1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-12-14
Facebook Twitter Youtube

REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Irak Cumhurbaşkanı, Türkmen liderle görüştü

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük başta olmak üzere Telafer hariç tüm Türkmeneli topraklarını içine alan ihtilaflı bölgelerin İKBY’ye resmen dahil edilmesi, 25 Eylül’de yapılması öngörülen referandumun ana hedefidir. Haritada görüldüğü gibi hali hazırda bu bölgeler Kürt gruplarının fiilen kontrolü altındadır. Akdeniz ile bağlantının kurulması için Telafer’in de IKBY’ye dahil edilmesi için çalışmaların yapıldığı iddia edilmektedir.
Birkaç gündür yaşanan gelişmelerden anlaşılacağı üzere ABD başta olmak üzere Batılı ülke temsilcileri referandum sürecinin başladığı günden beri zamanlamanın uygun olmadığı yönünde ifadeler kullanılarak sürekli erteleme kriteri üzerinde baskı yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle Batılı ülkeler prensip olarak referandum veya bağımsızlığa karşı değildirler.
Referandumun şu veya bu sebeple ertelenmesi halinde senaryonun hayata geçirilmesi için 1991’de ihdas edilen güvenli bölge gibi sözde Kürdistan projesinin uluslararası camianın onayıyla gerçekleştirileceği kanısındayım. Bu oyuna gelmeyelim.
Bilindiği gibi ABD’nin DEAŞ’la mücadele özel temsilcisi Brett McGurk IKBY’nin yapılmasını istediği referandumun ertelenmesi için Barzani’ye bazı seçenekler sunmuştur. Bunlardan ilki referandumun yapılmaması, diğeri ise ihtilaflı bölgelerin referandumun dışında tutularak yalnız IKBY’de yapılması önerilmiştir. Daha sonra McGurk’un Duhok’ta Fransa, İngiltere, Almanya ve BM temsilcilerinin katılımlarıyla Barzani ile yapılan toplantıda bu defa Barzani’ye yine referandumun ertelenmesi için farklı alternatifler sunulmuştur. Türkiye’nin devre dışı bırakılması düşündürücüdür.
Barzani sunulan alternatifi siyasi parti temsilcileriyle değerlendirmiş ve sonucunda Cuma günü IKBY’nin 111 Milletvekilinden oluşan Meclisin 71 üyenin katılımıyla yapılan toplantıda 62 oyla öneri kabul edilmemiş ve referandumun yapılması yönünde karar alınmıştır. Goran, Konal, ITC temsilcileri toplantıya katılmadılar.
Londra’da medyaya sızan haberlerde misafir heyet Barzani’ye referandumu ertelemesi karşılığında Barzani’nin başkanlık süresinin 2 yıl daha uzatılması, 140. Maddenin uygulanması, talep ettikleri bütçelerin kabul edilmesi, Peşmerge maaşlarının Irak bütçesinden karşılanması hususlarının yer aldığı ileri sürülmektedir.
Zaten 140. Maddenin uygulanmasıyla Kürt grupları referanduma gerek kalmadan her şeyi elde edeceklerdir. Nitekim ABD 2003’den sonra Kürt gruplarıyla Kerkük’e yapılan illegal 400 Bin Kürt nüfusu yerleştirerek bugünkü demografik yapının nasıl değiştirildiğini görmekteyiz.
Öte yandan Irak’ın içinde ve dışında Türkmen temsilcileri başta olmak üzere Irak’taki Arap siyasi parti ve STK’lar IKBY’nin referandumuna karşı sert tutum ve çıkışları devam ederken Irak Millet Meclisi oy çokluğuyla 2 önemli karara imza attı.
İlki, Meclis referandum kararını anayasa hükümlerine aykırı olduğu için reddetti.
İkincisiyse Kerkük’ün Kürt Valisi Necmeddin Kerim’i Vilayetler Kanununun 7. Maddesinin 8. Fıkrasına göre görevden aldı. Ayrıca Meclisi Bağdat hükümetine ülke bütünlüğüne yönelik gerekli tüm adımların atılması için tam yetki vermiştir.
KDP ve KYB yetkililerinin her iki kararı tanımayacakları yönündeki açıklamaları ve Kerkük’te tanklarla destekli silahlı peşmergelerle boy göstermeleri de dikkate alındığında Bağdat’ın bu iki kararı nasıl ve ne şekilde uygulayacağı merak konusudur. Irak Merkezi Hükümet’i bundan sonra Türkmenlerin tüm siyasi ve idari hakları korunması için gerekli tedbirleri almalıdır.
Netice itibariyle önce T.C. Başbakanı ve Dışişleri Bakanı’nın ve 2 gün önce de Cumhurbaşkanı’nın referandumla ilgili açıklamalarının doyurucu olduğu görüşündeyim.
Ankara referandumun engellenmesi için Milli Güvenlik Kurulu’nda 22 Eylül’de yapılacak toplantıda alacağı karara bağlıdır. Aslında, Türkiye ve Irak 1926’da imzalanan Ankara Antlaşması’nın taraflarıdır. Dolayısıyla bu iki ülkenin ve özellikle Türkiye’nin onayı olmadan Musul ve Kerkük’ün statüsü değiştirilemez. Türkiye ile sınırı olan bölgelerde yeni devletler ortaya çıkamaz ve her türlü tedbir alma hakkına sahiptir.
Referandum yapılsa da yapılmasa da bundan sonra Türkmenlerin durumu farklı bir boyutta cereyan edecektir. Yine söylüyoruz Türkmeneli Türkmenler için yurt olmasının yanı sıra Türkiye için de stratejik bir öneme sahiptir.

