1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-02-24
Facebook Twitter Youtube

Büyük Kaybımız - İhsan Doğramacı

ITC lideri Salihi, Suriye Türkmen Meclisi heyeti ile görüştü

Suphi Saatçi



Prof. Dr. İhsan Doğramacı
(Erbil, 3 Nisan 1915-Ankara, 25 Şubat 2010)


Dünyaca tanınmış eğitimci, bilim adamı ve hoca Prof. Dr. İhsan Doğramacı 25 Şubat 2010 Perşembe günü, Ankara’da tedavi gِrdüğü Hacettepe hastanesinde hakkın rahmetine kavuştu. Türkiye’de ve Türkiye dışında büyük yankı uyandıran bu kara haber, Türkmeneli’ni de yasa boğdu.

Doğramacı, 3 Nisan 1915'de tarihi Türkmen kenti Erbil’de doğmuştu. Irak’ta Türklüğün ilk kalesi olan Erbil, Atabeyler medeniyetinin dünyaya ışık saçan Türkmen yurdunun başkenti idi. Özellikle Beğtiğin hanedanının en ِnemli temsilcisi olan Muzaffereddin Gِkbِrü dِneminde Erbil, ilmin, irfanın, sanatın, kültür ve edebiyatın harman olduğu bir kentti. O tarihten günümüze kadar bu kent unutulmayan şairler, yazarlar, sanatçılar, bilim, kültür, siyaset ve devlet adamları yetiştirmiştir.

Bِylesine kِklü tarihe sahip bir kentte doğan ve ailenin en büyük çocuğu olan İhsan Doğramacı, baba tarafından Erbil’in kِklü bir ailesine mensuptu. Babası Doğramacızade Ali Paşa bir süre Erbil Belediye Başkanlığı yapmış, bir dِnem de Irak Ayan Meclisi üyeliğinde bulunmuştur. Doğramacı ana tarafından Kerküklüdür. Annesi İsmet Hanım, Osmanlı Mebusan Meclisi’nin Kerkük temsilcisi Mehmet Ali Kırdar’ın kızıdır.

Doğramacı ilkِğrenimini Türkçe eğitim veren Erbil İptidai Mektebi’nde gِrdü. Orta ِğrenimini Beyrut Amerikan ـniversitesi'ne bağlı International College'de (1932), yüksek ِğrenimi ise İstanbul ـniversitesi Tıp Fakültesi'nde gِrdü (1938). İhtisas çalışmalarını Ankara Numune Hastanesi'nde Prof. Eckstein'ın yanında tamamladı.

Bağdat'a gitti ve orada Amerikan Kız Koleji ِğrencisi Ayser Hanım ile tanıştı. Mahmut Şevket Paşa’nın kardeşi ve 1936 yılında Irak’ta başbakan Hikmet Süleyman Bey’in kızı olan Ayser Hanım’la 1942 baharında evlendi.

Ondan sonra A.B.D.'de Harvard ve Washington (St. Louis) ـniversitelerine bağlı hastanelerde pediatri dalında asistan ve araştırma gِrevlisi olarak çalıştı. 1947 yılında yurda dِndü ve Ankara ـniversitesi Tıp Fakültesi'ne, çocuk sağlığı ve hastalıkları dalında ِğretim gِrevlisi olarak atandı; 1949'da doçent ve 1954'te de profesِr oldu.

Doğramacı’nın asıl büyük hizmetini yüksek eğitim alanında gِsterdi. Önce Hacettepe ـniversitesini kurdu. Burada en zor olan Tıp Fakültesini kurdu ve başkent Ankara’ya en büyük hastanelerden birini kazandırdı. Diğer eğitim dalları ile birlikte bu Hacettepe’yi geliştirdi.
Çalışmalarını sürdürerek, hayatını tamamen yüksek ِğretime adadı. Yüksek bilim ve kültür kurumu yeni bir vakıf üniversitesi hayata geçirdi: Bilkent.

