1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-19
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

Irak’ta Türkmen Siyaseti Yükseliyor

Bilgay DUMAN

ORSAM Ortadoğu Uzmanı

2010 seçimlerine kadar Irak siyasetinde etkili olmayan ve Irak’ın yeniden yapılandırılması sürecinde saf dışı bırakılan Türkmenler ِnemli adımlar atmaya başladı. Özellikle Irak Türkmen Cephesi’nin yeni yِnetiminin oluşmasının ardından Türkmen siyasetinde gِzle gِrülür bir yükseliş sِz konusu. Irak’ta 7 Mart 2010’da yapılan genel seçimlerin ardından 10 milletvekili ve 3 bakanlık elde eden Türkmenler, adeta küllerinde doğmuş gibi gِzüküyor. Irak’taki siyasi kamplaşma ve devlet içerisindeki yozlaşmadan belki de en çok etkilenen taraf olan Türkmenler, ِzellikle Irak Türkmen Cephesi’nin yaptığı son hamlelerle sesini duyurmayı başardı. Suriye’den Irak’a dِndüğü günden itibaren ِnce Irak Türkmen Cephesi’nin Kerkük İl Sorumlusu olarak, daha sonra da milletvekili seçilmesiyle parlamentodaki çalışmalarıyla son dِnemde Türkmen siyasetinin en fazla ِn plana çıkan ve Mayıs ayında Irak Türkmen Cephesi Başkanı olan Erşat Salihi ِnderliğinde, Türkmenler Irak siyasetinde rol almaya başladı. Yeniden bir yapılanma içerisine giren Irak Türkmen Cephesi, hem yِnetim yapısında hem de politika stratejisinde değişikliğe gitmiş gِrünüyor.

Öncelikle Türkmen siyasetinin ِnde gelen ve bulundukları mevkilerde ِnemli işlere imza atan Ali Haşim Muhtaroğlu, Ali Mehdi, Hasan Turan gibi isimleri bir araya getiren Irak Türkmen Cephesi’nin yeni yِnetimi, tüm Irak’ta siyasete yِneldi. Uzun süredir çekişme yaşadığı Kürt gruplarla dahi temel ilkelerden vazgeçmeden gِrüşebilir duruma gelen Irak Türkmen Cephesi, bunun ilk meyvesini daha ِnceden yasayla elde ettikleri bir hak olan Kerkük İl Meclisi Başkanlığına Hasan Turan’ı taşıyarak aldı. ABD’nin Irak’a müdahale ettiği 2003’ten Kürt Bِlgesel Yِnetiminin kontrolündeki Erbil’de resmi faaliyetlerini durduran Irak Türkmen Cephesi, Erbil’deki bürosunu yeniden açmak için başvuruda bulundu. Bu başvuru, Kürt Bِlgesel Yِnetiminin insafına kalan Erbil, Süleymaniye ve Duhok’ta yaşayan Türkmenler arasında olumlu bir hava yaratmış gibi gِrünüyor. Zira Temmuz ayının ikinci yarısında Irak Türkmen Cephesi tarafından Erbil ve Süleymaniye’de yapılan seminerlerin büyük ilgi gِrdüğü biliniyor. Ayrıca Irak Türkmen Cephesi Yürütme Kurulu ـyesi Aydın Maruf, KYB’nin Süleymaniye Bürosunu da ziyaret etti. Bu ziyaretle aynı gün Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi de KYB Başkanı Celal Talabani ile gِrüştü. Öte yandan Kürdistan Muhafazakâr Partisi resmi bir davet gِndererek, Irak Türkmen Cephesi’ni ikinci kongresine davet etti. 2010’un Aralık ayında da KDP resmi bir davetle Irak Türkmen Cephesini kongresine davet etmişti.

