1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-04-29
Facebook Twitter Youtube

IRAK OYUNU ÝYÝ OKUNAMADI, YENÝ SENARYO ÝSE KANDÝL VE SURÝYE!

site Bakimda

Dr. Cüneyt Mengü




Türkiye üzerinde birkaç cepheden savaþ alarmlarý çalmakta, düðmeye bir kaç yerden basýlmýþ ve illaki Ankara çatýþma ortamýna çekilmek istenmektedir. Ýþte Suriye krizi ve terör örgütü PKK’nýn kalleþçe saldýrýlarý. 1992’de Özal’ýn Kuzey Irak’a askeri müdahalesine karþý çýkanlar bugün Suriye’yi Türkiye topraklarýna katalým demekte, zamanýnda 1 Mart 2003 tezkeresine karþý çýkanlar ise bugün hata yapýldý diyorlar!

Sürekli olarak sözü edilen Arap baharý ise, görünürde demokrasi ve özgürlük getirmek adý altýnda, halklarýn da bilinçli olmadýklarý takdirde, nihai hedefi Arap ülkelerinin ardý ardýna bölünme projesidir. Ne yazýk ki sýrada Türkiye’de var. Arap baharýnýn Türkiye açýsýndan önemli bir halkasýný teþkil eden Suriye’de durum ve Kürt meselesi kritik bir sürece girmiþtir.

T.C. Cumhurbaþkaný Sayýn Gül ve Baþbakaný Sayýn Erdoðan, Suriye Devlet Baþkaný Esad ’a Suriye’deki karýþýklýklarla ilgili sert uyarýlarda bulundular. Bu uyarýlarýn akabinde ise Dýþiþleri Bakaný Sayýn Davutoðlu son açýklamasýnda konu ile ilgili olarak artýk konuþulabilecek bir þey kalmadýðýný ifade etmiþtir. Bu açýklamalar yapýlmadan önce Batý, Ýsrail ve Arap medyasýnda; Türkiye’nin Suriye ile sýnýr bölgesinde güvenli bölge (tampon bölge) ihdas edileceði veya Türkiye tarafýndan askeri müdahalede bulunulacaðý þeklinde günlerdir sýk sýk yorumlanmýþtýr ve halen de yorumlar devam etmektedir. Geçtiðimiz günlerde Rusya’nýn Suriye hükümetine, ABD ile Türkiye arasýnda Suriye’ye askeri müdahale konusunda mutabakata varýldýðý hususunda bilgi verdiði internet sitelerinde yayýnlanmýþtýr. Ayrýca bu geliþmelerin akabinde de ABD Dýþiþleri Bakanlýðý sözcüsünün de, Türkiye’nin sabrýnýn taþtýðýný anlýyoruz, ancak askeri müdahale’nin kendi vereceði bir karar olduðuna dair açýklama yapmýþtýr! Neden acaba?


Konu ile ilgili üç önemli hususun altýný çizmek isterim. Þöyle ki; Türkiye’nin Washington’dan habersiz her hangi bir aksiyonel eylemde bulunmasýný söylemek doðru olmayabilir. Ýkincisi ise Türkiye’nin ali menfaatlerini dikkate alarak ister müttefiki olsun isterse olmasýn herhangi bir ülke ile iþbirliði yapmasý uluslar arasý teamüle göre doðaldýr. Üçüncüsü ise Washington’un her talebine Türkiye’nin olumlu yanýt vermek zorunda olmadýðýdýr.








Suriye’nin Türkiye Açýsýndan Önemi;

Konuyu analiz etmeden önce Suriye’nin Türkiye ile olan 800 km den fazla sýnýr þeridi ve Suriye’nin en güçlü Arap milliyetçiliði merkezinin olmasý, Türkiye’nin Ortadoðu ile iliþkilerinin temel taþýný Suriye teþkil etmektedir. Ayrýca Türkiye açýsýnda Suriye, stratejik, jeopolitik, güvenlik, coðrafi ve ekonomik yönden de önem arz etmektedir. Diðer önemli bir husus ise Türkiye’nin Kuzey Irak ile iniþli çýkýþlý iliþkileri dikkate alýndýðýnda Suriye Türkiye’nin Ortadoðu’ya açýlan tek sýnýr kapýsýdýr. Diðer taraftan PKK militanlarýnýn; Suriye’deki Kamýþlý kentinde ve sýnýrýn diðer bölgelerinde daha önceleri Suriye istihbaratý ile iç içe çalýþmalarda bulunduklarý gerçeði de dikkate alýnmalýdýr. PKK’nýn içinde 2000’den fazla Suriye’li Kürt vardýr. Esad’ýn Suriyeli Kürt siyasi hareketlerine diyalog çaðrýsý yaptýðý, Kürtlere özerklik önerisi getirdiði ve ayrýca bu militanlarýn Suriye’ye dönmelerini saðlamak için genel af sözü verdiði çeþitli haber kaynaklarýnda yazýlmaktadýr. Yine Suriye’deki Türkmenlerin adý geçmemektedir.

