1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-04-29
Facebook Twitter Youtube

YÝÐÝT VE KAHRAMANLARIN DÝYARI TELAFER

site Bakimda

Ali Kerküklü

<P style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt" class=MsoNormal>Ali Kerküklü (Irak’a Özgürlük Operasyonu ve Kerkük Kitabýnýn Yazarý)




Telafer ki; tüm dokusu, havasý, özüyle ve sözüyle Musul iline baðlý bir Türkmen kentidir. 1917 yýlýna kadar Sincar ilçesine baðlý olan Telafer nahiyesi, 1917 yýlýnýn sonlarýnda ilçe olmuþtur. Telafer, dünyanýn en büyük ilçesi niteliðini taþýyor. Saddam Hüseyin bu kenti Türkmen yapýsýndan dolayý il yapmamýþtýr. Musul’un 70 km kadar Kuzeybatýsýnda yer alýr. Telafer, Türkiye sýnýrýna 85 kilometre, Suriye sýnýrýna 70 kilometre uzaklýktadýr. Telafer merkez (350 bin) ve çevresinin (100 bin) nüfusu, toplam 450 bin civarýndadýr. Yani, Telafer'e baðlý Zammar, Rabia ve Ýyaziye nahiyeleri ve baðlý 100 köyde bu nüfusun 100 bini yaþamaktadýr. 11. yüzyýldan bu yana bir Türkmen kenti olan Telafer nüfusunun tamamý Türkmenlerden oluþmaktadýr. Bölgelerin, mahallelerin, ailelerin isimleri hep Türkçe`dir. Bu kentin en büyük mahalleleri olan Hasanköy, Saray, Kale, Çelebler, Çolak, Su, Kurt Ali, Kanberdere, küçük mahalleler ise Dereköy ve Kýrýntý adlarý ile bilinir. Telafer’in tam ortasýnda tarihi Kalesi yer alýr. Kentin ilk yerleþim alanýnýn kale olduðu biliniyor. Telafer M.Ö. 6000 yýllarýnda kurulmuþ bir yerleþim yeridir. Telafer'de Türk hakimiyeti Tuðrul Bey ile 1055'te baþlamýþtýr. Daha sonra bölgede Selçuklu beylerinden Bedrettin hakim olmuþtur. Daha sonra Telafer Ýlhanlý Devletinin bir parçasý haline gelmiþtir. 1328'de Þeyh Hasan Celairi önderliðinde Irak'ta Türkmen Celairiye Devleti kurulmuþ ve Telafer'de bu devletin parçasý olmuþtur. 1411'de Telafer, Emir


Muhammed Kara Yusuf döneminde Karakoyunlu Devleti’ne, 1469'da Telafer, Uzun Hasan döneminde Akkoyunlu Devleti’ne, 1508'de ise Safavi Türk Devleti’ne ve 1534'te Telafer Osmanlý Devleti’ne baðlanmýþtýr. Telafer'in Osmanlý Vilayeti Salnamesinde þöyle ifade edilmektedir: "H. 1330 tarihli Osmanlý Salnamesinde Telafer’in yaklaþýk 1500 haneden ve 9 mahalleden oluþtuðu, kalesinin içinde önemli bir hükümet konaðý ile 4-5 kadar ahalinin evinin bulunduðu, kasabaya yetecek kadar kuzeyden güneye doðru akan bir suyunun var olduðu, halkýnýn yerleþik ve ziraat ve hayvancýlýða fazlasýyla yatkýn olduðu, bu halkýn hiçbir millet ile mukayese edilemeyecek derecede cesur ve yiðit olduðu, komþu aþiretlerle birlik ve beraberlik içinde olduðu ve Çaðatayca’ya yakýn bir Türkçe’yle konuþtuðu anlatýlmaktadýr. Ayný Salname’de, kasaba ahalisinin tamamen Türk olduðu anlatýlmaktadýr.” (Osmanlý Vilayeti Salnamelerinde Musul, Global Strateji Enstitüsü Yayýnlarý, Ankara, 2005, s. 163.)


 


 




Ýngiltere'nin Musul Konsolos yardýmcýsý Wikie Young 5 Nisan 1910 tarihli raporunda ise Telaferliler için, "özgür yaþamak isteyen kavgacý insanlardýr" demektedir.


 


Iraklý yazar Razzuk Ýsa da Telafer’in bir Türkmen þehri olduðunu belirterek þöyle demektedir: “ Telafer halký Türkmen’dir ve Doðu Türk dili olan Çaðatayca’ya benzeyen bir þiveyle konuþur”. (Rezzuk Ýsa,Irak Coðrafyasý Özeti, Baðdat, 1922, s. 258.)


 


Telafer aþiret baðlarýný güçlü olarak yaþatan bir ilçedir. Büyük Ölçüde Akkoyunlu ve Karakoyunlu Türkmenlerinin soyundan gelenlerdir. Telafer Türkmenleri sosyal doku açýsýndan Anadolu Türkmenleri ile büyük bir benzerlik göstermektedirler. Telafer Türkçesi, Anadolu Türkçe’sine Kerkük Türkçe’sinden daha yakýndýr. Telaferliler kendilerini Yörük olarak tanýmlamaktadýrlar.


