1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-24
Facebook Twitter Youtube

KERKـK ŞAİRLERİ

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Ümit KÖPRÜLÜ

Birinci Cilt
Yazar ve gazeteci arkadaşımız Şemsettin Küzecioğlu’nun hazırlamakta olduğu, Kerkük’ün bir Türkmen kenti olduğunun ِnemli gِstergesi olan, ( Kerkük Şairleri ) adlı kitabı takdire şayan bir eserdir. Elimizde bulunmakta olan, muazzam bu verimin ilk cilti geçen yıl 2006’da Türkiye’nin Başkenti Ankara’da yayınlanmıştı. İkinci ciltin yayınlanması da ِnümüzdeki aylarda tamamlanacak. Bir de üçüncü cilti pilnlanmış.

Küzecioğlu Kerkük Şaieleri adlı kitabının 624 sayfalı ikinci bِlümne abc harıfları sırasıyla, Türkmen Şiirinin rengarenk türlerinde yaratıcılık sağlayan 70 şairi sığdırmaktadır. Horyattan dِrtlüğe, Gazelden halk şiirine Divan şiirinden gِfte sِzlerine ve serbest şiirden çağdaş şiire her alanda kalem oynatan Kerkük şairleri kitabının birinci cildin ِnsِzünde Türkiye Kamu.sen Genel Başkanı Bircan Akyıldız’ın aşağıdaki sِzleri yeralmaktadır:

-Tarihimizin bir olduğu gibi geleceğimizin de bir olduğu Irak’ta yaşayan Türk kardeşlerimizin ِz kültürünü yansıtan, değerli şairlerin eserlerini derleyerek hem Türk dünyasına bir eser kazandırmış olacak hem de çağdaş Irak Türk edebiyatı antolojisi hazırlanarak bِlgenin coğrafi ve politik yapısı gereği kaybolma riski ile karşı karşıya kalan yazılı edebiyatını ِlümsüzleştirmiş olacak.

Küzecioğlu eserinde konu edindiği şairlerin ِzgeçmişleri, şiirsel yaşam ve yaratıcılıkları, Diğer deneme ve çalışmalrı ve yayınlanan eserleri hakkında iğneden ipliğe ele almayı başarmıştır. Kendisinden ِnce bu gibi denemelerde bulunan Türkmen ağabeyleri Ata Terzibaşı, Abdullatif Benderoğlu, Suphi Saatçı, Fazıl Mehydi Bayat ve Kasım Sarıkahya’ların denemelerini ِrnek alarak bir hayli yararlanmıştır ve bu yararlanma sonucu da Türk Dünyası kütüphanesini Türkmen şairleriyle ilgili zenginleştiren bir eseri meyana koymuştur. Kedisini bu başarısından dolayı kutlamak vazife olmuştur.

Küzecioğlu kitabının birinci bِlümüne aldığı çağdaş şiirimizin ِncülerinden Abdullatif Benderoğlu Irak ve Türkiye’den ziyade bir çok Türk ve Arap ülkelerinde de tanınmakatadır. Türkçe ve Arapça dillerinde yazdığı şiirleri yanın da Benderoğlu’nun ِykücülüğü ve romacılığı da vardır. Şimdiye kadar basılmış şiir eserlerinin sayısı onu aşmaktadır. onlardan Güneş Şarkısı Bağdat 1969, Yurt Toprağı Ankara 1971, Doğu İnsanları Bağdat 1975, Güverginlerin Ezgisi Ankara 1975, Karanfil Bakü 1977, Çığlık ve Yara Bağdat 1999, Yanardağlardan püsküren yıldızlar Bağdat 1982, Gecenin Gِksünde Çırpınır Yıldırımlar Bağdat 1986, 42 Günün Şiirleri Bağdat 1992, Yolun Sonuna dek Bakü 2002, Gecenin Kanayan Yarası Kerkük 2003.

İçimdeki hasretin
içinde yaşar KERKـK
Analar ninesiyle
Uyanır yatar KERKـK
Gürgür Baba ağlasa
Silkinip kaçar KERKـK
Tarihin açılmayan
Gizini açar KERKـK
Yıldırımı dünyaya
Alevle çakar KERKـK

Benderoğlu Türkmen çağdaş şiirinin inkaredilmez parlak ismidir. Yazığı şiirlerinde gerçekçi sadık içli bir şair olarak yaşar o yüzden de şiir ürünleri gayet etkilidir çünkü Benderoğlu şiirlerini benimsediği birer ِz parçası gibi sanar ve o yüzden de onları başkalarına da benimsetmeye ve sevdirmeye uğraşır.
Kuşkusuz ki Benderoğlu’nun şairliği yanında birde araştırmacı ve yazarlığı da herkesce belli ve malumdur. Irak Türkmen edebiyatı yolunda bir adım Bağdat 1962, Türkmen Şairi Fuzuli Bayatlı Bağdat 1971, Irak Türkmen Dili Bağdat 1977, Azerbaycan Şiiri Bakü 1987, Atasِzlerimiz Bağdat 1988, Irak Türkmen edebiyatına bir bakış Bağdat 1989 yıllarında yayınlanan ِnemli eserleri Türkmen dili, edebiyatı, kültürü ve tarihini yansıtan takdire şayan kaynaklarının bir bِlümüdür.