Bunlara ek olarak Suriye’nin baþta Ýran olmak üzere, Rusya ve Hizbullah ile ciddi iliþkileri zaman zaman Türkiye’nin batý ile olan iliþkileriyle ters düþmektedir. Son olarak 70 seneden fazla tamamen ihmal edilmiþ hatýrý sayýlýr Suriye’de bir Türkmen varlýðýnýn olmasý gibi hususlar dikkate alýndýðýnda Türkiye artý ve eksi hesaplarýný çok iyi etüd etmelidir.

Bugün kim ne derse desin Suriye ‘de ABD’nin, Ýsrail’in çýlgýn tezlerini uygulamasý ve istenilen proje veya senaryo Irak iþgalini çaðrýþtýrmaktadýr. Hemen hemen bu senaryonun benzeri Irak’ta gerçekleþmiþtir. Irak meselesi 20 yýl önce 2. körfez krizinde Türkiye açýsýndan kritik sürece girildiðinde, Türkiye medyasýnda girilmeli veya girilmemeli þeklinde konuþmalar günlerce tartýþýlmýþtýr. Rahmetli Özal’ýn Irak’ýn Kuzeyi ile ilgili olarak sürekli olarak dile getirdiði 1 koy 3 al yerine, Türkiye 3 koydu ancak birini bile geri alamadý.

Güvenli Bölge Senaryosu;

Konumuzla ilgili olarak Irak meselesinde çekilmiþ fotoðraflarýn bazýlarýna bakýlýrsa; Saddam’ýn 1990 yýlýnda Kuveyt’e yapacaðý askeri müdahale ile ilgili ABD’nin Irak Büyükelçiliðinden görüþ talep ettiðinde, konunun iç meseleleri olduðunu, bu itibarla sizin tarafýnýzdan verilecek bir karardýr þeklinde cevap verilmiþtir. ABD daha sonra BM Kararýna dayanarak koalisyon gücü oluþturmuþ ve Saddam’ý Kuveyt’ten çýkartmýþtýr. 1991’ýn baþlarýnda ABD, Kuveyt sýnýrýna yakýn Safwan’da Saddam’ý tarihte eþine rastlanmayan onur kýrýcý bir anlaþma imzalamaya mahkûm ettirdi. Daha sonra bilindiði üzere Irak’ýn kuzeyine uçuþ yasaðýna raðmen Saddam’ýn helikopterleri Kürt ve Türkmen bölgelerini bombalamasý sonucunda Türkiye’nin sýnýr bölgesine yüz binlerce mülteci akýnýna uðramasýný gerekçe göstererek 36. paralelde güvenli bölge oluþturulmuþtur.

5 Nisan 1991 BM kararý ile Türkiye önderliðinde Irak’ýn Kuzeyindeki 36. paralelde güvenli bölge oluþturuldu ve ardýndan Türkiye kendi topraklarýnda çekiç gücün konuþlandýrýlmasýný onayladý. Böylece Türkiye kendi eli ile Kuzey Irak’ta bir otorite boþluðu oluþturdu ve yarý kürt devletinin önü açýldý.

Irak muhalefetinin (INC) büyük toplantýlarýndan biri Eylül 1992 tarihinde ERBÝL’e baðlý Selahattin kentinde yapýldý. Toplantýda Irak için federatif yapý, Kürt gruplarý tarafýndan gündeme getirildi. Türkmenlerde bu toplantýya katýlarak Rahmetli Özal’ýn çabasýyla Irak siyasi denkleminin içinde 3. unsur olarak yer aldýlar.