Çağdaş donatılarıyla Türkiye’nin en ileri üniversitelerinin biri durumuna yükselttiği Bilkent’i, gelişmiş eğitim programları ile dünyaca tanınmış bir kurum hâline getirdi. Doğramacı’nın ileri bakışı sayesinde Bilkent yerleşkesi, eğitim boyutlarını aşarak, değişik işlevlere de kucak açtı. Her türlü sosyal ve ticarî tesis, rekreasyon alanları gibi çağdaş yaşam standartlarına uygun tesislerle Bilkent, modern bir uydu kent kimliğine büründü. Çalışmaları ile dünya çapında ün kazanan Doğramacı, uluslararası alanda sayısız liyakat nişanı ve ِdüller aldı.

Evli ve 3 çocuk babası olan Doğramacı, Bilkent ـniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı, Uluslararası Çocuk Sağlığı Merkezi Başkanı, UNICEF Türkiye Milli Komitesi Başkanı ve Uluslararası Pediatri Kurumu Onursal Başkanı bulunuyordu. Hayatı boyunca kendisine teklif edilen siyasî gِrevleri elinin tersi ile reddetti ve siyasetten uzak durdu. Cumhurbaşkanlığı, meclis başkanlığı gibi bütün üst gِrevleri bile Doğramacı’yı bu düşüncesinden vazgeçirmedi.

Büyük bir performans gِsteren Doğramacı, kafasına koyduğu her projeyi en ince ayrıntılarına kadar uyguladı. İdealinde yaşattığı ve ulaşmak istediği hedeflerinin tamamını gerçekleştirdi. ـniversiteler kurdu ve dünya çapında bir statü kazandı. Başkent Ankara’ya eğitim ve sağlık kurumları inşa etti ve binlerce profesِr ve bilim adamı yetiştirdi. Dünya çapında inşaat ve mobilya şirketleri kurdu.
Ancak uzun yıllar ayrı düştüğü ata yurdu Erbil’in hasreti içini yakıyordu. Çünkü o savaşın içinde doğmuştu ve henüz 3 yaşında iken Erbil İngiliz işgaline uğramıştı. İlkokulu bitirince Erbil’de Türkçe tedrisata son verilmişti. Bu durumu içine sindirmeyen babası onu yurt dışına gِndermiş ve en iyi okullarda okutmuştu. Bu bakımdan anasının ve babasının yattığı, kardeşlerinin yaşadığı Erbil toprağına olan borcunu ِdeyememişti. Orada yaşananları biliyordu ve “sindirilmiş Erbil” kendisini kahrediyordu. Çocukluğunun cenneti Erbil’de hem de “Erbil dilinde” okullar açmak için fırsat kolluyordu. Çünkü Erbil’de eğitim ve sağlık kurumlarının açılması istikrar, huzur ve güven ortamına bağlıydı.
ـmidini kaybetmeyen Doğramacı, değerli edebiyat tarihçimiz Ata Terzibaşı’nın ifadesiyle “şairler yurdu Erbil’in hasretini parlak bir manzume ile dile getirdi. Bu manzumede geçmiş zamana yِnelik aşırı yurt ِzlemi ve ruhî bir çِzüm arayışı vardır.” Erbil Hasreti başlığı ile Rıza Tevfik Bِlükbaşı’nın “uçun kuşlar uçun” şiirinden esinlenilerek yazılan bu şiirin son kıtasında, Doğramacı’nın bütün duygularını okumak mümkündür:
ـmidini kesme gerek yok yasa
Sindirilmiş Erbil tekrar uyansa
Erbil dilinde mektepler açılsa
Destek olacak bir gِnül vardır
ـmidini kesmeyen Doğramacı, tam ortamını bulamamakla beraber 1992 yılından itibaren Erbil’de ilkokul ve ortaokullar açmakla işe başladı. Bu arada Türkmen okullarını engellemeye çalışanlara karşı mücadelesini sürdürdü. Erbil’de çevresinde toplanan hemşehrilerinin gayret ve destekleriyle eğitim ve sağlık kurumları açmaya gayret etti. Sağlık için hastane, poliklinik ve ocaklar, ilk eğitimden yüksek eğitime kadar uzanan her kademeden eğitim ve ِğretim kurumları inşa eden Doğramacı, Erbil’i yine bir ilim ve irfan merkezi hâline dِnüştürmek istiyordu.
Hocamızın açtığı yolda yürüyenler, hem Türkiye’de, hem de Türkmeneli bِlgesinde onun ruhunu şad etmek için yatırımlarını sürdürmeli ve kurumlarını güçlendirmelidirler. Bizler de bu faaliyetleri sürdürenlere destek olmalıyız. Doğramacının ruhunun şad olması, ancak onun hedeflerinin gerçekleşmesi ile mümkündür. Bilkent’teki Doğramacı Ali Paşa Camii’nin haziresinde toprağa verilen Doğramacı’nın yattığı ebedî istirahatgâhında da bizden istediği ve beklediği de budur zaten.
Doğramacı sadece Türkmenlerin değil, Türkiye’nin ve topyekûn Türk dünyasının, hatta ve hatta bütün bir insanlığın da büyük bir evladı ve değeri idi. Yeri doldurulamayacak olan kıymetli hocamıza rahmet, ailesine, Türkmen toplumuna, Türkiye’ye, Türk dünyasına ve bütün insanlık âlemine baş sağlığı diliyorum.