Ayrıca Erbil, Türkmenlerin en yoğun olarak yaşadığı vilayetlerden başında geliyor. Hatta Erbil’deki Türkmen nüfusunun Kerkük’teki Türkmen nüfusuyla yarışabileceği sِyleniyor. Ancak Kürt Bِlgesel Yِnetiminin siyasi ve sosyal yapısı dikkate alındığında şimdiye kadar bu bِlgede yaşayan Türkmenlerin kimliklerini ifade etmede sıkıntı yaşadıkları biliniyor. Ancak Irak Türkmen Cephesi’nin yeniden Erbil’e dِnmesi Türkmen siyaseti adına dengeleri değiştirebilecek ِnemli bir adım olarak yorumlanabilir. Bu Irak’ta Türkmenlerin siyasette daha fazla seslerini duyurması açısından ِnemli.

Diğer taraftan Irak Türkmen Cephesi, Irak’ın güneyinde de yeni bürolar açıyor. Bilindiği gibi Irak’ta yaşayan Türkmenler arasında Sünni mezhebine bağlı olanlar kadar Şiiler de var. Her ne kadar Türkmenler arasından Şii-Sünni ayrımı yapılmasa da Irak’ta yaşanan mezhepsel gerginliğin Türkmenleri de etkilediği biliniyor. Şimdi durum düzelmiş olsa da Telafer’de yaşananlar halen hafızalarda. Ama Türkmenler yeniden birliklerini sağlayarak, Irak’a ders verir nitelikte bir tutum sergiledi. Irak Türkmen Cephesi daha kapsayıcı bir politika yürüterek, Necef’te de bir büro açtı ve hatta Necef’teki medreselerde eğitim gِren 100’den fazla Türkmen gencinin barınması için 40 kişilik bir yurt oluşturuldu. Ayrıca Iraklı büyük Şii siyasi gruplarla da ilişkiler geliştirilmeye çalışılıyor. 12 Temmuz’da Irak Türkmen Cephesi Yِnetim Kurulu ـyesi ve Kerkük İl Meclisi Başkanı Hasan Turan, Irak İslam Yüksek Konseyi Başkanı Ammar El-Hekim’i ziyaret ederek, hem Kerkük hem Türkmenlerin anayasal hakları konusunda destek istedi. 2003’ten sonra Şii grupların Irak siyasetindeki ağırlığı gِz ِnünde bulundurulduğunda Irak Türkmen Cephesi’nin Şii gruplarla da ilişkilerini geliştirmesi, Türkmenler Irak siyasetinde ِnemli bir yapı taşı haline getirebilir. Zira Irak’taki Şii etkisi dikkate alındığında İran faktِrünü gِz ardı etmemek gerekiyor. Bu kapsamda 13 Temmuz’da Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi ve beraberindeki heyetin İran ziyareti oldukça ِnemli. Bu ziyaret sadece Irak’taki Şiilerin desteğinin alınması açısında ِnemli değil. Irak Türkmen Cephesinin vizyonunu geliştirmesi açısından da ِnem taşıyor. Zira ِnümüzdeki dِnemde Irak Türkmen Cephesi’nin diğer Irak’a komşu ülkeleri de ziyaret edeceğinin açıklanması, Türkmenlerin hedeflerini büyüttüğünü gِsteriyor.

