1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-10-16
Facebook Twitter Youtube

Şairlerin Gönül Gözüyle Kerkük

Mehmet Nuri Yardım


Kerkük ve Kuzey Irak’taki Türkmen şehirleri, kasabaları ve köyleri her zaman şairlerin ilgi odağı olmuştur. Yürekleri bu toprakların sevgisiyle dolu olan şairler ve yazarlar, doğup büyüdükleri kutlu yerleri büyük bir inanç ve azimle kaleme almışlardır. Bu yazıda sadece bazı şairlerden bahsedeceğiz.

14. yüzyılın ikinci yarısında yetişen İmâdeddin Nesîmi, Türkçenin Azerî lehçesiyle yazan şair olarak büyük şöhret kazanmıştır. Fuzulî dahil bir çok şairi tesiri altına alan Nesimî, bugün de sevilerek okunan şiirleriyle tanınıyor. Hicrî Dede, Hıdır Lütfi, Rauf Görkem, Mehmed Sâdık, Tercilli Ömer Ağa, Mehmed Râsih Öztürkmen bu sanatkârlardan bir kaçı. Daha yakın döneme geldiğimiz zaman da Kerkük sevdasıyla kaleme alınmış yürek yakıcı mısralarla karşılaşırız.

Mehmet Ali Ahmet Bayatlı’nın “Kerkük’te Kanlı Bir Bayram” şiiri hüzün yüklüdür ve Türkmenlere yapılan katliamı anlatır. Sait Besim Demirci ise “Kerkük Kalesi” şiirinde bizi o topraklara alır götürür: “Kızıl bir yığın toprak, köhre yıkık bir dıvar / Burada her adımda, târihten macerâ var / Babil’den Neyneva’ya kanat germişti birgün / Şimdi bir harâbezârdır işte onun için ağlar”

Tevfik Celal Orhan “Kerkük Şehri”nde sade bir dil ile gönülden akıp gelen hislerini terennüm eder: “Uzak uzak ışıldayan / Yavaş yavaş fısıldayan / Tarihini kulaklara / Sarı, beyaz, kırmızı, mor / Çiçeklere bir kere sor / Neler verdik topraklara” diye başlayan şiir, şu mısralarla sona eriyor: “Buraya kim köprü kurdu / Kim üstünden kervan sürdü / Sor anlatsın, Hassa şehri / Sil gözünü artık dinsin / Yavruların koy sevinsin / Bedbaht anne Kerkük şehri”

Mustafa Gökkaya doğup büyüdüğü Kerkük’ü anlatırken yürek yangınını ifade etmeye çalışır “Ey Yaralı Kerkük”te: “Bilmem sen haralısan / Diyesen yaralısan / Gözlerinden yaş ahar / Gök girip karelisen / Kerkügem yaralıyam / Gök girip kareliyem /Gözlere tikân oldum / Men çünki yaralıyam” Şairimiz “Kerkük Şarkısı”nda şehrin tarihinden bahseder ve Kerküklülerin vatana bağlılığını şu mısralarla söyletir: “Irakta Kerkük şehri / Kara neft ahar nehri / Daş altun torpah gümüş / Sür sefa çekme kahrı / Siveriğ biz vatanı / Hem ana hem atanı / Ölürseğ terk etmeriğ / Bu torpahta yatanı”

Necmettin Esin’in “Türkmen Kızı” şiirinde sadece bölge Türkmenlerinin değil âdeta Türk dünyasının tarihi dile gelir. “Kerkük’ün” şiirinin yanısıra “Selam Kerkük” de oradaki soydaşlarımızı ve dindaşlarımızı anlatır. Sekiz kıtalık bu selamın ilk dört dizesi şöyle: “Nazlı nazlı süzülen bir peri gibi, / Âşıklarını elbet sen de anarsın Kerkük / Sisli ufuklarımda seher yıldızı gibi, / Uzaklardan görünür, parlar, yanarsın Kerkük” Reşit Ali Dakuklu “Anarız Kerkük”ü şiirinde Kerkük hasretini okuyucuya da yaşatır. “Biz Irak Türkmeniyiz” de aynı seste bir eser. Osman Mazlum “Canım Kerkük”te duygu yüklü mısralarla şehri bize yakın eder. Şairin horyatları mükemmel. Bir kaçı şöyle: “Kerkük’ün altı Hasa / Hasa batıptı yasa / Gülşenim külhan oldu / Yâd ayağ basa basa / Kerkük’üm yada seni / Salaram yada seni / Bu ruh bu canda varken / Vermerem yada seni / Yordu Kerkük / Gem meni yordu Kerkük / Babamnan kalma mirâs / Dedemin yurdu Kerkük.”Ali Marifoğlu’nun “Kerkük Destanı” da unutulmayacak şiirlerden.

Kerkük şairler şehri, ozanlar yurdudur. Babası da ünlü bir şair olan ve Türkiye’de yaşayıp gazetecilik yapan merhum Ömer Öztürkmen ağabeyimiz Kerkük hicranını 1950’de yazdığı şu içli ve samimi mısralarla yâd eder: “Ey babamdan mukaddes, anamdan tatlı Kerkük / Kime nasip olacak? Toprağında kan / Kucağında van vermek / Vatan! / Vatan! / Diyerek...”