Suphi Saatçi Yazarn dier yazlar (32)...

ÇİNİ SANATININ DUAYENİ AHMET KERKÜK VEFAT ETTİ

Hits: 50

Kütahya’da çini satanının duayenlerinden Ahmet Kerkük, 91 yaşında vefat etti. Kentte çini…

Devam...

Barzani yönetimi giderek güç kaybediyor

Hits: 16

Barzani yönetimi giderek güç kaybediyor. Daha önce havalimanlarında merkezi yönetimin varlığ…

Devam...

ITC lideri Salihi, Suriye Türkmen Meclisi heyeti ile görüştü

Hits: 15

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Lideri Erşat Salihi bir konferans için bulunduğu Gaziantep şehrind…

Devam...

Muhteşem Müzik Ziyafeti!

Hits: 26

"Sevdalı Şarkılar" adlı konseri Arzu Singer Dede'nin şefliğinde sunan Antalya Çağdaş Türk …

Devam...

Kerkük'te DAEŞ ile mücadelede 5 Türkmen şehit edildi

Hits: 33

18 Şubat'ta Kerkük kırsalında DAEŞ'in 28 Haşdi Şabi milis gücü hayatını kaybetti. DAEŞ t…

Devam...

Kerkük'te DEAŞ'lı teröristler Haşdi Şabi'ye saldırdı: 27 ölü!

Hits: 23

Irak'ın Kerkük kentinde Irak askeri üniforması giyen DEAŞ'lı teröristler Haşdi Şabi milisle…

Devam...

Büyükelçi Yıldız'dan, Türkmenlere başsağlığı mesajı

Hits: 20

Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Kerkük yakınlarında pusuya düşürülen Tür…

Devam...

Ben Bir Oğuz Türkmenim

Hits: 65

Türkmeneli aslanları var olsun Türkmene tek yüce Allah yar olsun Toprağıma dikilen göz kör…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE TÜRKMENLER

Hits: 61

Saddam sonrası Irak ilk defa demokratik bir ortama kısmen de olsa kavuştu. Irak’ın genelinde e…

Devam...

Erşat Salihi: Kerkük'te PKK çeteleri dolaşıyor

Hits: 52

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi son günlerde Türkmenlere karşı düzenl…

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak ve Suriye’de İstikrar Sağlanmadıkça…

Hits: 25301

Güney komşumuz Irak, 2003 yılı işgalinden sonra, ne yazık ki hâlâ istikrar ve barış ortam…

Devam...

Kerkük Katliamı ve Türkmenlerin Bitmeyen Çilesi

Hits: 24596

Bugünkü Irak toprakları Osmanlı dِneminde Bağdat, Basra ve Musul adları ile tanınan üç eya…

Devam...

Kerkük’te Bayrak Zorbalığı

Hits: 23120

Osmanlı Devleti’nin idarî taksimatında Irak üç eyaletten oluşuyordu: Bağdat, Basra ve Musul…

Devam...

Erbilli Sanatçı Yunus Hattat Demirci

Hits: 4562

Türkmen kültürü ve sanatının Irak’taki ِnemli merkezlerinden biri olan Erbil, tarih boyunca…

Devam...

Türkmen Dağarcığı: Kerkük’ün Altın Gerdanlığı - Taşkِprü

Hits: 3862

Şehirlerin kimlikleri de tıpkı insanlar gibidir. İnsanlar gِrünüşleri, ses tonları gibi …

Devam...