkiye’nin AB’ye girmesine Kıbrıs’ın kesinlikle engel olmadığı, 2004 yılında BM tarafından çِzüm ِnerisi olarak ِne sürülen Annan Planı’nın referanduma sunulmasından sonra anlaşıldı ve bugün bu tablo daha da net gِrülmektedir.

Bizim meselemize yani Türkmen meselesine gelince; yazının başında Kıbrıs ile bir benzerlikten sِz ettim. Her iki meselede de insan hakları ihlalleri sِz konusudur. Kıbrıs ile Türkmeneli bِlgesi arasındaki ana benzerlik Türkiye’nin duruşudur. Yalnız aradaki tek fark ise birinde garantِr oluşu, diğerinde ise Lozan ve akabinde Ankara anlaşmalarına gِre statüsünün değişmemesidir. Diğer bir ifade ile birinde garantِr olması sebebiyle direk olarak, diğerinde ise ancak diplomatik yolları kullanarak meseleye müdahale edebilmektedir. Her iki meselede de, bazı maksatlı iddiaların tersine, uygulanan politikalardan Türkiye’nin o topraklarda kesinlikle gِzü olmadığı anlaşılmaktadır. Her iki sorunun çِzümü için Türkiye’nin desteğine ihtiyaç vardır.

Bunlara ilaveten Türkmen meselesine objektif olarak bakıldığında; Türkiye’nin Irak’ın ister güneyi ile ister kuzeyi ile olan ilişkilerinde Kıbrıs Türkü gibi Türkmenler hiç engel olmamış ve olmayacaktır. Türkiye’nin müzakereci rolüne sِylenecek bir şey yok, ancak burada kimin ne istediği açıkça ortadadır. Türkiye’nin Filistin ve Somali benzeri ülkelere verdiği desteği tasvip etmekteyiz. Ancak Türkmenlerin de aynı desteğe ihtiyacı olduğunu vurgulamak isterim. Bu günlerde Irak’ın geleceği ile ilgili bir dizi senaryolardan sِz edilmektedir. Ancak bu senaryolarda Türkmenlere ciddi bir yer verilmediği ve Irak siyasi denkleminin dışında kaldığı gِrülmektedir. Bundan ِnceki birkaç yazımda belirttiğim üzere ister Kerkük, ister Bağdat ve istenir ise İstanbul’da bir platformun düzenlenmesi ve bu platformda;

• Türkmenlerin geleceği ile ilgili ِnerilerin tartışılması,
• Irak’ta faaliyet gِsteren tüm partilerin, yurt içi ve yurt dışındaki sivil toplum ِrgütlerinin, Türkmen şahsiyet ve kanaat ِnderlerinin desteği ile Irak’ta Türkmenlerin 3. etnik asıl unsur olarak anayasada nasıl yer almalarının sağlanabileceği ve
• Türkmenler için legal ِzerkliğin hukuki boyutlarının tartışılmasının yanı sıra Milli Türkmen Meclisinin kurulması da dahil olmak üzere tüm hususların gِrüşülüp bir karara varılmasının uygun olacağını belirtmek isterim.

Tekrar kahraman Denktaş’a Allah’tan Rahmet diliyorum. Ruhu Şad ve Türk Milletinin Başı Sağ olsun.



Dr. CـNEYT MENGـ

cuneyt.mengu@mercanonline.com

20.01.2012

Dr. CÜNEYT MENGÜ Yazarn dier yazlar (135)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 47

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 83

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 50

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 151

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 104

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38743

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36845

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33838

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29679

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28831

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...