1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-22
Facebook Twitter Youtube

Kerkük’te Şiddet Hız Kesmiyor

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Bilgay Duman


, ORSAM Ortadoğu Uzmanı, bilgayduman@orsam.org.tr

Irak’ın belki de en tartışmalı ve en tehlikeli şehri olan Kerkük, her gün yeni bir şiddet eylemiyle sarsılıyor. Özellikle son 5 aydır Türkmenlere yِnelik şiddet eylemlerindeki artış dikkat çekiyor. Mayıs ayında Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi’nin evine yapılan saldırının ardından, Türkmen bilim adamları ve doktorlara yِnelik kaçırma ve suikastlar, kentte yaşayan Türkmenleri oldukça bezdirmiş durumda. Bunun en ِnemli ِrneği 5 Eylül’de Kerkük’te Irak’ın ünlü beyin cerrahlarından Türkmen Doktor Yıldırım Abbas ve kardeşi Zeynel Abidin’in ِldürülmesinden sonra, binlerce Türkmen’in bir günden daha az bir süre içerisinde organize olarak, Kerkük’te yürüyüş düzenlemesi olarak gِsterilebilir. Belki de Türkmen halkı 2004’te Kerkük kaymakamlığında Türkmen yetkilinin tartaklanmasının ardından yapılan yürüyüşten sonra ilk kez bu denli büyük bir tepki verdi. Valilik ِnünde toplanan Türkmenlerin attıkları sloganlar da oldukça sertti. “Kerkük Türktür, Türk Kalacak”, “Türkmen silahlı gücü istiyoruz” gibi sloganlar, Kerkük’teki gergin ortamı daha da sertleştirecek nitelikteydi.

Öte yandan bu olayların ardından Türkmenler siyasi olarak da sert tepki verdi. Özellikle Irak parlamentosundaki Türkmen milletvekilleri pek çok kez Irak hükümetini gِreve davet ederek, Kerkük’teki Türkmenlere yِnelik şiddet eylemlerinin ِnüne geçilmesi için çağrıda bulundu. Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi de Irak Parlamentosunda iki kez konuşma yaparak, Kerkük’teki sorunlara değindi ve Türkmenlerin korunmasını, şiddet eylemlerinin ِnüne geçilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasını talep etti. Ayrıca Başbakan Nuri El-Maliki ile de bir gِrüşme yaptı. Türkmen milletvekillerinin yoğun çabası sonucunda, Kerkük’teki olayların araştırılması için Irak Parlamentosunda bir komisyon oluşturuldu. Komisyonda, Kerkük’te yaşayan halkların ِnde gelen temsilcilerinin yer alması, komisyonun ve konunun ciddiyetini yansıtıyor. Komisyonda Erşat Salihi ile birlikte, Halit Şivani, Ömer El-Cuburi ve İmad Yohanne yer alıyor.

Komisyonun Kerkük’e gidişinin hemen ardından, Kerkük’te yaşanan büyük patlama, komisyondakilere Kerkük’teki olayların çِzülmesinin pek de mümkün olmadığını gِsterir gibiydi. 29 Eylül’de Kerkük’te Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı 1 Haziran Bِlgesinde bulunan bir bankada düzenlenen bombalı saldırıda, 2’si çocuk ve kadın olmak üzere 6 kişi hayatını kaybederken, 70’e yakın kişi de yaralandı. Patlamanın Havice ilçesindeki güvenlik güçlerine mensup polislerin maaşlarının ِdemesinin yapıldığı zamanda gerçekleşmesi, polislere yِnelik bilinçli bir saldırı olarak yorumlandı. Bombalı araçla bankaya giren saldırgan, bankanın çevresinde bulunan güvenlik güçlerinin müdahalesine rağmen, üzerindeki ve arabadaki bombayı eş zamanlı olarak patlattı. Patlama sonucunda bankada büyük hasar meydana gelirken, bankanın yerleşim yerinin merkezinde olması nedeniyle birçok ev de zarar gِrdü.

Kerkük’teki şiddet eylemleri sadece Türkmenleri değil, kentte yaşayan her kesimi tedirgin eder nitelikte. Güvenlik güçlerinin de yetersiz kalması, halkın tepkilerine yol açıyor. Hatta siyasetçiler de bu tepkiye katılıyor. Irak Türkmen Cephesi Yِnetim Kurulu ـyesi ve Kerkük İl Meclisi ـyesi Ali Mehdi bir açıklama yaparak, Türkmenlerin de kendilerini korumak için silahlı bir güç kuracağını açıkladı. Hatta Türkmen Milletvekili Nebil Harbo bir adım daha ileri giderek, Türkmen gücü konusunda Başbakan Nuri El-Maliki ile gِrüştüklerini, Maliki’nin Kerkük’te Türkmenlerden oluşan 150 kişilik bir gücün kurulması konusunda onay verdiğini ifade etti.[1] Kerkük İl Meclisi'nin Arap üyeleri de kentte Araplara yِnelik saldırı ve kaçırma olaylarını protesto ederek meclisten çekildi. Kürt yetkililer de Kerkük’teki şiddet eylemlerini kınayan açıklamalar yaptı. Kürt listesinden Milletvekili Halit Şivani, Parlamento Komisyonu ile Kerkük’e yaptığı ziyarette şehirdeki güvenlik durumu hakkında güvenlik komutanlarında bilgi aldıklarını, kentte yaşanan olayları yapanların arkasında şehirdeki gruplar arasında ayrımcılık yapmak isteyenlerin bulunduğuna dair bilgi sahibi olduklarını dile getirdi.[2]

