1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-18
Facebook Twitter Youtube

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Kardaslik 79

Erşat Hürmüzlü


Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlayan Türkmen milleti olan Irak Türkleri 40 yıldır hayretle izliyorlardı olan bitenleri. İzliyorlar ama bazı ufak tefek homurdanmalar olsa da Devlet babaya isyan edilmez düşüncesiyle harekete geçmiyorlardı.
Bahsini ettiğimiz yılın sonlarına doğru bir nüfus sayımı yapılacaktı ve o zaman Türkmen gençleri bir gerçekle karşılaştılar. Milliyetlerini yazmak durumunda olan vatandaşlara tersten baskılar yapılıyor, Türk olduklarını yazmamaya teşvik edildiği gibi yazmak isteyenlerin ifadeleri de bazı sayım elemanları tarafından değiştiriliyordu. Deneme çalışmaları ve açıklama turlarında yapılan bu uğraşları gören bir avuç Türkmen genci buna karşı koymaya karar verip örgütlendiler.
Hadiseler beklendiği gibi kavgalarla, tutuklamalarla devam etti. Ancak sahada yapılamayan dayatma, sistemde yapıldı ve Irak Türkleri genel nüfusun yüzde ikisi olarak gösterilmeye (karar verildi). Neyse bu sonuç bir yıl sonra 1958 ihtilali, daha doğrusu askerî darbe sonrası %9 olarak gerçeğe yakın bir şekilde açıklandı.
1958 darbesi bir dönüm noktası oldu. Rejim değişmiş, cumhuriyet kurulmuştu. 3 hafta gibi bir süreç sonrası Irak Türklerinin Bağdat çıkarması oldu. Çocuk denecek yaşta olan bedeniz de o yürüyüşe katılmıştım. Bizi Bağdat girişinde Türkmenlerin önder lideri Ata Hayrullah karşılamış ve düzene sokmuştu. Türkmenler biz de varız diyorlardı.
Bir yıl sonra her Türkmen’in, hatta Türk dünyasında her bireyin yüreğini sızlatan KERKük KATLİAMI vuku buldu.
İşte 1960 Ruhu dediğimiz, yazdığımız, çizdiğimiz kıpırdanma bir yıl sonra Türkmen Kardaşlık Ocağı’nın kurulmasıyla Türkmen hareketini kurumsallaştıran ortak akıl ortaya çıktı.
60 Ruhu dediğimiz olay insanlarımızı tek kurum etrafında birleştirdi. O zaman parti kurmak mümkün olmadığı için arka kapıdan girildi ve millî duygulara sahip olanlar bu kurumun dediklerine kulak astı. Bir yıl sonra Ocağın sözcüsü olan Kardaşlık Dergisi insanlarımıza inceden inceye mesaj veriyor, bazen düzenlediği geceler, bazen yayınlanan bir makale, hatta bir horyatla gönüllere hitap ediyordu. Önemli olan birleştirici rolü idi ve tek işaretle insanlarımız mitinge


veya yürüyüşe katılıyordu. Ancak burada en önemli konu millî duyguların artık sadece bazı gizli örgütler, teorisyenler ve elit tabakanın bir uğraşı olmaktan çıkarak tabana indi. Artık sokaktaki
adam dediğimiz amme de bu duyguya ve bu uğraşa katılıyor. Bunun dışında gençlik hareketlerinde de mal ve can fedakârlığı hazırlığı çekinmeden dile getiriliyordu. İşte 1960 ruhunun özelliği buydu.
1970 yılında Devrim Komuta Konseyi kararıyla Türkmenlere (tanınan) kültürel hakların aslında tanınmak değil, itirafı olduğunu söyleyen Ocak çevreleri idi.
Birkaç ay içinde bu partinin iç yüzü ve hain planları ortaya çıktı. Bu haklar yandaşlara ve Türkmen davasına ihanet eden bazı soysuzlara teslim edilip süratle Türkmen okulları kapatılmaya başlandı. Sebep neydi? Sebep Baas rejimini hayrete düşüren bir millî birliktelikti. Bu parti art düşünce ile attığı adımla ağızları kapatacak ve Türkmenler önlerine konan yol haritasını kabul edeceklerdi. Sonuç hiç böyle olmadı.
1971 yılı başlarında Kerkük’te Türkmenler Baas Partisi sultasına ilk başkaldırıyı yaptılar. Kültürel haklar kararının yıl dönümünde büyük bir kapalı salon toplantısı yapıldı. Bu törene Kerkük Valisi ve Baas Partisi Kerkük il yöneticileri davet edildiler. Duvarlara asılan dövizlerle, Kültürel hakların gerçek sahiplerine iadesi isteniyor ve Türkmenlerin memnuniyetsizliğini göz önüne seriyordu.
Türkmen Kardaşlık Ocağı başkanı o zaman, birkaç yıl sonra idam edilip şehit edilen Emekli Albay Abdullah Abdurrahman idi. Salona girdiğinde yer yerinden oynadı. Alkış kesilmiyor ve toplanan halk gerçek temsilcilerinin kim olduğunu haykırıyordu.
10 ay sonra durum değişmeyince, Irak’ta kimsenin düşünmek bile istemediği bir eylem gerçekleşti. Kerkük’ün tüm okullarında ve Türkmen öğrencilerin bulunduğu tüm illerin üniversitelerinde okuyan öğrenciler Baas Partisini çileden çıkaran Genel Grev ilan ettiler. Evet, çok acılar çekildi, Öğretmenler ve öğrenciler tutuklandı, işkencelere tabi tutuldular, hatta halkın sevdiği bir sanatçı şehit edildi, ancak siyasî otorite bir ders aldı.
1977 yılında Türkmen Kardaşlık Ocağı’nın gülünç bir kararla Türkmen emellerine hizmet etmeyen iktidar uşağı olan bir ekibe teslim edildi, bunun dışında toparlayıcı okulumuz olan Kardaşlık dergisi çalınıp bu zümreye verildi. Ancak Türkmen milleti dik durdu, şehitler verdi, tutuklananlar oldu, yönetici kadrodan kurtulanlar kapağı yurt dışına attılar. Ancak herkes, her yerde, yurt dışında olsun, hapishanede olsun veya işinde gücünde olsun hep aynı telden çaldı. Kurtuluş günü için çalıştı ve bekledi.
2003 bir ümit ışığı olacakken kâbusa dönüştü. Mazlumlar yer değiştirmeye başladılar ve tek mazlum yine Türkmenler kaldı.