Anadilini sevmek
Ana kucağını sevmektir
Yaşamın ilk günlerinde
Anadilini sevmek
Yeniden yaşamaktır
Yaşamın son günlerinde

Benderoğlu yanısıra Küzecioğlu çağdaş şiirimizin ِncülerinden şairler Saalah Nevres ve Nesrin Erbil’i de birinci ciltine almayı unutmamış. Büyük şair Nevres’te yaratıcı şairliği yanında ِykü ve sahne oyunu yazarlığıyla da ِn kazanmıştır. Aynada Zaman Kerkük 1972, Uzaktan Geliyorum Bağdat 1980, Pencere Bağdat 1989’da yayınlanan şiir eserlerine birde 1987 yılında Bağdat’ta yayınladığı ـç Yerli Piyes’ini eklemişti. Muçala ve Yarasa ِncü şairin yazmış olduğ ِn kazanan iki sahne oyununnun adlardırdır.

Yuvam hangi dalda hangi budakta
Aşkım hangi hangi gِnül hangi kucakta
Ben o ben değilim o ben şu anda
KERKـK’te çırpınır kurna bucakta

Nesrin Erbil çağdaş şiirimizin kıvançla sِyliyebileceğimiz ِncü bir ismidir. Gerçek aşk, ayrılık, üzüntü, sevgiliye hasretin yetiştirdiği ve olanaksızlıklara haykıran bir sesidir. O bir Türkmencesine tüm zincirleri kıran engelleri aşan sevgiyle sevgiye ve sevgiliye koşan kendi başuna bir yaratıcılıktır. Şiirleri Erbil kokar yumuşak saçının tellerini Altınkِprü suyuyla yıkamayı diler, yüreği ise Gürgür Baba’dır Türkmen için yanar. Nesrin Erbil’in yayınlanmış kitapları ise, Deniz Rüyası Ankara 1969, İki Şehir İstanbul 1998 ve Geleceğim Erbil 2004.

Varsın yol vermesin dağlar, sınırlar
Sana giden yolları ateşler ayırsa
Sel sel uzansa uçurumlar
Ormanlar yeşil yeşil çevremi bağlasa
Hışım hışım
Dağınık saçlarıma dolaşsa rüzgar
Yaban kuşlar etrafımı kuşatsa
Katar katar
El ele verse yıldızlar
Bulutlar şimşek şimsek ayırsa
Yılmayacağım
Ve bir gün
Gِzlerinde unuttuğum gِzlerimi
Almaya geleceğim

Kitabta işaret etmeden geçmesi mümkin olmayan diğer isimi Türkmen divan edebyatinin dev şairi rahmetli Mehmed Sadık’tır. O yurtseverliği ve Türklüğü yüzüden açlık ve sefaletle direnen bir şairdir. Onun şirleri belagat, Gençliğe hitap ve nasihat, zulüm ve haksızlığa haykırış, ِzveri ve mücadele doludur. Yazmış olduğu şiir ve gazelleri bir çok ses sanatçıları tarafından okunmuştur. Düşüncelerim Kerkük 1956, Coşkun Duyguları Kerkük 1964 ve Mehmet Sadık’tan Seçmeler İstanbul 1991 yılında basılan eserleridir.

Birinci cildin diğer ِnemli simaları ise, Tuzhurmatu’nun dev şairi rahmetli Hasan Gِrem, büyük ustad şair Ali Marufoğlu, büyük şair, ressam ve hattat Mehmet İzzet Hattat, Telafer’in ِncü şairi Felekoğlu’larıdır. Anadan doğma gِrme ِzürlüsü Hasan Gِrem, yazdığı milli duygu dolu şiirlerini yalnızca Türkmen Kardeşlik Dergisiyle Yurt Gazetesinde yayınlamada başarılı olmuştu. O şiirleri bir kitap halinde yayınlamamışsada yazdığı şiirleri büyük anlam ve içerikliği yüzünden şiir sever çokları tarafından ezberlenmiştir.

Solsun da bütün güller, ezilsin de çiçekler
Solmaz emelim hâlâ gِnül bir günü bekler.

Geçmiş gecemiz işte şafak bizce yakındır
Doğdu ise güneş cümle kederler geçecekler.

Horyat ve şiirleri Türkmen gençlerinin gِlünü fetheden Ali Marufoğlu onların yanısıra eleştiri araştırma, inceleme, ِykü ve düzyazılarıyla da ِn kzanmıştı. Eserlerinden: Olaylar Konuşuyor, Gِnül Postası, Halk Hikayeleri, Adsız Yiğitler, Deremet Bağdat 1989 ve başkaları.