 


Irak’ta Ýngiliz iþgaline karþý ayaklanmayý Araplardan önce Türkmenler baþlatmýþtýr. Ýngiliz ordusuna ve otoritesine karþý Telafer’de baþlayan direniþ hareketi bu þekilde Irak halkýnýn yabancý iþgaline karþý ayaklanmasýnda öncü olmuþtur. Burada baþlatýlan ayaklanma kýsa süre içinde Irak’ýn tüm þehirlerine daðýlmýþtýr. Ayaklanma Iraklýlarýn Ýngiliz iþgaline karþý koyma iradesini ortaya koymuþ ve “Sevret El- Ýþrin” denilen 1920 yýlýnda gerçekleþen büyük ayaklanmanýn önemli bir öncüsü olmuþtur. Ýngiliz kuvvetlerine karþý yürütülen mücadelede birlik ve beraberliðini gösteren Telafer’deki Türkmen halký, Telafer dýþýndaki Arap aþiretlerle birlikte, Ýngiliz ordusu ile mücadele etmiþ, Ýngiliz ordusunun Telafer’e saldýrmasý nedeniyle, Telafer halký 3 aya yakýn bir süre daðlarda yaþamýþ ve mücadele etmiþtir. Irak tarihine “Kaça Kaç Destaný” olarak giren bu hareketlenme, Irak’ýn en önemli tarihi olaylarý arasýnda yer almaktadýr.


Irak, Suriye ve Türkiye arasýnda bir köprü iþlevi görmesi ve Akdeniz’den Orta Asya’ya bir çýkýþ koridoru olarak açýlan bir coðrafyaya sahip olmasý Telafer’in stratejik önemini artýrmaktadýr.


                 Irak'ýn kuzeybatýsýnda yer alan Telafer jeostratejik öneminden dolayý son yýllarýn odak noktasý haline geldi. Telafer’in Türkiye ve Suriye sýnýrlarýna yakýnlýðý, Irak Kürtleri ve Suriye Kürtleri bölgesi arasýnda yer alan bu Türkmen þehri Telafer, ABD'nin desteðini arkasýna alan Iraklý Kürtlerin açýkça ileri sürdükleri sözde "Büyük Kürdistan" oluþumunun önündeki en büyük ve tek engel olma niteliði taþýyor. Telafer sadece büyük hayalin ortasýnda yer alan bir Türkmen adasý deðil ayný zamanda Irak-Suriye arasýnda geçiþ koridoru oluþturan Rabia Kapýsýný þehir sýnýrlarý içerisinde bulundurmasý nedeniyle eritilmesi gereken bir nevi dað. Ekonomik ve stratejik önemi bakýmýndan Habur Sýnýr Kapýsýna benzeyen Rabia Sýnýr Kapýsýnýn kontrol edilmesi, büyük ekonomik kaynak elde edilmesi anlamýna geliyor. Buna ilave olarak, Telafer'in kuzeyinde yer alan Ayin Zale Bölgesi, yüksek kapasiteli petrol sahalarýný içermesinden dolayý, bahse konu olan Türkmen þehrinin önemini daha da artýrýyor. Ayrýca, Kerkük-Yumurtalýk Boru Hattý'nýn yine Telafer'den geçiyor oluþu bu kente olan ilgiyi doruk noktasýna çýkarýyor. Bu arada, ABD'nin iþgali ile birlikte Irak'taki meþru iktidarý teþkil eden devlet otoritesinin (Merkezi Hükümetin) yok olmasýna raðmen, Telafer homojen yapýsýndan dolayý istikrarlý bir kent olma görünümünü koruduðunu belirtmek gerekiyor. Ancak, Kerkük'ten sonra Telafer'e yönelik de "demografik yapýnýn deðiþtirilmesi politikasý" çerçevesinde düþünülen planlarýn uygulanabilir hale gelmesini saðlayan faktörlerin yaratýlmasý, bu Türkmen þehrini de istikrarsýz bir kent haline dönüþtürdü.


1 Mart Tezkeresi reddi ile Iraklý Kürtler, Irak konusunda ABD'nin sonsuz desteðini kazandýlar. Bu destekten meydana gelen etkiyi, Irak Türkmenlerine yönelik baský unsuru olarak kullanmayý baþardýlar. Sonuç olarak Tezkerenin reddi, Türkmenlere aðýr bedeller ödetti. Türkiye’nin “Stratejik MüttefikiABD petrol zengini Musul ve Kerkük’ü Kürtlere altýn tepside sundu. Türk Silahlý Kuvvetleri Eski Genelkurmay Baþkaný Ýlker Baþbuð “Terör Örgütlerinin Sonu” adlý kitabýnda "1 Mart Tezkeresi'nin reddi hata idi" söylüyor, Önceki Genelkurmay Baþkaný Hilmi  Özkök ayný görüþü savunuyor. Bu geliþmelere dayanarak, Kürtler, bir taraftan Türkmen aðýrlýklý olan ve gerek jeostratejik gerekse jeoekonomik bakýmdan önem arz eden Kerkük ve Telafer'e yönelik Kürtleþtirme politikasýnýn baþarýya ulaþmasý için her türlü yolu denediler.