Gِrüldüğü gibi Kerkük’teki şiddet etnik ve mezhebi terِrden ziyade, şehrin sorunu haline gelmiş durumda. Zira Erşat Salihi de yaptığı açıklamada buna vurgu yaparak, Kerkük’teki durumu net bir biçimde ortaya koyuyor. Kerkük’te polis ve ordunun yanı sıra terِrle mücadele için kurulduğu sِylenen “Altın Aslanlar” ve “Terِrle Mücadele Birimi” halen sonuç alıcı somut adımlar atabilmiş değil. Diğer taraftan bu ِzel birimler halk arasında tepkilere de yol açıyor. Bu birimler içerisine peşmerge ve asayiş güçlerinin de alınması, ِzellikle Kerkük’teki Türkmen ve Arapları kaygılandırıyor. Kerkük’te yaşayan Türkmenler ve Araplardaki genel kanı, yeni kurulan bu birimlerin Kerkük’teki peşmerge ve asayişin meşrulaştırılmaya çalışılmasından başka bir şey değil. Bu nedenle bu güçlerin kurulmasına ِncülük eden ve koordinasyonu sağlayan kentteki ABD güçleri de yaşanan olaylardan sorumlu tutuluyor. Yani Kerkük’te atılan her adım bataklığın içerisinde çırpınmaya benziyor. Her çırpınış Kerkük’ü biraz daha bataklığın içine çekiyor. Bu noktada Kerkük için en iyi çِzümün, bataklığın tamamen kurutulmasına benzer bir biçimde, Kerkük’teki dengenin yeniden sağlanması gibi duruyor. Yoksa mevcut dengeler üzerinde yapılan her düzeltme, teraziyi sürekli bozuyor. Kerkük’e yِnelik tek taraflı müdahaleler şehirdeki gerginliği arttırıyor. Bu nedenle Kerkük’te yaşayan grupların eşit ortaklığını temel alacak çِzümün sonuç üretebilmesi muhtemel gِzüküyor. Başbakan Nuri El-Maliki’nin Kerkük’e ilişkin son açıklamasında vurguladığı gibi, Kerkük sorununun çِzümü Başbakan, Devlet Başkanı ve siyasi mercilerin elinde olmayan, hassas ve ulusal bir sorun olarak gِzüküyor ve bu nedenle sorumluluk duygusu içinde karara bağlanması gerekiyor.[3]



Kaynaklar


--------------------------------------------------------------------------------


[1] “Türkmenler Terِristlerden Korunmak İçin 1000 Kişilik Bir Birlik Kurmak İstiyor”, Erbil Saray Gazetesi, http://www.bizturkmeniz.co
m/publications/saray55.pdf, Erişim: 3 Ekim 2011.


[2] “Parlamento Komisyonu Kerkük’te”, http://www.kerkukvakfi.com
/haberana.asp?id=4567, Erişim: 3 Ekim 2011.


[3] “Maliki, Kerkük’ün Kürdistan’a Bağlanması İmkansız”, http://peyamner.com/details.asp
x?l=6&id=248942, Erişim: 3 Ekim 2011.



Bilgay Duman Yazarn dier yazlar (13)...

Türkmenler mahkemenin seçimle ilgili kararından memnun

Hits: 2

Irak'ta Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru…

Devam...

ITC Başkanı Erşet Salihi Türkmen Halkını Kutladı

Hits: 18

Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru bulmas…

Devam...

Türkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 67

Dünyanın bir çarpışma alanı olduğunu kabul etmek ve ona göre sürekli çarpışmaya hazır b…

Devam...

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Hits: 69

¨Hayırlı¨ Referandum ¨Öfkeyle kalkan zararla oturur¨, ¨Yanlış hesap Bağdat’tan döner…

Devam...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 8

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 91

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 53

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 45

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 11

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 60

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi’nin Türkiye Ziyareti

Hits: 3393

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi, geçtiğimiz hafta Tür…

Devam...

Türkiye-Irak İlişkileri: Krizden Geleceğe

Hits: 3336

Türkiye-Irak ilişkilerini incelerken artık iki boyutlu düşünmek gerekmektedir. Türkiye’ni…

Devam...

Yeniden Irak Türkmen Meclisi

Hits: 3131

Irak’taki Türkmenlerin merkez şehri Kerkük’te 13 Nisan 2013 Cumartesi günü “Milli Kimliğ…

Devam...

IŞİD´in Kerkük Saldırısı Ne Anlatıyor?

Hits: 2708

Irak Şam İslam Devleti´nin (IŞİD) Kerkük´e yِnelik olarak 29 Ocak 2015 günü gecesinde ba…

Devam...

Suriye Olaylarının Irak’a Sıçraması: Felaket Senaryosu

Hits: 2576

Mart ayının ilk haftasında Suriye ve Irak cephesinde yaşananlar Ortadoğu için bir felaket se…

Devam...