cuneyt.mengu@mercanonline.com



Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (123)...

Irak Cumhurbaşkanı, Türkmen liderle görüştü

Hits: 5

Irak Cumhurbaşkanı Fuat Masum, Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşe…

Devam...

Türkmeneli dergi 118

Hits: 6

Devam...

Irak Türkmen Cephesi havan saldırısının sebebini açıkladı

Hits: 80

​ Irak Türkmen Cephesi, Salahattin iline bağlı Tuzhurmatu ilçesine dün düzenlenen havan sald…

Devam...

Türkmenlere Havan Saldırısı! Şehit ve Yaralılar Var

Hits: 45

Irak’ın Selahattin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde düzenlenen havan saldırısınd…

Devam...

Ah Bağdat ah...

Hits: 30

Anadolu Yayıncılar Derneği olarak Irak Gazeteciler Cemiyetinin davetlisi sıfatı ile Bağdat’a…

Devam...

Peşmerge ve Kürt Güvenlik Güçleri Bölgede İnsanlık ve Savaş Suçu İşliyor

Hits: 57

Irak Başbakanı Haydar İbadi, Irak'ın kuzeyindeki yönetime bağlı Asayiş güçleri tarafında…

Devam...

Barış ve Anda'dan Türkmen okullarına yardım

Hits: 32

ANDA Kardeşe Vefa Derneği ve Barış İnsani Yardım Vakfı Türkmen okullarına eğitim malzemele…

Devam...

Türkmenler Kerkük'teki ABD varlığından endişeli

Hits: 39

Irak Türkmen Cephesi Kerkük Milletvekili Turan, "ABD güçlerinin, geçmişte olduğu gibi tarafs…

Devam...

Büyükelçi Yıldız, Telaferli Türkmen Aşiretler ile bir araya geldi

Hits: 51

Türkiye'nin Irak Büyükelçisi Fatih Yıldız, Telaferli Türkmen aşiretler ile Türk Büyüke…

Devam...

İbadi'ye 11 maddelik Kerkük önerisi

Hits: 46

Irak Türkmenler Yüksek Koondinasyon Kurulu, Irak Başbakanı İbadi ile bir görüşme yaptı.Irak…

Devam...

Yazarn ok okunan

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 33309

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 29078

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve öncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 26985

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 26585

Tarihte üç yıl önce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 26478

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...