1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-18
Facebook Twitter Youtube

Türkmen Türkmen’dir Sünnisi Şiisi olmaz!

Kürşad Zorlu

Irak’ın kuzeyinde gerçekleşen referanduma ve olası neticelerine aylar ِnce dikkat çekmiştik. Maalesef Türkiye bu okumayı layıkıyla yapamadı. Olay ve olguları ıskaladı ya da bir takım adımları atma konusunda geç kaldı.

Bu süreçte Türkmenler konusu giderek gündeme geldi. Canlı yayınlar yapıldı, doğru-yanlış birçok kِşe yazısı yazıldı. Elbette sevindirici bir durum. Ancak gündemin değişmesiyle birlikte medyadaki direnç alanı zayıflamaya ve yeni bir algı mekanizması işlemeye başladı.

Bunlardan birisi de “Barzani ile Türkmenler ِzgürlüğüne kavuştu.”, “Türkmenler IKBY’de daha rahat yaşıyor” şeklindeki iddialardır.

Geçtiğimiz gün İlhami Işık Star’da bِyle bir yazı kaleme aldı. Kimi ortaklaştırıcı gِrüşlerini ِnemli bulurum ancak bu yazıda düzeltilmesi gereken ciddi hatalar var:

1- Türkmenlerin, Irak’taki diğer milletler gibi yekpare olmadığı doğru. Aralarında siyasi farklılıklar/gِrüş ayrılıkları bulunabilir. Ancak, ilk satırdan Sünni-Şii ayrımı yapmak ne ِlçüde doğru? ـstelik Erbil dışında yaşayan Türkmenlerin çoğunluğu Şii değildir. Irak’ta yaşayan Türkmenlerin vilayetlere gِre dağılımına bakıldığında Musul ve Kerkük’teki Türkmenler arasında Sünnilerin çoğunlukta olduğu, Diyala ve Selahaddin’de durumun tersine olduğu sِylenebilir. Ayrıca bizim için Türkmen Türkmendir, Sünnisi Şiisi olmaz.

2- IKBY’de Türkmen nüfusunun 500 bin olduğu iddia ediliyor. Keşke, “resmi rakamların ” neye dayandığı sِylenseydi. Çünkü Irak’ta 1997’den beri nüfus sayımı yapılmıyor. Resmi biçimde hiçbir milletin sayısı belli değil. Tabi tahmindeki IKBY rakamları, Duhok Süleymaniye ve Erbil dışında Musul, Kerkük, Diyala ve Selahattin’deki peşmergenin kontrol ettiği rakamları kapsıyorsa durum değişir. Yalnız bu bakış açısı Türkiye’nin gayrımeşru kabul ettiği referandumun sınırlarını tanımak anlamına gelir.

3- Yazıda nüfus sayısı oy oranıyla eş değer tutuluyor. Irak gibi kimliğin ağır bastığı bir ülkede dahi insanlar asıl olarak çıkarları ü zerinden oy veriyorlar. Diyelim ki bu yaklaşım doğru: Fakat IKBY’de son seçim 2014’te değil 2013’te oldu ve Türkmenlere çıkan toplam oy 11891. Yani buna bakarak IKBY’de toplamda 20 bilemedin 50 bin Türkmen yaşadığı sِylenebilir mi?

4- 2014 seçiminde Türkmenlerin Irak Meclisine üye sokamadığı ve %7 baraj olduğu sِylenmiş. İsteyen internette kolay bir taramayla bulabilir. Irak’ta seçim barajı diye bir şey yok. Seçim, vilayetler bazında yapılıyor, ülke bazında değil. Türkmen listesinin 90 bin oy aldığı doğru değil. Sadece Kerkük’te Türkmenlerin iki ayrı listeyle aldığı oy 95356 ve Irak genelinde oy sayısı 232038. Ayrıca Türkmenlerin Federal Meclise üye sokamadığı sِyleniyor. Oysa Irak Parlamentosu’na farklı listelerden 10 Türkmen girdi. Örn. Irak Türkmen Cephesi başkanı Erşat Salihi ve yardımcısı Hasan Turan...

5- Türkmenlerin Irak tarihinde zulme uğradığı doğru. Saddam Hüseyin dِnemi unutulamaz. Fakat, 1991’de Çekiç Güç’ün ardından yapılan bir anayasayla Türkmenlerin haklarının güvence altına aldığı sِyleniyor. Oysa IKBY’nin bugün dahi anayasası yok. Bِlgede geçerli olan şey “Temel Yasa”. Bu anayasadan farklı. IKBY’de birisi 2009, diğeri 2014’te olmak üzere iki defa anayasa yazma girişimi gerçekleşti ve ikisi de sonuçlanmadı.

6- İddiaya gِre 1991’de IKBY ortaya çıkmış ve Türkmenlere eğitim hakları tanınmış. Türkmenlere anadilde eğitim hakkı 1931’de verilmiş ve bu hak 1993’e kadar aktif kullanılamamıştı. 1993’te Türkiye’nin bِlgedeki askeri/siyasi etkinliğiyle Türkmen okulları açılmaya başladı. 1996’da Türkmence eğitim alanların sayısı 12800’e ulaşmış, 2003’te Irak’ın işgalinden sonra bu sayı 1200’e kadar gerilemişti.

Son olarak Dışişlerimizin resmi konumlanmasında IKBY =Irak Kürt Bِlgesel Yِnetimi olarak geçer “Kürdistan” değil.

Kürşad Zorlu Yazarn dier yazlar (4)...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 1

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 5

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 10

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 7

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 5

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 39

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Kerkük'te Kadir Gecesi

Hits: 31

Kent merkezindeki Aden Caddesi'nde bulunan Tahsin Sorani Camisi'ni dolduran Müslümanlar, kılınan…

Devam...

Türkiye Kerkük'teki bombalı saldırıları şiddetle kınadı

Hits: 104

Dışişleri Bakanlığı, Irak'ın Kerkük kenti merkezinde iki ayrı kafeteryaya düzenlenen bomba…

Devam...

Kerkük'te Türkmenlerin başlattıkları 28 günlük gösteri sona erdi

Hits: 51

Kerkük'te Türkmenlerin genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla başlattığı g…

Devam...

Tekrar sayım kararı verilmişti: Oyların tutulduğu depo yanıyor!

Hits: 19

Irak'ta tartışmalı seçimlerin ardından oy sayma işleminin tekrar edilmesi kararı alınmışt…

Devam...

Yazarn ok okunan

‘Referanduma dur denilmezse artık Türkmen diye bir şey yok’

Hits: 26904

Kuzey Irak’taki Kürt yِnetiminin Kerkük’ü oldu bittiyle kendilerine katmak istediğini sِyl…

Devam...

Türkmen Türkmen’dir Sünnisi Şiisi olmaz!

Hits: 9518

İddiaya gِre 1991’de IKBY ortaya çıkmış ve Türkmenlere eğitim hakları tanınmış. Türkm…

Devam...

Irak’ta Türkmenlere ‘Osmosis’ tuzağı...

Hits: 3036

Rum lider Papadopulos vaktiyle BM Genel Kurulunda konuşmuş ve Kıbrıs sorununun “Osmosis” y…

Devam...

Bu saz neden akort tutmuyor?

Hits: 2686

Türk Dünyasının bütünleşmesi ve ilgili ülkeler arasında iş birliğinin somut adımlarla ha…

Devam...