1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-21
Facebook Twitter Youtube

ANKARA KERKـK’TEN VAZGEÇMEMELİ

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük, Tuz, Kifri ve Musul’un bir bِlümünü içine alan ihtilaflı bِlgeler dahil IKBY’nin Kuzey Irak’ın neredeyse tamamı üzerinde 25 Eylül’de ِngِrülen referandumun gerçekleşmesi için geri sayım başladı.
Bağdat, Tahran ve Ankara’nın referandumun yapılmaması için farklı dozlardaki tutumları, şu ana kadar herhangi gerçek bir aksiyon içermemektedir. ABD ve Arap Birliği’nin de kenarda durmaları düşündürücüdür. IKBY ise çok emin adımlarla hareket etmesi bir yerlere güvendiğini gِstermektedir. Irak, 1991’den günümüze kadar Irak’ın kuzeyindeki daha doğrusu 1970 yılından beri ABD’nin dayatmasıyla Saddam – Barzani arasında sınırı çizilen bِlgeyi gِzden çıkarmıştır. Şimdi Bağdat’ın yaygarası Kerkük değil petrolü içindir.
Bağdat lafta referandumu tanımayacağını sِylüyor. Neden şu ana kadar parlamentosundan bir karar çıkaramadı?
İran’a gelince, PKK dahil Süleymaniye (KYB) üzerinde etkinliği yüksektir. Kandil’in %70’i İran topraklarında yer alıyor ve İran ِteden beri Kürtlerin isyan hareketiyle de iç içedir.
Ankara’nın tutumu günlerdir ulusal ve uluslararası medyada tartışılıyor. Ankara’dan Barzani’ye “hak ettiği yanıtın verilmemesi” bazı nedenlere bağlanıyor. En ِnemlisi petrol ve doğalgaz ihtiyacı düşünüldüğünde, Almanya ile de arasını açmaması gerekmez miydi? Irak’ta ikinci İsrail devletinin kurulacağı gِrüşüne gelince; Ankara’nın 1948’de kurulan İsrail’i ilk tanıyanlardan olması ve “One Minute” çıkışını da geçiştirebildi. Bir de Türkiye – İngiltere arasında imzalanan antlaşmalardan sِz ediliyor. Maalesef bazılarınca bu konu hezeyan ve abesle iştigal olarak nitelendiriliyor.
Öncelikle 5 Haziran 1926 tarihli Türkiye – İngiltere – Irak arasında imzalanan sınır anlaşması, Temmuz 1923’de imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın devamıdır.
Eski Danıştay üyesi Sn. Ali Karamahmutoğlu 19 Eylül 2014 tarihli makalesinde Türkiye’nin Kıbrıs sorunundan haberdar olmadığını, 1950’li yıllarda zor şartlarla karşı karşıya kalan İngiltere’nin Lozan’ın 16. Maddesine dayanarak Türkiye’yi Kıbrıs meselesinin içine çektiği yer almaktadır.
16. Madde ise; “Türkiye Antlaşmada belirtilen sınırlar dışında bulunan topraklar üzerindeki her türlü haklardan ve egemenliğinden vazgeçilmiş olduğunu bildirir ancak, bu toprakların kaderi, geleceği ilgililerce düzenlenmiş ve düzenlenecektir” hükmü yer almaktadır.
Buna gِre Türkiye, Musul – Kerkük üzerindeki haklarını Irak devleti lehine feragat etmişse de ancak antlaşmaya gِre Türkiye’nin onayı olmadan Musul ve Kerkük’ün statüsü değiştirilemez. Türkiye ile sınırı olan bِlgelerde yeni devletler, statüler ortaya çıkamaz.
1991’de Türkiye’nin onayıyla ihdas edilen Güvenli Bِlge ile ilgili olarak Ankara Kıbrıs’ta olduğu gibi ABD’yle ortaklaşa garantِr sıfatını alabilirdi. Ancak o dِnemin Başbakanı garantِrlük değil bِlgeye hakim olmak istedi ancak yapamadı.
Ankara için ikinci bir fırsat 2003’te doğdu ancak 1 Mart tezkeresiyle yok edildi. Şimdi de referandumla ilgili gِrünürde bir strateji oluşturulamadı. Türkiye’nin gizli bir gündemi olup olmadığını bilmemekteyiz. Referandum ِncesi veya sonrası İran “Evet” derse Kerkük’te iç savaş çıkabilir. Referandumun bir ucunda en fazla zarar gِrecek Türkmenler var. Türkmenlerin iradesi dışında Türkmeneli bِlgesinin kaderi şekilleniyor. Türkmenler Irak devletinin kurulduğu günden beri hep muhalif cephesinde yer almalarına rağmen Irak’ın toprak bütünlüğünü savundular. Şimdi de aynı politika peşindeler. Türkmenler şu ana kadar Irak Merkezi Hükümeti’nden ne alabildiler? Zaten Kürtler de Türkmenleri küçük bir azınlık olarak gِrüyorlar.
Referandumdan sonra Türkmenlerin durumu farklı bir boyut içinde cereyan edecek. Artık bِlgede yaşamları ve varlıkları nasıl, ne şekilde ve kimin garantisi altında idame edeceği düşüncesi tartışılmalı. Türkmenler eleştiriyi bırakıp mutlaka bir proje üretmelidir.
Türkmeneli Türkmenler için yurt olmasının yanı sıra Türkiye için de stratejik bir ِneme sahiptir.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (132)...

ITC Başkanı Erşet Salihi Türkmen Halkını Kutladı

Hits: 14

Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru bulmas…

Devam...

Türkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 30

Dünyanın bir çarpışma alanı olduğunu kabul etmek ve ona göre sürekli çarpışmaya hazır b…

Devam...

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Hits: 63

¨Hayırlı¨ Referandum ¨Öfkeyle kalkan zararla oturur¨, ¨Yanlış hesap Bağdat’tan döner…

Devam...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 8

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 85

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 49

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 44

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 11

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 58

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Kerkük'te Kadir Gecesi

Hits: 43

Kent merkezindeki Aden Caddesi'nde bulunan Tahsin Sorani Camisi'ni dolduran Müslümanlar, kılınan…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38343

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35936

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 31857

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29084

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28124

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...