Gِzüme çar
Axtarram gِzüme çar
Gétmem namard qapsına
Bilsen kِr gِzüm açar

Mehmet İzzet Hattat, Hece ِlçüsünde Milli ve dini şiir ve manileri yanısıra en çok yazdığı içli içli horyatlarıyla ِn kazanmıştır. Milli mucadelesi sonucu bir kaçkes Arap Baas Rejimi’nce tutuklanarak cezaevine konulan Hattat, yazdıklarını bir kitap halinde yayınlamayı becerememişti. Ancak onun yazdığı hatlarıyla ilgili bir hat eseri 1989 yılında Irak Türkmen Kardeşlik Kulübü tarafından yayınlanmıştır.

Iraklıyız Kerkük şehri ilimiz
Müslümanız Türkmence’dir dilimiz
Başkasına vermeyiz biz bu yurdu
Coşar altın bulağımız yurdumuz

Felekoğlu Divan şiirimizin ِnemli simalarından bir simadır. Aruz ve hece ِlçülerinde ِn kazanan, ِrek sayılan bir başarıdır. Daha 13 yaşındayken tutulduğu aşkın şairliğinde büyük payı ve etkisi olmuştu. Gerçekçilik şairi Felekoğlu’nun şiirlerinden Telafer kentinde bir çok şairler etkilenerek şiir yazmaya başlamışlardır.

Açıl dilim açıl dilim
okumlara saçıl dilim
Yurda düşman olanlara
Ateş olup saçıl dilim

Küzecioğlu’nun Kerkük Şairleri kitabının birinci cildinde yeni koşaktan da Türkmen şiirin çeitli tarz ve ِlçülerinde kalem oynatan bir orduya rastlanmakta: Nusret Merdan, Remzi Çavuş, Mehmet Ömer Kazancı, Sadun Kِprülü, Seyfeddin Biravcı, Faruk Kِprülü, Kahtan Hürmüzlü, Sabır Demirci, Hani Sahip Tuzlu, Mustafa Ziya, Kemal Bayatlı, Hasan Kevser, Kadriye Ziya, Münevver Molla Hassun, Şemsettin Türkmenoğlu, Fevzi Ekrem Terzioğlu ve saire.

Sabrımla zalimin devrin devirdim
Türkmen’im sِyledim şehitler verdim
KABE’m diye sana yüzüm çevirdim
Onun için ağdır yüzüm KERKـK’üm

Küzecioğlu kardeşimizi büyük başarısından dolayı kutlarken, basım yanlışlıklarını gidermek için kitabının gekecek ciltlerini daha da dikkatla gِzden geçirmesini dileriz.

Ümit KÖPRÜLÜ Yazarn dier yazlar (73)...

Erşat Salihi, Fatih Yıldız'la görüştü

Hits: 10

Irak Türkmen Cephesi lideri Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız'la görüştü.…

Devam...

Erşat Salihi'den sert uyarı: "Demokrasi nöbetimiz başka bir şeye dönüşebilir"

Hits: 8

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi, Irak seçimlerine dair CNN Türk'e öneml…

Devam...

Türkmenlerin "tamam" deme tehlikesi yok mu

Hits: 39

Irak'ta seçim sonrası kaos devam ediyor... Kerkük, Süleymaniye ve Erbil'de  yapılan seçim hil…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 24

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 22

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 245

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 437

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 46

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 25

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 40

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Yazarn ok okunan

2003 Yılı Öncesi Türkmen Milli Mücadelesi

Hits: 29670

Malumdur darbeyle yِnetimi ele geçiren Sosyalist Arap Baas Partisi, 17 Temmuz 1968 de Irak’ta Ah…

Devam...

El Turkmaniyye TV. Muhabiri Başika’daki Türk Gücü Varlığından Rahatsızmış

Hits: 28281

Dün 7 Ocak 2017 NTV Haberde, Irak’ı ziyaret eden Türkiye Başbakanı Sayın Binali Yıldırım…

Devam...

2017 İl Mecisleri Seçimleri İçin Ne Kadar Hazırız

Hits: 26898

Irak Anayasasına gِre bu sene yapılması gereken İl Meclisi seçimlerinin ertelenmesi ve 2018’…

Devam...

Ölümünün 25. anısında ... Mehmet İzzet Hattat’tan Baas celladlarına direnme dersi

Hits: 24878

Ömürünün 7 yılına mâl olan bir sürede, tutuklanma ve hapis cezasından kaynaklanan gِrd…

Devam...

Ölümünün ikinci anısında Türk Dünyasının ِlümsüz kaybı Sadun Kِprülü

Hits: 22629

1. Temmuz 1957'de Türkmeneli kalbi Kerkük'ün Altunkِprü kasabasında, Ortayaka'daki ailesinin …

Devam...