Özal Yanýltýldý;

Burada bir anýmý aktarmakta yarar görmekteyim; Irak Muhalefetinin (INC) Selahattin toplantýsýnýn akabinde Irak Türkleri Derneði Baþkaný olarak bir heyetle Ýstanbul Ordu Evi’nde rahmetli Özal ile bir araya gelmiþtik. Kendilerine ‘‘Sayýn Cumhurbaþkaným 36.paralel üzerinde oluþturulan güvenli bölge’de teknik bir hata var, þöyle ki; Süleymaniye paralel dýþýnda olmasýna raðmen paralelin içine alýnmýþ, ancak Musul yakýnlarýndaki Telafer ve diðer Türkmen köyleri paralelin içinde olmasýna raðmen dýþýnda kalmýþ dedim ve Kerkük vilayeti paralel dâhiline alýnýrsa yararlý olacaðýný ekledim. Rahmetli Özal’ýn cevabý; Ben ABD Baþkaný Bush ile bire bir görüþüyorum, bu durum altý ay sürer sürmez Irak eski haline döner demiþtir.’’

6 Ay Deðil 13 Yýl Devam Etti;

Güvenli bölge Saddam’ýn düþmesine kadar defacto olarak devam etti ve Saddam sonrasý legal sürece girerek Irak Anayasasýnda yer aldý. Çekiç gücün konuþlandýrýlmasý ise, muhalafet partilerinin itirazlarýna raðmen TBMM’de süre uzatýmlarý Saddam düþene kadar devam etmiþtir. Diðer taraftan çekiç gücünün PKK militanlarýna yardým ettikleri defalarca güvenlik mensuplarýnca tespit edilmiþtir. Çekiç güç hangi amaçla konuþlandýrýldý, neye hizmet etti! Bunlarýn hepsi bir plan ve projenin gereði deðil midir? Güvenli bölgede meydana gelen otorite boþluðu sýkýntýsý halen devam etmektedir. Rahmetli Özal çok kýsa süre sonra Allahýn rahmetine kavuþtu. Sonralarý düþünceleri ne olurdu bilemiyorum? Aslýnda politikada ülkeler arasýndaki iliþkilerde söz, onur gibi kavramlara yer yoktur. Bütün bunlara raðmen Türkiye’nin bugünkü durumunu görebiliyordu ve Irak’taki Türkmen davasýna da çok katkýlarý olmuþtur.

Özal’dan sonra Türkiye’nin gelmiþ geçmiþ iktidarlarý bir seri çeliþkiler içinde Irak meselesini yürütmeye çalýþtýlar. Hem güvenli bölgeye sahip çýktýlar, hem de Irak’ýn toprak bütünlüðünün gerekli olduðunu savundular.


Müttefik Ýle Ýliþkiler Bozulmaya Baþlýyor;

Yýl 1996’da çok önemli bir geliþme meydana gelmiþtir. KDP ile KYB arasýndaki silahlý çatýþmalara son vermek için Türkiye’nin devreye girmesi sonucunda Ankara mutabakatý saðlanmýþtýr. Bunun sonucunda Barzani ile Talabani arasýnda barýþ saðlandý. Kuzey Irak’ta Türk askeri konuþlandýrýldý ve %90’ý Türkmenlerden oluþan 1500 kiþilik (PMF) barýþ gücü kuruldu. Ancak ABD tarafýndan 1997’de Clinton döneminde hazýrlanan ‘‘Yeni Bir Yüzyýl Ýçin Strateji’’ belgesinden yola çýkýlarak 1998 yýlýnda KDP ile KYB arasýnda Washington anlaþmasý imzalanmýþtýr. Böylece Ankara mutabakatý alt üst edilmiþ, Türkiye’nin ABD ile olan iliþkileri çuval hadisesine benzer bir durum sonucunda bozulmaya baþlamýþ ve bu bozulma anlaþmanýn 1999 Ocak ayýnda ABD Kongresi tarafýndan yürürlüðe sokulan Irak’ý Kurtarma Yasasý ile zirve yapmýþtýr. Daha sonra ABD’nin Türkiye ile olan iliþkileri Öcalan’ýn yakalanmasý ile düzelmeye baþlamýþtýr. Daha çok bilgi için her iki anlaþma isteyen inceleyebilir. Kuzey Irak’ta Türk askerinin ve PMF’nin varlýðý Saddam düþene kadar devam etmiþ ise de sürekli Barzani’nin tepkileri ile karþýlaþmýþ ve Türkmen meselesi Irak’ta ki siyasi denklemin dýþýna itilmiþtir.


