1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-22
Facebook Twitter Youtube

Şairlerin Gِnül Gِzüyle Kerkük

Mehmet Nuri Yardım


Kerkük ve Kuzey Irak’taki Türkmen şehirleri, kasabaları ve kِyleri her zaman şairlerin ilgi odağı olmuştur. Yürekleri bu toprakların sevgisiyle dolu olan şairler ve yazarlar, doğup büyüdükleri kutlu yerleri büyük bir inanç ve azimle kaleme almışlardır. Bu yazıda sadece bazı şairlerden bahsedeceğiz.

14. yüzyılın ikinci yarısında yetişen İmâdeddin Nesîmi, Türkçenin Azerî lehçesiyle yazan şair olarak büyük şِhret kazanmıştır. Fuzulî dahil bir çok şairi tesiri altına alan Nesimî, bugün de sevilerek okunan şiirleriyle tanınıyor. Hicrî Dede, Hıdır Lütfi, Rauf Gِrkem, Mehmed Sâdık, Tercilli Ömer Ağa, Mehmed Râsih Öztürkmen bu sanatkârlardan bir kaçı. Daha yakın dِneme geldiğimiz zaman da Kerkük sevdasıyla kaleme alınmış yürek yakıcı mısralarla karşılaşırız.

Mehmet Ali Ahmet Bayatlı’nın “Kerkük’te Kanlı Bir Bayram” şiiri hüzün yüklüdür ve Türkmenlere yapılan katliamı anlatır. Sait Besim Demirci ise “Kerkük Kalesi” şiirinde bizi o topraklara alır gِtürür: “Kızıl bir yığın toprak, kِhre yıkık bir dıvar / Burada her adımda, târihten macerâ var / Babil’den Neyneva’ya kanat germişti birgün / Şimdi bir harâbezârdır işte onun için ağlar”

Tevfik Celal Orhan “Kerkük Şehri”nde sade bir dil ile gِnülden akıp gelen hislerini terennüm eder: “Uzak uzak ışıldayan / Yavaş yavaş fısıldayan / Tarihini kulaklara / Sarı, beyaz, kırmızı, mor / Çiçeklere bir kere sor / Neler verdik topraklara” diye başlayan şiir, şu mısralarla sona eriyor: “Buraya kim kِprü kurdu / Kim üstünden kervan sürdü / Sor anlatsın, Hassa şehri / Sil gِzünü artık dinsin / Yavruların koy sevinsin / Bedbaht anne Kerkük şehri”

Mustafa Gِkkaya doğup büyüdüğü Kerkük’ü anlatırken yürek yangınını ifade etmeye çalışır “Ey Yaralı Kerkük”te: “Bilmem sen haralısan / Diyesen yaralısan / Gِzlerinden yaş ahar / Gِk girip karelisen / Kerkügem yaralıyam / Gِk girip kareliyem /Gِzlere tikân oldum / Men çünki yaralıyam” Şairimiz “Kerkük Şarkısı”nda şehrin tarihinden bahseder ve Kerküklülerin vatana bağlılığını şu mısralarla sِyletir: “Irakta Kerkük şehri / Kara neft ahar nehri / Daş altun torpah gümüş / Sür sefa çekme kahrı / Siveriğ biz vatanı / Hem ana hem atanı / Ölürseğ terk etmeriğ / Bu torpahta yatanı”

Necmettin Esin’in “Türkmen Kızı” şiirinde sadece bِlge Türkmenlerinin değil âdeta Türk dünyasının tarihi dile gelir. “Kerkük’ün” şiirinin yanısıra “Selam Kerkük” de oradaki soydaşlarımızı ve dindaşlarımızı anlatır. Sekiz kıtalık bu selamın ilk dِrt dizesi şِyle: “Nazlı nazlı süzülen bir peri gibi, / Âşıklarını elbet sen de anarsın Kerkük / Sisli ufuklarımda seher yıldızı gibi, / Uzaklardan gِrünür, parlar, yanarsın Kerkük” Reşit Ali Dakuklu “Anarız Kerkük”ü şiirinde Kerkük hasretini okuyucuya da yaşatır. “Biz Irak Türkmeniyiz” de aynı seste bir eser. Osman Mazlum “Canım Kerkük”te duygu yüklü mısralarla şehri bize yakın eder. Şairin horyatları mükemmel. Bir kaçı şِyle: “Kerkük’ün altı Hasa / Hasa batıptı yasa / Gülşenim külhan oldu / Yâd ayağ basa basa / Kerkük’üm yada seni / Salaram yada seni / Bu ruh bu canda varken / Vermerem yada seni / Yordu Kerkük / Gem meni yordu Kerkük / Babamnan kalma mirâs / Dedemin yurdu Kerkük.”Ali Marifoğlu’nun “Kerkük Destanı” da unutulmayacak şiirlerden.