Irak Türkmen Cephesi tarafından atılan bu adımlar, Türkmen siyaseti açısından ilerisi için umut veriyor. Ayrıca Irak siyasetinde son dِnemde elde edilen kazanımlar ve yapılan siyasi hamleler doğrultusunda elde edilen sonuçlar da Türkmenlerin ِnümüzdeki dِnemde Irak siyasetinde daha etkili olabileceğini gِsterir nitelikte. Bu noktada ِzellikle birkaç konuyu dile getirmekte fayda var. Öncelikle Irak Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesindeki Irak tanıtım bِlümünde ülkede yaşayan nüfusa ilişkin verilen bilgilerde Türkmenlerin yer almadığının ortaya çıkmasının ardından, Türkmen milletvekillerinin yoğun çabası sonucu bu verilerin kaldırılması verilerin kaldırılmasına rağmen olayın arkasından gidilerek, Dışişleri Bakanlığından Türkmen halkından ِzür dilenmesinin istenmesi de ِnemli. Diğer taraftan Kerkük’teki kaçırma olaylarına ilişkin ilk adım da Irak Türkmen Cephesinden atıldı. 27 Temmuz’da Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi, parlamentodaki Türkmen milletvekilleri adına parlamentoya bir nota sundu. Notada, parlamentodan şanına layık bir tutum sergilemesi, bu olayların parlamentoda konuşulması ve Kerkük’teki olayların anlaşılması için parlamentodan bir heyetin bu şehri ziyaret edip olayları araştırması talep edildi. Notanın ardından parlamentoda bir araştırma heyetinin kurulması sağlandı. Bu ِrnekler siyasi olarak Irak’ta çok büyük etkiler doğurmasa da Türkmen siyaseti açısından ِnemli adımlar. Türkmenler Kerkük’le ilgili yerel seçimler yasasının 23. Maddesinin çıkarılmasından sonra belki de ilk kez Irak siyasetinde etkili olmayı başarabildi. Ancak burada altının çizilmesi gereken bir nokta var. Yazılanlar Türkmen siyasetinde her şeyi toz pembe gِstermemeli. Büyük adımlar büyük sorumlulukları da beraberinde getirir. Önemli olan atılan adımların sonuç alıcı noktalara ulaşması. Zira Türkmen halkının siyasetçilerinden beklentileri büyük. Özellikle son dِnemde bu beklentilerin daha da yükseldiği gِrülüyor. Bu noktada Türkmen siyasetçilerin halkın ِnceliklerini de dikkate alması ve buna gِre davranması gerektiği sِylenmeli. Yoksa Irak’taki kaygan zemin, rayına oturmaya başlayan Türkmen siyasetini de yeniden alt üst edebilir.




Bilgay DUMAN Yazarn dier yazlar (13)...

Başbakan İbadi'den Kerkük açıklaması

Hits: 38

Irak Başbakanı İbadi, Kerkük'ün kontrol altına alınmasının yıl dönümüne ilişkin, “16…

Devam...

Irak Türkleri Konyaaltı Uluslararası Festivali'ne renk kattı!

Hits: 46

12 ülkenin katıldığı Konyaaltı Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali'ne, birbirinden renkl…

Devam...

1 Ekim’de Irak Medya Ağı ( İMN ) tarafından ( Kerkük Sabahı) haftalık gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.

Hits: 41

Türkmen okuyucunun ellerinde bulunan Kerkük Sabahı’nın sözü var. Irak Medya Ağı tarafında…

Devam...

Kerkük sabahi 3

Hits: 8

Devam...

Kerkük sabahi 2

Hits: 8

Devam...

Kerkük Sabahi 1

Hits: 8

Devam...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 31

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 46

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 15

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 78

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi’nin Türkiye Ziyareti

Hits: 3497

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşat Salihi, geçtiğimiz hafta Tür…

Devam...

Türkiye-Irak İlişkileri: Krizden Geleceğe

Hits: 3486

Türkiye-Irak ilişkilerini incelerken artık iki boyutlu düşünmek gerekmektedir. Türkiye’ni…

Devam...

Yeniden Irak Türkmen Meclisi

Hits: 3389

Irak’taki Türkmenlerin merkez şehri Kerkük’te 13 Nisan 2013 Cumartesi günü “Milli Kimliğ…

Devam...

IŞİD´in Kerkük Saldırısı Ne Anlatıyor?

Hits: 2821

Irak Şam İslam Devleti´nin (IŞİD) Kerkük´e yِnelik olarak 29 Ocak 2015 günü gecesinde ba…

Devam...

Suriye Olaylarının Irak’a Sıçraması: Felaket Senaryosu

Hits: 2803

Mart ayının ilk haftasında Suriye ve Irak cephesinde yaşananlar Ortadoğu için bir felaket se…

Devam...