ABD Tezkerenin Geçmesini Ýstemedi;

Daha uzun yýllar tartýþýlacak 2003 yýlýndaki meþhur 1 Mart Tezkeresine gelince; yazarlarýn büyük bir bölümü tezkerenin demokratik bir süreç sonunda reddedildiðini savunur. Görünürde ABD tezkerenin TBMM onaydan geçmesini istemekte idi. Halbuki geçmemesinden yana idi. Türkiye bu meseleyi iyi okuyamadý. Bu görüþü 28 Ocak 2003 tarihinde eski Nato komutaný Weskey Clark tarafýndan verilen brifing kanýtlamaktadýr. Clark konuþmasýnda ABD ile birlikte koalisyon güçlerinin Irak’ta yapýlacak askeri operasyonun kuzeyden deðil güneyden baþlatýlacaðý ve Türkiye’nin devre dýþý olacaðýný bildirmiþtir. Nitekim de öyle oldu. ABD Kuzey Irak’ta alan hakimiyetine kimseyi ortak etmemek için TSK’nýn Kuzey Irak’a girmesini istemedi. Tezkerenin TBMM onaya sunulmasýndan bir buçuk ay önce bu konuþmanýn yapýldýðýna dikkatinizi çekerim. Þubat 2003 tarihinde Türkmen temsilcilerinin de katýldýðý Irak Muhalefetinin Selahattin’deki eþgüdüm ve koordinasyon toplantýlarýnda, Kürt gruplarý da kesinlikle tezkerenin geçmesini istemediklerini açýk açýk ifade etmiþlerdir.

Tezkerenin reddinin akabinde Mart ayý içinde Ankara, muhalefet gruplarýnýn iki toplantýsýna organize ederek ev sahipliði yapmýþtýr. Bu toplantýlara ABD yetkilileri de katýlmýþtýr. Tezkerenin TBMM’den geçmemesine raðmen, Türkiye’nin koalisyon gücü içinde yer alma çabalarý da sonuçsuz kalmýþtýr. Ayrýca özellikle Kerkük olmak üzere verilen sözlerin arkasýnda durulmamýþtýr. Aslýnda Türkiye’nin ali menfaatleri belki de Türkiye’nin bu koalisyon içinde yer almasýný öngörüyordu. Türkiye’nin Ali menfaatleri ise; Türkiye’nin dünyaya ilan etmiþ olduðu kýrmýzý çizgilerin korunmasý, Lozan Anlaþmasýnýn bir parçasý olan 1926 Ankara Anlaþmasý uyarýnca garantör durumunun devamlýlýðý, Irak’ýn toprak bütünlüðünün korunmasý, PKK terör örgütünün etkisiz duruma getirilmesi ve Türkmen unsurunun Irak’ta siyasi denklem içinde 3. unsur olarak yer almasý olarak sayabiliriz.


Suriye’deki Senaryolar;

Þimdi Suriye’deki kaosu Irak meselesi ile karþýlaþtýrdýðýmýzda; her þeyden önce özellikle batý medyasý Türk askeri için övgüler yaðdýrmakta (aslanmýþ, kaplanmýþ gibi), Türkiye’nin sýcak takibe gireceðini ve bu takip sunucunda Suriye ile Türkiye sýnýrlarýnda biri Adlep üçgeninde Cisr el Þuður kasabasýnda, diðeri ise Kürtlerin yoðun olduðu Kamýþlý Bölgesinde iki koldan tampon veya güvenli bölge ihdas edileceði söylenmektedir. Böylece Kuzey Irak’ta olduðu gibi bir otorite boþluðu meydana gelecek ve bunun sonucunda neler olabileceði tahmin edilebilir.

Batý ve Arap medyasý tarafýndan sözü edilen Suriye’ye askeri müdahalenin, Türkiye’ye ne saðlayacaðý bilinmemekte, diðer taraftan iktidarýn bu hususta tavrýnýn açýk olmadýðý ve Türk kamuoyunu da bilgilendirmediði de ortadadýr. Bunlara ek olarak Suriye’ye yapýlacak kara harekatýnýn, ABD’nin Irak’a girdiði gibi rahat olamayacaðý görülmektedir. Beþer Esad’ýn artýk bu saatten sonra iktidarda kalmasý mümkün olamayacaðý gibi ya uzatmalarý oynayacak veya ordusu tarafýndan etkisiz hale getirilecektir. Diðer bir olasýlýk ise Irak ve Libya’da olduðu gibi hava harekatýnýn ardýndan kara harekatý baþlatýlacaktýr. Asýl sorun bu kara harekatýný kimin baþlatýlacaðýdýr!