Mehmet İzzet Hattat, Felekoğlu, Nusret Merdan ve Bahattin Salihi de o toprağın derdini yazmış Kerküklü şairler. Ata Bezirgân’ın “Telafer’den Gelen Ses”in yankısı dört bir yanı sarar, bize de ulaşır: “Gözlerimde renk olur / Öz dilime denk olur / Kerkük’te ahenk olur / Telafer’den gelen ses” Nihat Akkoyunlu, “Çobanların türküsü / Bülbüllerin şarkısı / Her yürek çarpıntısı / Öz yurdum, canım Kerkük” derken aslında hepimizin ortak hislerine tercüman olmuyor mu? Kerkük’ün şair kızı Nesrin Erbil de birbirinden etkili vatan, hasret ve gurbet şiirleri kaleme almıştır Kerkük üzerine. “Kerkük Şehitlerine” şiiri şu mısralarla başlar: “Sen Cennet kapısını müjdeleyen şehidim / Sen yakın geleceği aydınlatan ümidim”. Ve şu mısralarla veda eder şair: “Ey Kerküğüm uğrunda varsın tüm kanım aksın / Sen benimsin, dâima benimle kalacaksın / Kerküğüm, Kerküğüm vatan Kerküğüm / Sinende şehitler yatan Kerküğüm.”

Yıllar önce İstanbul’da kendisiyle görüşüp mülakat yaptığım Salah Nevres “Kerkük Deyişi”nde şöyle sesleniyordu: “Ey tarihimi yazan hakka revân yazaklar / Ey bağrında şüheda uyutan hür topraklar / Ey öfkeli Gurgurlar, sisli pembe ufuklar / Kaderin çoğu zaman avucunda kan görünür.” Kerkük’ü de, Musul’u da, Arakan’ı, Bağdat’ı, Halep’i ve yeryüzündeki bütün mazlum coğrafyaları Hak saklasın diyelim ve Salah Nevres’in “Kerkük’te Akşam”ın sonundaki ümit dolu temennisiyle yazımıza son verelim: “Yarınlar uzakta talihler tuzaklarda / H ayaller üşüşmede renksizlikler içinde / Dualar çırpınmada titreşen dudaklarda / Bir ümit silkinmede mavilikler içinde.”

Mehmet Nuri Yardım Yazarn dier yazlar (2)...

Irak güçleri Kerkük Havalimanı'nda kontrolü sağladı

Hits: 20

Kerkük'teki ilerleyişini sürdüren Irak güçlerinin Kerkük Havalimanı'nda da kontrolü sağlad…

Devam...

Kerkük'te son dakika: Irak ordusu Kerkük havalimanını ele geçirdi

Hits: 15

IKBY'nin bağımsızlık referandumunun sonuçlarını iptal etmeyi reddetmesi üzerine Irak ordusu …

Devam...

Tuzhurmatu'da Türkmen milletvekilinin evine hain saldırı

Hits: 12

Selahattin iline bağlı Tuzhurmatu ilçesinin Türkmen milletvekili Niyazi Mimaroğlu'nun evine bug…

Devam...

"200 Kişi ile Çıkarma Yapacağız" Diyen Alperenler, Kerkük'e Ulaştı

Hits: 94

Alperen Ocakları İstanbul İl Başkanı Kürşat Mican, beraberindeki grupla birlikte Türkmen ken…

Devam...

Kerkük'te askeri gerilim devam ediyor

Hits: 26

Irak'ın Kerkük kentinde Peşmerge ve Haşdi Şabi güçleri arasındaki gerginlik devam ederken, y…

Devam...

Irak Genelkurmay Başkan Ganimi: Kerkük ne şekilde olursa olsun geri alınacak

Hits: 17

Irak Savuma Bakan Yardımcısı ve Genel Kurmay Başkanı Osman Al Ganimi DHA muhabirine verdiği r…

Devam...

Türkiye-Amerika Krizi

Hits: 95

Türk Hükümeti ile Amerikan Hükümetleri arasında çıkan vize krizinin asıl nedeni Amerikan’…

Devam...

Kerkük’te Kızılca Kıyamet Kopmak Üzere!

Hits: 35

Türk yurdu Kerkük resmi olarak Bağdat yönetimine bağlı bir kenttir. Ancak peşmerge, 2014 yıl…

Devam...

Pabuç Pahalı!

Hits: 24

2014’ten beri Peşmerge işgali altında olan Türkmen şehri Kerkük çevresinde Irak ordusunun y…

Devam...

Referandumdan Konfederasyona

Hits: 180

Bazıları Barzani’nin referandumdaki inadını anlamakta zorlanıyor. ABD, Türkiye, İran ve B…

Devam...

Yazarn ok okunan

Şairlerin Gönül Gözüyle Kerkük

Hits: 6194

Kerkük ve Kuzey Irak’taki Türkmen şehirleri, kasabaları ve köyleri her zaman şairlerin ilg…

Devam...

Kerkük Ağabey

Hits: 5829

Yıllar önce bir toplantıda yaşanmış hatıradır bu. Yüreği Anadolu sevdasıyla dolu hikây…

Devam...