1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-07-19
Facebook Twitter Youtube

REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Kerkük

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük başta olmak üzere Telafer hariç tüm Türkmeneli topraklarını içine alan ihtilaflı bِlgelerin İKBY’ye resmen dahil edilmesi, 25 Eylül’de yapılması ِngِrülen referandumun ana hedefidir. Haritada gِrüldüğü gibi hali hazırda bu bِlgeler Kürt gruplarının fiilen kontrolü altındadır. Akdeniz ile bağlantının kurulması için Telafer’in de IKBY’ye dahil edilmesi için çalışmaların yapıldığı iddia edilmektedir.
Birkaç gündür yaşanan gelişmelerden anlaşılacağı üzere ABD başta olmak üzere Batılı ülke temsilcileri referandum sürecinin başladığı günden beri zamanlamanın uygun olmadığı yِnünde ifadeler kullanılarak sürekli erteleme kriteri üzerinde baskı yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle Batılı ülkeler prensip olarak referandum veya bağımsızlığa karşı değildirler.
Referandumun şu veya bu sebeple ertelenmesi halinde senaryonun hayata geçirilmesi için 1991’de ihdas edilen güvenli bِlge gibi sِzde Kürdistan projesinin uluslararası camianın onayıyla gerçekleştirileceği kanısındayım. Bu oyuna gelmeyelim.
Bilindiği gibi ABD’nin DEAŞ’la mücadele ِzel temsilcisi Brett McGurk IKBY’nin yapılmasını istediği referandumun ertelenmesi için Barzani’ye bazı seçenekler sunmuştur. Bunlardan ilki referandumun yapılmaması, diğeri ise ihtilaflı bِlgelerin referandumun dışında tutularak yalnız IKBY’de yapılması ِnerilmiştir. Daha sonra McGurk’un Duhok’ta Fransa, İngiltere, Almanya ve BM temsilcilerinin katılımlarıyla Barzani ile yapılan toplantıda bu defa Barzani’ye yine referandumun ertelenmesi için farklı alternatifler sunulmuştur. Türkiye’nin devre dışı bırakılması düşündürücüdür.
Barzani sunulan alternatifi siyasi parti temsilcileriyle değerlendirmiş ve sonucunda Cuma günü IKBY’nin 111 Milletvekilinden oluşan Meclisin 71 üyenin katılımıyla yapılan toplantıda 62 oyla ِneri kabul edilmemiş ve referandumun yapılması yِnünde karar alınmıştır. Goran, Konal, ITC temsilcileri toplantıya katılmadılar.
Londra’da medyaya sızan haberlerde misafir heyet Barzani’ye referandumu ertelemesi karşılığında Barzani’nin başkanlık süresinin 2 yıl daha uzatılması, 140. Maddenin uygulanması, talep ettikleri bütçelerin kabul edilmesi, Peşmerge maaşlarının Irak bütçesinden karşılanması hususlarının yer aldığı ileri sürülmektedir.
Zaten 140. Maddenin uygulanmasıyla Kürt grupları referanduma gerek kalmadan her şeyi elde edeceklerdir. Nitekim ABD 2003’den sonra Kürt gruplarıyla Kerkük’e yapılan illegal 400 Bin Kürt nüfusu yerleştirerek bugünkü demografik yapının nasıl değiştirildiğini gِrmekteyiz.
Öte yandan Irak’ın içinde ve dışında Türkmen temsilcileri başta olmak üzere Irak’taki Arap siyasi parti ve STK’lar IKBY’nin referandumuna karşı sert tutum ve çıkışları devam ederken Irak Millet Meclisi oy çokluğuyla 2 ِnemli karara imza attı.
İlki, Meclis referandum kararını anayasa hükümlerine aykırı olduğu için reddetti.
İkincisiyse Kerkük’ün Kürt Valisi Necmeddin Kerim’i Vilayetler Kanununun 7. Maddesinin 8. Fıkrasına gِre gِrevden aldı. Ayrıca Meclisi Bağdat hükümetine ülke bütünlüğüne yِnelik gerekli tüm adımların atılması için tam yetki vermiştir.
KDP ve KYB yetkililerinin her iki kararı tanımayacakları yِnündeki açıklamaları ve Kerkük’te tanklarla destekli silahlı peşmergelerle boy gِstermeleri de dikkate alındığında Bağdat’ın bu iki kararı nasıl ve ne şekilde uygulayacağı merak konusudur. Irak Merkezi Hükümet’i bundan sonra Türkmenlerin tüm siyasi ve idari hakları korunması için gerekli tedbirleri almalıdır.
Netice itibariyle ِnce T.C. Başbakanı ve Dışişleri Bakanı’nın ve 2 gün ِnce de Cumhurbaşkanı’nın referandumla ilgili açıklamalarının doyurucu olduğu gِrüşündeyim.
Ankara referandumun engellenmesi için Milli Güvenlik Kurulu’nda 22 Eylül’de yapılacak toplantıda alacağı karara bağlıdır. Aslında, Türkiye ve Irak 1926’da imzalanan Ankara Antlaşması’nın taraflarıdır. Dolayısıyla bu iki ülkenin ve ِzellikle Türkiye’nin onayı olmadan Musul ve Kerkük’ün statüsü değiştirilemez. Türkiye ile sınırı olan bِlgelerde yeni devletler ortaya çıkamaz ve her türlü tedbir alma hakkına sahiptir.
Referandum yapılsa da yapılmasa da bundan sonra Türkmenlerin durumu farklı bir boyutta cereyan edecektir. Yine sِylüyoruz Türkmeneli Türkmenler için yurt olmasının yanı sıra Türkiye için de stratejik bir ِneme sahiptir.