Kürtler, Telaferi kendileri için potansiyel bir tehdit olarak görerek, bu kenti Amerikan desteði ile etnik bir temizliðe tabi tutarak, kente peþmerge yerleþimi gerçekleþtirme planýný uygulamaya soktu. Amerikan desteði olmadan Kürtlerin böyle bir temizliði tek baþlarýna yapmalarý mümkün müdür? Tabi ki Kürtlerin çok iyi dostu Ýsrail’i de unutmamak gerekir.  

          
ABD'nin Irak'ý iþgalinin hemen ardýndan peþmergeler Kerkük'e girdikleri gibi Telafer'e de girmek istemiþlerdi. Hatta, KDP'li peþmergeler Telafer'de bir büro açmýþlardý. Ancak, Telafer Türkmenleri, hiç olay dahi çýkarmadan peþmergeleri Telafer'den kovdular. Telafer ile ilgili Amerikan-Kürt planý bundan sonra yürürlüðe girdi. Ýlk aþamada Telafer’a direniþçilere operasyonlar adý altýnda tank ve uçakla insanlýk dýþý saldýrýlar yapýldý. Bu saldýralar da masum insanlarý çoluk çocuk, kadýn, erkek, genç ve yaþlý demeden katlettiler. Sonra Türkmenlerden boþaltýlan bazý mahallelere peþmergeler yerleþti ve sonra ailelerini getirdi. Ýkinci aþamada Amerikan-peþmerge ittifaký, ustaca hazýrlanmýþ çirkin, kirli bir komplo ile Türkmenler arasýnda Þii-Sünni (mezhep) gerilimi ve daha sonra çatýþmasý yarattý. Þii ve Sünni Türkmenlere kurulan tuzakta bozuldu, yani bu mezhep oyunu da tutmadý.


         

Ali Kerküklü Yazarn dier yazlar (44)...

site Bakimda

Hits: 18

Devam...

Baþbakan Ýbadi'den Kerkük açýklamasý

Hits: 33

Irak Baþbakan? Haydar el-Ýbadi Kerkük'te yerel seçimlerin yapýlmasýný desteklediðini ancak m…

Devam...

Kerkük'te Terör Örgütü PKK Yandaþlarýndan Gösteri

Hits: 36

Irak'ýn Kerkük kentinde terör örgütü PKK yandaþý bir grup, Türk Silahlý Kuvvetleri'nin (TS…

Devam...

Salihi-Türkmen Öðrencilerin mezuniyet törenine katýldý-

Hits: 38

Irak Türkmen Cephesi Baþkaný Erþet Salihi,Türkmeneli Öðrenci ve Gençler Birliði tarafýndan…

Devam...

Ali Kerküklü Kimdir?

Hits: 35

Ali Kerküklünün yayýmlanan 4 kitabý: "Ýstihbarat Oyunlarý, Petrol ve Kerkük", "Oyun Ýçinde…

Devam...

KERKÜK'Ü ÝÞGAL ADIMLARI

Hits: 35

Yüzlerce yýllýk bir Türkmen þehri olan Kerkük'ün demografik yapýsý deðiþtirilerek iþgale…

Devam...

KERKÜK’ÜN GELECEÐÝ TEHLÝKEDE

Hits: 37

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayraðý asýlmasý ve Kürtçenin zoru…

Devam...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliþtirmeli

Hits: 297

Kamu kurumlarýnda Irak bayraðýnýn yanýnda IKBY bayraðýnýn da asýlmasýyla tansiyonun yükse…

Devam...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 15

Devam...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yýldönümü Kerkük'te kutlandý.

Hits: 36

Kutlamada konuþan Irak Türkmen Cephesi Baþkaný ve Kerkük Milletvekili Erþet Salihi, Tüm Türk…

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak Türkmenleri petrol kurbanýdýr!

Hits: 14959

18 Ekim 2016 tarihinde Türkiye Cumhurbaþkaný Recep Tayyip Erdoðan, Musul'a yönelik yaptýðý a…

Devam...

Türkmen Þehri Kerkük’ün Güvenlik Dosyasý Kimin Elinde?

Hits: 12568

Eski Irak Cumhurbaþkaný Celal Talabani liderliðinde KYB Genel Sekreter Yardýmcýsý ve Irak K…

Devam...

Erbil’in Türk Kimliði ve Tarihi Gerçekler

Hits: 11776

Er­bil, Kerkük gibi bir Türk þeh­ridir. Türk­men­le­rin yoðun yer­le­þim mer­kez­le…

Devam...

Türk Diyarý Kerkük Elden Gidiyor!

Hits: 7269

Türkmen þehri Kerkük resmi olarak Baðdat yönetimine baðlý bir kenttir. Ancak peþmerge, 2014…

Devam...

Türkmen Þehri Kerkük

Hits: 6962

Kerkük, asýrlardan beri Irak Türkmenlerinin bu coðrafyada þekillenmiþ Türk kültürünün mer…

Devam...