Suriye’ye askeri müdahale, ister NATO ister BM kararlarýna dayandýrýlsýn, Türkiye’nin askeri müdahalesi Suriye halký ve diðer Arap dünyasýndaki halk üzerinde büyük bir yara býrakacaktýr.

Irak’ýn kuzeyinde Ýran sýnýrýna 15 – 20 Km. uzaklýktaki Kandil’e gelince, burada sorun alan hakimiyetidir. Daha açýk bir ifade ile bu daðlýk alandan kim sorumludur? Bir defa Kuzey Irak’ta ki yerel yönetim bölgesi Irak’ta ki merkezi hükümetin kontrolü dýþýndadýr. Kandil’e gelince; Barzani’nin bölgesinde olmasýna raðmen, Barzani tarafýndan sýk sýk o bölgeye güçlerinin yetmediði dile getirilmektedir. Bunlara ek olarak ABD’nin yýllardýr PKK sorununu Türkiye – Irak – Barzani arasýndaki üçlü koordinasyonla çözülebileceði tezlerinin sonuçsuz kaldýðýný söyleyebiliriz. Dolayýsý ile Türkiye ya alan hakimiyetini saðlayacak muhatabý bulacak, ya da kendi alan hakimiyetini saðlayacaktýr. Bu da ancak ciddi bir kara harekatý ile saðlanabilir.

Umarýz bu iktidar tarafýndan, Baþbakanýn tabiri ile çýraklýk dönemine rastlayan 2003 yýlýnda yapýlan yanlýþlarýn yapýlmamasý, þimdi ki ustalýk dönemlerinde ise; ister Suriye kaosunun ister Kandil’in, Türkiye’nin ali menfaatleri uyarýnca çözüme kavuþturulmasýný temenni ederim.



Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (107)...

site Bakimda

Hits: 25

Devam...

Baþbakan Ýbadi'den Kerkük açýklamasý

Hits: 37

Irak Baþbakan? Haydar el-Ýbadi Kerkük'te yerel seçimlerin yapýlmasýný desteklediðini ancak m…

Devam...

Kerkük'te Terör Örgütü PKK Yandaþlarýndan Gösteri

Hits: 40

Irak'ýn Kerkük kentinde terör örgütü PKK yandaþý bir grup, Türk Silahlý Kuvvetleri'nin (TS…

Devam...

Salihi-Türkmen Öðrencilerin mezuniyet törenine katýldý-

Hits: 40

Irak Türkmen Cephesi Baþkaný Erþet Salihi,Türkmeneli Öðrenci ve Gençler Birliði tarafýndan…

Devam...

Ali Kerküklü Kimdir?

Hits: 36

Ali Kerküklünün yayýmlanan 4 kitabý: "Ýstihbarat Oyunlarý, Petrol ve Kerkük", "Oyun Ýçinde…

Devam...

KERKÜK'Ü ÝÞGAL ADIMLARI

Hits: 40

Yüzlerce yýllýk bir Türkmen þehri olan Kerkük'ün demografik yapýsý deðiþtirilerek iþgale…

Devam...

KERKÜK’ÜN GELECEÐÝ TEHLÝKEDE

Hits: 40

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayraðý asýlmasý ve Kürtçenin zoru…

Devam...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliþtirmeli

Hits: 299

Kamu kurumlarýnda Irak bayraðýnýn yanýnda IKBY bayraðýnýn da asýlmasýyla tansiyonun yükse…

Devam...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 15

Devam...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yýldönümü Kerkük'te kutlandý.

Hits: 38

Kutlamada konuþan Irak Türkmen Cephesi Baþkaný ve Kerkük Milletvekili Erþet Salihi, Tüm Türk…

Devam...

Yazarn ok okunan

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 13719

Yaklaþýk bir yýldan fazladýr sözü edilen ve Irak’ýn içinde ve dýþýnda pazarlýðý yap…

Devam...

BÖLÜNME TARTIÞMALARI

Hits: 13395

1991’de BM kararýyla Güvenli Bölge adý altýnda Irak’ýn kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

100. YILINDA SYKES PICOT

Hits: 12784

Birinci Dünya Savaþý’nýn baþlamasýyla batýlý güçler tarafýndan hasta adam olarak adland…

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 12249

Suriye’de Esad rejimine karþý 2011’de baþlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eþ …

Devam...

MART TEZKERESÝNÝN PERDE ARKASI

Hits: 11060

Yýllardýr hararetle tartýþma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yýlýný do…

Devam...