cuneyt.mengu@mercanonline.com



Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (134)...

Kerkük'te 9 patlama: 17 kişi yaralandı

Hits: 47

Kerkük kentinde peş peşe 9 patlama gerçekleştiği öğrenildi. Yerel kaynaklardan alınan bilgi…

Devam...

Kerkük Havalimanı ağustos ayında açılacak

Hits: 77

Kerkük Valisi Rakan el-Cuburi, Kerkük Havalimanı'nın gelecek ağustos ayında uçuşlara açıla…

Devam...

IRAK’TA OTORİTE KRİZİ

Hits: 31

Iraklıların büyük bir çoğunluğu 12 Mayıs’ta yapılan genel seçimlere hile ve usulsüzlük…

Devam...

1959 KATLİAMI,NESİLLER BOYUNCA HAFIZADAN SİLİNMEYECEK

Hits: 57

Türkmenlerin maruz kaldığı 1959 Kerkük Katliamı’nın 59. Yıldönümü münasebeti nedeniyl…

Devam...

Salihi: Türkmen gencinin Türkiye Burslarına kabul edilmediğini biliyoruz

Hits: 119

Bugünlerde, Irak dahil pek çok ülkeden gencin Türkiye'de yüksek öğretimde eğitim alması ama…

Devam...

'Gaye bölgeyi Türkmen varlığından arındırmaktı, hesap tutmadı'

Hits: 264

Kerkük Vakfı Başkanı Erşat Hürmüzlü, "Gaye Türkmenleri yıldırmak, korkutmak ve Kerkük il…

Devam...

Kerkük'te oyları çalanları asla affetmeyiz

Hits: 38

Irak Başbakanı İbadi, "Kerkük'te elle sayım sonuçları ne olursa olsun oyları çalanları asl…

Devam...

Kerkük'te 8 ayda 22 Türkmen öldürüldü

Hits: 48

Irak'ın Kerkük kentinde son dönemde Türkmenlere yönelik suikastlar bitmek bilmiyor. Kerkük'te …

Devam...

Kerkük Havalimanı uçuşlara açılacak

Hits: 57

Irak Ulaştırma Bakanı Kazım Fincan el-Hamami, Kerkük Havalimanı'ndan önümüzdeki iki hafta i…

Devam...

Bir Asırdır Suriye ve Irak bir Türkmen Yurdu.!

Hits: 93

Irak ve Suriye’de devam eden etnik ve mezhepsel çatışma yıllarca sürse bile, sonunda siyasi c…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38424

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36212

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 32011

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29269

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28409

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...