Kerkük şairler şehri, ozanlar yurdudur. Babası da ünlü bir şair olan ve Türkiye’de yaşayıp gazetecilik yapan merhum Ömer Öztürkmen ağabeyimiz Kerkük hicranını 1950’de yazdığı şu içli ve samimi mısralarla yâd eder: “Ey babamdan mukaddes, anamdan tatlı Kerkük / Kime nasip olacak? Toprağında kan / Kucağında van vermek / Vatan! / Vatan! / Diyerek...”

Mehmet İzzet Hattat, Felekoğlu, Nusret Merdan ve Bahattin Salihi de o toprağın derdini yazmış Kerküklü şairler. Ata Bezirgân’ın “Telafer’den Gelen Ses”in yankısı dِrt bir yanı sarar, bize de ulaşır: “Gِzlerimde renk olur / Öz dilime denk olur / Kerkük’te ahenk olur / Telafer’den gelen ses” Nihat Akkoyunlu, “Çobanların türküsü / Bülbüllerin şarkısı / Her yürek çarpıntısı / Öz yurdum, canım Kerkük” derken aslında hepimizin ortak hislerine tercüman olmuyor mu? Kerkük’ün şair kızı Nesrin Erbil de birbirinden etkili vatan, hasret ve gurbet şiirleri kaleme almıştır Kerkük üzerine. “Kerkük Şehitlerine” şiiri şu mısralarla başlar: “Sen Cennet kapısını müjdeleyen şehidim / Sen yakın geleceği aydınlatan ümidim”. Ve şu mısralarla veda eder şair: “Ey Kerküğüm uğrunda varsın tüm kanım aksın / Sen benimsin, dâima benimle kalacaksın / Kerküğüm, Kerküğüm vatan Kerküğüm / Sinende şehitler yatan Kerküğüm.”

Yıllar ِnce İstanbul’da kendisiyle gِrüşüp mülakat yaptığım Salah Nevres “Kerkük Deyişi”nde şِyle sesleniyordu: “Ey tarihimi yazan hakka revân yazaklar / Ey bağrında şüheda uyutan hür topraklar / Ey ِfkeli Gurgurlar, sisli pembe ufuklar / Kaderin çoğu zaman avucunda kan gِrünür.” Kerkük’ü de, Musul’u da, Arakan’ı, Bağdat’ı, Halep’i ve yeryüzündeki bütün mazlum coğrafyaları Hak saklasın diyelim ve Salah Nevres’in “Kerkük’te Akşam”ın sonundaki ümit dolu temennisiyle yazımıza son verelim: “Yarınlar uzakta talihler tuzaklarda / H ayaller üşüşmede renksizlikler içinde / Dualar çırpınmada titreşen dudaklarda / Bir ümit silkinmede mavilikler içinde.”

Mehmet Nuri Yardım Yazarn dier yazlar (2)...

Türkmenler mahkemenin seçimle ilgili kararından memnun

Hits: 18

Irak'ta Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru…

Devam...

ITC Başkanı Erşet Salihi Türkmen Halkını Kutladı

Hits: 25

Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru bulmas…

Devam...

Türkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 115

Dünyanın bir çarpışma alanı olduğunu kabul etmek ve ona göre sürekli çarpışmaya hazır b…

Devam...

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Hits: 87

¨Hayırlı¨ Referandum ¨Öfkeyle kalkan zararla oturur¨, ¨Yanlış hesap Bağdat’tan döner…

Devam...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 11

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 103

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 63

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 57

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 12

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 64

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Yazarn ok okunan

Şairlerin Gِnül Gِzüyle Kerkük

Hits: 17188

Kerkük ve Kuzey Irak’taki Türkmen şehirleri, kasabaları ve kِyleri her zaman şairlerin ilg…

Devam...

Kerkük Ağabey

Hits: 15381

Yıllar ِnce bir toplantıda yaşanmış hatıradır bu. Yüreği Anadolu sevdasıyla dolu hikây…

Devam...