Dış mihraklar her zamanki gibi birilerinin ağızlarına bir parmak bal gösterdi, ama yedirmedi. 16 Ekim 2017 bir dönüm noktası olup meşru devlet güçleri konuya el koydu ve güvenliği milis güçlerinin elinden alıp halka iade etti. Bu meseleye yol açan Kürt Bayraklarının Kerkük’te resmî dairelere çekilmesi ve Kerkük’ü sözde ayrılıkçı referanduma dahil etmesi sert bir kayaya çarptı.


O da Türkmenler ve Türkmen siyasetçileri idi. Bu direnişle diyebiliriz ki Türkmenler Irak’ın birliğini, hatta istikbalini kurtardı.
Ve nihayet haklar yerli yerine oturacak, 2018 Mayıs ayında nezih ve şeffaf bir seçim yapılacaktı. Yani beklenti bu idi. Ama her zamanki gibi inlerinden çıkan kurtlar yapacaklarını yaptılar, ama durun bir dakika, çok acemice yaptılar ve sandıklarda yapılan hileleri, sahtekarlıkları sağır sultan duydu ve uluslararası camia bile gördü.
İşte bunu protesto eden ve her zamanki gibi Irak’ta hak ve hukuku ilk saflarda savunan Türkmenler oldu. Sayımların sisteminde oynanan elektronik cihazlarla değil elle sayılmasını isteyip bu kesimi güç durumda bıraktılar.
Taleplerine olumlu cevap almayan Türkmen milleti, hatta yanlarında Kerkük civarında sakin Araplar da sokaklara döküldü, sahtekârlığa uğrayan sandıklar himayeye alındı. Sahtekarların ekmeğine yağ süren bazı yandaş mercilerin iddialarına inat silahsız ve barışçı bir gösteri yapmaya başladılar. Gösteri dediğimiz birkaç saatlik değil, haftalarca olan ve gece gündüz süren bir direnişti. Bu olay sadece Kerkük’te değil, Tavuk ve Altun Köprü ilçelerinde de aynen devam etti.
Kadın, erkek, çocuk, büyük engelli, hasta kim varsa o merkezde toplandı. Türkmenler tekrar birlik ve beraberlik içinde zulme ve haksızlığa baş kaldırdılar. Buna Mavi direniş dedik. Neydi bu direniş ve toparlanma? Millî duruş tabana yayıldı, millet sahip çıktı ve bu, 1960 ruhuna dönüştü. Devamı temennisiyle.



Erşat Hürmüzlü Yazarn dier yazlar (16)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 21

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 0

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 61

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 80

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 48

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 144

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 102

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 123

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 56

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak’ta 1925 Anayasasına dِnüş gerekebilir mi?

Hits: 26017

ـlkedaşlarımdan ِzür dilemem lazım. Çünkü Irak halkının iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devam...

Bize Gِre: OSMOSİS, Damıtma Demektir-Irak Türkmenleri için bu mu Planlandı?

Hits: 22495

2006 yılı idi. Birkaç arkadaşımızla birlikte Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Wash…

Devam...

Bize Gِre: Irak Türkmenlerinin Millî Bayramı 25 Ocak

Hits: 21072

Irak Türkmenlerinin Millî Bayramı 25 Ocak’tır. Bu Bayram tüm Türkmenleri birleştirerek ku…

Devam...

Çankaya Kِşkü Arşivinden- 4 - Ali İhsan Paşa’nın Musul İle İlgili Yayımlanmamış Mektubu

Hits: 4991

Bilindiği üzere Birinci Dünya Savaşı sona erdiğinde Musul hâlâ Osmanlı kuvvetlerinden 6. Or…

Devam...

Irak Anayasasında Kerkük Çıkmazı

Hits: 3582

Irak 2003 işgalinden sonra 2005 yılında kaleme alınan Anayasa demokratik normları esas alacak y…

Devam...