1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-18
Facebook Twitter Youtube

REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Kardaslik 79

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük başta olmak üzere Telafer hariç tüm Türkmeneli topraklarını içine alan ihtilaflı bِlgelerin İKBY’ye resmen dahil edilmesi, 25 Eylül’de yapılması ِngِrülen referandumun ana hedefidir. Haritada gِrüldüğü gibi hali hazırda bu bِlgeler Kürt gruplarının fiilen kontrolü altındadır. Akdeniz ile bağlantının kurulması için Telafer’in de IKBY’ye dahil edilmesi için çalışmaların yapıldığı iddia edilmektedir.
Birkaç gündür yaşanan gelişmelerden anlaşılacağı üzere ABD başta olmak üzere Batılı ülke temsilcileri referandum sürecinin başladığı günden beri zamanlamanın uygun olmadığı yِnünde ifadeler kullanılarak sürekli erteleme kriteri üzerinde baskı yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle Batılı ülkeler prensip olarak referandum veya bağımsızlığa karşı değildirler.
Referandumun şu veya bu sebeple ertelenmesi halinde senaryonun hayata geçirilmesi için 1991’de ihdas edilen güvenli bِlge gibi sِzde Kürdistan projesinin uluslararası camianın onayıyla gerçekleştirileceği kanısındayım. Bu oyuna gelmeyelim.
Bilindiği gibi ABD’nin DEAŞ’la mücadele ِzel temsilcisi Brett McGurk IKBY’nin yapılmasını istediği referandumun ertelenmesi için Barzani’ye bazı seçenekler sunmuştur. Bunlardan ilki referandumun yapılmaması, diğeri ise ihtilaflı bِlgelerin referandumun dışında tutularak yalnız IKBY’de yapılması ِnerilmiştir. Daha sonra McGurk’un Duhok’ta Fransa, İngiltere, Almanya ve BM temsilcilerinin katılımlarıyla Barzani ile yapılan toplantıda bu defa Barzani’ye yine referandumun ertelenmesi için farklı alternatifler sunulmuştur. Türkiye’nin devre dışı bırakılması düşündürücüdür.
Barzani sunulan alternatifi siyasi parti temsilcileriyle değerlendirmiş ve sonucunda Cuma günü IKBY’nin 111 Milletvekilinden oluşan Meclisin 71 üyenin katılımıyla yapılan toplantıda 62 oyla ِneri kabul edilmemiş ve referandumun yapılması yِnünde karar alınmıştır. Goran, Konal, ITC temsilcileri toplantıya katılmadılar.
Londra’da medyaya sızan haberlerde misafir heyet Barzani’ye referandumu ertelemesi karşılığında Barzani’nin başkanlık süresinin 2 yıl daha uzatılması, 140. Maddenin uygulanması, talep ettikleri bütçelerin kabul edilmesi, Peşmerge maaşlarının Irak bütçesinden karşılanması hususlarının yer aldığı ileri sürülmektedir.
Zaten 140. Maddenin uygulanmasıyla Kürt grupları referanduma gerek kalmadan her şeyi elde edeceklerdir. Nitekim ABD 2003’den sonra Kürt gruplarıyla Kerkük’e yapılan illegal 400 Bin Kürt nüfusu yerleştirerek bugünkü demografik yapının nasıl değiştirildiğini gِrmekteyiz.
Öte yandan Irak’ın içinde ve dışında Türkmen temsilcileri başta olmak üzere Irak’taki Arap siyasi parti ve STK’lar IKBY’nin referandumuna karşı sert tutum ve çıkışları devam ederken Irak Millet Meclisi oy çokluğuyla 2 ِnemli karara imza attı.
İlki, Meclis referandum kararını anayasa hükümlerine aykırı olduğu için reddetti.
İkincisiyse Kerkük’ün Kürt Valisi Necmeddin Kerim’i Vilayetler Kanununun 7. Maddesinin 8. Fıkrasına gِre gِrevden aldı. Ayrıca Meclisi Bağdat hükümetine ülke bütünlüğüne yِnelik gerekli tüm adımların atılması için tam yetki vermiştir.
KDP ve KYB yetkililerinin her iki kararı tanımayacakları yِnündeki açıklamaları ve Kerkük’te tanklarla destekli silahlı peşmergelerle boy gِstermeleri de dikkate alındığında Bağdat’ın bu iki kararı nasıl ve ne şekilde uygulayacağı merak konusudur. Irak Merkezi Hükümet’i bundan sonra Türkmenlerin tüm siyasi ve idari hakları korunması için gerekli tedbirleri almalıdır.
Netice itibariyle ِnce T.C. Başbakanı ve Dışişleri Bakanı’nın ve 2 gün ِnce de Cumhurbaşkanı’nın referandumla ilgili açıklamalarının doyurucu olduğu gِrüşündeyim.
Ankara referandumun engellenmesi için Milli Güvenlik Kurulu’nda 22 Eylül’de yapılacak toplantıda alacağı karara bağlıdır. Aslında, Türkiye ve Irak 1926’da imzalanan Ankara Antlaşması’nın taraflarıdır. Dolayısıyla bu iki ülkenin ve ِzellikle Türkiye’nin onayı olmadan Musul ve Kerkük’ün statüsü değiştirilemez. Türkiye ile sınırı olan bِlgelerde yeni devletler ortaya çıkamaz ve her türlü tedbir alma hakkına sahiptir.
Referandum yapılsa da yapılmasa da bundan sonra Türkmenlerin durumu farklı bir boyutta cereyan edecektir. Yine sِylüyoruz Türkmeneli Türkmenler için yurt olmasının yanı sıra Türkiye için de stratejik bir ِneme sahiptir.

cuneyt.mengu@mercanonline.com



Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (135)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 39

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 81

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 49

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 147

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 103

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38743

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36845

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33838

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29679

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28830

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...