1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-11-24
Facebook Twitter Youtube

ANKARA KERKÜK’TEN VAZGEÇMEMELİ

Türkiye’de Türkmen Öğrencileri Dilde Fikirde, işte Birlik Dedi…

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük, Tuz, Kifri ve Musul’un bir bölümünü içine alan ihtilaflı bölgeler dahil IKBY’nin Kuzey Irak’ın neredeyse tamamı üzerinde 25 Eylül’de öngörülen referandumun gerçekleşmesi için geri sayım başladı.
Bağdat, Tahran ve Ankara’nın referandumun yapılmaması için farklı dozlardaki tutumları, şu ana kadar herhangi gerçek bir aksiyon içermemektedir. ABD ve Arap Birliği’nin de kenarda durmaları düşündürücüdür. IKBY ise çok emin adımlarla hareket etmesi bir yerlere güvendiğini göstermektedir. Irak, 1991’den günümüze kadar Irak’ın kuzeyindeki daha doğrusu 1970 yılından beri ABD’nin dayatmasıyla Saddam – Barzani arasında sınırı çizilen bölgeyi gözden çıkarmıştır. Şimdi Bağdat’ın yaygarası Kerkük değil petrolü içindir.
Bağdat lafta referandumu tanımayacağını söylüyor. Neden şu ana kadar parlamentosundan bir karar çıkaramadı?
İran’a gelince, PKK dahil Süleymaniye (KYB) üzerinde etkinliği yüksektir. Kandil’in %70’i İran topraklarında yer alıyor ve İran öteden beri Kürtlerin isyan hareketiyle de iç içedir.
Ankara’nın tutumu günlerdir ulusal ve uluslararası medyada tartışılıyor. Ankara’dan Barzani’ye “hak ettiği yanıtın verilmemesi” bazı nedenlere bağlanıyor. En önemlisi petrol ve doğalgaz ihtiyacı düşünüldüğünde, Almanya ile de arasını açmaması gerekmez miydi? Irak’ta ikinci İsrail devletinin kurulacağı görüşüne gelince; Ankara’nın 1948’de kurulan İsrail’i ilk tanıyanlardan olması ve “One Minute” çıkışını da geçiştirebildi. Bir de Türkiye – İngiltere arasında imzalanan antlaşmalardan söz ediliyor. Maalesef bazılarınca bu konu hezeyan ve abesle iştigal olarak nitelendiriliyor.
Öncelikle 5 Haziran 1926 tarihli Türkiye – İngiltere – Irak arasında imzalanan sınır anlaşması, Temmuz 1923’de imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın devamıdır.
Eski Danıştay üyesi Sn. Ali Karamahmutoğlu 19 Eylül 2014 tarihli makalesinde Türkiye’nin Kıbrıs sorunundan haberdar olmadığını, 1950’li yıllarda zor şartlarla karşı karşıya kalan İngiltere’nin Lozan’ın 16. Maddesine dayanarak Türkiye’yi Kıbrıs meselesinin içine çektiği yer almaktadır.
16. Madde ise; “Türkiye Antlaşmada belirtilen sınırlar dışında bulunan topraklar üzerindeki her türlü haklardan ve egemenliğinden vazgeçilmiş olduğunu bildirir ancak, bu toprakların kaderi, geleceği ilgililerce düzenlenmiş ve düzenlenecektir” hükmü yer almaktadır.
Buna göre Türkiye, Musul – Kerkük üzerindeki haklarını Irak devleti lehine feragat etmişse de ancak antlaşmaya göre Türkiye’nin onayı olmadan Musul ve Kerkük’ün statüsü değiştirilemez. Türkiye ile sınırı olan bölgelerde yeni devletler, statüler ortaya çıkamaz.
1991’de Türkiye’nin onayıyla ihdas edilen Güvenli Bölge ile ilgili olarak Ankara Kıbrıs’ta olduğu gibi ABD’yle ortaklaşa garantör sıfatını alabilirdi. Ancak o dönemin Başbakanı garantörlük değil bölgeye hakim olmak istedi ancak yapamadı.
Ankara için ikinci bir fırsat 2003’te doğdu ancak 1 Mart tezkeresiyle yok edildi. Şimdi de referandumla ilgili görünürde bir strateji oluşturulamadı. Türkiye’nin gizli bir gündemi olup olmadığını bilmemekteyiz. Referandum öncesi veya sonrası İran “Evet” derse Kerkük’te iç savaş çıkabilir. Referandumun bir ucunda en fazla zarar görecek Türkmenler var. Türkmenlerin iradesi dışında Türkmeneli bölgesinin kaderi şekilleniyor. Türkmenler Irak devletinin kurulduğu günden beri hep muhalif cephesinde yer almalarına rağmen Irak’ın toprak bütünlüğünü savundular. Şimdi de aynı politika peşindeler. Türkmenler şu ana kadar Irak Merkezi Hükümeti’nden ne alabildiler? Zaten Kürtler de Türkmenleri küçük bir azınlık olarak görüyorlar.
Referandumdan sonra Türkmenlerin durumu farklı bir boyut içinde cereyan edecek. Artık bölgede yaşamları ve varlıkları nasıl, ne şekilde ve kimin garantisi altında idame edeceği düşüncesi tartışılmalı. Türkmenler eleştiriyi bırakıp mutlaka bir proje üretmelidir.
Türkmeneli Türkmenler için yurt olmasının yanı sıra Türkiye için de stratejik bir öneme sahiptir.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (123)...

SOÇİ’den çıkanlar

Hits: 18

Devlet yönetmek için bilgi ve donanım yetmez , Devleti yöneteneler feraset sahibi olmalıdırlar…

Devam...

Türkiye’de Türkmen Öğrencileri Dilde Fikirde, işte Birlik Dedi…

Hits: 19

Türkiye’nin başkaneti Ankara’da 1997 yılında kurulan Türkmeneli Öğrenci Birliğ…

Devam...

Türkmen Milletvekili Niyazi Mimaroğlu Meclisi Göreve Çağırdı

Hits: 29

Bağımsız Türkmen Milletvekili Niyazi Mimaroğlu, Tuzhurmatu’da meydana gelen bombalı saldır…

Devam...

Tuzhurmatuda Patlama: 20 Ölü, 100 Yaralı

Hits: 67

Irak’ın Kerkük şehrinde bir pazar yerinde meydana gelen patlamada en az 20 kişinin hayatını …

Devam...

İsmail Serttürkmen ve “Ant olsun mavi asmanım sana”

Hits: 60

Irak’ta Türkmen Milli Marşının tarihine adını altın harflarla yazan usta Türkmen Şairi İ…

Devam...

Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Yıldız Türkmenlerle buluştu

Hits: 60

Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Irak'ın başkenti Bağdat'ta Türkmen aileler…

Devam...

'Musul-Kerkük belgelerine gözümüz gibi bakıyoruz'

Hits: 62

Osmanlı coğrafyası arşivleriyle ilgili tarihe ışık tutacak bir kongre yapacaklarını ifade e…

Devam...

Erbil'deki Türkmenler, siyasi geleceklerini görüştü

Hits: 72

-ITC Erbil Milletvekili Maruf:-'Gayrimeşru referandum sonrası yaşanan siyasi değişim sürecinde…

Devam...

Kerkük'te DAEŞ ile çatışma: 4 Türkmen asker şehit

Hits: 48

Kerkük'ün güney batısındaki Beşir Kasabası'nda dağlık araziye sığınan DAEŞ teröris…

Devam...

Türkmeneli dergi 117

Hits: 16

Devam...

Yazarn ok okunan

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 29204

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 26464

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 26091

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 25208

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve öncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 24231

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...